II SA/Rz 1266/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie nakazu wykonania wału ziemnego, uznając, że orzeczenie było nieprecyzyjne i oparte na niepełnej opinii biegłego.
Skarżąca H. Ś. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza nakazującą wykonanie wału ziemnego i wzmocnienie skarpy w celu uregulowania stosunków wodnych. Sąd uznał skargę za uzasadnioną, uchylając zaskarżoną decyzję. Wskazano na nieprawidłowości w określeniu przez organy czynności do wykonania przez zobowiązanych, sprzeczność z opinią biegłego oraz niepełność opinii, która nie uwzględniła w wystarczającym stopniu warunków zabudowy i nie sprecyzowała parametrów wału.
Sprawa dotyczyła skargi H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza nakazującą E. G. i K. G. wykonanie wału ziemnego o wysokości ok. 20 cm i szerokości u podstawy 20 cm na szczycie skarpy, przy granicy z działką skarżącej, w celu zapobieżenia spływowi wód opadowych. Skarżąca zarzucała organom błędy w ustaleniach faktycznych, niewłaściwą wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, a także nieprecyzyjność decyzji uniemożliwiającą jej wykonanie. Wnioskodawczyni domagała się przywrócenia stanu pierwotnego lub nakazania wykonania innych urządzeń zapobiegających szkodom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za uzasadnioną. Sąd stwierdził, że prace ziemne wykonane na działce sąsiedniej doprowadziły do zmiany stosunków wodnych i szkodliwego wpływu na działkę skarżącej. Choć organy prawidłowo przyjęły, że przywrócenie stanu poprzedniego jest niecelowe i należy nakazać wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, to jednak nieprawidłowo określiły czynności do wykonania przez zobowiązanych. Sąd wskazał na sprzeczność decyzji z opinią biegłego w zakresie usytuowania wału (nieprawidłowe określenie odległości od korony skarpy) oraz nieprecyzyjne sformułowania dotyczące jego parametrów ('około'). Ponadto, opinia biegłego została uznana za niepełną, ponieważ nie uwzględniła w wystarczającym stopniu warunków zabudowy dla działki sąsiedniej, nie sprecyzowała parametrów 'stosownego zagęszczenia' wału, jego długości, ani nie wyjaśniła, czy proponowane rozwiązanie nie spowoduje zalewania innych sąsiednich gruntów. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, ponieważ była nieprecyzyjna, oparta na niepełnej opinii biegłego i zawierała sprzeczności z ustaleniami biegłego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nieprawidłowo określiły czynności do wykonania przez zobowiązanych, ponieważ usytuowanie wału było sprzeczne z opinią biegłego, a jego parametry określono nieprecyzyjnie ('około'). Opinia biegłego była niepełna, nie uwzględniała warunków zabudowy, nie sprecyzowała parametrów zagęszczenia wału ani jego długości, a także nie wyjaśniła wpływu rozwiązania na inne sąsiednie grunty.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.w. art. 234 § 1
Prawo wodne
P.w. art. 234 § 3
Prawo wodne
P.p.s.a. art. 145 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającego istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 200
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Nieważność decyzji z powodu wad proceduralnych.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
Uzupełnienie materiału dowodowego w postępowaniu odwoławczym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 138 K.p.a. w zw. z art. 234 ust. 1 i 3 P.w. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazującej wykonanie urządzeń zamiast przywrócenia stanu poprzedniego. Sprzeczność istotnych ustaleń organu pierwszej instancji. Naruszenie swobody uznaniowej organu. Brak spełnienia wymogu jasności i kompletności opinii biegłego. Naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., art. 6 K.p.a., art. 8 K.p.a.) poprzez brak precyzji rozstrzygnięcia. Naruszenie art. 7, 77 ust. 1, 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesiadek i nieuwzględnienie interesu wnioskodawczyni. Naruszenie art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Naruszenie art. 6, 7, 8, 9, 35, 77, 80, 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności i działanie wbrew obowiązującemu prawu.
Godne uwagi sformułowania
"około 20 cm" "stosownie zagęszczony" "w granicy działek nr [...] w odległości 1 m od korony skarpy" "nieprawidłowo określiły czynności, które w ramach nakazu mają wykonać Zobowiązani" "nieprawidłowe jest również posługiwanie się tymi wielkościami uzupełniając je słowem 'około'"
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący sprawozdawca
Elżbieta Mazur-Selwa
sędzia
Paweł Zaborniak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących zmiany stosunków wodnych, wymogów stawianych opiniom biegłych w postępowaniu administracyjnym oraz precyzji rozstrzygnięć organów administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stosunków wodnych spowodowanej pracami ziemnymi na działce sąsiedniej i budową budynku mieszkalnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje typowe problemy w postępowaniach administracyjnych dotyczących stosunków wodnych, gdzie kluczowe są precyzja dowodów (opinii biegłych) i jasność decyzji, co jest częstym problemem dla prawników i obywateli.
“Sąd uchyla decyzję o budowie wału: kluczowe są precyzja opinii biegłego i jasność nakazów.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1266/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-09-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/ Paweł Zaborniak Symbol z opisem 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OZ 380/25 - Postanowienie NSA z 2025-07-29 Skarżony organ Prezes Rady Ministrów Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 572 art 138 § 1 pkt 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.) Dz.U. 2023 poz 1478 art. 234 ust. 1, ust. 3 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2025 r. sprawy ze skargi H. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 8 lipca 2024 r. nr SKO.4171/59/2023 w przedmiocie nakazu wykonania wału ziemnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącej H. Ś. kwotę 800 zł /słownie: osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "organ II instancji"), decyzją z 8 lipca 2024 r. nr SKO.4171/59/2023, na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "K.p.a.") oraz art. 234 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 17 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2023r., poz. 1478, dalej: "P.w."), po rozpoznaniu odwołania H.Ś. (dalej: "Wnioskodawczyni", "Skarżąca") od decyzji Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz") z 15 czerwca 2023 r. nr GiB.6331.17.2019 w sprawie nakazania E.G. i K.G. (dalej: "Zobowiązani") wykonania na działce nr [...] ([...]) na szczycie skarpy, przy granicy z działką nr [...] ([...]) wału ziemnego o wysokości około 20 cm i szerokości u podstawy 20 cm, który uniemożliwi spływ wód opadowych na działkę [...] i wzmocnienia wewnętrznej stateczności skarpy, jak również stateczności powierzchni skarpy - odpowiednio poprzez zastosowanie siatek geosyntetycznych, zaś skarpy - geosiatek lub geomat, w terminie 30 dni od daty ostateczności decyzji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Skarżąca wniosła o uregulowanie stosunków wodnych w obrębie działek nr ew. [...] i [...] położonych w [...]. Na skutek prowadzonych postępowań odwoławczych wydane zostały decyzje Kolegium: z dnia 31 sierpnia 2021 r., z dnia 9 sierpnia 2022 r. oraz z dnia 29 marca 2023 r., w których wskazano uchybienia postępowania, niezbędne do realizacji w celu wydania kompletnej decyzji w sprawie. Orzekając kolejny raz Burmistrz, decyzją z dnia 15 czerwca 2023 r. nakazał Zobowiązanym: - wykonanie na działce nr [...] ([...]) na szczycie skarpy, przy granicy z działką nr [...] ([...]) wału ziemnego o wysokości około 20 cm i szerokości u podstawy 20 cm, który uniemożliwi spływ wód opadowych na działkę [...] ([...]) - wzmocnić wewnętrzną stateczności skarpy, jak również statecznoć powierzchni skarpy - odpowiednio poprzez zastosowanie siatek geosyntetycznych, zaś skarpy –geosiatek lub geomat. Termin wykonania prac wskazanych w decyzji wyznaczył na 30 dni od daty ostateczności decyzji. Również od tej decyzji Skarżąca, reprezentowana przez adwokata, wniosła odwołanie zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych i stwierdzając, że nakaz zawarty w decyzji nie będzie skutkował wyeliminowaniem naruszenia stanu wody na gruncie. Zdaniem Skarżącej, opinia wydana w sprawie nie jest kompletna, a sentencja nie nadaje się do realizacji. Rozpoznając odwołanie Kolegium zacytowało na art. 234 ust. 1 – 3 P.w. i wskazało, że zagospodarowanie działki nr ew. [...], na którą nawieziona została ziemia, zmieniło stan wody na gruncie, która to działka z uwagi na utwardzenie terenu nie przyjmuje w dotychczasowym stopniu wody opadowej. Przywrócenie stanu pierwotnego – do porastania trawą wieloletnią w aktualnym stanie nieruchomości nie jest możliwe. Zatem, według Kolegium, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji oparte na sporządzonej w sprawie opinii biegłego, która jest kompletna i zawiera odniesienie się do wszystkich istotnych kwestii zaistniałych w sprawie, jest prawidłowe. W opinii biegłego i uzasadnieniu decyzji opisany został szczegółowy sposób wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i eliminujących dokonaną zmianę stanu wody na gruncie. Opinia wykonana przez biegłego jest kompletna i zawiera wnioski wyłonione z dokonanych ustaleń. Głównym elementem ustaleń jest kwestia wysokościowa w relacjach działek i w konsekwencji ukształtowanie działek i ich zagospodarowanie - skutkujące naruszeniem stanu wody na gruncie i ustaleniem prac mających na celu wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W skardze Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika adwokata, zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe ich zastosowanie, a mianowicie: - art 138 K.p.a w zw. z art. 234 ust. 1 oraz ust. 3 P.w., poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakazujące Zobowiązanym wykonanie odpowiednich urządzeń, w zamian za nakazanie przywrócenia stanu poprzedniego, z naruszeniem zakresu uznaniowości organu, - sprzeczność istotnych ustaleń organu pierwszej instancji polegająca na przyjęciu, że usunięcie nasypu i przywrócenie do stanu pierwotnego nie znajduje praktycznego uzasadnienia, z uwagi na fakt, iż usunięcie tak dużej ilości ziemi nie przyczyni się do poprawy stosunków wodnych, a wręcz przeciwnie, usunięcie nasypu i pozostawienie "świeżej" ziemi o nachyleniu w kierunku działki Wnioskodawczyni spowoduje znacznie większe nasilenie spływu wód zgodnie z ukształtowaniem terenu, - naruszenie swobody uznaniowej w zakresie podjęcia decyzji co do nakazania wykonania wału ziemnego i wzmocnienia wewnętrznej stateczności skarpy, z pominięciem nakazania przywrócenia stanu poprzedniego. Mimo, że organ posiada zakres uznaniowości w kwestii podjęcia decyzji o sposobie zapobieżenia naruszenia przepisu art. 234 P.w., w niniejszym przypadku decyzję podjęto z naruszeniem interesu Wnioskodawczyni. Skoro istnieje wybór co do rodzaju obowiązku, jaki ma być nałożony, organy powinny uzasadnić, dlaczego zamiast nakazania przywrócenia poprzedniego stanu nakazują wykonanie urządzeń lub odwrotnie, a w tym przypadku również, dlaczego traktują interes stron nierównorzędnie. - brak spełnienia wymogu jasności, kompletności wydanej w sprawie opinii, która nie odpowiada na postawione w sprawie pytania, zwłaszcza w zakresie innych sposobów zabezpieczenia skarpy, czy też przedostawania się wód na działkę Wnioskodawczyni, takich jak wykonanie studzienek, czy odwodnienia. Nie wyjaśniono szczegółowo, dlaczego w pierwszych decyzjach organu wydanych w sprawie wykonanie na szczycie skarpy wału ziemnego miało wynosić 50 cm, a aktualnie wystarczy wysokość 20 cm i szerokość u podstawy 20 cm. Ocena tego, czy określone, zaistniałe w danej sprawie okoliczności wypełniają przesłanki z art. 234 ust. 3 P.w., nie należy do biegłego hydrologa, lecz do organu rozpatrującego sprawę. 2. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wypływ na treść orzeczenia: - art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a., w zw. z art. 6 K.p.a. oraz 8 K.p.a. poprzez brak precyzji rozstrzygnięcia określonego w osnowie decyzji powodujący niemożność jej wykonania, oraz dalszą weryfikację poprawności jej wykonania. Wskazana wadliwość powoduje nieważność decyzji. Dodatkowo używanie w treści decyzji nieprecyzyjnych sformułowań tj: "około 20 cm", nie jest wystarczające i może spowodować dalsze nieporozumienia pomiędzy stronami, bowiem dla każdego około 20 cm można oznaczać coś innego, tym bardziej że w poprzednio uchylanych decyzjach wał miał wynosić około 50 cm. - art. 7, art. 77 ust. 1, art. 107 § 1 i 3 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesiadek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy, w tym powodów, dla których przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie wziął pod uwagę interesu Wnioskodawczyni a jedynie Zobowiązanych. Argumentacja podana w treści uzasadnienia decyzji nie została niczym poparta. Nie wiadomo, czy stanowi przypuszczenia Burmistrza, czy może posiada on specjalistyczną wiedzę w zakresie treści, której decyzja dotyczy. - art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący całości materiału dowodowego. - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 35, art. 77, art. 80, oraz 107 § 3 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywatela, prowadzenie postępowanie w sposób nie budzący zaufania, jego uczestników do władzy publicznej, przekroczenie swobodnej oceny dowodów, jak również działanie organów administracji wbrew obowiązującemu już prawu — a to w postaci wydanej decyzji o warunkach zabudowy dla nieruchomości Zobowiązanych, której treść i warunki nie odpowiadają działaniu Zobowiązanych jak również uniemożliwiają zastosowanie rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji z naruszeniem przepisów prawa, niemożliwej do wykonania. Na tych podstawach Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Burmistrza i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji ze wskazaniem konkretnych wytycznych, względnie o zmianę decyzji, poprzez nakazanie Zobowiązanym przywrócenia stanu pierwotnego na nieruchomości - działce nr [...] ([...]). W uzasadnieniu skargi Skarżąca podkreśliła, że wciąż w aktualnej decyzji nałożone obowiązki sformułowane zostały w sposób nader ogólny, co uniemożliwia w przyszłości weryfikację prawidłowego ich wykonania. Nawiązując do zaleceń organu odwoławczego wskazała, że biegły winien podać szczegóły wykonania zaproponowanych rozwiązań, czego w treści opinii zabrakło. Biegły winien w stanie aktualnego sporu zaproponować różne rozwiązania, w tym w sposób precyzyjny udzielić odpowiedzi czy możliwe jest przywrócenie stanu poprzedniego i jaki konkretnie miałoby to wpływ na działkę Wnioskodawczyni. Nie wiadomo zatem, w jaki sposób i czym zabezpieczona miałby zostać skarpa, jakie miałyby być parametry zabezpieczenia, dodatkowo na jakiej wysokości, szerokości, odległości od granicy i z czego winien zostać usypany wał u szczytu nasypu i dlaczego rozwiązanie to miałoby być odpowiednie dla właścicielki nieruchomości nr [...], skoro dotychczas usypano ponad jej nieruchomość już skarpę na wysokości powyżej 3 metrów. Już sam fakt tego rodzaju samowoli budził sporą dezaprobatę właścicielki. Decyzja organu nakazująca kolejne podniesienie już istniejącej skarpy o dodatkowe ok. 50 cm, nie wiadomo z jakiego materiału, na jakiej szerokości i długości, stanowi nadużycie. Brak precyzyjnego wskazania celu nałożonych nakazów jest również niedopuszczalny, podobnie jak określenie, że spływ wody na działkę wnioskodawczyni zabezpieczyć miałby jedynie wał usypany na szczycie nieruchomości Zobowiązanych. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. I. Stan sprawy jest następujący. 1. W dniu 22 października 2019 r. Wnioskodawczyni wystąpiła o wszczęcie postępowania wodnoprawnego podając, że dla sąsiedniej działki nr [...] ustalone zostały warunki zabudowy dla realizacji inwestycji pod nazwą budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Po wydaniu tej decyzji na działce nawieziono ziemię oraz znacząco podniesiono poziom terenu. Spowodowało to utworzenie skarpy o wysokości około 3 m od strony działki [...], której jest właścicielką. Burmistrz 19 listopada 2019 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania oraz o rozprawie administracyjnej i oględzinach terenu. Z rozprawy, która odbyła się na terenie działek objętych postępowaniem, sporządzono w dniu 17 grudnia 2019 r. protokół wraz z materiałem fotograficznym przedstawiającym działki nr [...] i [...]. Kolejne oględziny połączone z rozprawą administracyjną przeprowadzono w dniu 31 lipca 2020 r. Następnie Burmistrz poinformował strony w trybie art. 10 § 1 K.p.a., po czym decyzją z 9 września 2020 r. odmówił uwzględnienia wniosku w sprawie przywrócenia stosunków wodnych w obrębie działek nr [...] i [...]. Na skutek odwołania Wnioskodawczyni Kolegium, decyzją z 31 sierpnia 2021 r., uchyliło zaskarżoną decyzję i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ze względu na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. 2. Rozpoznając powtórnie wniosek Burmistrz wyznaczył rozprawę administracyjną z udziałem biegłego hydrologa. Dokonano też oględzin terenu, sporządzając z czynności tych w dniu 27 października 2021 r. protokół. W oparciu o sporządzoną przez biegłego opinię wydana została decyzja z 27 grudnia 2021 r., nakazująca zobowiązanym wykonanie na szczycie skarpy nasypu w postaci wału ziemnego o wysokości około 50 cm, który uniemożliwi spływ wód opadowych na działkę [...]. Burmistrz nakazał też wzmocnić wewnętrzną stateczność skarpy poprzez zastosowanie wskazanych w opinii materiałów. Również i ta decyzja została uchylona przez Kolegium decyzją z 9 sierpnia 2022 r. 3. Po ponownym rozpoznaniu sprawy i uzupełnieniu przez biegłego opinii, w której określone zostały parametry wału (w granicy działek nr [...] w odległości 1 m od korony skarpy należy wykonać wał ziemny o wysokości 20 cm oraz szerokości 20 cm), Burmistrz decyzją z 24 listopada 2022 r. nałożył obowiązki, w tym wykonanie wału ziemnego o wysokości ok. 20 cm oraz szerokości ok. 20 cm. Na skutek odwołania Wnioskodawczyni, Kolegium decyzją z 29 marca 2023 r. uchyliło tę decyzję z uwagi na sprzeczności decyzji z opinią biegłego. 4. Orzekając ponownie Burmistrz decyzją z 15 czerwca 2023 r. nałożył na Zobowiązanych obowiązki szczegółowo opisane na wstępie. Odwołanie Wnioskodawczyni nie zostało uwzględnione i Kolegium decyzją z 8 lipca 2024 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Rozstrzygnięcie to stanowi przedmiot skargi. W aktach administracyjnych znajduje się również decyzja Burmistrza z dnia 10 czerwca 2019 r. ustalająca warunki zabudowy na rzecz Zobowiązanych na zamierzenie inwestycyjne pod nazwą budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. W decyzji tej, w ramach ustalonych warunków zabudowy wskazano, że "odprowadzenie wód opadowych - na teren własny, zgodnie z przepisami odrębnymi w tym zakresie, ze szczególnym uwzględnieniem zakazów i obowiązków określonych w art. 29 ustawy - Prawo wodne z dnia 18 lipca 2001 r." (punkt 3. 4 decyzji). II. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 234 P.w. Przepis ten był wielokrotnie przez organy cytowany, dlatego Sąd jest zwolniony od przytoczenia jego treści. Niemniej jednak przypomnieć należy, że przez "zmianę stanu wody na gruncie", o jakiej mowa w tym przepisie, należy rozumieć każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2024 r. sygn. II SA/Kr 1553/23). Natomiast celem postępowania prowadzonego w trybie art. 234 ust. 3 P.w. jest eliminacja szkodliwego oddziaływania na grunty, do którego doszło na skutek zmiany stanu wody na gruncie sąsiednim. Zatem dla wydania decyzji eliminującej szkodliwe oddziaływanie dokonanej zmiany stanu wody na gruncie, w tym doboru odpowiedniego sposobu przywrócenia stanu poprzedniego, niezbędne jest precyzyjne ustalenie stanu faktycznego istniejącego przed badaną zmianą, charakteru i sposobu dokonanej zmiany, jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą a szkodliwym wpływem. III. W rozpoznawanej sprawie jest poza sporem, że na działce nr [...] ([...]) wykonane zostały przez właściciela prace ziemne. Z niekwestionowanej w tym zakresie opinii biegłego wynika, że nastąpiła zmiana natężenia odpływu wody w stosunku do stanu pierwotnego i wystąpiła zmiana stanu wody poprzez podwyższenie poziomu wód gruntowych na działce ([...]) [...]. Szkody na działce nr [...] w postaci zmiany gruntu z wilgotnego na bardzo wilgotny i mokry, mają związek przyczynowo-skutkowy z nawiezieniem i utwardzeniem ziemi na działce nr [...], bowiem uniemożliwiają swobodne rozpływanie i wsiąkanie wody opadowej na działce nr [...]. Z tego powodu woda spływa na działkę [...]. W tym stanie faktycznym trafnie organy przyjęły, że prace ziemne (podwyższenie terenu działki nr [...] /[...]/) doprowadziły do zmiany stosunków wodnych na działce nr [...] w rozumieniu art. 234 P.w. Dokonane zmiany szkodliwie wpływają na działkę sąsiednią, zatem obowiązkiem Burmistrza było wydanie nakazu przewidzianego przepisem art. 243 ust. 3 P.w. Przepis ten przewiduje albo przywrócenie stanu poprzedniego, albo nakaz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Biegły w opinii z listopada 2022 r. stwierdził, że "z uwagi na charakter planowanej inwestycji na działce [...], to jest budowy budynku mieszkalnego, należy wzmocnić wewnętrzną stateczność skarpy, jak również stateczność powierzchni skarpy odpowiednio poprzez zastosowanie siatek geosyntetycznych, zaś powierzchni - geosiatek lub geomat, a na szczycie nasypu (w granicach działki ([...]) należy usypać wał ziemny uniemożliwiający spływ wody na działkę nr [...] Tym samym woda opadowa zostanie zatrzymana i zagospodarowana na obszarze działki nr [...]. Natomiast w opinii uzupełniającej (z października 2022 r.) biegły wskazał, że w granicy działek nr [...] w odległości 1 m od korony skarpy należy wykonać wał ziemny o wysokości 20 cm oraz szerokości 20 cm. Wał ziemny powinien zostać stosownie zagęszczony, aby uniemożliwić jego rozmakanie pod wpływem warunków atmosferycznych. Biegły podtrzymał też zalecenia polegające na konieczności wzmocnienia wewnętrznej stateczności skarpy, jak również stateczności powierzchni skarpy, odpowiednio poprzez zastosowanie siatek geosyntetycznych zaś powierzchni geosiatek lub geomat. Opierając się na wnioskach opinii organy obu instancji przyjęły, że orzeczenie nakazu polegającego na przywróceniu stanu poprzedniego jest niecelowe. Sąd stanowisko to podziela, gdyż przemawia za tym szeroka argumentacja zawarta w decyzji z 15 czerwca 2023 r. Nie powtarzając więc w tej części uzasadnienia decyzji Burmistrza stwierdzić należy, że obowiązkiem organów było orzeczenie nakazu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Biegły w opracowaniach wskazał sposób zabezpieczenia działki Skarżącej. W opinii uzupełniającej stwierdził, że "w granicy działek nr [...] w odległości 1 m od korony skarpy (podkreślenie Sądu) należy wykonać wał ziemny o wysokości 20 cm oraz szerokości 20 cm. Wał ziemny powinien zostać stosownie zagęszczony, aby uniemożliwić jego rozmakanie pod wpływem warunków atmosferycznych". Biegły podtrzymał też zalecenia polegające na konieczności wzmocnienia wewnętrznej stateczności skarpy jak również stateczności powierzchni skarpy, odpowiednio poprzez zastosowanie i zastosowanie siatek geosyntetycznych zaś powierzchni geosiatek lub geomat. Sąd stwierdza, że organy, opierając się na opinii hydrologicznej nieprawidłowo określiły czynności, które w ramach nakazu mają wykonać Zobowiązani. Z opinii jednoznacznie wynika, że wał ziemny należy wykonać w granicy działek nr [...] w odległości 1 m od korony skarpy. Tymczasem Burmistrz pominął odległość wskazaną przez biegłego (1 m od korony skarpy) i nakazał wykonanie wału ziemnego na działce [...] na szczycie skarpy, przy granicy z działką [...]. Takie usytuowanie wału ziemnego nie tylko, że nie odpowiada treści opinii biegłego hydrologa, ale jest wewnętrznie sprzeczne: skoro wał ziemny ma być na szczycie skarpy, to nie może być równocześnie przy granicy skarpy. Poza tym biegły jednoznacznie wskazał wysokość i szerokość wału, natomiast Burmistrz posługując się tymi wielkościami uzupełnił je słowem "około". To również należy uznać za nieprawidłowe. Poza wskazanymi nieprawidłowościami dotyczącymi orzeczonego nakazu Sąd stwierdza, że opinia hydrologiczna jest niepełna. Z akt wynika bowiem, że zmiana stosunków wodnych i podniesienie terenu działki nr [...] związane jest z realizacją inwestycji, tj. budową domu jednorodzinnego. Zatem w tym postępowaniu wiążący jest zapis zawarty w decyzji ustalającej warunki zabudowy działki nr [...]. Jako jeden z warunków zabudowy podano, że "odprowadzenie wód opadowych - na teren własny, zgodnie z przepisami odrębnymi w tym zakresie". Zarówno Zobowiązani, jak i Skarżąca byli stronami tego postępowania, dlatego biegły powinien nawiązać do wskazanego zapisu decyzji o warunkach zabudowy i warunek ten odnieść do urządzenia, które ma zapobiegać szkodom. Niezależnie od tego w opinii nie sprecyzowano, na czym ma polegać "stosowne zagęszczenie" wału ziemnego. Nie podano też długości wału (wskazano jedynie, że wał ma być "w granicach działki nr [...]"). W opinii brak jest także wyjaśnienia czy wał ziemny, który ma rozwiązać problem zalewania działki Skarżącej, przy uwzględnieniu naturalnego spływu wód spowodowanego nachyleniem terenu, nie spowoduje zalewania innych sąsiednich gruntów. Wreszcie w precyzyjny sposób biegły winien określić sposób zabezpieczenia skarpy przy zastosowaniu wymienionych w opinii materiałów. Powyższe nieprawidłowości mają ten skutek, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."). Wskazane braki opinii należy uzupełnić, przy czym mając na uwadze upływ kilku lat od daty złożenia wniosku w przedmiotowej sprawie (22 październik 2019 r.) oraz ilość kasacyjnych rozstrzygnięć Kolegium, uzupełnienie opinii winno nastąpić w postępowaniu odwoławczym, w trybie art. 136 K.p.a. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku. Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI