II SA/Rz 1262/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą skierowania do domu pomocy społecznej, uznając, że stan zdrowia skarżącego wymaga całodobowej opieki.
Skarżący, C. G., inwalida I grupy i osoba bezdomna, domagał się skierowania do domu pomocy społecznej, twierdząc, że nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji. Organy administracji odmówiły, opierając się na wywiadzie środowiskowym wskazującym na jego samodzielność. Sąd uchylił decyzję, podkreślając, że obiektywne dowody medyczne, w tym nowe orzeczenie ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji, przemawiają za zasadnością wniosku.
Sprawa dotyczyła skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej odmawiającą skierowania do domu pomocy społecznej. Skarżący, inwalida I grupy i osoba bezdomna po udarach mózgu, twierdził, że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji i potrzebuje całodobowej opieki. Organy administracji odmówiły, opierając się na wywiadzie środowiskowym, który wskazywał na jego samodzielność w codziennych czynnościach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało tę decyzję, mimo przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich, uznając je za czasowe lub sprzeczne z ustaleniami wywiadu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że organy nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy, ignorując obiektywne dowody medyczne, takie jak karty informacyjne leczenia szpitalnego, zaświadczenie neurologa oraz, co kluczowe, nowe orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z grudnia 2011 r., które potwierdziło niezdolność skarżącego do samodzielnej egzystencji do stycznia 2015 r. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, a przepis art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznaje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych. Sąd uznał, że stan zdrowia skarżącego, jego wiek i brak wsparcia ze strony bliskich wskazują na niemożność samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu w warunkach odpowiadających godności człowieka, co uzasadnia jego umieszczenie w domu pomocy społecznej.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, osoba spełniająca kryteria określone w art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ma prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obiektywne dowody medyczne, w tym orzeczenie ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji, mają pierwszeństwo przed ustaleniami wywiadu środowiskowego, jeśli wskazują na potrzebę całodobowej opieki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (8)
Główne
u.p.s. art. 54 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej.
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2
Sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności w zakresie ich legalności.
u.p.s. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych.
u.p.s. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Zadania pomocy społecznej obejmują wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
p.p.s.a. art. 250
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepisy dotyczące kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obiektywne dowody medyczne (zaświadczenie neurologa, karty informacyjne leczenia, orzeczenie ZUS) wskazujące na niezdolność do samodzielnej egzystencji i potrzebę całodobowej opieki. Nowe orzeczenie ZUS z grudnia 2011 r. potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji do 2015 r.
Odrzucone argumenty
Ustalenia wywiadu środowiskowego wskazujące na samodzielność skarżącego w codziennych czynnościach. Argumentacja organów administracji o czasowym charakterze niektórych dowodów medycznych i sprzeczności między nimi a ustaleniami wywiadu.
Godne uwagi sformułowania
w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych nie można stanowić przeciwwagę dla obiektywnej kategorii, jaką są karty informacyjne leczenia szpitalnego, zaświadczenie lekarskie i orzeczenie lekarza orzecznika ZUS Z tak ustalonym obiektywnie stanem zdrowia skarżącego nie pozostają w sprzeczności zgromadzone w drodze wywiadu środowiskowego ustalenia [...] a wręcz przeciwnie, w świetle art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wskazują na zasadność żądania skarżącego poprzez umieszczenia go w domu pomocy społecznej.
Skład orzekający
Ewa Partyka
przewodniczący
Maria Piórkowska
sprawozdawca
Krystyna Józefczyk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie konieczności uwzględniania obiektywnych dowodów medycznych (w tym orzeczeń ZUS) nad ustaleniami wywiadu środowiskowego w sprawach o skierowanie do domu pomocy społecznej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby niepełnosprawnej i bezdomnej, ale zasada priorytetu dowodów medycznych nad ustaleniami wywiadu jest szersza.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między formalnymi ustaleniami urzędników a obiektywnym stanem zdrowia osoby potrzebującej pomocy, podkreślając znaczenie dowodów medycznych w postępowaniu administracyjnym.
“Sąd przywrócił godność: orzeczenie ZUS ważniejsze niż wywiad środowiskowy w sprawie domu opieki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1262/11 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2012-04-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2011-12-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Ewa Partyka /przewodniczący/ Krystyna Józefczyk Maria Piórkowska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2012 poz 270 art. 145 §1 pkt. 1 lit. b Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu opieki społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata A. J. z Kancelarii Adwokackiej [...] wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm. – zwana dalej u.p.s.), utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...]. Decyzją tą, działający z upoważnienia Burmistrza [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., po rozpatrzeniu wniosku C. G. z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówił skierowania go do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu powołując się na przeprowadzone postępowanie i wywiad środowiskowy organ podał, że wnioskodawca na chwilę orzekania nie wymaga całodobowej opieki, jest osobą samodzielną, w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Porusza się samodzielnie, bez pomocy sprzętu ortopedycznego, może samodzielnie opuszczać miejsce zamieszkania, robić zakupy, przygotowywać posiłki, samodzielnie dbać o higienę osobistą i wygląd zewnętrzny. Nie spełnia przesłanek o jakich mowa w art. 54 ust. 1 u.p.s. Odwołanie od tej decyzji złożył C. G. i wniósł o jej uchylenie i ustalenie "prawdziwego" stanu faktycznego. Wskazał, że jest inwalidą I grupy, niezdolnym do samodzielnej egzystencji, ma 63 lata i jest osobą bezdomną. Podniósł, że jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Podał, że zawarte w decyzji informacje są nieprawdziwe i kłamliwe. Wskazał, że nie mieszka w schronisku dla bezdomnych, tylko na dworcach, klatkach schodowych, ma prawostronny niedowład, porusza się o kuli, nie jest osobą samodzielną, ma uszkodzony słuch, jest osobą ociemniałą ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Potrzebuje pomocy drugiej osoby. Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium powołując się na art. 54 ust. 1 u.p.s. wskazało, że organ nie może odmówić osobie zainteresowanej umieszczenia w domu pomocy społecznej jeżeli spełnia ona warunki określone w tym przepisie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że C. G. nie jest osobą wymagającą całodobowej opieki. Mimo złego stanu zdrowia jest osobą samodzielną, poruszająca się bez pomocy sprzętu ortopedycznego, zdolną do samodzielnego poruszania się poza domem jak i w mieszkaniu. Jest w stanie samodzielnie robić zakupy, przyjąć lekarstwa. Nie wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej. Kolegium podało, że wprawdzie C. G. przedkłada dowody świadczące że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji (zaświadczenie wystawione przez specjalistę neurologa wskazuje, że ze względu na stan zdrowia wymaga opieki), jednak orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, jest czasowe do dnia [...] grudnia 2011r., a przeprowadzony wywiad środowiskowy jednoznacznie wskazuje, że zainteresowany takiej opieki nie wymaga. Kolegium powołało się również na opinię Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów (gdzie C. G. przebywał od [...] czerwca 2010 r. do [...] grudnia 2010 r.), z której wynika, że nie wymagał on całodobowej opieki i świadczenia usług opiekuńczych i był całkowicie samodzielny. Zdaniem Kolegium bezdomność, na którą powołuje się C. G., nie może stanowić podstawy do domagania się od organu pomocy społecznej umieszczenia w domu pomocy społecznej. Warunkiem skierowania do takiej placówki ustalenie, że osoba ubiegająca się o takie skierowanie z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym. Kolegium dodało, że brak zaznaczenia przez Kierownika M-GOPS w G. w wydanej decyzji, że działa z upoważnienia Burmistrza, nie stanowi uchybienia skutkującego jej uchyleniem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie C. G. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] września 2011 r. Podał, że jego odwołanie zostało rozpatrzone "powierzchownie i stronniczo". Podkreślił, że jest inwalidą I grupy, od 7 lat niezdolnym do samodzielnej egzystencji, jest bezdomny, po kilku udarach mózgu. Organ I instancji pozostawił go bez jakiejkolwiek pomocy, a Kolegium daje wiarę urzędnikom, a nie lekarzom. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w wydanej przez siebie decyzji wniosło o jej oddalenie. W piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. C. G. poinformował Sąd, że w dniu [...] grudnia 2011 r., na mocy orzeczenia wydanego przez lekarza orzecznika ZUS, został zaliczony do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji na okres do 31 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawą zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zwrócił się do Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o umieszczenie w domu pomocy społecznej z uwagi na stan zdrowia oraz niepełnosprawność. Do złożonego wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie oraz orzeczenie lekarza neurologa z dnia [...] czerwca 2011 r. o zasadności skierowania do domu pomocy społecznej na pobyt całodobowy dla osób niepełnosprawnych fizycznie, kartę informacyjną wystawioną przez Szpital Wojewódzki nr [...] w R. z dnia z dnia [...] października 2010 r. oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2008 r. ustalające, że skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2011 r. Orzekające w sprawie organy, przywołując treść art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm./ odmówiły uwzględniania wniosku skarżącego z uwagi na ustalenia dokonane w drodze wywiadu środowiskowego, w świetle których C. G. jest osobą samodzielną, poruszającą się bez pomocy sprzętu ortopedycznego. Odnosząc się do przedstawionych zaświadczeń lekarskich organ podniósł, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS jest czasowe, zaś zaświadczenie lekarza neurologa pozostaje w sprzeczności z ustaleniami pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy. W ocenie Sądu takie stanowisko organów w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadne choćby w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei przepis art. 3 ust 1 tej ustawy, zakreślając zadania w zakresie tej instytucji polityki społecznej państwa wskazuje, źe pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W tym kontekście należy więc odkodować normę zawartą w art. 54 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy, a który to przepis stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Niewątpliwie zalegające w aktach sprawy karty informacyjne leczenia szpitalnego skarżącego, jak i zaświadczenie lekarskie lekarza neurologa, jak również czasowe orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stanowią kategorię obiektywną, której przeciwwagę nie może stanowić opinia pracownika socjalnego. Za takim stanowiskiem przemawia również to, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2011r., którego kserokopia została przedłożona na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w dniu 27 kwietnia 2012 r., skarżący został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2015 r. Z tak ustalonym obiektywnie stanem zdrowia skarżącego nie pozostają w sprzeczności zgromadzone w drodze wywiadu środowiskowego ustalenia, poszerzone pismem Domu Pomocy Społecznej Dla Kombatantów w R. z dnia [...] lipca 2011 r., a wręcz przeciwnie, w świetle art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wskazują na zasadność żądania skarżącego poprzez umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Z ustaleń bowiem organów wynika, że skarżący z uwagi na przebyte ciężkie choroby, stopień naruszenia sprawności organizmu, poziomu wykształcenia, braku osób bliskich wspierających go, wieku, a w szczególności predyspozycji psychofizycznych nie podoła samodzielnemu funkcjonowaniu w codziennym życiu w warunkach odpowiadających godności człowieka. Z tych przyczyn Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. D. U. z 2012 r. poz. 270/ orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po złożeniu przez ustanowionego adwokata stosownego wniosku oraz oświadczenia, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI