II SA/Rz 1294/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-02-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo wodnestosunki wodnenaruszenie stosunków wodnychzmiana stanu wody na gruncieszkodanieruchomościbudownictwopostępowanie administracyjnedecyzjaskarga administracyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie dotyczącą naruszenia stosunków wodnych na gruncie, uznając brak szkody dla działki skarżącej.

Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca zarzucała wadliwe ustalenie stanu faktycznego i brak wyjaśnienia przyczyn zagrzybienia ściany budynku oraz szkód na jej działce, spowodowanych inwestycją na sąsiedniej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinia biegłego, nie wykazał szkodliwego wpływu zmiany stosunków wodnych na działkę skarżącej.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza odmawiającą przywrócenia stosunków wodnych na gruncie. Skarżąca zarzucała wadliwe ustalenie stanu faktycznego, brak wyjaśnienia przyczyn zagrzybienia ściany budynku oraz szkód na jej działce, spowodowanych inwestycją na sąsiedniej nieruchomości. Organy administracji, opierając się na opinii biegłego hydrologicznego, stwierdziły, że doszło do zmiany stosunków wodnych na działkach sąsiednich w związku z inwestycją budowlaną, jednakże zmiany te nie spowodowały szkody dla działki skarżącej. Biegły szczegółowo opisał sposób zagospodarowania wód opadowych na działkach sąsiednich oraz stwierdził brak bruzd erozyjnych i miejsc przedostawania się wody na działkę skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, po analizie akt sprawy i argumentów stron, uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Sąd podkreślił, że kluczowe dla zastosowania art. 234 Prawa wodnego jest wykazanie szkodliwego wpływu zmiany stosunków wodnych na grunty sąsiednie, a w tej sprawie brak było dowodów na istnienie takiej szkody. W związku z tym, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana stosunków wodnych nie stanowi naruszenia prawa wodnego w rozumieniu art. 234 Prawa wodnego, jeśli nie powoduje szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie, czyli nie wywołuje szkody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowym elementem do zastosowania art. 234 Prawa wodnego jest wykazanie realnej szkody dla gruntów sąsiednich. W tej sprawie, pomimo zmiany stosunków wodnych, opinia biegłego i zgromadzony materiał dowodowy nie wykazały istnienia takiej szkody, co skutkowało oddaleniem skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.w. art. 234

Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

Przepis ten nakłada na właściciela gruntu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez niego zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Kluczowe jest wykazanie szkodliwego wpływu (szkody), a nie samej zmiany stosunków wodnych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi w całości lub w części, sąd oddala skargę.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego obejmuje badanie legalności działalności administracji publicznej.

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej - organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

k.p.a. art. 10 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 68 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące sporządzania protokołu.

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania szkody dla działki skarżącej w wyniku zmiany stosunków wodnych na działkach sąsiednich. Prawidłowość postępowania dowodowego i zastosowanie przepisów prawa przez organy administracji. Wystarczalność opinii biegłego hydrologicznego do rozstrzygnięcia sprawy.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Zarzuty dotyczące braku wyjaśnienia przyczyn zagrzybienia ściany budynku i szkód na działce skarżącej. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów K.p.a. (art. 7, 8, 10, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

nie każda zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie art. 234 u.p.r., a jedynie taka, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Celem postępowania prowadzonego trybie art. 234 ust. 3 u.p.r. jest eliminacja szkodliwego oddziaływania na grunty, do którego doszło na skutek zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, a nie kompleksowe uregulowanie stosunków wodnych na konkretnym terenie. Brak szkody determinuje rozstrzygnięcie całej sprawy, ponieważ w takiej sytuacji nie istnieją przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 234 ust. 3 u.p.w. Co do zasady szkoda powinna być realna, a nie hipotetyczna.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Paweł Zaborniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 234 Prawa wodnego, wymagającego wykazania szkody dla zastosowania środków zapobiegawczych lub przywracających stan poprzedni w przypadku zmiany stosunków wodnych."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie kluczowe było udowodnienie braku szkody. Może być mniej istotne w sprawach, gdzie szkoda jest ewidentna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu sąsiedzkich sporów o wodę i zmiany stosunków wodnych, co jest interesujące dla właścicieli nieruchomości. Interpretacja kluczowego przepisu Prawa wodnego ma praktyczne znaczenie.

Sąsiedzki spór o wodę: Czy zmiana stosunków wodnych bez szkody to już naruszenie prawa?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1294/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 1416/24 - Wyrok NSA z 2025-11-04
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1478
art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2024 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2023 r.nr SKO.4171/34/2023 w przedmiocie naruszenia stanu wody na gruncie - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 6 czerwca 2023r. nr SKO.4171/34/2023, w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Wnioskiem z 21 czerwca 2021r. BK i WK zwrócili się do Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, spowodowanych podwyższeniem działek nr [...].
Decyzją z [...] marca 2023r. nr [...] Burmistrz [...], działając na podstawie art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 1478 z późn. zm.) – dalej: "u.p.w.", odmówił roszczenia o naruszenie stanu wody na gruncie na działkach nr [...].
W toku postępowania administracyjnego organ I instancji zgromadził obszerny materiał dowodowy, wykonał szereg czynności dowodowych w sprawie (rozprawy administracyjne i oględziny w terenie z udziałem biegłego) które opisano w protokołach, sporządzono szkice oraz spisano wyjaśnienia stron. Burmistrz otrzymał pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] listopada 2021r., że postępowanie wyjaśniające w sprawie robót budowlanych na działkach nr [...] zakończono, a osobę wnoszącą o czynności kontrolne poinformowano o poczynionych ustaleniach. Organ nadzoru budowlanego stwierdził, że na ww. działkach zlokalizowany jest budynek mieszkalny, zrealizowany na podstawie decyzji Starosty [...] z [...] stycznia 2017r. nr [...]. Budowę budynku mieszkalnego zakończono, a inwestorzy na żądanie organu nadzoru budowlanego dostarczyli stosowne informacje i wyjaśnienia. Organ nadzoru budowlanego wskazał, że dysponuje wyliczeniami, że inwestorzy zachowali przewidziany w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego [...] wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej oraz spełnienie warunku w zakresie odprowadzania wód z powierzchni dachów i terenów utwardzonych na tereny zielone w obrębie działki inwestorów. Przy rynnach spustowych ustawiono pojemniki zbierające wodę opadową z powierzchni dachu. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego poinformował o braku podstaw do interwencji w ramach sprawowanego nadzoru budowlanego.
Organ I instancji podał, że dopuścił dowód z opinii biegłego specjalisty hydrologii stosunków wodnych - biegłego Sądu Okręgowego w [...]. W opinii biegły stwierdził, że na działkach nr [...] doszło do zmiany stanu wody na gruncie. Zmiany są skutkiem działań podjętych przez właścicieli działki w związku z inwestycją budowlaną – wybudowaniem budynku mieszkalnego, lecz działania te nie powodują szkody dla działek nr [...]. Wobec powyższego brak jest podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 234 u.p.w.
BK i WK wnieśli odwołanie od decyzji Burmistrza i zarzucili wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Zdaniem odwołujących biegły nie wyjaśnił co jest powodem zalewania ich działki, obumierania roślin oraz zagrzybienia ściany budynku od strony działek nr [...]. Szkody zaistniały po zrealizowaniu inwestycji na działce sąsiedniej. Mimo przedstawianych w toku postępowania dokumentów, w tym dokumentacji fotograficznej, zależność ta została zignorowana przez biegłego i organ I instancji. Odwołujący zarzucili, że czynności biegłego wykonano w czasie suszy, dlatego opinia nie jest miarodajna dla rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto w toku postępowania nie uwzględniono wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety.
Decyzją z 6 czerwca 2023r. nr SKO.4171/34/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy ww. decyzję organu I instancji.
W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami, ponieważ wykonanie wielu czynności procesowych, w tym oględziny terenu, przesłuchania świadków i powołanie biegłego hydrologa, ze względu na charakter sprawy było wystarczające dla uznania tej decyzji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Kolegium podało, że w sprawie nie doszło do naruszenia zasad określonych w art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.". Stwierdzony brak naruszenia stosunków wodnych wody na gruncie znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym pełniej i wszechstronnej opinii biegłego co stanowi w ocenie organu odwoławczego wystarczający materiał dowodowy dla podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Kolegium wykonane przez Burmistrza [...] czynności procesowe są prawidłowe, zgodne z procedurą i wystarczające dla prawidłowego wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Mając powyższe uwadze należało uznać, że decyzja organu I instancji jest zgodna z obowiązującymi przepisami prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, BK wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Zdaniem Skarżącej zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organy nie wyjaśniły przyczyny zagrzybienia ściany budynku mieszkalnego Skarżącej oraz uznania, że na nieruchomości Skarżącej nie wystąpiły szkody związane z inwestycja na działkach sąsiednich. Ponadto Skarżąca zarzuciła błędne przyjęcie przez organy, że płot zawieszony pomiędzy działkami nie powoduje przedostawania się błota na działkę Skarżącej, w sytuacji znacznej różnicy poziomów nieruchomości objętych postępowaniem.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
W piśmie procesowym z 18 sierpnia 2023r. Skarżąca zarzuciła dodatkowo rozpatrzenie sprawy przez Kolegium bez posiadania kompletnych akt sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 259 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Badając legalność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji według wskazanego kryterium, Sąd stwierdził, że zostały one wydane zgodnie z prawem. Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i § 2 p.p.s.a.), co doprowadziło do oddalenia skargi.
Zgodnie z art. 234 ust. 1 u.p.w., właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (pkt 1); odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności (ust. 3).
Z przedstawionej regulacji wynika, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 234 ust. 3 organ ma obowiązek ustalenia: czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na swoim gruncie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, czy pomiędzy zmianą stanu wody i szkodą istnieje związek przyczynowo skutkowy. W konsekwencji, nie każda zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie art. 234 u.p.r., a jedynie taka, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Celem postępowania prowadzonego trybie art. 234 ust. 3 u.p.r. jest eliminacja szkodliwego oddziaływania na grunty, do którego doszło na skutek zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim, a nie kompleksowe uregulowanie stosunków wodnych na konkretnym terenie. Niewątpliwie, ustalenie opisanego związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a także ewentualnie - przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń, co wykracza z reguły poza wiedzę pracowników organu, dlatego też w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych na gruncie najczęściej niezbędne jest dopuszczenie opinii biegłego, co też uczyniono w rozpoznawanej sprawie.
Niewątpliwie, ustalenie opisanego związku przyczynowo-skutkowego wymaga odpowiedniej wiedzy specjalistycznej z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a także ewentualnie - przeprowadzenia odpowiednich badań, analiz i obliczeń, co wykracza z reguły poza wiedzę pracowników organu, dlatego też w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych na gruncie najczęściej niezbędne jest dopuszczenie opinii biegłego, co też uczyniono w rozpoznawanej sprawie. Opinię hydrologiczną datowaną na październik 2021r. [...], specjalista stosunków wodnych, hydrologii prawa wodnego, biegły Sądu Okręgowego w [...]. Brak więc podstaw do odmawiania ww. odpowiednich kompetencji do pełnienia funkcji biegłego w sprawie o naruszenie stosunków wodnych na gruncie. Poza tym, nic nie stało na przeszkodzie, aby skarżąca przedłożyła prywatną opinię hydrologiczną sporządzoną przez osobę mającą wiadomości specjalne, skoro zakwestionowano wiedzę i rzetelność biegłego występującego w sprawie. Takie działania przez skarżącą nie były podjęte.
Nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące prawidłowości protokołu oględzin. Zgodnie z art. 68 § 1 k.p.a. protokół sporządza się tak, aby z niego wynikało, kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i w jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. Protokół odczytuje się wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w czynności urzędowej, które powinny następnie protokół podpisać. Odmowę lub brak podpisu którejkolwiek osoby należy omówić w protokole (§ 2).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że organ I instancji przeprowadził rozprawy administracyjne 25 marca 2022r., 18 maja 2022r. Były też przeprowadzone oględziny nieruchomości położonych w [...] 23 września 2022r., w których uczestniczył biegły oraz strony postępowania. Protokół z wizji w terenie z 23 września 2022r. wskazuje, kto dokonał czynności, kto był obecny, co zostało stwierdzone oraz zawiera stanowiska stron. Biegły udzielił też wyczerpujących wyjaśnień na stawiane przez strony pytania. Skarżąca miała możliwość udziału w oględzinach z terenu swojej posesji, zapoznała się z protokołem, który podpisała bez uwag. Z notatki urzędowej z 4 października 2022r. wynika, że skarżąca uzyskała od organu wersję elektroniczną części protokołu w postaci wykonanych podczas oględzin zdjęć i filmów. Ponadto strony wykazywały się dużą aktywność we wnoszeniu pism zawierających ich stanowiska w sprawie, a biegły odniósł się do nich oraz do twierdzeń podnoszonych w toku oględzin w ekspertyzie i opinii uzupełniającej z grudnia 2022r. Zawarł też argumentację dla przyjętej w opinii tezy, o naruszeniu stosunków wodnych, które nie doprowadziły do powstania szkód na działce skarżącej. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że skarżąca kilka razy zapoznawała się z aktami sprawy, wykonywała z nich zdjęcia, albo organ sporządzał i przekazywał w wersji elektronicznej. Samo ustalenie braku szkodliwego wpływu zmiany stosunków wodnych nastąpiło przede wszystkim na podstawie zgromadzonej dokumentacji, a nie twierdzeń stron. Na wynik sprawy nie miał też wpływu brak zgody właścicieli działek nr ewid. [...] na wejście na teren tych działek.
Prawidłowo organy orzekające w sprawie przyjęły, że wszystkie gwarancje procesowe strony wynikające z art. 10 § 1 k.p.a. zostały zachowane i z tego względu zarzut skargi o naruszeniu art. 7, art. 8, art. 10, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. Sąd uznał za niezasadne. Postępowanie dowodowe organy orzekające w sprawie przeprowadziły prawidłowo, dając możliwość wypowiedzenia się stronom, co do przeprowadzonych dowodów, z czego skarżąca aktywie korzystała. Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność został udowodniona. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. W sytuacji, gdy nie jest kwestionowanie naruszenie stosunków wodnych, co wywołane było realizacją zabudowy na działce graniczącej z działką skarżącej o ukształtowaniu terenu wypowiedział się biegły w opinii hydrologicznej. Z tego względu nie było potrzeby powoływania biegłego geodety, gdyż w rozpoznawanej sprawie nie istniał spór o granice nieruchomości.
Biegły w ekspertyzie hydrologicznej stwierdził, że na działkach nr ewid. [...] doszło do zmiany stosunków wodnych na skutek zabudowy całej działki i jest to okoliczność niesporna w sprawie. W dniu kontroli nie stwierdzono żadnych szkód na działce skarżącej spowodowanych spływem wód opadowo – roztopowych. Zgromadzony materiał dowodowy nie wykazał, aby doszło do sztucznego podniesienia terenu tych działek (str. 5 opinii). W pkt 4 (str. 4) opinii, biegły przedstawił opis zagospodarowania wody opadowej przez właścicieli ww. działek. Stwierdzono, że woda opadowo – roztopowa z powierzchni dachu domu jednorodzinnego odprowadzana jest do beczek, których pojemność wynosi 360 litrów każda i aktualnie jest 5 takich beczek. Metodę tę zastosowano też przy dachu budynku garażowego. Wkopane są też kręgi betonowe ze szczelnym dnem, a woda wykorzystywana jest do celów gospodarczych. Na długości 30,80 m (w tym wzdłuż granicy działki skarżącej) w miejsce dotychczasowego rowka wkopano betonowe krawężniki, osadzone na betonowej podbudowie w celu zminimalizowania ryzyka ewentualnego przedostania się wody w kierunku działek skarżącej. Łączna wysokość krawężnika wraz z podbudową wynosi 50 cm, co potwierdził miejscowo wykonany wykop. Biegły wskazał też na gliniasty rodzaj gleby, co zmniejsza możliwość przesiąkania wody na teren działki skarżącej.
Kontrolą biegłego objęto również ogrodzenie działek nr [...] na całej długości. Nie stwierdzono żadnych bruzd erozyjnych oraz miejsc przedostawania się wody na teren działek sąsiednich tj. [...] na całej długości ogrodzenia. W miejscach łączenia poszczególnych elementów konstrukcyjnych ogrodzenia nie zaobserwowano żadnych śladów działania wody, która spływałaby w kierunku działki skarżącej. Ziemia na całej długości działek nr [...] nie zapada się i jest stabilna. Biegły na str. 5 podał, że ziemia spod całości ogrodzenia od strony działek nr [...] jednoznacznie została wybrana w wyniku praz ręcznych, niezwiązanych z pracami ogrodniczymi i nie w związku z oddziaływaniem spływu wody opadowo – roztopowej. Taki stan ogrodzenia istnienie tylko na długości z granica z działką skarżącej. Biegły wykluczył możliwość przelewania wody opadowo – roztopowej przy normalnie występujących zjawiskach pogodowych.
Biegły wyjaśnił, że działki nr [...], odwodniono powierzchniowo w taki sposób, aby całkowicie wyeliminować jakikolwiek spływ wód powierzchniowych na działkę skarżącej. Biegły jednoznacznie stwierdził, że zalewanie działek skarżonej nie jest skutkiem zmiany stosunków wodnych na działkach nr [...]. Ewentualny zastój na działkach skarżącej spowodowany może być przez wpływ czynników atmosferycznych oraz wyczerpanie zdolności akumulacji wody przez gliniaste podłoże. W kwestii wód opadowych z dachu budynków jednoznaczne stanowisko zajęły organy nadzoru budowlanego o prawidłowym kierunku odprowadzenia wód opadowych poprzez rynny. Brak śladów grzyba na ścianach budynku mieszkalnego skrzącej potwierdzają zdjęcia nr 23 str. 22 opinii.
W opinii uzupełniającej z 17 czerwca 2022r. wskazał, że skarżący nie dostarczyli żadnego dowodu na okoliczność, że w ogóle występuje podtapianie ich posesji od strony działki nr [...], a gdyż nie stwierdzono w trakcie oględzin jakichkolwiek śladów zniszczenia, które miałyby być skutkiem przedostawania się wody pod lub nad ogrodzeniem. Potwierdził, że brak jednorodności ziemi, która znajduje się pod ogrodzeniem jednoznacznie wskazuje, że prace wykonywane przy ogrodzeniu z działką nr [...] nie były tylko pracami pielęgnacyjnymi (załącznik nr 21 do pierwotnej opinii). Biegły wyjaśnił też, że w postępowaniu o naruszeniu stosunków bada się powstałe szkody, a nie szkody, które mogą powstać.
Skarżąca ze swej strony poza polemiką z ww. ekspertyzą i opinią uzupełniającą nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, że na ich działce zalega woda, czy też, że na skutek realizacji zabudowy na działkach nr [...] ponieśli inną szkodę będącą skutkiem naruszenia przez właścicieli stosunków wodnych. Opinia biegłego jest spójna, logiczna, wskazuje okoliczności uzasadniające wyprowadzone z niej wnioski końcowe i nie można z tego powodu mówić o sprzeczności w opinii. Skarżący mimo dołączenia do akt szeregu fotografii, żadną z nich nie udokumentowali szkody na swoich działkach. Okoliczność podtopień na skutek nawałnicy, która miała miejsce około 18 lipca 2021r. nie może być podstawą do stwierdzenia, że właściciele działki sąsiedniej dopuścili się naruszenia stosunków wodnych w rozumieniu art. 234 u.p.w. Nadzwyczajne zjawisko pogodowe, jakim jest nawałnica nie może być miarodajne dla oceny postępowania prowadzonego w trybie art. 234 u.pw.
Brak szkody determinuje rozstrzygnięcie całej sprawy, ponieważ w takiej sytuacji nie istnieją przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 234 ust. 3 u.p.w. (por. wyrok NSA z 3.02.2015r., II OSK 1621/13). W rozpoznawanej sprawie zmiana stosunków wodnych nie miała wpływu na nieruchomości skarżącej. Co do zasady szkoda powinna być realna, a nie hipotetyczna. Gdyby ustawodawca miał zamiar objąć powyższą regulacją także stany faktyczne, w których doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a nie wystąpiło szkodliwe odziaływanie tej zmiany na grunt sąsiedni (szkoda rzeczywista), to wskazałby to wyraźnie w przepisie, posługując się np. trybem przypuszczającym: "mogą szkodliwie wpływać" (por. wyrok NSA z 9.07.2021r., III OSK 530/21). Żądania skarżącej należy ocenić jako prewencyjne (asekuracyjne).
Organy adekwatnie do potrzeb ustaliły stan faktyczny i nie pozostawiły żadnych niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności, co przełożyło się na prawidłowe zastosowanie art. 234 u.p.w.
Bezzasadne jest twierdzenie skarżącej o orzekaniu przez Kolegium na niekompletnych aktach administracyjnych. Sąd stwierdził, że akta są kompletne, ponumerowane i zabezpieczone w segregatorze.
W tym stanie rzeczy, podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI