II SA/RZ 1270/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za organizację loterii promocyjnej bez zezwolenia, stwierdzając jej doręczenie po upływie terminu przedawnienia.
Skarżąca została ukarana karą pieniężną za organizację loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia. Zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących kwalifikacji konkursu jako loterii, przedawnienia kary oraz podwójnej sankcji. Sąd uwzględnił skargę, uznając, że decyzja została doręczona po upływie terminu przedawnienia, co skutkowało uchyleniem decyzji i umorzeniem postępowania.
Skarżąca R. M. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która nałożyła na nią karę pieniężną za organizację loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia. Skarżąca kwestionowała kwalifikację przedsięwzięcia jako loterii promocyjnej, zarzucała naruszenie przepisów o przedawnieniu kary oraz podnosząc kwestię podwójnej sankcji (karna i administracyjna). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę, stwierdzając, że zaskarżona decyzja została doręczona Skarżącej po upływie terminu przedawnienia. Sąd uznał, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia na mocy art. 15zzr ustawy z dnia 2 marca 2020 r. nastąpiło od dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej (31 marca 2020 r.), a nie od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego (14 marca 2020 r.), jak przyjmowały organy. W związku z tym, termin przedawnienia upłynął przed doręczeniem decyzji. Sąd podkreślił, że w przypadku wątpliwości prawnych należy stosować wykładnię korzystniejszą dla strony, zgodnie z zasadą demokratycznego państwa prawnego i pewności prawa. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie administracyjne.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnione są warunki określone w ustawie, w tym wymóg uzyskania zezwolenia. W tym przypadku, mimo nazwania przedsięwzięcia konkursem, jego charakter wypełniał znamiona loterii promocyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że działania Skarżącej wypełniły znamiona loterii promocyjnej w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, ponieważ wymagały opracowania regulaminu i uzyskania zezwolenia, a niedopełnienie tych warunków podlega sankcji finansowej. Nazwanie loterii konkursem lub działanie na zlecenie nie zwalniało z obowiązku prawnej oceny legalności działania.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (23)
Główne
K.p.a. art. 189g § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.g.h. art. 2 § 1 pkt 10
Ustawa o grach hazardowych
K.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
O.p. art. 121 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 89 § ust. 4 pkt 1 lit. b)
Ustawa o grach hazardowych
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych art. 15zzr § ust. 1 pkt 3
O.p. art. 208 § § 1
Ordynacja podatkowa
u.g.h. art. 91
Ustawa o grach hazardowych
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa - Prawo przedsiębiorców art. 12 § ust. 1
Ustawa - Prawo przedsiębiorców art. 11 § ust. 1
u.g.h. art. 1 § ust. 2
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 3
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 4 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 7 § ust. 1
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 13
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 32 § ust. 3
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 61 § ust. 3 pkt 13
Ustawa o grach hazardowych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Doręczenie decyzji po upływie terminu przedawnienia z uwagi na błędne obliczenie okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia w związku z COVID-19.
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja konkursu jako loterii promocyjnej. Brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Kwestia podwójnej sankcji (karna i administracyjna).
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o nałożeniu kary ma charakter kształtujący obowiązki Skarżącej. Jest więc aktem o charakterze konstytutywnym (kreacyjnym, a nie deklaratywnym). Przez to do czasu doręczenia stronie decyzji ostatecznej nie ciąży na niej żaden obowiązek. Wzgląd na zasadę demokratycznego państwa prawnego i pewności prawa, wywodzone z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wymagały opowiedzenia się za stanowiskiem, że obywatel nie może być zaskakiwany nieoczekiwanymi skutkami zmian prawnych. Nazwanie loterii konkursem, albo działanie na zlecenie innego podmiotu w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na zasadzie franszyzy, nie zwalniało przedsiębiorcy od obowiązku prawnej oceny legalności podjętego przez nią osobiście działania.
Skład orzekający
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Popek
sędzia
Jarosław Szaro
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o przedawnieniu kar administracyjnych w kontekście zawieszenia biegu terminu w związku z COVID-19 oraz zasady pewności prawa i ochrony praw nabytych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia biegu terminów w okresie pandemii i wykładni przepisów intertemporalnych. Kwestia kwalifikacji loterii promocyjnej jest zależna od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii przedawnienia kar administracyjnych, szczególnie w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19. Pokazuje, jak kluczowa jest precyzyjna interpretacja prawa i zasada pewności prawa dla przedsiębiorców.
“Kara administracyjna przedawniona przez COVID-19? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady.”
Sektor
usługi
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1270/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-01-19 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-10-03 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jarosław Szaro Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Popek Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane II GSK 568/23 - Wyrok NSA z 2024-01-18 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 735 art. 189g § 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2021 poz 1540 art. 208 § 1 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Dz.U. 2022 poz 888 art. 91 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (t.j.) Dz.U. 2022 poz 329 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2022 r., nr 1801-IOA.4246.14.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gry hazardowej bez zezwolenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 28 marca 2022r. nr 408000-408000-COP.4246.88.2022, 2) umarza postępowanie administracyjne. Uzasadnienie R. M. (dalej: Skarżąca) poddała kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z [...] lipca 2022 r. nr [...], w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie loterii promocyjnej bez wymaganego zezwolenia. Z przedłożonych Sądowi akt sprawy wynikało, że Skarżąca w roku 2017 prowadziła jednoosobową działalność gospodarczą pod firmą R. M. [...]. W piśmie z 9 października 2017 r. [...] Urząd Celno-Skarbowy w K. przekazał Naczelnikowi Urzędu Celno-Skarbowego w P. materiały dotyczące urządzania i prowadzenia loterii promocyjnych bez wymaganego zezwolenia w salonach kosmetycznych działających pod nazwą "S. F.". Marka ta jest programem franczyzowym, w ramach którego na terenie kraju działają samodzielne podmioty gospodarcze, w tym prowadzony przez Skarżącą. Ustalono, że w serwisie społecznościowym FACEBOOK 8 czerwca 2017 r. zamieszczono post o konkursie, a w kolejnych dniach był on przypominany. Warunkiem udziału w konkursie było: polubienie i udostępnienie postu, polubienie fanpage'a "S. F. P.", przesłanie wiadomości prywatnej z informacją o udziale w dodatkowym konkursie z podaniem imienia i nazwiska oraz numeru telefonu, a dzięki temu nabywało się nieodpłatny dowód udziału w loterii. 13 czerwca 2017 r. zamieszczono w serwisie klip wideo z losowania nagrody w postaci miesięcznego karnetu do "S. F. P.". Informację o rozstrzygnięciu konkursu zamieszczono na profilu firmy Skarżącej. Zorganizowane przedsięwzięcie uznano za loterię promocyjną w rozumieniu ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (dalej: u.g.h.), która określa warunki jej przeprowadzenia. W ramach postępowania karno-skarbowego ukarano ją mandatem karnym. Natomiast postanowieniem z 3 marca 2022 r. wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia jej kary pieniężnej na podstawie ustawy o grach hazardowych za urządzanie gry hazardowej w postaci loterii promocyjnej bez wymaganego prawem zezwolenia. Kara ta, decyzją z [...] marca 2022 r., została nałożona w wysokości 10.611 zł. Skarżąca nie posiadała bowiem wymaganego zezwolenia, a loteria promocyjna stanowiła rodzaj gry losowej. Przedsięwzięcie to było rodzajem gry hazardowej, ponieważ jej wynik zależał od przypadku. Nie był to konkurs, którego wynik zależałoby od umiejętności lub wiedzy uczestników. Wygrana w postaci karnetu miała charakter rzeczowy w rozumieniu u.g.h., a udział w niej polegał na nieodpłatnym nabyciu dowodu udziału w grze poprzez polubienie i udostępnienie postu, polubienie fanpage'a oraz przesłanie wiadomości o udziale w konkursie z danymi kontaktowymi. Wysokość kary pieniężnej określono na podstawie art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h. W odwołaniu Skarżąca nie zgodziła się z uznaniem zorganizowanego konkursu za loterię promocyjną, ponieważ udział w nim nie wiązał się z nabyciem towaru, usługi lub innego dowodu udziału. Zwycięzcy nie wyłoniono w drodze losowania, lecz na podstawie największej liczby udostępnień postu. Nie była ona również organizatorem konkursu, którym był franczyzodawca. Materiał dowodowy nie został należycie zgromadzony i oceniony. Ponadto nie uwzględniono, że poniosła już odpowiedzialność za przypisane jej zachowanie, przyjmując mandat karny. Nie rozważono też, czy nie zachodzą wobec niej przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary, o których mowa w Kodeksie postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.). Opisaną na wstępie decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji w całości i orzekając co do istoty nałożył na Skarżącą karę pieniężną w kwocie 10.610 zł. Konieczność zreformowania decyzji uzasadniono błędnym wyliczeniem jej wysokości. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko odnośnie do ustaleń faktycznych. Uznał, że zgromadzono niezbędny materiał dowodowy, który pozwolił poczynić ustalenia faktyczne związane ze zorganizowaną loterią promocyjną. Wykazano wszystkie kwestie wskazujące na zorganizowanie loterii, o której mowa w u.g.h., bez wymaganego zezwolenia. Uprzednie ukaranie w drodze mandatu karnego nie świadczyło o naruszeniu art. 189f K.p.a. Nie wystąpiła bowiem tożsamość celów obu kar, tj. z Kodeksu karnego skarbowego i u.g.h., która mogłaby stanowić podstawę nałożenia kary z u.g.h. Wskazał ponadto, że wydanie decyzji w przedmiocie kary mogło mieć miejsce tylko przed upływem terminu przedawnienia i termin ten został zachowany. Grę zorganizowano 8 czerwca 2017 r., zatem termin rozpoczął bieg 9 czerwca 2017 r. Nie upłynął on jednak 8 czerwca 2022 r., ponieważ na mocy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, uległ zawieszeniu na okres od 14 marca do 23 maja 2020 r., łącznie na 71 dni. Termin przedawnienia uległ zatem wydłużeniu do 18 sierpnia 2022 r. W skardze, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania, zarzucono naruszenie: 1) art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. poprzez zakwalifikowanie organizowanego przez sieć salonów "S. F." konkursu jako loterii promocyjnej w sytuacji, gdy warunkiem uczestnictwa w tym wydarzeniu nie było nabycie towaru, usługi, ani też innego dowodu udziału w grze, a tylko spełnienie takiego warunku pozwalałoby zakwalifikować wydarzenie jako loterię promocyjną, 2) art. 189g § 1 K.p.a. poprzez wymierzenie kary pieniężnej za urządzanie loterii promocyjnej pomimo upływu 5-letniego terminu przedawnienia dnia 1 sierpnia 2022 r., przy uwzględnieniu art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) oraz art. 46 pkt 20 ustawy z 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, 3) art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej pomimo zaistnienia ustawowych przesłanek, podczas gdy organ był zobligowany do zastosowania tego przepisu mając na uwadze okoliczności sprawy, 4) art. 121 § 1, 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. w zw. z art. 189f ust. 1 pkt 1 i 2 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej pomimo, że zachodzą okoliczności uzasadniające odstąpienie od jej wymierzenia, 5) art. 210 § 4 O.p. poprzez wadliwe i lakoniczne sformułowanie uzasadnienia decyzji w części faktycznej i prawnej, w tym pominięcie wyczerpującej analizy przesłanek związanych z odstąpieniem od wymierzenia kary oraz innych ważnych dla sprawy okoliczności, 6) art. 2 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności i zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej poprzez nałożenie podwójnej sankcji prawnej: administracyjnej i karnoskarbowej, w związku z jednym zdarzeniem, co jest nie do pogodzenia z ww. zasadami i stanowi wyraz braku proporcjonalności i rażącego fiskalizmu, a jednocześnie w żadnym stopniu nie pozostaje adekwatne do skali "zawinienia" strony. W przekonaniu Skarżącej przedsięwzięcie, o którym mowa, nie zawierało wszystkich elementów niezbędnych do uznania go za loterię promocyjną. Przede wszystkim w świetle art. 2 ust. 1 pkt 10 u.g.h. nie doszło do nabycia przez uczestnika konkursu towaru, usługi lub innego dowodu udziału w grze. Warunkiem udziału w grze było polubienie i udostępnienie postu na fanpage’u, polubienie tego fanpage’a oraz wpisanie w komentarzu nr telefonu. Gra była nieodpłatna, podczas gdy ustawa o grach hazardowych odnosi się jedynie do gier odpłatnych. W przypadku kwalifikowania działań jako gier losowych należy badać, czy dane przedsięwzięcie ma w istocie charakter hazardowy, czy też chodzi o konkurs, w którym uczestnicy mogą wprawdzie uzyskać pewne nagrody, ale nie jest to celem podstawowym uczestnictwa w tym przedsięwzięciu, zaś organizujący je przedsiębiorca ma na celu stworzenie pozytywnego wizerunku firmy. Celem zorganizowania akcji promocyjnej przez sieć salonów "S. F." było propagowanie marki, zdrowego stylu życia oraz stworzenie dobrego wizerunku firmy, a nie bezpośrednie osiągnięcie zysku z samego przedsięwzięcia. Zobowiązanie organizującego konkurs do dodatkowego świadczenia miało na celu ewentualne pozyskanie większej liczby klientów, a nie osiągnięcie zysku z samej loterii promocyjnej. Niezależnie od powyższego Skarżąca zarzuciła, że decyzję doręczono jej po upływie terminu przedawnienia. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia na mocy art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020 r. nastąpiło na 54, a nie jak przyjął organ odwoławczy 71 dni. Zawieszenie to trwało od 31 marca 2020 r., a nie od 14 marca 2020 r. Termin przedawnienia upłynął zatem 1, a nie 18 sierpnia 2022 r., zaś decyzję doręczono jej 5 sierpnia 2022 r. Nie przeanalizowano również przesłanki odstąpienia od nałożenia kary, o jakiej mowa w art. 189f ust. 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Dwukrotne ukaranie jej za to samo przewinienie, najpierw mandatem w kwocie 210 zł, a obecnie karą w kwocie niemal 11 tyś. zł, wykracza poza niezbędne granice i cel u.g.h. , które mają reglamentować działalność związaną z hazardem, a nie piętnować działalność przedsiębiorców z branży beauty i fitness, świadczących usługi kosmetyczne promujące zdrowy styl życia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie. W ocenie organu decyzja nie została doręczona Skarżącej po upływie terminu przedawnienia. Brak było podstaw do zastosowania art. 189f K.p.a., ponieważ nie wystąpiła ustawowa tożsamość celów obu kar (kary z K.k.s. i u.g.h.) warunkująca odstąpienie od nałożenia drugiej z wymienionych kar. Ponadto aby odstąpić od nałożenia kary na tej podstawie waga naruszenia prawa musi być znikoma, a strona musiałaby zaprzestać naruszenia prawa. Funkcją, jaką ma spełniać kara pieniężna, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 2 pkt 2 u.g.h. jest rekompensata nieopłaconego podatku od gier. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona, ponieważ zaskarżoną decyzję doręczono Skarżącej po upływie terminu przedawnienia, a zatem z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: "P.p.s.a."). Organ dokonał także wadliwej oceny przepisów mających wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Niezależnie od oceny zrelacjonowanego przez organy sposobu zapatrywania się na kwestie przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej na podstawie przepisów u.g.h. i zmiany stanowiska sądów administracyjnych w tej materii aktualnie przyjęto, że przepisy K.p.a. o karach pieniężnych (zob. art. 189a i nast. K.p.a.) znajdują zastosowanie do kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.g.h. Przytaczanie konkretnych orzeczeń, w których opowiedziano się za takim stanowiskiem, albo przeciwnym, jest o tyle zbędne, że kwestia ta nie wymagała w kontrolowanej sprawie pogłębionej refleksji, a organy podeszły do tego zagadnienia zgodnie ze stanowiskiem nawiązującym do przepisów K.p.a., powołując się na wybrane orzeczenia. Wystarczy wskazać chociażby na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 marca 2020 r. sygn. II GSK 53/20. W takim stanie rzeczy zgodnie z art. 189g § 1 K.p.a. administracyjna kara pieniężna nie mogła być nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Trafnie wskazywała przy tym Skarżąca, że przed upływem tego terminu należało jej doręczyć decyzję ostateczną organu odwoławczego, skoro od decyzji organu I instancji, wydanej przed upływem tego terminu, wniesiono odwołanie. Decyzja w przedmiocie kary ma charakter kształtujący obowiązki Skarżącej. Jest więc aktem o charakterze konstytutywnym (kreacyjnym, a nie deklaratywnym). Przez to do czasu doręczenia stronie decyzji ostatecznej nie ciąży na niej żaden obowiązek. Doręczenia tego należy dokonać przed upływem terminu przedawnienia. Zarzucane Skarżącej naruszenie miało miejsce 8 czerwca 2017 r., zatem termin przedawnienia pięciu lat, o którym mowa w art. 189g § 1 K.p.a., powinien upłynąć 8 czerwca 2022 r. W związku ze stanem epidemii wprowadzona została regulacja zawieszająca bieg terminu przedawnienia. Powoływany przez strony art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach (...) został dodany do jej treści na mocy ustawy z 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, a utracił moc z dniem 23 maja 2020 r. Odnośnie do regulacji art. 15zzr przepisy ustawy go wprowadzającej nie zawierały przepisów intertemporalnych. Organy przyjęły, że przepisy ustawy nowelizującej wywarły skutek zawieszenia od dnia 14 marca 2020 r. (tj. od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego, o którym mowa w art. 15zzr ust. 1), podczas gdy Skarżąca uważała, że dopiero od 31 marca 2020 r. (od wejścia ustawy nowelizującej w życie). Sądowi znane są, podnoszone w orzecznictwie sądów administracyjnych, argumenty przemawiające za i przeciw stanowisku, czy dodany do ustawy z 2 marca 2020 r. przepis art. 15zzr spowodował stan zawieszenia biegu terminu przedawnienia od dnia wejścia ustawy w życie (31 marca 2020 r.), czy od dnia ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego (14 marca 2020 r.). Tematyka ta nie jest także obca stronom postępowania, stąd ich szersze prezentowanie w uzasadnieniu nie było konieczne. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę opowiedział się za stanowiskiem, że skutek zawieszenia biegu terminu przedawnienia został wywołany od 31 marca 2020 r. Wobec braku przepisów przejściowych w ustawie nowelizującej oraz konieczności rozstrzygania wątpliwości prawnych na korzyść strony (w sposób nie mogący wywołać dla niej negatywnych konsekwencji, które nie wynikają jednoznacznie z treści przepisów prawa; zob. art. 2a O.p. i art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców), prezentowane przez organy wykładnie na temat retroaktywnego charakteru przepisów art. 15zzr ustawy z 2 marca 2020 r. nie mogły zostać przez Sąd uznane za zgodne z prawem. Zarówno w prawie daninowym, jak i w przypadku przepisów sankcyjnych, ustawodawca zobowiązany jest do zachowania wysokich standardów normatywnych co do określoności przepisów prawa. Tożsame wymagania należy odnosić do regulacji, które wywierają wpływ na możliwość stosowania przepisów sankcyjnych. W tej materii wymagana jest jednoznaczność; nie ma miejsca na dywagacje. Nie można tak ważkiej kwestii, jaka wynikła w kontrolowanej sprawie, pozostawić wynikom wykładni, która, jak wskazuje analiza orzecznictwa sądów administracyjnych różnych szczebli, okazała się rozbieżna w istotnym zakresie. Rozbieżność ta w przypadku sytuacji prawnej Skarżącej ma bowiem wpływ na to, czy organy doręczyły jej decyzję o nałożeniu kary pieniężnej przed upływem terminu przedawnienia, czy już po upływie tego terminu. Jak wskazano wyżej, decyzja ta ma charakter kształtujący obowiązki Skarżącej (konstytutywny), przez co do czasu doręczenia stronie ostatecznej decyzji nie ciąży na niej żaden obowiązek. Należało zatem przy takich wątpliwościach prawnych opowiedzieć się za jednoznacznym wskazaniem analizowanego terminu, korzystnym dla ochrony interesu prawnego strony, na którą miał być nałożony obowiązek. Wzgląd na zasadę demokratycznego państwa prawnego i pewności prawa, wywodzone z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wymagały opowiedzenia się za stanowiskiem, że obywatel nie może być zaskakiwany nieoczekiwanymi skutkami zmian prawnych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 czerwca 2022 r. sygn. III FSK 5032/21), w szczególności konsekwencjami opartymi na rozbieżności w interpretacji przepisów prawa. W takim stanie sprawy Sąd uznał za zasadny zarzut Skarżącej, że decyzja organu odwoławczego została jej doręczona po upływie terminu przedawnienia. Wskazana nowelizacja ustawy z 2 marca 2020 r. odnośnie do terminu przedawnienia wywołała skutek od 31 marca 2020 r., kiedy weszła w życie, a nie od dnia 14 marca 2020 r. Bieg terminu przedawnienia nie został zatem zawieszony na 71 dni, jak przyjęły organy, lecz 54 dni, jak wskazywała Skarżąca. Przeciwne stanowisko w kontrolowanej sprawie nie mogło być zaakceptowane. Decyzja o nałożeniu kary pieniężnej, wydana przez organ odwoławczy, została jej doręczona po upływie terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 189g § 1 K.p.a. Prawnoprocesowym skutkiem przedawnienia prawa do nałożenia kary pieniężnej jest bezprzedmiotowość prowadzonego postępowania, które zgodnie z art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 91 u.g.h. powinno zostać umorzone. Oznaczało to więc konieczność uchylenia przez Sąd kontrolowanych decyzji i umorzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, stosownie do art. 145 § 3 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 189g § 1 K.p.a. w zw. z art. 208 § 1 O.p. i art. 91 u.g.h. Podkreślenia wymaga, ponieważ w tym zakresie organy nie działały z zachowaniem zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (zob. art. 12 ustawy – Prawo przedsiębiorców), że pomiędzy stwierdzeniem naruszenia prawa (czerwiec 2017 r.), a wszczęciem postępowania o nałożenie kary pieniężnej (marzec 2022 r.), upłynęło przeszło cztery i pół roku, przez co organ I instancji znacznie ograniczył czas, w jakim mogło być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające. Jest to sytuacja o tyle niezrozumiała, że znacznie wcześniej ukarano Skarżącą mandatem karnym za wykroczenie karnoskarbowe, który został przez nią przyjęty. Pomimo tego zwlekano z rozpoczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, na co Skarżąca nie miała żadnego wpływu. Ponadto wymierzona mandatem kara za wykroczenie z K.k.s. pozostaje w dużej dysproporcji do kary nałożonej decyzją. Gdyby nie rozstrzygnięcie Sądu o umorzeniu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, zasadne byłoby oczekiwanie od organu zaprezentowania pogłębionej analizy w kwestii wagi popełnionego przez Skarżącą naruszenia, w szczególności w kontekście art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Dotychczasowe stanowisko nie byłoby wystarczające. Skoro bowiem, jak twierdzi organ, waga popełnionego czynu była znaczna, to pozostaje otwarte pytanie o przyczynę ukarania Skarżącej mandatem karnym w wysokości (zaledwie) 210 zł. Odwołanie się, skądinąd do prawidłowego stanowiska, że kara pieniężna stanowi ekwiwalent utraconych wpływów z opłaty za zezwolenie, nie jest wystarczające do oceny wagi naruszenia, zwłaszcza jeżeli uwzględnić niewielką skalę zorganizowanej loterii, lokalny zasięg jej oddziaływania oraz ograniczoną liczbę odbiorców – potencjalnych klientów, chcących skorzystać z oferowanych przez Skarżącą zabiegów kosmetycznych. Podkreślić jednak należy, ponieważ dla Sądu kwestia ta nie budziła wątpliwości, że Skarżąca dopuściła się przypisanego jej naruszenia. Ustalenia organów w tym zakresie, oparte na kompletnym materiale dowodowym, nie pozostawiają wątpliwości, że urządziła loterię promocyjną bez uzyskania zezwolenia. Nazwanie loterii konkursem, albo działanie na zlecenie innego podmiotu w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej na zasadzie franszyzy, nie zwalniało przedsiębiorcy od obowiązku prawnej oceny legalności podjętego przez nią osobiście działania. Zestawienie dokonanych ustaleń oraz właściwych przepisów u.g.h., w szczególności art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1 pkt 10, art. 3, art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 1, art. 13, art. 32 ust. 3, art. 61 ust. 3 pkt 13 oraz art. 89 ust. 4 pkt 1 lit. b) u.g.h., wskazuje, że zorganizowanie loterii promocyjnej wymagało opracowania regulaminu oraz uzyskania odpłatnego zezwolenia, a niedopełnienie określonych ustawą warunków podlegało sankcji finansowej. Na profilu w portalu społecznościowym umieszczona została przez Skarżącą informacja o warunkach nieodpłatnego wzięcia udziału w losowaniu wygranej rzeczowej, a później także informacja o dokonanym losowaniu nagrody w postaci karnetu wstępu na świadczone przez nią usługi zabiegowe. Działania te wypełniały warunki do uznania ich za zorganizowanie loterii promocyjnej w rozumieniu odnośnych przepisów u.g.h. Skoro nie została ona poprzedzona uzyskaniem zezwolenia, istniały podstawy do stwierdzenia, że Skarżąca swym zachowaniem wyczerpała znamiona określone w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.g.h. Kwestie te nie miały jednak istotnego znaczenia dla końcowego wyniku kontroli sądowoadministracyjnej, ponieważ wskutek doręczenia decyzji organu odwoławczego po upływie terminu przedawnienia konieczne było ich uchylenie oraz umorzenie prowadzonego przez organy administracji skarbowej postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Ich uzupełnienie byłoby bezprzedmiotowe. Z podanych względów orzeczono jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI