II SA/Rz 1320/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-01-11
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ochrona środowiskaocena oddziaływania na środowiskopostanowieniewsaprawo wodnesanepiddecyzja środowiskowaplan miejscowystrefa ochronna ujęcia wody

WSA w Rzeszowie uchylił postanowienia nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z powodu braku wymaganych opinii organów.

Spółka zaskarżyła postanowienia nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących uwzględniania kryteriów oceny oraz brak wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając, że organy nie uzyskały wymaganej opinii wodnoprawnej, a opinia sanitarna została wydana wadliwie.

Przedmiotem skargi H. Sp. z o.o. było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy, które nałożyło na spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na zakupie instalacji do przetwórstwa warzyw. Spółka zarzucała naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym art. 63 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, wskazując na brak uwzględnienia wszystkich kryteriów oceny oraz naruszenie art. 10 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił oba zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że kluczowym uchybieniem było nieuzyskanie przez organ pierwszej instancji wymaganej prawem opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej (art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy). Ponadto, opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego została wydana wadliwie, bez doręczenia niezbędnych dokumentów, takich jak wypis z planu miejscowego. Sąd podkreślił, że choć opinie te nie są wiążące, ich uzyskanie jest obligatoryjne. Brak wymaganej opinii wodnoprawnej oraz wadliwość opinii sanitarnej stanowiły podstawę do uchylenia postanowień organów obu instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, uzyskanie wszystkich wymaganych opinii, w tym opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, jest obligatoryjne dla legalności postanowienia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że brak wymaganej opinii wodnoprawnej stanowi naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co skutkuje koniecznością uchylenia postanowienia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa art. 61 § ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 3, ust. 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

ustawa art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

ustawa art. 64 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

ustawa art. 64 § ust. 2 pkt 3

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

ustawa art. 64 § ust. 4

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § 6

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa art. 59 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

ustawa art. 71 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

ustawa art. 80 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 35 § § 5

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 93

Rozporządzenie nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [....] z 24 lipca 2015 r. w sprawie ustanowienia strefy ochrony ujęcia wody

Uchwała Rady Gminy [....] z [...] września 2006 r. nr [...] – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego "Park Przemysłowy [...]" art. 5 § pkt 3

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie art. 64 ust. 1 pkt 4 P.p.s.a. poprzez brak uzyskania wymaganej opinii organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej. Wadliwość opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z uwagi na brak doręczenia niezbędnych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące naruszenia art. 63 ust. 1 ustawy i art. 10 k.p.a. nie zostały uznane za zasadne przez SKO, choć sąd uchylił postanowienia z innych powodów.

Godne uwagi sformułowania

uzyskanie ww. opinii jest obligatoryjnym elementem procedury stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte brak środka odwoławczego na postanowienie organu współdziałającego (...) powoduje, że kontrola legalności tej opinii jest dokonywana przez organ odwoławczy nie można było również uznać, by brak opinii wodnoprawnej – jak w tej sprawie, świadczył o uzyskaniu tzw. uzgodnienia milczącego.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Śliwa

sędzia

Maria Mikolik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Podkreślenie obligatoryjności uzyskiwania wszystkich wymaganych opinii organów współdziałających przy wydawaniu postanowień o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz konsekwencji wadliwego wydania opinii."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku, gdzie wymagana jest opinia wodnoprawna i opinia sanitarna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych, nawet w pozornie rutynowych kwestiach, takich jak uzyskiwanie opinii. Uchylenie decyzji z powodu braku jednego dokumentu jest pouczające dla organów i stron postępowań.

Brak jednej opinii wodnoprawnej uchylił decyzję o ocenie środowiskowej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1320/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Maria Mikolik
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b), c), art. 145 § 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 61 ust. 1 pkt 4, ust. 2 pkt 3, ust. 4
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi H. sp. z o.o. w L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2023 r. nr SKO.4170/19/2023 w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 20 lutego 2023 r. nr WSOS.6220.17.2022/11; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej H. sp. z o.o. w L. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w L. (dalej: "Spółka", "strona skarżąca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium") z 20 czerwca 2023 r. nr SKO.4170/19/2023 wydane w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 – dalej "k.p.a.") w zw. z art. 63 ust. 1 i art. 65 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 – dalej "ustawa").
Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wnioskiem z 21 grudnia 2022 r. Spółka zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn.: "zakup instalacji do przetwórstwa warzyw mającej na celu opracowanie i wdrożenie udoskonalonej zespolonej technologii, metod agrotechnicznych i technologicznych w kształtowaniu produktu końcowego na bazie biofortyfikowanych jodem i selenem liści szpinaku", planowanej na działce nr [...] w miejscowości S., gm. [...].
Po uzyskaniu stanowiska organów uzgadniających Wójt Gminy [...] postanowieniem z 20 lutego 2023 r., nr WSOS.6220.17.2022/11 nałożył na Spółkę obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w tym sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia.
Organ wyjaśnił, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do grupy przedsięwzięć dla których przeprowadzenie oddziaływania oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane na podstawie art. 61 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wyjaśnił, że wystąpił do organów współdziałających o zajęcie stanowiska. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska (RDOŚ) w opinii z 2 lutego 2023 r. uznał, że istnieje konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zaś Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w opinii z 1 kwietnia 2023 r. uznał, że potrzeba taka nie istnieje. Wójt po analizie zgromadzonych dokumentów i uwzględniając opinię RDOŚ, a także fakt położenia przedsięwzięcia na terenie ochrony pośredniej ujęcia wody oraz wynikające z niego zakazy nałożone rozporządzeniem nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [....] z 24 lipca 2015 r. w sprawie ustanowienia strefy ochrony ujęcia wody podziemnej [...] S.A. w miejscowości [...], nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia, określając jednocześnie zakres raportu.
Zażalenie na to postanowienie złożyła Spółka zarzucając naruszenie art. 63 ust. 1 ustawy oraz art. 10 k.p.a. poprzez niewyznaczenie stronie terminu na wypowiedzenie się co do zgromadzonego materiału dowodowego. Wskazała, że organ przy wydaniu postanowienia dotyczącego stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko zobowiązany jest do łącznego uwzględnienia wszystkich kryteriów wymienionych w wyżej wskazanym przepisie ustawy. Z treści wydanego postanowienia wynika, że organ nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych w tym przepisie. Jako nieuprawnioną ocenił interpretację wyrażoną przez RDOŚ w [....]., że z uwagi na postanowienia planu miejscowego oraz fakt istnienia strefy ochronnej ujęcia wody każdorazowo jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko każdego (jakiegokolwiek) przedsięwzięcia, które ma być zrealizowane na tym terenie.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z 20 czerwca 2023 r. SKO w Rzeszowie utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Kolegium wyjaśniło, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie, szczegółowo scharakteryzowane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia przedłożonej wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie, mieści się w kategorii wymienionej w § 3 ust. 1 pkt 93 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), a więc jest przedsięwzięciem mogącym znacząco wpływać na środowisko dla którego sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane.
Powołując się na art. 59 ust. 1, art. 71 ust. 2 i art. 63 ust. 1 ustawy SKO wyjaśniło, że organ I instancji w celu realizacji wymogów ustawowych zwrócił się do organów współdziałających w celu zasięgnięcia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia objętego wnioskiem. PPIS w opinii z 20 stycznia 2023 r. stwierdził, że nie istnieje potrzeba przeprowadzenia takiej oceny, zaś RDOŚ w opinii z 2 lutego 2023 r. uznał, że taka potrzeba istnieje.
Kolegium zauważyło, że bezsporne w sprawie jest, że planowane przedsięwzięcie ma być zlokalizowane na terenie funkcjonującego zakładu przetwórstwa warzyw i owoców, który jest położony na terenie strefy ochronnej ujęcia wody ustanowionej rozporządzeniem Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie ustanowienia strefy ochronnej ujęcia wody podziemnej [....] S.A. zlokalizowanego w miejscowości S. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z 2015 r., poz. [...]), zmienionego rozporządzeniem Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 6 lutego 2017 r. (Dz. U. Woj. Podkarpackiego, poz. [...]). Z rozporządzenia tego wynika zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemne.
Teren planowanej inwestycji jest także objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Park Przemysłowy [...]", uchwalonym uchwałą Rady Gminy [....] z [...] września 2006 r. nr [...] – oznaczonym w tym planie symbolem P1 - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów, dla którego w części tekstowej planu również przewidziano m.in. zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała negatywne oddziaływanie na wody podziemne (§ 5 pkt 3).
Kolegium wyjaśniło, że z art. 61 ust. 1 ustawy wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie wskazane w tym przepisie kryteria. SKO zaznaczyło, że obowiązek łącznego uwzględnienia uwarunkowań wymienionych w tym przepisie nie oznacza, że dla ustalenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymagane jest stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia we wszystkich wymienionych w tym przepisie uwarunkowaniach. Dla wydania postanowienia nakładającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wystarczy stwierdzenie możliwości znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko w jakimkolwiek ze wskazanych w tym przepisie aspektów i nie we wszystkich łącznie.
Z art. 63 ust. 1 pkt 2 pkt d) ustawy wynika, że jednym z kryteriów, które przy ocenie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko należy wziąć pod uwagę, jest usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych. W przedmiotowej sprawie przedsięwzięcie ma być zlokalizowane na obszarze strefy ochronnej ujęcia wody, dla którego przewidziano kategoryczny zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących w jakikolwiek sposób negatywnie wpływać na wody podziemne.
Ta okoliczność w ocenie Kolegium ta przemawia za potrzebą przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko w celu jednoznacznego zbadania i wykluczenia możliwości takiego negatywnego oddziaływania na wody podziemne, co rzutować będzie na dopuszczalność wydania decyzji środowiskowej (art. 80 ust. 2 ustawy).
Z powyższych przyczyn Kolegium nie uznało zarzutów zażalenia za zasadne. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 k.p.a. wyjaśniło, że w niniejszym postępowaniu nie doszło jeszcze do wydania decyzji rozstrzygającej o istocie żądania strony, lecz jedynie do wydania postanowienia określającego kierunek tego postępowania. Dodatkowo strona nie wykazała w jaki sposób zarzucone przez nią naruszenie mogło wpłynąć na treść wydanego postanowienia.
Końcowo Kolegium zwróciło uwagę na konieczność ustalenia przez organ pierwszej instancji we własnym zakresie kręgu osób/podmiotów, którym przysługuje status stron postępowania. Jest to podstawowy obowiązek organu i nie może on opierać się jedynie na oświadczeniu wnioskodawcy, że liczba stron przekracza 10 (co determinowało m. in. sposób doręczenia korespondencji). W aktach sprawy winien znaleźć się wykaz stron postępowania, wypisy z ewidencji gruntów potwierdzających posiadanie przez te osoby/podmioty prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości, co w przypadku gdy liczba tak ustalonych stron postępowania przekroczy 10, uprawniać będzie do zastosowania art. 74 ust. 3 ustawy.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyżej opisane postanowienia Spółka zawnioskowała o ich uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kwestionowanym postanowieniom zarzuciła naruszenie:
1. prawa materialnego tj. art. 63 ust. 1 ustawy poprzez uznanie, że organ pierwszej instancji wydał postanowienie z uwzględnieniem przesłanek z przedmiotowego przepisu;
2. przepisów postępowania tj. art. 15 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy postanowienia Wójta pomimo wydania przez organ pierwszej instancji postanowienia bez uwzględnienia i oceny przesłanek z art. 63 ust. 1 ustawy oraz na nierozpoznaniu przez organ drugiej instancji wszystkich zarzutów odwołania;
3. przepisów postępowania tj. art. 10 k.p.a. polegające na uznaniu przez organ drugiej instancji, że organ pierwszej instancji nie naruszył wskazanego przepisu.
W uzasadnieniu Spółka zauważyła, że opinia o której mowa w art. 64 ust. 1 ustawy jest najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie ma charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny na środowisko. Stanowisko organu powinno zostać wzięte pod uwagę, lecz nie ma charakteru przesądzającego. Organ wydający postanowienie powinien dokonać ocen prawnych i faktycznych z uwzględnieniem przepisów ustawy. Wydanie postanowienia przez RDOŚ niezgodnie z przepisami ustawy powoduje konieczność dokonania przez organ samodzielnych ustaleń w zakresie konieczności oceny oddziaływania na środowisko.
Zdaniem Spółki organ zobowiązany jest do łącznego uwzględnienia wszystkich kryteriów o jakich mowa w art. 63 ust. 1 ustawy i uzasadnienia jakie kryteria spośród tych mających zastosowanie, w przypadku będącym przedmiotem rozstrzygania organu, zadecydowały o nałożeniu tego obowiązku lub odstąpienia od jego nakładania. Z postanowienia RDOŚ wynika, że nie rozpatrzył on kryteriów z tego przepisu. Wskazał jedynie, że jedynym kryterium z 25 wskazanych w tym artykule jest kwestia ochrony wód. Organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę okoliczności wskazanych tym przepisie. W związku z powyższym Kolegium powinno uchylić postanowienie Wójta i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Strona powinna mieć zapewnione rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem przesłanek ustawowych przez organy obu instancji. Bezspornym jest, że Wójt nie dokonał analizy ustawowych przesłanek wydania postanowienia. Oparł się jedynie na postanowieniu RDOŚ, które to nie zawiera analizy wszystkich wskazanych przesłanek. Strona skarżąca zarzuciła też brak odniesienia się przez SKO do wszystkich zarzutów i argumentacji podniesionej zażaleniu a dotyczących wykazania, że w sprawie nie spełniono przesłanek nakazania przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W odpowiedzi na skargę Kolegium zawnioskowało o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż przede wszystkim oba kontrolowane postanowienia zostały wydane bez wymaganego prawem stanowiska organu opiniodawczego (organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej).
Zgodnie z art. 64 ust. 1 ustawy, postanowienie, o którym mowa w art. 63 ust. 1 (tj. postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko), wydaje się po zasięgnięciu opinii:
1) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;
2) organu, o którym mowa w art. 78, w przypadku przedsięwzięć wymagających decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1-3a, 10-19 i 21-28, oraz uchwały, o której mowa w art. 72 ust. 1b;
3) organu właściwego do wydania pozwolenia zintegrowanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, jeżeli planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest jako instalacja, o której mowa w art. 201 ust. 1 tej ustawy;
4) organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne.
Stan prawny, jeżeli chodzi o uzyskanie wymaganych prawem opinii przedstawiał się w ten sposób, że na dzień wydania postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia 20 lutego 2023 r. organ ten nie uzyskał wymaganej przez przepis art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy opinii organu właściwego w sprawie wydania oceny wodnoprawnej.
Powyższe prowadzi do konieczności uznania, że w toku kontrolowanego postępowania organ I instancji naruszył art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy, gdyż nie uzyskał opinii, o której mowa w tym przepisie. Uchybienia tego nie dostrzegł również organ odwoławczy na etapie rozpoznania zażalenia skarżącego.
Należy przy tym zaznaczyć, że choć opinie, o których mowa w art. 64 ust. 1 (w tym w pkt 4) ustawy są najsłabszą formą współdziałania pomiędzy organami administracji publicznej i nie mają charakteru wiążącego dla organu wydającego postanowienie w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to jednak z woli ustawodawcy uzyskanie ww. opinii jest obligatoryjnym elementem procedury zmierzającej do stwierdzenia konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. W konsekwencji stanowisko wskazanych w tym przepisie wyspecjalizowanych organów współdziałających nie może zostać pominięte. Organ prowadzący postępowanie w sprawie decyzji środowiskowej ocenia bowiem te opinie i w oparciu o nie stwierdza, czy należy dla danego przedsięwzięcia przeprowadzić ocenę jego oddziaływania na środowisko, czy też nie ma takiej konieczności - przyjmując wyrażone w opinii stanowisko bądź je negując. Ponadto brak środka odwoławczego na postanowienie organu współdziałającego w sprawie wyrażenia opinii co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko powoduje, że kontrola legalności tej opinii jest dokonywana przez organ odwoławczy w przypadku kontroli postanowienia, w którym stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wydanego na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 2 stycznia 2020 r., II SA/Gd 698/19, LEX nr 2774280). W niniejszej sprawie kontroli opinii, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 4 ustawy organ odwoławczy nie mógł dokonać, gdyż nie została ona wydana wobec przedsięwzięcia, które w kontrolowanym postępowaniu podlegało ocenie środowiskowej.
Nie można było również uznać, by brak opinii wodnoprawnej – jak w tej sprawie, świadczył o uzyskaniu tzw. uzgodnienia milczącego. Należy bowiem zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 64 ust. 4 ustawy, opinie i uzgodnienia, o których mowa w ust. 1-1d, wydaje się w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie opinii. Przepisy art. 35 § 5 i art. 36 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Odwołanie do treści art. 36 k.p.a. w odniesieniu do opinii wymienionych w art. 64 ust. 1 ustawy oznacza, że w przypadku niedotrzymania 14-dniowego terminu na wydanie opinii, należy korzystać z prawa do wniesienia ponaglenia w celu definitywnego uzyskania opinii. Ustawodawca nie zastrzegł skutku pozytywnego zaopiniowana przedsięwzięcia w razie niedochowania terminu na wyrażenie opinii. W zamian w przepisie art. 64 ust. 4 ustawy zawarto odwołanie do art. 36 k.p.a., dotyczącego m.in. prawa do wniesienia ponaglenia. Powyższe wskazuje, że na gruncie uzyskania opinii od organu właściwego w sprawie wydania oceny wodnoprawnej nie zachodzą podstawy do utożsamiania bierności w zaopiniowaniu przedsięwzięcia z pozytywnym jego zaopiniowaniem.
Badając legalność skarżonych postanowień Sąd stwierdził również, że opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia 20 stycznia 2023 r. została wydana z uchybieniem art. 64 ust. 2 pkt 3 ustawy. PPIS otrzymał przed wydaniem opinii jedynie wniosek inwestora oraz kartę informacyjną przedsięwzięcia. Nie doręczono mu wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie planowanej inwestycji.
Oznacza to, że PPIS zajął stanowisko bez istotnych, wymaganych prawem informacji, które nie zostały mu dostarczone. W tym znaczeniu jest to wadliwością skutkującą koniecznością zasięgnięcia jej powtórnie , tym razem po doręczeniu wszystkich wymaganych dokumentów.
Treść art. 64 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 4 ustawy powoduje, że o zgodności z prawem postanowienia w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko decyduje m.in. uzyskanie wszystkich wymienionych w art. 64 ust. 1 ustawy obligatoryjnych opinii. Brak zyskania którejkolwiek z nich – do czego doszło w niniejszej sprawie z przyczyn wyżej opisanych, jak też wadliwość opinii PPIS, powoduje, że należało uchylić zarówno zaskarżone postanowienie Kolegium, jak i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 20 lutego 2023 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 6 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. art. 135 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI