II SA/Rz 1287/24

II SA/Rz 1287/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-01-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 323
art. 24 ust. 4
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi J.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 lipca 2024 r. nr SKO.4111/368/2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] marca 2024 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne w tym zakresie; III. stwierdza nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2023 r. nr SKO.4111/449/2023 w zakresie daty końcowej przyznanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (31.01.2024 r.).
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 30 lipca 2024 r. nr SKO.4111/368/2024, w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
JZ (dalej: "skarżący") wnioskiem z 22 marca 2024 r. zwrócił się do Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką sprawowaną nad jego niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem – MZ.
Decyzją z [...] marca 2024 r. nr [...] Burmistrz odmówił przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
Organ I instancji wskazał, że z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności MZ nie wynika, aby niepełnosprawność u ojca skarżącego powstała przed ukończeniem przez niego 18 roku życia, bądź 25 roku życia w przypadku uczęszczania do szkoły lub szkoły wyżej. W realiach opisywanej sprawy zachodzi zatem negatywna przesłanka do przyznania świadczenia, o której mowa w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 323 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.r.". Niezależnie od powyższego organ I instancji podniósł, że skarżący miał przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego do 31 stycznia 2024 r. Nie ma zatem możliwości zastosowania art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. z 2023 r. poz. 1429 z późn. zm.) – dalej: "u.ś.w.". i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na dalszy okres.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z 30 lipca 2024 r. nr SKO.4111/368/2024 utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Burmistrza.
Kolegium podało, że MZ ma żonę ZZ, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżącemu zostało przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad swoim ojcem do 31 stycznia 2024r., tj. do dnia ważności orzeczenia o niepełnosprawności małżonki osoby wymagającej opieki – ZZ. Następnie orzeczeniem z 15 stycznia 2024 r. Lekarz Rzeczoznawca Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w [...], orzekł, że małżonka osoby wymagającej opieki jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Zatem zostało wydane nowe orzeczenie o niepełnosprawności, ale nie dla osoby wymagającej opieki, tylko dla jego małżonki.
Zdaniem Kolegium, organ I instancji niesłusznie wydał decyzję na podstawie przepisu, który w związku z wejściem w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego został uznany za niezgodny z Konstytucją. Organ I instancji dokonał nieprawidłowej wykładni art. 17 ust.1b u.ś.r., tym samym doprowadził do wydania decyzji odmownej. Zatem powód, dla którego odmówiono przyznania odwołującemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w rzeczywistości nie zachodzi. Przeszkody w tym zakresie nie stanowi bowiem moment powstania niezdolności do samodzielnej egzystencji u ojca skarżącego. W ocenie organu odwoławczego w opisywanej sprawie nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 63 ust. 3 u.ś.w., zatem organ I instancji jest właściwie zastosował przepis intertemporalny. Słusznie uznał Burmistrz, że nie ma podstaw do przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, bowiem art. 63 ust. 3 u.ś.w. nie przewiduje sytuacji wydania nowego orzeczenia dla współmałżonka osoby wymagającej opieki. Tym samym decyzję organu I instancji, pomimo częściowo błędnego uzasadnienia, należało utrzymać w mocy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, JZ wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący podniósł, że spełnia przesłanki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, wobec czego organy winny uwzględnić zgłoszone przez niego żądanie.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2492).
W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach wyznaczonych przez ww. przepisy Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości i znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.
Okolicznością bezsporną jest, że MZ, ojciec skarżącego, orzeczeniem z [...] stycznia 2023r. nr [...] zaliczono do osób o znacznym stopniu niepełnosprawności od 13 grudnia 2022r. na stałe. Natomiast małżonka MZ, w dacie orzekania o przyznaniu skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, dysponowała orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności określonym przez orzecznika ZUS z 16 marca 2023r. ważnego od dnia wydania do stycznia 2024r. Okoliczność ta stała się podstawą do wydania przez Kolegium decyzji reformatoryjnej z 16 czerwca 2023r. nr SKO.4111/449/2023, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., którą uchylono decyzję Burmistrza [...] z [...] maja 2023r. nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i przyznano skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad ojcem MZ na okres od 16 lutego 2023r. do 31 stycznia 2024r. Końcowa data przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest zbieżna z datą końcową czasowego orzeczenia stopniu niepełnosprawności dla ZZ.
Wniosek o kontynuację świadczenia pielęgnacyjnego skarżący złożył 22 lutego 2024r. i dołączył wypis z orzeczenia KRUS OR/PT w [...] z 15 stycznia 2024r. o trwałej niezdolności ZZ do samodzielnej egzystencji bez określenia daty końcowej, co jest równoważne ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
Materialnoprawną podstawę decyzji odmownej organów obydwu instancji stanowiły przepisy art. 17 ust. 1 u.ś.r. w nowym brzmieniu, obowiązującym od 1 stycznia 2024r. oraz art. 63 ustawy z 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r., poz. 1429 ze zm.) zwana dalej u.ś.w.
Ustawa o świadczeniu wspierającym znowelizowała przepisy o świadczeniu pielęgnacyjnym zawarte w ustawie o świadczeniach rodzinnych, które z dniem 1 stycznia 2024r. dotyczą osób do ukończenia 18 roku życia, legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Sąd stwierdza, że przy zastosowaniu tego ostatniego unormowania począwszy od 1 stycznia 2024r. skarżący nie mógł uzyskać wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego bowiem ojciec skarżącego urodził się w [...]., a zatem nie jest osobą małoletnią, czego wymaga art. 17 ust. 1 u.ś.r.
W dacie wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie decyzji z 16 czerwca 2023r. nr SKO.4111/449/2023 o czasowym przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącemu z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem w stopniu znacznym na stałe, obowiązywał art. 24 ust. 4 u.ś.r., którego treść pomimo nowelizacji nie uległa zmianie. Zgodnie z tym przepisem: "Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się na czas nieokreślony, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W przypadku wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na czas określony prawo do zasiłku pielęgnacyjnego lub świadczenia pielęgnacyjnego ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia." Brzmienie tego przepisu i jego wykładnia nie budzi żadnych wątpliwości, gdyż czas na jaki ma być przyznane świadczenie pielęgnacyjne wynika z okresu, na jaki orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Przepis ten nie zawiera żadnych wyjątków, które uprawniałyby organy do reglamentacji, czyli zmiany okresu świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku pielęgnacyjnego na inny okres niż wynika to z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ustawodawca w przypadku małżonków, gdy obydwoje legitymują się znacznym stopniem niepełnosprawności nie wprowadził warunku, aby prawo do świadczenia pielęgnacyjnego współmałżonkowi, który ma orzeczony znaczny stopień na niepełnosprawności na stałe uzależnić od czasowego okresu orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności współmałżonka. Takie powiązanie czasowe nie wynika też z art. 17 u.ś.r., chociaż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie pozostającej w związku małżeńskim uwarunkowane jest posiadaniem stopnia niepełnosprawności w stopniu znacznym przez obydwoje współmałżonków (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 21.11.2024r., II SA/Rz 863/24 - dostępny w cbosa).
W kontekście powyższego pogląd, że prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie winno być ustalane na czas nieokreślony, w sytuacji gdy orzeczenie dla współmałżonka osoby wymagającej opieki zostało wydane na czas określony nie znajduje podstawy prawnej w powołanych przepisach (por. wyrok NSA z 29.03.2023r., I OSK 1798, dostępny w cbosa).
Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 16 czerwca 2023r. nr SKO.4111/449/203 na czas określony nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, gdyż skarżący spełnił wszystkie przesłanki wynikające z art. 17 u.ś.r. do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na stałe z tytułu sprawowania opieki nad ojcem niepełnosprawnym w stopniu znacznym orzeczonym na czas nieokreślony.
Zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w przepisach intertemporalnych zawartych w art. 63 u.ś.w. Z art. 63 ust. 1 u.ś.w. wynika, że w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Osoby, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, albo od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., przyznane zostało co najmniej do dnia 31 grudnia 2023 r. prawo do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43 w brzmieniu dotychczasowym, zachowują, na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego nie dłużej jednak niż do końca okresu, na który prawo zostało przyznane, z uwzględnieniem ust. 3 i 4 (ust. 2 art. 63 u.ś.w.).
Natomiast art. 63 ust. 3 u.ś.w. stanowi, że osoby, o których mowa w ust. 2 , zachowują prawo odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2023 r., również w przypadku, gdy osobie nad którą sprawują opiekę zostało wydane nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenie o niepełnosprawności. Warunkiem zachowania prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego na zasadach określonych w zdaniu pierwszym jest złożenie wniosku o nowe orzeczenie o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności w terminie 3 miesięcy od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin ważności dotychczasowego orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo orzeczenia o niepełnosprawności, a następnie złożenie wniosku o ustalenie prawa odpowiednio do świadczenia pielęgnacyjnego albo specjalnego zasiłku opiekuńczego w terminie 3 miesięcy, licząc od wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności albo o niepełnosprawności.
Przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. odnosi się do osób, które miały przyznane świadczenie pielęgnacyjne na czas określony, zgodnie z orzeczeniem o czasowym ustaleniu znacznego stopnia niepełnosprawności. Zatem art. 24 ust. 4 u.ś.r. pozostaje w przedmiotowej synergii z art. 63 ust. 3 u.ś.w. bowiem zabezpieczają sytuację osób z orzeczeniem o czasowym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności na czas pomiędzy utratą mocy obowiązującej przepisów o świadczeniu pielęgnacyjnym dla osób pełnoletnich umożliwiając jego kontynuację przy spełnieniu wskazanych uwarunkowań, a wprowadzoną nową regulacją od 1 stycznia 2024r. o świadczeniu wspierającym. Sąd zwraca też uwagę na regułę ścisłej interpretacji przepisów intertemporalnych, co oznacza, że nie powinny być stosowane do innych stanów faktycznych niż wprost określonych w tych przepisach.
Rację zatem ma Kolegium eksponując w zaskarżonej decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, że przepisy zawarte w art. 63 ust. 3 u.ś.r. nie odnoszą się do stanu faktycznego sprawy, bo nie doszło do przedłożenie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności na kolejny okres. Finalnie należy przyjąć, że przepis art. 63 ust. 3 u.ś.w. ma zastosowanie do spraw o świadczenie pielęgnacyjne, gdy osoba wymagająca opieki miła orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności na czas określony. A contrario w przypadkach , gdy orzeczenie stanowiło o stopnia niepełnosprawności na stałe, to zgodnie z art. 24 ust. 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne winno być przyznane na czas nieokreślony.
Sąd zwraca uwagę, że zarówno z wniosku o przyśnienie świadczenia pielęgnacyjnego jak i ustawy o świadczeniach rodzinnych wprowadzono mechanizmy zabezpieczające poprzez nałożenie na wnioskodawcę obowiązku informowania o zmianie stanu faktycznego i skutków niezastosowania się do przyjętych zobowiązań, łącznie z obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Sąd zauważa, że w realiach niniejszej sprawy nie mogło nastąpić przedłożenie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności na kolejny okres, gdyż orzeczenie dla ojca skarżącego znaczny stopień niepełnosprawności przyznało na stałe. Z tego względu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 16 czerwca 2023r. nr SKO.4111/449/2023 z rażącym naruszeniem art. 24 ust. 4 u.ś.r. określając końcową datę prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na dzień 31 stycznia 2024r. Konsekwencją powyższego jest stwierdzenie nieważności ww. decyzji w zakresie daty końcowej przyznanego JZ świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Powyższe wyczerpuje przesłankę do stwierdzenia nieważności po myśli art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto Sąd w tym zakresie działał na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniającym do zastosowania środków przewidzianych ustawą w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Wyżej wymieniona decyzja Kolegium z 16 czerwca 2023r. pozostaje w graniach sprawy, gdyż dotyczy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącego.
Uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu pierwszej instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego jest uzasadnione z dwóch przyczyn. Po pierwsze w wyniku stwierdzenia nieważności daty końcowej okresu na jaki zostało przyznane skarżącemu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego spowodowało, że w obrocie prawnym nie mogły pozostawać dwie sprzeczne decyzje w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego jedna przyznająca to prawa i aktualnie zaskarżona o odmowie przyznania tego prawa. Ponadto za zasadną Sąd uznał argumentację Kolegium w zaskarżonej decyzji, że przepis art. 63 ust. 3 u.p.w. nie ma zastosowania do stanu faktycznego sprawy, ze względu na orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności na czas nieokreślony. Przedstawione okoliczności uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. i uznaniu, że prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe.
Sąd zwraca też uwagę na jedną ze składowych zasady demokratycznego państwa prawnego, którą jest zasada zaufania obywatela do państwa, wyrażająca się również w możności oczekiwania przez obywatela, aby organy państwa prawidłowo stosowały obowiązujące przepisy prawa, skoro zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, a Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającymi zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji RP).
W rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej przez błędne zastosowanie przepisów prawa względem skarżącego poprzez przyznanie mu świadczenia pielęgnacyjnego na czas określony, czyli inny niż wynikało to z przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w dacie złożenia pierwszego wniosku z 29 marca 2023r. i orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wynikająca z zasady demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zasada zaufania obywatela do państwa wyraża się m.in. w możności oczekiwania przez obywatela, aby organy państwa prawidłowo stosowały obowiązujące przepisy prawa. Co więcej, zauważyć należy, że wskazana zasada stanowi dla obywateli gwarancję pewności ich sytuacji. Jak zaś podkreśla się w doktrynie gwarancja ta powinna być rozpatrywana z perspektywy zapewnienia obywatelowi bezpieczeństwa prawnego, zabezpieczenia socjalnego oraz bezpieczeństwa ekonomicznego. Jednocześnie to obowiązkiem państwa i jego organów jest stworzenie odpowiednich warunków do tego, aby obywatel ufał państwu. Zgodnie zaś z przyjmowanym w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego rozumieniem zasady zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa, ochronie konstytucyjnej podlegać musi zaufanie obywateli nie tylko do litery prawa, ale przede wszystkim do sposobu jego interpretacji przyjmowanej w praktyce stosowania prawa przez organy państwa. Nie ulega wątpliwości, że rażące naruszenia prawa przez organy w procesie wykładni prawa prowadzi na naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa. Taka sytuacja zaistniała w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne dla skarżącego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 16 czerwca 2023r. wygasła po 31 stycznia 2024r., a podjęte próby o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i przedłożeniu orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym współmałżonki (matki skarżącego) nie przyniosły oczekiwanego efektu w formie kontynuacji prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Datę wygaśnięcia decyzji i datę rozpoznawania przez Sąd skargi dzieli okres prawie 1 roku, przez który skarżący nie z własnej winy został pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Sąd w składzie orzekającym uznał, że przyjęte w niniejszej sprawie rozwiązanie - w przypadku uprawomocnienia się wyroku - jest procesowo najkrótszym sposobem na przywrócenie stanu legalności względem kontynuowania przez skarżącego uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie decyzji Kolegium z 16 czerwca 2023r. poprzez stwierdzenie nieważności daty końcowej okresu, na jaki przyznano skarżącemu świadczenie pielęgnacyjne.
Sąd nie kwestionuje również poglądu, opartego na wykładni art. 63 ust. 3 u.ś.r., że przepis ten można stosować do stanów faktycznych takich jak w niniejszej sprawie, że współmałżonek dysponujący tylko czasowym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności przedkłada kolejne orzeczenie czy to na czas określony, czy na stałe, co powoduje spełnienie przesłanki z art. 17 ust.5 lit. a u.ś.r., że obydwoje małżonkowie nie mogą względem siebie sprawować opieki, gdyż każdy z nich dysponuje znacznym stopniem niepełnosprawności (por. np. wyrok WSA z 27.11.2024r., II SA/Rz 772/24 (dostępny w cbosa). W obydwu przypadkach sądy administracyjne wychodzą na przeciw zachowaniu reguły praw nabytych do świadczenia pielęgnacyjnego.
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a § 3 w zw. z art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I i II wyroku.
Ponadto na zasadzie art. 145 § 1 pkt 3 w zw. z art. 134 p.p.s.a. orzekł jak w pkt II wyroku.
W przypadku uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie rzeczą organu będzie ustalenie, czy na rzecz MZ nie zostało przyznane świadczenie wspierające. W przypadku wykluczenia tej okoliczności brak jest przeszkód do kontynuowania wypłaty świadczenia pielęgnacyjnego na rzecz skarżącego na podstawie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 16 czerwca 2023r. nr SKO.4111/449/2023.