III OSK 2340/25

III OSK 2340/25 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2025-12-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-12-01
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Olga Żurawska - Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne
Wstrzymanie wykonania aktu
Sygn. powiązane
II SA/Ol 217/25 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2025-08-13
III OZ 295/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-11
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art.61 §3 i 4, art.193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku J.B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 sierpnia 2025 r. sygn. akt II SA/Ol 217/25 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 7 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji.
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 13 sierpnia 2025 r., II SA/Ol 217/25, po rozpoznaniu skargi J.B. (dalej: "skarżący") na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 7 lutego 2025 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby, oddalił skargę.
Na powyższe orzeczenie skarżący złożył skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której, działając na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji "zobowiązującej do powrotu skarżącego do kraju macierzystego, albowiem zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 3 p.p.s.a. każde pismo strony powinno zawierać osnowę wniosku lub oświadczenia, czyli merytoryczną treść z której wynikać będzie zamiar jego autora. Należy stwierdzić, że skarżący nie wywiązał się prawidłowo z tego obowiązku, bowiem w złożonym przez siebie wniosku zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji "zobowiązującej go do powrotu do kraju macierzystego". Tego rodzaju akt nie został jednak w niniejszej sprawie wydany. W takiej sytuacji, gdy pomiędzy zamiarem strony, a oznaczeniem pisma istnieje sprzeczność, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy oprzeć się na intencjach strony wnoszącej pismo (por. postanowienie NSA z 28.9.2010 r., I FZ 279/10).
Zważywszy zatem na treść uzasadnienia skargi kasacyjnej, fakt, że przedmiotem postępowania jest kontrola decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z 7 lutego 2025 r., nr [...], w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby, a także, iż na etapie postępowania przed Sądem pierwszej instancji, skarżący wnioskował o wstrzymanie wykonania powyższej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że intencją skarżącego było ponowne poddanie ocenie zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W tym zakresie złożony wniosek zostanie rozpatrzony.
Stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wykazanie istnienia tych przesłanek spoczywa na stronie.
Kluczowy w sprawie jest fakt, że instytucja wstrzymania wykonania określonego aktu lub czynności stanowi tymczasową ochronę osoby, która wniosek taki składa, przed ewentualnymi skutkami kontrolowanego przez sąd działania organu administracji publicznej. Objęcie ochroną przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce tylko i wyłącznie w przypadku zaskarżenia decyzji, która nadaje się do wykonania i która ma być w przyszłości wykonana. W sytuacji, gdy decyzja została już wykonana, wniosek o wstrzymanie jej wykonania staje się bezprzedmiotowy. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu nie może prowadzić do przyznania stronie dodatkowych uprawnień lub restytucji praw, które utraciła.
Biorąc to pod uwagę należy odnotować, że zaskarżonej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności, co zostało uzasadnione ważnym interesem służby. Jeżeli skarżący został zwolniony ze służby, to Naczelny Sąd Administracyjny, w ramach udzielenia ochrony tymczasowej, nie może przywrócić go na poprzednio zajmowane stanowisko i to jedynie na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Orzekanie w tych okolicznościach o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jest bezprzedmiotowe, gdyż przy wykorzystaniu tej instytucji nie ma możliwości odwrócenia dokonanych już czynności (por. postanowienia NSA z 11 czerwca 2013 r. II OZ 435/13; 27 czerwca 2012 r., I OZ 451/12; 6 września 2011 r. I OZ 625/11).
Niezależnie od tego, nawet gdyby w ramach dyspozycji art. 61 § 3 p.p.s.a., przyjąć możliwość odwrócenia skutków wykonanej wcześniej decyzji, to nie byłoby to wystarczające dla uznania, że wniosek skarżącego zasługiwałby na uwzględnienie.
Jak zostało to już wcześniej podkreślone, ochrona tymczasowa nie służy zabezpieczeniu strony przed wszelkimi skutkami wykonania zaskarżonego aktu, lecz jedynie takimi, które rodzą ryzyko wystąpienia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wykazanie że konsekwencje wykonania zaskarżonego aktu mogą wypełniać wskazane przesłanki, spoczywa na stronie. W takiej sytuacji, żądając udzielenia ochrony tymczasowej należy starannie uzasadnić wniosek oraz w miarę potrzeby i możliwości przedstawić odpowiednie dowody.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wywiązał się należycie z powyższego wymogu. W uzasadnieniu wniosku jedynie ogólnie wskazał, że zwolnienie go ze służby przed uzyskaniem praw emerytalnych wiąże się z obowiązkiem zwrotu składek do ZUS, które składają się na "znaczną" kwotę. Nie przedstawił jednak konkretnych wyliczeń, co uniemożliwia dokonanie oceny, czy szkodę rzeczywiście można określić w ten sposób. Skarżący nie podał także argumentów przemawiających za zasadnością zakwalifikowania decyzji, jako powodującej trudne do odwrócenia skutki.
W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i § 4 w związku z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.