II SA/OL 406/24

II SA/Ol 406/24 - Wyrok WSA w Olsztynie
Data orzeczenia
2024-11-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Sędziowie
Bogusław Jażdżyk /przewodniczący/
Grzegorz Klimek
Tadeusz Lipiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art.
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 134, art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędziowie sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) asesor WSA Grzegorz Klimek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy ze skargi R. K. na postanowienie Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania w sprawie rozbiórki obiektu oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Działdowie (dalej: "PINB") decyzją z dnia 1 grudnia 2023 r. nakazał J. i R.K. (dalej również jako: "skarżący") rozbiórkę budynku gospodarczego położonego w [...].
W dniu 18 stycznia 2024 r. R.K. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, wskazując że przez cały grudzień przebywał poza miejscem zamieszkania.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 marca 2024 r. Warmińsko-Mazurski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB") odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskujący o przywrócenie terminu ma uprawdopodobnić nie przyczynę uchybienia terminu – w niniejszej sprawie przebywanie poza miejscem zamieszkania – ale, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Nie można uznać, że w niniejszej sprawie przeszkoda taka wystąpiła. Nadto skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie wniósł odwołania.
Na powyższe postanowienie skarżący oraz J.K. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wnosząc, jak się wydaje o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W skardze wskazano, że wszystkie czynności związane z przywróceniem terminu, były wykonywane w PINB w obecności pracowników organu, którzy uznali taki tryb postępowania za właściwy.
Skarżący nie mógł odebrać skierowanej do niego korespondencji gdyż na cały grudzień 2023 r. wyjechał z żoną ze swojego miejsca zamieszkania, a mieszkają sami. Działania skarżącego po powzięciu informacji o wydaniu decyzji wskazują, że działał on z należytą starannością.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.
Postanowieniem z 8 lipca 2024 r. W.S.A. w Olsztynie odrzucił skargę J.K., postanowienie to jest prawomocne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu
(art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2024 r., poz. 935. – zwanej dalej p.p.s.a.).
Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 tej ustawy stanowiący, iż sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. (§ 1).
Sąd rozpoznał skargę w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiot kontroli sądowej stanowiło postanowienie WINB, którym odmówiono skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji PINB z dnia
1 grudnia 2023 r. w sprawie zobowiązania właściciela nieruchomości do rozbiórki budynku gospodarczego.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2024 r. poz. 572) – dalej: "k.p.a.", od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji, zaś art. 129 § 2 k.p.a. stanowi, że odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie.
W orzecznictwie i piśmiennictwie wskazuje się, że w sytuacji gdy odwołanie zostanie złożone po upływie – przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. lub w przepisach szczególnych – terminu do jego wniesienia, wówczas na organie odwoławczym ciąży obowiązek wydania na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji administracyjnej z reguły powoduje, że rozstrzygnięcie to staje się ostateczne. Każde uchybienie terminowi do wniesienia odwołania powoduje, że organ odwoławczy ma obowiązek stwierdzić to uchybienie (art. 134), chyba że strona domaga się przywrócenia uchybionego terminu stosownie do art. 58 k.p.a., a wniosek ten zostanie uwzględniony (por. A. Wróbel [w:] Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, Lex/el. 2023. Komentarz do art. 134; postanowienie NSA z dnia
18 listopada 2016 r., I OZ 1237/16; wyrok NSA z dnia 30 kwietnia 2020 r., I OSK 1551/19; dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej: "CBOSA").
Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Zatem warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu zachodzi wtedy, gdy dokonanie czynności było niemożliwe z uwagi na przeszkodę, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej w danych okolicznościach można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2019, s. 397-399).
W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., FZ 13/04, niepublikowane).
Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła przewidzieć i usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2008 r.,
II OZ 1231/08, CBOSA).
Przyczyna uchybienia terminu musi zatem być niezależna od strony. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10, CBOSA).
W rozpoznawanej sprawie z akt administracyjnych wynika, że decyzja PINB z dnia 1 grudnia 2023 r. została doręczona skarżącemu skutecznie w dniu 20 grudnia 2023 r. ( w trybie doręczenia zastępczego na podstawie art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., ). Zatem termin do wniesienia odwołania upływał skarżącemu 3 stycznia 2024 r.
Wyjaśnić należy, że w ocenie sądu nie ma racji WINB stwierdzając w decyzji, że skarżący nie dopełnił wszystkich czynności wynikających z art. 58 § 2 k.p.a., bo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie złożył odwołania. Pismo skarżącego z 18 stycznia 2024 r. należało bowiem potraktować nie tylko jako wniosek o przywrócenie terminu, ale również jako odwołanie, gdyż można wyprowadzić z niego wniosek, że skarżący nie zgadza się z decyzją nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego. Argumentację tę dodatkowo umacnia to, że skarżący (według jego twierdzeń) pismo to sporządził w budynku organu I instancji i przy akceptacji pracownika tego organu.
Również organ odwoławczy pomimo wskazania na brak formalny mający wynikać z art. 58 k.p.a., nie wezwał skarżącego do jego uzupełnienia i merytorycznie rozpoznał wniosek skarżącego dokonując właściwej oceny stanu faktycznego skutkującego brakiem możliwości przywrócenia terminu do złożenia odwołania.
Skarżący zarówno w odwołaniu, jak i skardze jako przyczynę uchybienia terminu wskazał, że wraz z żoną wyjechali na cały grudzień 2023 r., a mieszkają sami.
W ocenie Sądu, powyższa okoliczność nie była wystarczająca do uznania, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.
Skarżący doskonale zdawał sobie sprawę z tego, że prowadzone jest postępowanie w sprawie dotyczącej budynku gospodarczego przez organ nadzoru budowlanego, został on bowiem zawiadomiony o wszczęciu postępowania, a następnie uczestniczył w przeprowadzonych oględzinach. To na wniosek skarżącego przedłużany był termin przedstawienia dokumentów legalizacyjnych do 31 października 2023 r., już powyższe okoliczności przekonują, że skarżący wyjeżdżając na cały grudzień 2023 r. nie dochował należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy.
Rzeczą jednak najistotniejszą jest to, że w dniu 20 listopada 2023 r. zostało skarżącemu i jego małżonce doręczone pismo PINB z 15 listopada 2023 r. W piśmie tym organ poinformował skarżącego o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, jak też i o tym, że wydanie rozstrzygnięcia "nastąpi w terminie 14 dni od dnia upływu wskazanego wyżej 7-dniowego terminu do wypowiedzenia się stron".
W takiej sytuacji skarżący musiał zdawać sobie sprawę z tego, że wydanie decyzji w prowadzonym postępowaniu nastąpi jeszcze w grudniu 2023 r., a mimo to wyjechał nie upoważniając skutecznie żadnej osoby do odbioru korespondencji.
Co więcej po powrocie do domu (jak można domniemywać z końcem grudnia) skarżący również nie podjął żadnych czynności aby dowiedzieć się jaka decyzja w jego sprawie została wydana, choć wówczas jeszcze termin, do złożenia odwołania nie upłynął.
Bez znaczenia dla możliwości przywrócenia terminu pozostaje to, że skarżący niezwłocznie zareagował na pismo PINB z 5 stycznia 2024 r., gdyż wcześniejsze jego postępowanie dowodzi, że dopuścił się on wręcz rażącego zaniedbania, co do zachowania terminu do wniesienia odwołanie. Tym samym nie można było uznać, że uprawdopodobnił on, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.
Dlatego też sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.