II SA/Rz 1276/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-05-23
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlaneprzyłącze kanalizacyjnerozbiórkasamowola budowlanazgłoszenie budowyprawo do dysponowania nieruchomościązgoda właścicielapostępowanie naprawczeuchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę przyłącza kanalizacyjnego, uznając, że skarżąca posiadała zgodę na jego wykonanie i przebieg przez działkę sąsiednią.

Sprawa dotyczyła skargi E. Ż. na decyzję nakazującą rozbiórkę części przyłącza kanalizacji sanitarnej. Organy nadzoru budowlanego uznały, że przyłącze zostało wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem i bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co skutkowało nakazem rozbiórki. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że skarżąca posiadała zgodę poprzedniego właściciela działki na przeprowadzenie przyłącza, a jego późniejsza realizacja i odbiór przez zarządcę sieci potwierdzają legalność inwestycji.

Przedmiotem skargi była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i nakazała E. Ż. rozbiórkę części przyłącza kanalizacji sanitarnej. Organy uznały, że przyłącze zostało wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem z 2004 r. i bez prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co obligowało do zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania, w tym brak powołania biegłych, błędną ocenę dowodów oraz naruszenie prawa materialnego poprzez uznanie braku możliwości legalizacji przyłącza. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji. Sąd uznał, że skarżąca posiadała zgodę poprzedniego właściciela działki nr [...] na przeprowadzenie przyłącza kanalizacyjnego, a późniejsza realizacja inwestycji w 2005 r. w oparciu o zgłoszenie, z wykorzystaniem istniejącej infrastruktury i odbiorem przez zarządcę sieci, świadczy o legalności jej wykonania. Sąd podkreślił, że brak jest dowodów na sprzeciw aktualnego właściciela działki wobec przebiegu przyłącza przez jego nieruchomość przez wiele lat, a późniejsza awaria i postępowanie cywilne potwierdzają istnienie zgody na korzystanie z przyłącza. W związku z tym, sąd uznał, że organy powinny przeprowadzić postępowanie naprawcze, a nie nakazywać rozbiórkę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli skarżąca posiadała zgodę poprzedniego właściciela działki na przeprowadzenie przyłącza, a jego późniejsza realizacja i odbiór przez zarządcę sieci potwierdzają legalność inwestycji, organy powinny przeprowadzić postępowanie naprawcze zamiast nakazywać rozbiórkę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżąca posiadała zgodę poprzedniego właściciela działki na przeprowadzenie przyłącza, a jego realizacja w 2005 r. w oparciu o zgłoszenie i odbiór przez zarządcę sieci świadczy o legalności inwestycji. Brak sprzeciwu aktualnego właściciela przez wiele lat oraz późniejsza awaria i postępowanie cywilne potwierdzają istnienie zgody na korzystanie z przyłącza.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 50 § ust. 1 pkt 4

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 30 § ust. 1

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 3 § pkt 11

Ustawa - Prawo budowlane

P.b. art. 30 § ust. 3

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.w.i.o.ś. art. 19 a § ust. 8

Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków

p.u.s.a. art. 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 209

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 84 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca posiadała zgodę poprzedniego właściciela działki na przeprowadzenie przyłącza kanalizacyjnego. Realizacja przyłącza w 2005 r. w oparciu o zgłoszenie i odbiór przez zarządcę sieci świadczy o jego legalności. Brak sprzeciwu aktualnego właściciela działki przez wiele lat. Sąd uznał, że organy powinny przeprowadzić postępowanie naprawcze, a nie nakazywać rozbiórkę.

Odrzucone argumenty

Przyłącze zostało wykonane niezgodnie ze zgłoszeniem. Skarżąca nie dysponowała prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Materiały użyte do budowy przyłącza budzą wątpliwości co do ich stanu technicznego i możliwości zastosowania.

Godne uwagi sformułowania

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Oświadczenie woli, z którego wynika zgoda właściciela nieruchomości na dysponowanie jego nieruchomością na cele budowlane, nie jest oświadczeniem o charakterze procesowym, które strona może cofnąć, czy zmodyfikować w toku postępowania administracyjnego. Oświadczenie takie ma charakter materialnoprawny, ponieważ może wywołać skutki w zakresie prawa materialnego przewidziane w przepisach prawa budowlanego.

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

członek

Karina Gniewek-Berezowska

sprawozdawca

Paweł Zaborniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, legalizacji samowoli budowlanej, znaczenia zgody poprzedniego właściciela oraz odbioru inwestycji przez zarządcę sieci."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z przyłączem kanalizacyjnym i zgodą na jego przebieg przez działkę sąsiednią.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest udokumentowanie zgody na korzystanie z nieruchomości, nawet jeśli pierwotna zgoda pochodzi od poprzedniego właściciela, a późniejsza realizacja inwestycji jest odbierana przez zarządcę sieci. Pokazuje też, że sądy mogą uchylić decyzje nakazujące rozbiórkę w sytuacjach, gdy istnieją podstawy do legalizacji lub postępowania naprawczego.

Czy zgoda sprzed lat wystarczy, by uratować przyłącze kanalizacyjne przed rozbiórką?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1276/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-05-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1954/23 - Wyrok NSA z 2024-07-02
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 3 pkt 11, art. 29 ust. 1 pkt 2, art. 50 ust. 1 pkt 1, pkt 4, art. 51 ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2023 r. sprawy ze skargi E. Ż. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr OA.7721.5.2.2022 w przedmiocie nakazu rozbiórki części przyłącza kanalizacji sanitarnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 22 marca 2022 r. nr PINB.5160.1.1.2022; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie na rzecz skarżącej E. Ż. kwotę 980 zł /słownie: dziewięćset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB", "Organ II instancji", "Organ odwoławczy") z 19 sierpnia 2022 r. nr OA.7721.5.2.2022 uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB", "Organ I instancji") z 22 marca 2022 r. nr PINB.5160.1.1.2022 i jednocześnie nakazująca E.Ż. (dalej: "Skarżąca") rozbiórkę części przyłącza kanalizacji sanitarnej.
W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.; dalej: "P.b.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [....] decyzją z 22 marca 2022 r. nr PINB.5160.1.1.2022, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 7 P.b. nakazał Skarżącej jako Inwestorowi rozbiórkę części obiektu budowlanego, tj. likwidację – unieczynnienie odcinka przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...], znajdującego się na działce ew. nr [...] (obręb [...]) w [...], poprzez:
1) odłączenie i trwałe zaślepienie końców rury ww. odcinka przyłącza kanalizacji sanitarnej (np. betonem) na działce ew. nr [...] - przed granicą z działką nr [...] oraz na działce ew. nr [...] od strony granicy z działką nr [...];
2) skuteczne zaczopowanie (do czasu wykonania właściwego przyłącza – zgodnego z przepisami i dokonanymi uzgodnieniami), odłączonej instalacji kanalizacyjnej, od ww. przyłącza kanalizacyjnego, znajdującej się na działce nr [...];
3) skuteczne zaczopowanie (do czasu wykonania właściwego przyłącza - zgodnego z przepisami i dokonanymi uzgodnieniami), pozostałego na działce nr [...] odcinka przyłącza kanalizacyjnego, włączonego do studzienki kanalizacyjnej (będącej punktem podziału własności urządzeń kanalizacyjnych) o rzędnych 227,35/225,77, znajdującej się na działce nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji podał, że w trakcie kontroli "przyłącza kanalizacji sanitarnej" przebiegającego przez działkę nr [...] do budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...], przeprowadzonej przez Inspektorat w dniu 28 lipca 2021 r., w obecności m.in. przedstawiciela Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej w [...] (MPGK), tj. zarządcy sieci kanalizacyjnej ustalono, że przedmiotowy przyłącz został wykonany w 2004 r. i uruchomiony w 2005 r. Inwestorem przyłącza była m.in. Skarżąca. Według załącznika graficznego do umowy na odprowadzenie ścieków, podpisanej przez MPGK ze Skarżącą, miejsce przyłączenia - punkt podziału własności urządzeń kanalizacyjnych znajduje się na działce sąsiedniej nr [...], tj. na studzience o rzędnych 227,35/255,77. Ustalono, że Skarżąca posiada uzgodniony z zarządcą sieci projekt budowlany przyłącza oraz zaświadczenie wydane przez Starostwo Powiatowe w [...] w dniu [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] o braku sprzeciwu, do dokonanego do tego organu zgłoszenia planowanej budowy przyłącza. Projektowany przyłącz kanalizacji sanitarnej miał przebiegać od budynku mieszkalnego przy ul. [...], przez działki nr [...] (tuż przy granicy pomiędzy działkami nr [...]) do studzienki przyłączeniowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Istniejące w zasobach geodezyjnych w Starostwie Powiatowym mapy wskazywały, że przyłącz został wykonany zgodnie z uzgodnionymi założeniami projektowymi. W trakcie kontroli właściciel nieruchomości usytuowanej na działce nr [...] wskazał, że tuż obok ściany jego budynku, w odległości ok. 1,6 m przebiega rura - prawdopodobnie kanalizacji sanitarnej, która nie stanowi jego własności.
Organ I instancji wyjaśnił, że powyższe informacje dotyczące legalności oraz prawidłowości wykonania przyłącza, potwierdzał przedłożony w załączeniu do pisma pełnomocnika Skarżącej z 30 września 2021 r., projekt budowlany przyłącza kanalizacyjnego do budynku przy ul. [...] w [...], sporządzony w maju 2004 r. przez uprawnionego projektanta.
W piśmie z 15 listopada 2021 r. Skarżąca poinformowała, że nie posiada żadnych informacji dotyczącej rury przebiegającej przy ścianie budynku zlokalizowanego na działce nr [...]. Poinformowała również, że być może rura ta stanowi pozostałość po dawnym osadniku. Na dowód powyższego przedłożyła kopię dokumentacji technicznej - planu zagospodarowania działki, sporządzonego we wrześniu 1994 r. przez Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych z siedzibą w [...], Terenowy Zespół Usług Projektowych w [...], obejmującego budowę szczelnego osadnika kanalizacyjnego betonowego trzykomorowego wraz instalacją kanalizacyjną na działce nr [...], do budynku przy ul. [...]. Dokumentacja ta zawierała również zgodę poprzedniego właściciela nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...], tj. J.W. na wykonanie ww. osadnika wraz z przyłączem kanalizacyjnym. Skarżąca oświadczyła, że wykonanie istniejącego obecnie przyłącza do sieci kanalizacji sanitarnej, zleciła osobom do tego uprawnionym, zamówiła projekt i uzyskała wszelkie niezbędne zgody na jego wykonanie. Po wykonaniu, przedmiotowy przyłącz został odebrany bez zastrzeżeń i zainwentaryzowany, w związku z powyższym jest przekonana, że przyłącz ten został wykonany zgodnie z ww. projektem.
W dniu 7 stycznia 2022 r. do Organu I instancji wpłynął wniosek I.W. (dalej: "Uczestnik") o wszczęcie postępowania dotyczącego nieprawidłowości dokonanych w trakcie budowy ww. przyłącza. Uczestnik wyjaśnił, że odkopana przez niego na działce nr [...] rura, przebiegająca tuż obok budynku mieszkalnego i studni, nie stanowi pozostałości po dawnej kanalizacji, lecz jest obecnie wykorzystywana jako przyłącz kanalizacji sanitarnej z budynku przy ul. [...] do studzienki kanalizacyjnej zlokalizowanej na działce nr [...]. Wyjaśnił, że przebiegający przez ww. działkę przyłącz kanalizacyjny, zlokalizowany w odległości 1,60 m od ściany budynku mieszkalnego oraz w odległości 0,60 m od studni z wodą pitną, został nielegalnie wykonany, bez zgody tak poprzedniego jak i obecnego właściciela tej nieruchomości. Z załączonej do pisma dokumentacji graficznej i fotograficznej wynikało, że przez działkę nr [...], na kierunku od granicy z działką nr [...], w zbliżeniu do ściany zachodniej budynku mieszkalnego i studni, istnieje rura (stanowiąca pozostałość starej kanalizacji), która przy północno-zachodnim narożniku budynku została przecięta, a następnie połączona kolankiem z nową rurą kanalizacyjną o wyraźnie innym kolorze i skierowana w kierunku granicy z działką nr [...], tj. w kierunku wykonanej na niej studzienki kanalizacyjnej.
W dniu 10 lutego 2022 r. przeprowadzone zostały oględziny przedmiotowego urządzenia kanalizacyjnego, w których uczestniczyły strony postępowania. Przeprowadzone na ww. działkach czynności administracyjne potwierdziły zebrany dotychczas materiał dowodowy. Właściciel działki nr [...], okazał zdjęcia stanowiące dokumentację z przeprowadzonej przez niego w czerwcu 2021 r. i w styczniu 2022 r. inwentaryzacji odkrywkowej przebiegającej przez tą działkę kanalizacji. Wskazał widoczne miejsca po wykonanych wykopach, które świadczyły jednoznacznie, że przedmiotowy przyłącz został wykonany i jest obecnie użytkowany w innym miejscu niż to, które zostało zaprojektowane i uzgodnione z właścicielem sieci. Ustalenia te potwierdził obecny w trakcie oględzin pełnomocnik MPGK, który wskazał, że w trakcie dokonanych przez właściciela sieci sprawdzeń natrafiono na przeszkodę wewnątrz rury kanalizacyjnej, w odległości kilku metrów od studzienki istniejącej na działce nr [...], w stronę przyłączonego budynku, co mogło świadczyć o zamontowaniu kolanka, tj. o zmianie kierunku przebiegu przedmiotowego przyłącza, który był niezgodny ze sporządzoną dokumentacją budowlaną przyłącza i dokonanymi uzgodnieniami.
Skarżąca złożyła do protokołu wyjaśnienia, m.in. wskazała, że w trakcie prac ziemnych - wykopów, prowadzonych przez uczestnika, przy ścianie budynku zlokalizowanego na działce nr [...], został uszkodzony jej przyłącz kanalizacyjny, który w tym okresie tj. od sierpnia 2021 r. do 29 stycznia 2022 r. nie działał prawidłowo. Dodatkowo oświadczyła, że nie potrafi wskazać jego dokładnej lokalizacji, ponieważ po wykonaniu dokumentacji budowlanej, zleciła jego wykonanie wykwalifikowanym instalatorom, a po wykonaniu został on odebrany bez zastrzeżeń przez właściciela sieci.
Na podstawie okazanych dokumentów oraz informacji, które złożył do protokołu kontroli pełnomocnik MPGK, Organ I instancji ustalił, że roboty dotyczące wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej z budynku przy ul. [...] w [...] zostały wykonane w 2004 r., a sam przyłącz został odebrany i uruchomiony w 2005 r. Według załącznika graficznego do umowy na odprowadzenie ścieków nr [...], punkt podziału własności urządzeń kanalizacyjnych znajduje się na działce nr [...], tj. na studzience kanalizacyjnej o rzędnych 227,35/225,77. Inwestor przyłącza posiadał projekt ww. przyłącza, który został uzgodniony z właścicielem sieci oraz stanowił załącznik graficzny do zgłoszenia wykonania tego urządzenia kanalizacyjnego, dokonanego do Starostwa Powiatowego w [...] w dniu 12 sierpnia 2004 r. O powyższym świadczy zaświadczenie Starostwa Powiatowego w [...] z [...] sierpnia 2004 r. znak: [...] o braku wniesienia sprzeciwu do ww. zgłoszenia.
Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, Organ odwoławczy opisaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i jednocześnie nakazał Skarżącej rozbiórkę części przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...], usytuowanego na działce nr [...] w [...], poprzez odłączenie i trwałe zaślepienie końców rury ww. odcinka przyłącza kanalizacji sanitarnej (np. betonem) na działce nr [...] - przed granicą z działką nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Organ odwoławczy stwierdził, że Organ I instancji stwierdził, że przedmiotowy przyłącz został wykonany w 2004 r. w sposób inny, niż było to uzgodnione i opisane w dokonanym zgłoszeniu i wobec tego stanowi on samowolnie wykonane urządzenie budowlane. Organ stwierdził również, że znaczna część przyłącza, znajdująca się na działce nr ewid. [...] została wykonana z zaadoptowanych materiałów, istniejących w czasie jego budowy w gruncie, których tak sam stan techniczny jak i rodzaj zastosowanych materiałów, wzbudza obecnie uzasadnione obawy i podejrzenia, że są to materiały, które obecnie nie posiadają dokumentów świadczących o możliwości zastosowania ich w budownictwie, a tym samym mogą one powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz środowiska. Ponadto Organ podał, że zgromadzony materiał dowodowy świadczy jednoznacznie o braku prawa Skarżącej do dysponowania działką ewid. nr [...] na cele budowlane, obejmującego budowę i możliwość legalizacji przyłącza.
Mając na uwadze powyższe, Organ odwoławczy wskazał, że przyjęcie procedury oraz rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. znajduje uzasadnienie.
Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że Skarżąca na budowę przedmiotowego przyłącza kanalizacji sanitarnej posiadała zgłoszenie dokonane w dniu 12 sierpnia 2004 r. do Starosty [...], które zostało przyjęte bez sprzeciwu. Zgłoszenie to obejmowało budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w [...], które miało przebiegać przez działkę nr [...] (przy jej południowo-zachodniej granicy), a następnie przez działkę nr [...] (przy jej północno-wschodniej granicy) do studzienki przyłączeniowej zlokalizowanej na działce nr [...]. Z inwentaryzacji powykonawczej znajdującej się w aktach sprawy wynika, że przedmiotowy przyłącz został wykonany zgodnie z warunkami zgłoszenia i projektem budowlanym. Z ustaleń dokonanych w trakcie oględzin wynika jednak, że przyłącz kanalizacyjny przebiega przez działkę nr [...] stanowiącą własność I.W. w innym miejscu, tj. przebiega od granicy z działką nr [...] w zbliżeniu do ściany zachodniej budynku mieszkalnego i studni, a następnie w kierunku granicy z działką nr [...], tj. w kierunku wykonanej na niej studzienki kanalizacyjnej. Skarżąca nie wykonała więc przyłącza kanalizacji sanitarnej objętego zgłoszeniem z 11 sierpnia 2004 r. nr [...], lecz urządzenie zlokalizowano w innej części działki nr [...]. W ocenie organu w przedmiotowej sprawie zachodzi więc przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. wykonanie robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia. Zaistnienie takiego stanu faktycznego obligowało organ I instancji do przeprowadzenia stosownego postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50 - 51 P.b.
W świetle powyższych wyjaśnień organ odwoławczy zreformował zaskarżoną decyzję poprzez nakazanie rozbiórki części przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w [...] przy ul. [...], usytuowanego na działce nr [...], poprzez odłączenie i trwałe zaślepienie końców rury w/w odcinka przyłącza kanalizacji sanitarnej (np. betonem) na działce nr [...] - przed granicą z działką nr [...]. Organ podkreślił, że nakaz rozbiórki jest ostatecznością, ale w rozpatrywanej sprawie jest niezbędny do przywrócenia stanu zgodnego z prawem. Budowa przyłącza kanalizacji sanitarnej bez wymaganego zgłoszenia oraz w przypadku braku prawa inwestora przyłącza do dysponowania działką nr [...] na cele budowlane wyklucza możliwość jego legalizacji. Przywrócenie zgodności z prawem nastąpi tylko w wyniku fizycznej likwidacji przedmiotowej ww. części przyłącza na działce. Pozostawiony na działce nr [...] i [...] odcinek przyłącza kanalizacji sanitarnej nie będzie pełnił swojej funkcji, tj. nie będzie odprowadzał ścieków z budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...].
Od powyższej decyzji Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, zaskarżając ją w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:
a) art. 84 § 1 k.p.a. poprzez brak powołania w sprawie biegłych w celu ustalenia, z jakich materiałów została wykonana instalacja, o której mowa w przedmiotowej sprawie, podczas gdy ustalenie tych informacji wymaga informacji specjalnych,
b) art. 7, art. 77 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów i uznanie, że Skarżąca nie dysponowała gruntem na cele budowlane, podczas gdy wskazała, że posiadała zgodę na budowę kanalizacji w jej obecnym przebiegu, a na tym tyle przez wiele lat nie dochodziło do żadnych konfliktów,
c) art. 51 P.b., poprzez ustalenie, że jedynym możliwym dopuszczalnym rozstrzygnięciem w sprawie jest nakazanie Skarżącej rozbiórki przyłącza kanalizacyjnego.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w 2004 r. zleciła wykwalifikowanym instalatorom, osobom pracującym zawodowo w MPGK wykonanie przyłącza, które miało zostać wykonane zgodnie z dokumentacją techniczną. Przyłącz został wykonany i odebrany przez uprawniony organ. W toku postępowania uzyskano dokumentację zdjęciową, na której uwidocznione są rury kanalizacyjne, z których korzysta Skarżąca. Zdaniem Skarżącej aby stwierdzić, że stan materiałów, użytych do budowy kanalizacji jest zły i zagraża m. in. mieszkańcom, należałoby przeprowadzić stosowne ekspertyzy. W szczególności należałoby uzyskać opinię biegłego z zakresu urządzeń sanitarnych, który mógłby jednoznacznie odpowiedzieć, czy materiały, z których obecnie korzysta Skarżąca, nadal mogą być eksploatowane. Organ zaniechał uzyskania stosownej ekspertyzy, bądź opinii biegłego, twierdząc, że brak jest obecnie dokumentacji świadczących o możliwości zastosowania użytych materiałów w budownictwie, a tym samym mogą one powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz środowiska. Nie ma jednak żadnych dowodów, które potwierdziłyby ww. okoliczności.
Odnosząc się do ustaleń Organów, że nie posiada ona zgody na dysponowanie gruntem na cele budowlane, Skarżąca wskazała, że instalacja została zaplanowana w latach, kiedy właścicielem nieruchomości, po której biegnie kanalizacja, był ojciec I.W. W okresie, kiedy była budowana kanalizacja Skarżąca dysponowała zgodą właściciela nieruchomości, który umożliwił wykonanie kanalizacji.
Przytaczając orzeczenia sądów administracyjnych Skarżąca stwierdziła, że przepisy prawa nie przewidują formy, w jakiej udziela się zgody na dysponowanie gruntem. Nawet ewentualne późniejsze cofnięcie zgody przez uczestnika nie ma wpływu na legalność inwestycji. Poprzednik prawny uczestnika wyraził zgodę na przebieg kanalizacji w kształcie, jaki stwierdzono podczas oględzin. O tym, że nie sprzeciwiał się instalacji na swojej nieruchomości świadczy również fakt, że Skarżąca korzystała z kanalizacji bezkonfliktowo kilkanaście lat. Organy nadzoru budowlanego uznały arbitralnie, że Skarżąca nie dysponowała zgodą na dysponowanie gruntem, podczas gdy taką zgodę posiadała, na co przedstawiła stosowne dokumenty.
Skarżąca przedstawiła również zastrzeżenia do tego, że w sprawie nie powołano dowodu z opinii biegłego, celem wykazania, czy użyty materiał do budowy kanalizacji stwarza zagrożenie dla otoczenia, okolicznych mieszkańców, czy dla środowiska. Jej zdaniem prace zostały wykonane przez wykwalifikowanych pracowników MPGK, którzy z pewnością nie użyliby materiałów, które stwarzały jakiekolwiek zagrożenie.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko dotychczasowe stanowisko.
W odpowiedzi na zarzuty skargi Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy stanowił podstawę dla Organu do podjęcia rozstrzygnięcia zawartego w sentencji zaskarżonej decyzji. Wyrażone w treści skargi zastrzeżenia stanowią powtórzenie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji Organu I instancji.
Zdaniem Organu odwoławczego żądanie Skarżącej sporządzenia ekspertyzy bądź opinii biegłego dotyczącej zbadania materiałów użytych do budowy kanalizacji przebiegającej przez działki nr [...] i [...] nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy, dlatego nie zostało uwzględnione przy rozpatrywaniu sprawy. Organ podkreślił, że to nie kwestia jakości czy rodzaju wyrobów zadecydowała o rozstrzygnięciu sprawy, a naruszenie przepisów i brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W kwestii zarzutu dotyczącego dysponowania nieruchomością na cele budowlane PWINB wyjaśnił, że kwestia dysponowania przez Skarżącą działką nr [...] na cele budowlane nie budziła wątpliwości. Z ustaleń Organu I instancji wynikało, że Skarżąca posiadała zgodę poprzedniego właściciela nieruchomości zlokalizowanej na działce nr [...] w [...] – J.W. na wykonanie inwestycji obejmującej budowę osadnika kanalizacyjnego trzykomorowego wraz z instalacją kanalizacyjną na działce nr [...] do budynku przy ul. [...] położonego na działce nr [...]. Zgoda ta nie dotyczyła budowy przedmiotowego przyłącza kanalizacji sanitarnej. Z ustaleń dokonanych przez Organ I instancji wynikało, że przyłącz kanalizacyjny przebiega przez działkę nr [...] w innym miejscu, tj. przebiega od granicy z działką nr [...] w zbliżeniu do ściany zachodniej budynku mieszkalnego i studni i następnie w kierunku granicy z działką nr [...], tj. w kierunku wykonanej na niej studzienki kanalizacyjnej. Inwestorka nie wykonała więc przyłącza kanalizacji sanitarnej objętego zgłoszeniem z 11 sierpnia 2004 r., lecz urządzenie zlokalizowane w innej części działki nr [...]. Zatem w przedmiotowej sprawie zachodził przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., tj. wykonanie robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę z 21 listopada 2022 r. pełnomocnik I.W. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Pełnomocnik uczestnika stwierdził, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że Skarżąca wykonała przyłącz do kanalizacji niezgodnie z projektem, przeprowadzając rury przez cudzą nieruchomość bez uzyskania uprzedniej zgody właściciela tej nieruchomości, a przyłącz nie został prawidłowo odebrany przez uprawniony Organ.
W ocenie pełnomocnika uczestnika nie było potrzeby dopuszczania opinii z dowodu biegłego na okoliczność ustalenia z jakich materiałów był wykonany przyłącz kanalizacyjny, ponieważ nie ma to żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Najistotniejsze jest to, że przyłącz ten poprowadzono nielegalnie, sprzecznie z projektem. Skarżąca nie posiadała zgody na jego przeprowadzenie wyrażonej przez poprzedników prawnych uczestnika i posiadać jej nie mogła z tego powodu, że kanalizacja była wykonywana w okresie gdy osoby te już nie żyły. Co istotne, jak wynika z pisma Starosty [...] z [...] września 2022 r. Skarżąca zgłosiła w Starostwie Powiatowym w [...] budowę przyłącza kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...] i [...] w obr. [...] w [...]. Zgłoszenie nie dotyczyło wykonywania robót budowlanych na działce nr [...] wobec czego zgłaszająca nie załączała też oświadczenia o posiadanym, prawie do dysponowania tą działką na cele budowlane.
W piśmie procesowym z 24 listopada 2022 r. uczestnik powtórzył stanowisko zaprezentowane przez jego pełnomocnika w piśmie z 21 listopada 2022 r., a ponadto zakwestionował twierdzenia Skarżącej podniesione we wniosku o zmianę postanowienia tut. Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Swoje stanowisko podtrzymał również w piśmie z 13 lutego 2023 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazująca E.Ż. rozbiórkę części przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w [....] przy ul. [...], usytuowanego na działce nr ewid. [...] w [...] poprzez odłączenie i trwałe zaślepienie końców rury wyżej wymienionego odcinka przyłącza kanalizacji sanitarnej ( np. betonem) na działce nr ewid. [...] przed granicą z działką nr ewid. [...]. Organ II instancji nałożył ten obowiązek w miejsce obowiązku nałożonego decyzją Organu I instancji tj. odłączenia i trwałego zaślepienia rury wyżej wymienionego odcinka przyłącza kanalizacji sanitarnej ( np. betonem) skutecznego zaczopowania ( do czasu wykonania właściwego przyłącza- zgodnego z przepisami i dokonanymi uzgodnieniami), odłączenia instalacji kanalizacyjnej, od wyżej wymienionego przyłącza kanalizacyjnego znajdującego się na działce nr [...], skutecznego zaczopowania ( do czasu wykonania właściwego przyłącza – zgodnego z przepisami i dokonanymi uzgodnieniami), pozostałego na działce nr ewid. [...] odcinka przyłącza kanalizacyjnego, włączonego do studzienki kanalizacyjnej ( będącej punktem podziału własności urządzeń kanalizacyjnych) o rzędnych 227, 35/225, 77), znajdującej się na działce [...].
Organy obu instancji zgodnie stwierdziły, że realizacja przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego nie nastąpiła w sposób określony w zgłoszeniu. Wykonano urządzenie w innej niż opisanej w zgłoszeniu części działki nr ewid. [...], a co za tym idzie w sprawie zachodzi przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b. tj. wykonanie robót budowlanych bez wymaganego zgłoszenia. Jednocześnie stwierdzono brak możliwości prowadzenia postępowania naprawczego z uwagi na brak zgody właścicieli działki [...] na przebieg przez ich działkę spornego przyłącza. Dodatkowo stwierdzono, że znaczna część przyłącza została wykonana z zaadaptowanych materiałów, istniejących w czasie jego budowy w gruncie, których stan techniczny, jak i rodzaj wzbudza uzasadnione obawy i podejrzenia że są to materiały, które obecnie nie posiadają dokumentów świadczących o możliwości zastosowania ich w budownictwie, a tym samym mogą powodować zagrożenie dla zdrowia ludzi albo środowiska. Organ nie wstrzymał wykonania prac budowlanych wskazując, że te zostały już zakończone.
Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisów art. 29 ust. 1 pkt 2 P.b., jak również obowiązującym w dacie zgłoszenia art. 30 ust. 1 pkt w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 20 P.b. ( Dz. U z 2004 r., Nr 93, poz. 888), do realizacji przyłączy aktualnie sieci wodociągowych art. 29 ust. 1 pkt 2 lit. b wymagane jest zgłoszenie organom architektonicznym.
W sprawie bezsporne jest, że dokonano zgłoszenia, z tym, że jego wykonanie odbiegało od założeń projektowych.
Z ustaleń Organów wynika, że Skarżąca 11 sierpnia 2004 r. dokonała w Starostwie Powiatowym w [...] zgłoszenia zamiaru realizacji przyłącza kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] na działce nr ewid. [...]. Do wniosku złożyła oświadczenie o prawie do dysponowania działką [...], zaznaczając, że jest jej właścicielem, oraz oświadczenie o prawie do dysponowania działką nr [...]. Do zgłoszenia dołączono projekt budowalny, z którego wynika, że włączenie przyłącza kanalizacyjnego należało wykonać do studni o rzędnych: 226, 79/224, 48, zaznaczając, że projektowaną kanalizację należy wykonać z rur PCV o średnicy 160 mm, zgodnie z załączonym profilem podłużnym według trasy przedstawionej w projekcie zagospodarowania terenu.
W toku postępowania organy na podstawie zdjęć fotograficznych, z inwentaryzacji działki dokonanej przez I.W., a także przeprowadzonych oględzin stwierdziły, że przyłącz kanalizacyjny przebiega przez działkę [...] stanowiącą własność I.W. w innym miejscu niż założenia projektowe tj. przebiega od granicy z działką [...] w zbliżeniu do ściany zachodniej budynku mieszkalnego i studni, a następnie w kierunku granicy z działką [...] tj. w kierunku wykonanej na niej studzienki kanalizacyjnej.
Na tej podstawie stwierdziły, stosując przy tym art. 50 ust. 1 pkt 1, że doszło do realizacji inwestycji bez wymaganego prawem zgłoszenia, a ponadto brak jest podstaw do przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego ponieważ Skarżąca nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością - działką nr ewid. [...] na cele budowalne.
Na podstawie obowiązującego w dacie zgłoszenia art. 50 P.b.
1. W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.
2. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:
1) podać przyczynę wstrzymania robót;
2) ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
3. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
4. Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
5. Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.
Z okoliczności sprawy wynika, że sporne roboty budowalne zostały wykonane na podstawie zgłoszenia. Zatem budzi już zastrzeżenia Sądu podanie w podstawie prawnej zaskarżonych decyzji art. 50 ust. 1 pkt 1 P.b., który ma zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia. Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. nie ogranicza robót budowalnych objętych jego dyspozycją do robót wykonywanych na podstawie pozwolenia na budowę, stanowi podstawę wstrzymania wszelkich robót wykonywanych sprzecznie z przepisami, w tym robót odnośnie, których dokonano zgłoszenia ( patrz wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 150/10 to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl).
Za zasadne Sąd uznał stanowisko Organów odnośnie braku potrzeb wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowanych, w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie zostały one już zrealizowane. Znajdzie tu zastosowanie art. 51 ust. 7 P.b., zgodnie z którym przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.( wyrok NSA z 12 października 2007 r., sygn. akt II OSK 629/07, z 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 861/06, z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1106/10).
Natomiast Sąd nie podziela stanowiska Organów co do braku podstaw do przeprowadzenia postępowania naprawczego wobec nieprzedstawienia przez Skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością, przez którą przebiega inwestycja, tj. przez działkę nr ewid. [...].
Na ocenę powyższego nie bez wpływu pozostają okoliczności sprawy, fakt wcześniejszego wykonania przyłącza kanalizacyjnego do istniejących osadników, wyrażenie na to zgody poprzedniego właściciela działki nr ewid. [...] ojca Skarżącej J.W., jak również fakt odbioru dokonanego w ramach zgłoszenia z 2004 r. przyłącza kanalizacyjnego przez Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej.
Materiał aktowy przedstawia dokumentację projektową na budowę osadnika bezodpływowego, szczelnego, trzykomorowego na działce nr ewid. [...] z wniosku Z.Ż. wraz z oświadczeniem J.W. z 9 września 1994 r. o wyrażeniu zgody Z.Ż. na przeprowadzenie przez jego działkę nr ewid. [...] przyłącza kanalizacyjnego do projektowanych osadników. W dniu 30 sierpnia 1994 r. wydano informację o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji.
W dniu 11 sierpnia 2004 r. Skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru wykonania przyłącza kanalizacyjnego budynku położonego na działce nr ewid. [...] do miejskiej sieci kanalizacji z 13 maja 2004 r. Zgodnie z art. 30 ust. 3 P.b. obowiązującego w dacie dokonania zgłoszenia: do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20, należy ponadto dołączyć projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji, wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane.
Do wniosku dołączono warunki przyłączenia obiektu, z których wynikało że budowę przyłącza kanalizacyjnego należy realizować zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, trasa przyłącza wymaga uzgodnienia z Przedsiębiorstwem, stosowane materiały muszą posiadać aktualne dokumenty dopuszczenia do stosowania w budownictwie, podstawą rozpoczęcia prac jest zawarcie umowy przyłączeniowej pomiędzy wnioskodawcą a Przedsiębiorstwem, prace ziemne powinny być wykonywane pod nadzorem pracownika Przedsiębiorstwa, wykonany przyłącz podlegał odbiorowi końcowemu. Zaznaczono także, że na trasie projektowanego przyłącza nie występuje kolizja, a jedynie skrzyżowanie z gazociągiem i wodociągiem w związku z czym określono wymogi techniczne rury w miejscu skrzyżowania. Po wykonaniu wykopów zgodnie z załączonym profilem oraz po wykonaniu montażu przewodu kanalizacyjnego, a przed jego zasypaniem zobowiązano inwestora do zlecenia jednostce geodezyjnej na własny koszt inwentaryzacji powykonawczej. Przed przystąpieniem do wykonania kanalizacji inwestor miał dokonać zgłoszenia zamiaru prowadzenia prac w Starostwie. Przed złożeniem dokumentacji miał uzyskać zgodę właścicieli działek, przez które przechodzi inwestycja, na wejście w teren. Dołączono również pozytywną opinię dotyczącą lokalizacji obiektu. W wyniku jego realizacji miało nastąpić włączenie do studni tworzywowej poprzez montaż wkładki "IN SITU", likwidację osadników.
Realizację inwestycji Skarżąca powierzyła osobom do tego uprawnionym. W dniu 10 stycznia 2005 r., dokonano odbioru prac budowlano - montażowych przyłącza kanalizacyjnego o czym świadczy dołączono do akt protokół odbioru.
Z wyjaśnień Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej sp. z o. o. w [....] z 12 lipca 2021 r. wynika, że Przedsiębiorstwo prowadziło kontrolę włączenia przyłącza kanalizacyjnego z nieruchomości [...] za pomocą kamery inspekcyjnej. Nie stwierdzono nieprawidłowości zarówno w zakresie przebiegu, jak i jego włączenia do sieci miejskiej. Wskazano, że przyłącz kanalizacyjny w dacie odbioru 10 stycznia 2005 r. był wykonany prawidłowo, zgodnie ze sztuką budowlaną. Przyłącz kanalizacyjny zainwentaryzowany w dniu 25 września 2004 r. przez geodetę uprawnionego, a następnie został odebrany przez Przedsiębiorstwo i oceniony jako zrealizowany zgodnie z dokumentacją projektową, uzgodnioną w zespole Uzgadniania Dokumentacji Projektowej, Starostwo Powiatowe w [...] – opinia Nr [...] z 1 czerwca 2004 r.
Z tak opisanego stanu faktycznego wynika bezspornie, że realizacja dokonanego na podstawie zgłoszenia przyłącza kanalizacyjnego w 2004 r. została odebrane bez zastrzeżeń przez Miejskie Przedsiębiorstwo. Skarżąca podpisała z Miejskim Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej sp. z o.o. umowę na odprowadzanie ścieków. Zgodnie z art. 19 a ust. 8 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków ( Dz.U. z 2023 r., poz. 537) Przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne nie może odmówić odbioru przyłącza wodociągowego lub przyłącza kanalizacyjnego wykonanego, zgodnie z warunkami przyłączenia do sieci wydanymi przez to Przedsiębiorstwo.
Z dołączonego planu zagospodarowania działki wynika, że zaprojektowany w ramach zgłoszenia przyłącz do kanalizacji miał przebieg inny niż planowany w 1994 r. przyłącz do osadnika bezodpływowego. Obydwa zaprojektowane były wzdłuż granicy działki nr ewid. [...] z działką nr ewid. [...], przy czym projektowana kanalizacja z 1994 r. przebiegała poza tą granicą w zbliżeniu do budynków usytuowanych na działce [...], a projektowany w 2004 r. przyłącz miał przebiegać przez działkę nr ewid. [...] przy jej południowo – zachodniej granicy a następnie przez działkę nr [...] przy jej północno wschodniej granicy do studzienki przyłączeniowej zlokalizowanej na działce nr [...].
W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia twierdzenie Organów o braku dysponowania przez Skarżącą oświadczeniem właściciela działki [...] o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Zgodnie z art. 3 pkt 11 P.b. przez prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych.
Przepisy prawa nie przewidują formy prawnej potwierdzającej fakt dysponowania nieruchomością na podstawie umowy.
Jak już wyżej zaznaczono w aktach znajduje się oświadczenie z 1994 r. właściciela działki [...] nieżyjącego ojca Skarżącej J.W., który wyraził zgodę na przeprowadzenie przez stanowiącą wówczas jego własność działkę nr ewid. [...] kanalizacji sanitarnej do działki [...]. Oświadczenie to zostało złożone w związku z zamiarem realizacji takiej inwestycji o czym świadczy dołączona dokumentacja techniczna przyłącza kanalizacji do osadnika bezodpływowego.
Wprawdzie z akt nie wynika wprost, że doszło do realizacji tej inwestycji, ale I.W. do protokołu rozprawy z 10 lutego 2022 r. wskazał, że inwentaryzację działki - jej przekopanie prowadził w celu udokumentowania faktycznego przebiegu przyłącza, którego przebieg jest niewłaściwie udokumentowany od lat 90 tych ubiegłego wieku, dodatkowo wskazuje na to, twierdzenie organu, że do realizacji zgłoszenia zaadaptowano materiały istniejące w czasie jego budowy w gruncie.
Z kolei z dokumentacji dotyczącej zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji przyłącza kanalizacyjnego z 2004 r. wynika, że dokonano zgłoszenia przyłącza kanalizacyjnego do budynku mieszkalnego. W wyniku jego realizacji miało nastąpić włączenie do studni tworzywowej poprzez montaż wkładki "IN SITU", likwidację osadników.
W świetle powyższego należy z dużym stopniem prawdopodobieństwa stwierdzić, że do realizacji dokonanego w formie zgłoszenia z 2004 r. przyłącza doszło z wykorzystaniem dotychczas istniejącego przyłącza z 1994 r., na którego wykonanie, Skarżąca niewątpliwie posiadała zgodę właściciela działki nr ewid. [...].
Z zebranych dowodów nie wynika również, by w momencie realizacji zgłoszenia I.W. sprzeciwił się jego realizacji, czy też zgłaszał jakiekolwiek roszczenia związane o ochroną własności. Niewątpliwie nie można również stwierdzić, że realizacja inwestycji odbywała się bez jego wiedzy i zgody. Przedstawione przez niego zdjęcia wskazują na szeroki zakres prac związanych z jego realizacją, które nie mogły odbyć się niepostrzeżenie. Prace te co należy podkreślić podlegały sprawdzeniu przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej, które dokonało ich odbioru i stwierdzenia prawidłowości co do zgodności z projektem.
Taki stan istniał nieprzerwanie do czerwca 2021 r., a więc 17 lat, aż do czasu awarii, do której doszło w czerwcu 2021 r. na skutek odkopania kanalizacji przez I.W. i uszkodzenia kanalizacji. Sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego o ustanowienie służebności wraz z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] Wydział Cywilny z [...] listopada 2021 r., sygn. akt I [...] udzielił E.Ż. zabezpieczenia do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w ten sposób, że zezwolił jej i osobom jej prawa reprezentującym na wejście w teren działki nr ewid. [...] i użycie sprzętu mechanicznego celem usunięcia awarii przyłącza kanalizacyjnego prowadzącego do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid [...]. Jednocześnie zakazał I.W. czynienia jakichkolwiek przeszkód w wykonaniu czynności opisanych wyżej oraz w utrzymaniu przyłącza kanalizacyjnego przebiegającego przez działkę nr ewid. [...].
W ocenie Sądu fakt, że Skarżąca dysponowała oświadczeniem J.W. na przeprowadzenie przyłącza kanalizacyjnego przez działkę nr ewid. [...] do osadników, a następnie zrealizowała w 2005 r., również na tej działce przyłącz do kanalizacji sanitarnej w oparciu o formalnie dokonane zgłoszenie, z wykorzystaniem dotychczas funkcjonującej kanalizacji, świadczy o tym, że od 1994 r. istniała zgoda właściciela działki [...] na realizację kanalizacji, a jej przebudowie mającej miejsce w 2005 r. nie sprzeciwili się aktualni właściciele spornej działki.
Skarżąca przez kilkanaście lat korzystała bezkonfliktowo z kanalizacji przeprowadzonej częściowo przez sąsiednią działkę zamieszkałą przez I.W., co świadczy o tym, że miał on świadomość jej przebiegu na co wyraził zgodę ustnie, jak twierdzi Skarżąca, bądź dorozumianie przez utrzymywanie takiego stanu rzeczy. W aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że poza dokonanym w 2021 r. doniesieniem o nielegalności urządzenia podjął działania zmierzające do ochrony prawa własności. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. II OSK 1604/19: Oświadczenie woli, z którego wynika zgoda właściciela nieruchomości na dysponowanie jego nieruchomością na cele budowlane, nie jest oświadczeniem o charakterze procesowym, które strona może cofnąć, czy zmodyfikować w toku postępowania administracyjnego. Oświadczenie takie ma charakter materialnoprawny, ponieważ może wywołać skutki w zakresie prawa materialnego przewidziane w przepisach prawa budowlanego. W niniejszej sprawie skutki takie zostały niewątpliwie wywołane przez realizację kanalizacji, zadaniem Organu jest natomiast ustalenie czy wobec odstępstwa od dokonanego zgłoszenia, ta inwestycja może funkcjonować czy konieczne jest podjęcie działań zmierzających do jej legalizacji, przy czym dla stwierdzenie nieprawidłowości procesu budowlanego nie wystarczy stwierdzenie, że przy realizacji doszło do wykorzystania materiałów budowlanych, które najprawdopodobniej, jak stwierdził Organ II instancji, nie odpowiadają obowiązującym standardom bezpieczeństwa.
W świetle powyższego zadaniem Organu I instancji będzie przeprowadzenie postępowania naprawczego.
Mając powyższe na uwadze, jak również konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak i decyzję ją poprzedzającą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 §2 i 209 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz.U. z 2015 r., poz. 1800).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI