II SA/Rz 1256/21

II SA/Rz 1256/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2022-02-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1095/22 - Wyrok NSA z 2025-01-21
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2351
art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1065
§ 156 ust. 2
Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.
Dz.U. 1999 nr 74 poz 836
§ 2 pkt 13, § 15, § 17, § 19
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2022 r. sprawy ze skargi D. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...]; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata R. B. wynagrodzenie w kwocie 885 zł 60/100 /słownie: osiemset osiemdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 720 zł /słownie: siedemset dwadzieścia złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 165 zł 60/100 /słownie: sto sześćdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt groszy/.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB" lub "organ I instancji") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał D.G. (dalej: "skarżący") jako właścicielowi wykonanie robót budowlanych w celu doprowadzenia stanu istniejącego do stanu zgodnego z przepisami w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej zlokalizowanym na działce nr 162/38 w [...] przy ul. [...], w terminie do dnia [...] lipca 2021 r., poprzez:
wykonanie konserwacji instalacji gazowej w pomieszczeniu piwnic opisanej w protokole nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. z kontroli okresowej instalacji gazowej w mieszkaniu/lokalu użytkowym jako skorodowana, tzn. miejsca skorodowane występujące punktowo należy oczyścić i pomalować farbą podkładową a następnie nawierzchniową w kolorze żółtym;
wykonanie tzw. "Z" wentylacyjnego, którego nie ma w piwnicy, w której znajduje się instalacja gazowa, w celu doprowadzenia powietrza z zewnątrz, np. poprzez zamontowanie rury o średnicy wewnętrznej min. 15 cm w jednym z okien znajdujących się w tym pomieszczeniu, z wylotem nie wyżej niż 1 metr od poziomu podłogi;
udrożnienie istniejących kanałów wentylacyjnych w przewodzie kominowym prowadzących z piwnicy ponad dach, w celu uzyskania odpływu powietrza z tego pomieszczenia;
zamontowanie przegrody z materiału niepalnego pomiędzy licznikiem prądu a gazomierzem (obecnie zdemontowanym) o wysokości co najmniej 0,5 m powyżej i poniżej gazomierza oraz o wysięgu większym o co najmniej 0,1 m od odległości lica gazomierza od ściany.
Decyzja została wydana na podstawie art. 83 ust. 1 w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) - dalej: "P.b.".
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji, wnioskując o natychmiastowe wyłączenie instalacji gazowej, gdyż nie spełnia współczesnych standardów bezpieczeństwa i jest własnością Polskiej Spółki Gazownictwa. Wskazał, że nie jest użytkownikiem gazu i obarczanie go kosztami przebudowy całej infrastruktury (przyłącza) w interesie Polskiej Spółki Gazownictwa i mieszkańców 18 domów w szeregu jest przykładem niezwykłej arogancji organu I instancji.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego:
uchylił opisaną wyżej decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i w tym zakresie ustalił nowy termin jego wykonania do dnia [...] września 2021 r.,
w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Organy obydwu instancji wskazały, że do budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, zlokalizowanego na działce nr 162/38 w [...] doprowadzony jest przyłącz gazowy. Z dokumentów przedstawionych przez [...] Spółkę Gazownictwa wynika, że montaż reduktorów oraz zagazowanie instalacji gazowej w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie szeregowej nr [...] przy ul. [...] w [...] nastąpiło na początku 1982 r. Przyłącz gazu do budynku wykonany został od strony południowej i znajduje się na ścianie szczytowej szeregowca, tj. na południowej ścianie budynku nr 93. Instalacja gazowa wewnętrzna, w części przebiegającej w piwnicach budynków (rura gazowa o średnicy zewnętrznej ok. 73-74 mm) biegnąca od przyłącza znajdującego się na ścianie szczytowej budynku nr 93 w kierunku północnym, aż do budynku nr 59 została wykonana jako wspólna dla wszystkich 18 domów. Każdy z budynków w tym szeregowcu posiada oddzielny licznik gazowy w poziomie parteru. Jak wynika z uzyskanych dokumentów, w okresie wykonywania instalacji gazowej szeregowiec był traktowany jak jeden budynek mieszkalny z 18 lokalami (budynek nr [...] przy ul. [...]), wybudowany na jednej działce, będący własnością A w [....], wybudowany przez [...]" w [...].
Z protokołów kontroli okresowych otrzymanych od skarżącego wynika, że instalacja gazowa w budynku jest w nieodpowiednim stanie technicznym, natomiast instalacja wentylacyjna jest niedrożna. Według powyższych protokołów instalacja gazowa przebiegająca przez pomieszczenie piwnic w budynku nr [...] wymaga konserwacji, gdyż instalacja ta jest miejscowo skorodowana. Zaleceniem specjalisty w zakresie instalacji sanitarnych, który wykonał ww. okresowy przegląd instalacji gazowej w przedmiotowym mieszkaniu/lokalu użytkowym jest w miejscach skorodowanych na instalacji oczyścić i pomalować farbą podkładową, a następnie nawierzchniową w kolorze żółtym. Instalacja wentylacyjna w piwnicy budynku określona została jako nieskuteczna, brak w niej przepływu strumienia i brak ciągu, co w związku z lokalizacją instalacji gazowej w tym pomieszczeniu jest nieprawidłowością. Zaleceniem specjalisty w zakresie instalacji sanitarnych, który wykonał ww. okresowy przegląd instalacji wentylacyjnej jest zastosowanie tzw. "Z" wentylacyjnego, które ma za zadanie doprowadzenie powietrza z zewnątrz oraz jednocześnie należy udrożnić istniejące kanały wentylacyjne w przewodzie kominowym prowadzące z tego pomieszczenia ponad dach budynku. Ponadto stwierdzono nieodpowiednia odległość licznika prądu od gazomierza. Zgodnie z wyjaśnieniami ww. specjalisty w zakresie instalacji sanitarnych, pomimo braku gazomierza i pomimo, że instalacja jest nieczynna, jest napełniona gazem i należy odsunąć od siebie te instalacje znajdujące się w przedpokoju lub wykonać między nimi odpowiednia przegrodę z materiału niepalnego. Zgodnie bowiem z § 168 ust. 3 i 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gazomierze instalowane bez szafek, na tym samym poziomie co liczniki elektryczne lub inne mogące iskrzyć urządzenia, powinny być od nich oddalone co najmniej o 1 m. Dopuszcza się zmniejszenie odległości, o której jest mowa w ust. 3, jeżeli między tymi urządzeniami zostanie wykonana przegroda z materiału niepalnego o wysokości co najmniej 0,5 m powyżej i poniżej gazomierza oraz wysięgu większym o co najmniej 0,1 m od odległości lica gazomierza od ściany, na której jest zainstalowany.
Zdaniem organów, skarżący będący właścicielem budynku mieszkalnego nr [...] nie jest użytkownikiem gazu i nie posiada urządzeń gazowych w swoim lokalu, jednak z uwagi na przebieg przez jego piwnicę instalacji wewnętrznej gazowej zasilającej w gaz inne budynki mieszkalne tworzące jeden szereg, jest zobowiązany do przestrzegania obowiązujących przepisów. Zły stan techniczny instalacji gazowej oraz brak drożności instalacji wentylacyjnej wynika z braku należytej konserwacji, której na bieżąco nie prowadził właściciel budynku. Skutki zaniedbania instalacji gazowej i wentylacyjnej w budynku mogą zagrażać życiu, zdrowiu ludzi, bezpieczeństwie mienia i środowiska. To zaś wypełnia hipotezę art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b. i obligowało do wydania decyzji w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, D.G. wniósł o poddanie kontroli Sądu zaskarżonej decyzji. Podniósł, że nie użytkuje instalacji gazowej znajdującej się w jego budynku i nie jest jej właścicielem, a zatem nie powinien być uznany za podmiot odpowiedzialny za należyte jej utrzymanie. Ponadto nie posiada środków finansowych na wykonanie nałożonego obowiązku.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) - dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem organów obydwu instancji, w realiach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki do wydania, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., decyzji o nakazie wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej zlokalizowanym na działce nr 162/38 w [....] do stanu zgodnego z przepisami.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 P.b., w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo
jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.
Pierwszą z przesłanek zastosowania art. 66 P.b. jest stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że dany obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Do przyjęcia, że przesłanka ta wystąpiła, nie jest konieczne stwierdzenie, że określone zagrożenie już występuje i ma charakter bezpośredni. Wystarczające jest ustalenie potencjalnego zagrożenia, oczywiście na tyle prawdopodobnego i poważnego, iż wymaga niewątpliwie wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu. Zastosowanie określenia, że obiekt "może zagrażać", niesie w sobie element uznaniowości organu. To od oceny, a w tym także uznania organu, zależy, czy zdecyduje się on na zastosowanie normy określonej w art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Określając przesłanki, których wystąpienie uzasadnia ingerencję organu nadzoru budowlanego, ustawodawca zastosował zwroty niedookreślone (nieostre). Ma to ten skutek, że organ, analizując i oceniając, czy dana przesłanka znajduje zastosowanie w konkretnym przypadku (w danej sprawie), ma pewien zakres swobody. Odnosi się to zwłaszcza do pierwszej przesłanki, tj. możliwości zagrożenia nieodpowiednim stanem technicznym czy też nieodpowiednim sposobem użytkowania dobrom chronionym tym przepisem. Kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego będzie zazwyczaj wynikiem technicznego zużycia obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu, a niekiedy nieodpowiedniego użytkowania, a także braku dbałości o obiekt, nieprzeprowadzania okresowych obowiązkowych kontroli lub koniecznych napraw. Stan ten może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Przesłanka ta zatem pozostaje w sferze sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Może się też wiązać z użytkowaniem obiektu budowlanego niezgodnie z jego przeznaczeniem (A.Kosicki [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. A.PIucińska-Filipowicz, M.Wierzbowski, LEX/el. 2021).
Przepis art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. ma zastosowanie do stanów faktycznych, w których obiekt budowlany ze względu na niewłaściwe użytkowanie został doprowadzony do nieodpowiedniego stanu technicznego, który wymaga wydania przez organ nadzoru budowlanego stosownego nakazu usuwającego stwierdzone nieprawidłowości. Chodzi o skutki wynikające z użytkowania obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2009 r., II OSK 427/08). Użyte w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b. sformułowanie "nieodpowiedni" odniesione do stanu technicznego obiektu budowlanego jest nieostre. W ustawie pojęcie to nie zostało zdefiniowane. Skoro przepis art. 66 ust. 1 P.b. precyzuje obowiązki spoczywające z mocy prawa na właścicielu lub zarządcy obiektu budowanego, to ocena, czy stan techniczny danego obiektu jest nieodpowiedni, musi odnosić się do obowiązujących przepisów. Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć obowiązków, które nie mają podstawy w obowiązujących przepisach prawa. Można stwierdzić, że obiekt budowlany znajduje się w nieodpowiednim stanie technicznym wówczas, kiedy zachodzi niezgodność tego stanu z przepisami techniczno-budowlanymi. Przepisy techniczno-budowlane, jak to wynika z art. 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 P.b., to m.in. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie, określone w drodze rozporządzenia przez właściwego do tych spraw ministra (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2009 r. II OSK 1663/07).
Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 P.b. musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1 P.b. Organ nadzoru budowlanego, opierając decyzję na art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b., musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr zagrażają i dlaczego. Jednocześnie należy mieć na względzie, że możliwość zagrożenia musi istnieć w momencie orzekania przez organ. Wskazanego przepisu nie można stosować w sytuacji, w której przesłanka jego zastosowania jeszcze nie powstała, przy czym polega ona na tym, że obiekt może zagrażać szczególnie chronionym dobrom. Rozstrzygając natomiast na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., organ nadzoru budowlanego powinien wykazać, którym wymaganiom wynikającym z obowiązujących przepisów nie odpowiada stan techniczny obiektu budowlanego (por. wyrok NSA z 26 listopada 2010 r. II OSK 1794/09).
Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja została wydana co najmniej przedwcześnie, bowiem stan faktyczny sprawy, na który powołał się organ i który - w jego ocenie - wypełnia hipotezę art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 P.b., budzi wątpliwości.
Stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób prawidłowy.
Podstawą faktyczną ustaleń organów były protokoły z okresowych kontroli instalacji gazowych, wentylacyjnych i elektrycznych budynku skarżącego z [...] lutego 2021 r. wykonane przez mgr. Inż. A.H. oraz mgr inż. A.B. Protokoły te nie są zbyt czytelne.
Jednakże konkluzje ich da się odczytać.
W protokole kontroli instalacji wentylacyjnej i spalinowej zalecono: "W pomieszczeniu piwnicy należy usunąć instalację gazu. Pomieszczenie nie ma wentylacji spalinowej". W protokole kontroli instalacji gazowej ustalono: "instalacja gazu w piwnicy – brak sprawnej wentylacji. Instalację należy przebudować w piwnicy. Instalacja gazu w mieszkaniu – wykonana niezgodnie z przepisami prawa budowlanego. Instalacja gazu za blisko licznika prądu – należy przebudować. Instalacja gazu nie spełnia wymogów warunków technicznych".
W aktach zalega również protokół kontroli stanu technicznego budynku z [...] marca 2021 r. sporządzony przez mgr inż. A.B. W protokole tym opisano m.in. wyniki kontroli gazowej i wentylacji z [...] lutego 2021 r. (tabelka).
We wnioskach protokołu zalecono przebudowę instalacji gazu w mieszkaniu przed wznowieniem jej użytkowania, a instalację w piwnicy należy przebudować ze względu na stan rur i brak skutecznej wentylacji.
Należy podkreślić, że przedstawiciele PINB w dniu [...] marca 2021 r. w obecności Kierownika i Zastępcy Kierownika Gazowni w [...] dokonali kontroli budynku skarżącego. Protokół tej kontroli nie zawiera jednak żadnych własnych spostrzeżeń kontrolujących, a jedynie opis ww protokołów kontroli budynku i dokumentów dotyczących instalacji gazowej całego szeregowca.
Treść obowiązków nałożonych na skarżącego kontrolowanymi decyzjami wynika w istotnej mierze z wyjaśnień z dnia [...] maja 2021 r. złożonych przez autorów okresowej kontroli instalacji gazowej i wentylacyjnej oraz instalacji elektrycznej w budynku skarżącego, Pani A.H. i A.B. Co ważne, wyjaśnienia złożone w siedzibie PINB modyfikują wnioski ich własnych zaleceń pokontrolnych, są również sprzeczne z wnioskami kontroli z dnia [...] marca 2021 r. A.B.
Odnośnie protokołu z przeglądu instalacji elektrycznej Pan A.B. wyjaśnił, że odnośnie lokalizacji licznika prądu oraz gazomierza w zbliżeniu, tj. w odległości mniejszej niż 1 metr od siebie, czyli niezgodnie z przepisami, nie zwrócił na to uwagi ze względu na to, że w mieszkaniu nie było gazomierza, a poza tym właściciel budynku oświadczył, że nie korzysta z gazu. Rzeczywiście w przypadku założenia gazomierza i uruchomieniu instalacji gazowej, właściciel budynku powinien doprowadzić umiejscowienie sąsiednich liczników do stanu zgodnego z przepisami.
Odnośnie protokołów z przeglądu instalacji wentylacji i instalacji gazowej w przedmiotowym budynku Pani A.H. wyjaśniła, co następuje:
Odnośnie instalacji wentylacji, zgodnie ze stwierdzeniami zawartymi w protokole z kontroli instalacji wentylacyjnej nr [...] z dnia [...]-02-2021, w pomieszczeniu piwnicy wentylacja nie jest skuteczna, brak przepływu strumienia, brak ciągu, co w związku z lokalizacją instalacji gazowej w tym pomieszczeniu jest nieprawidłowością, którą należy usunąć. Zaproponowała wykonanie tzw. "Z" wentylacyjnego, którego nie ma, a które ma za zadanie doprowadzenie powietrza z zewnątrz i stwierdziła, że należy jednocześnie udrożnić istniejące kanały wentylacyjne w przewodzie kominowym prowadzące z tego pomieszczenia ponad dach budynku. Tak wykonana instalacja wentylacji - dopływ "Z" i odpływ udrożnionym przewodem, powinna być skuteczna. W odniesieniu do uwagi i zaleceń z ww. protokołu - odnośnie instalacji gazowej, należy wykonać konserwację instalacji gazowej w tym pomieszczeniu, opisanej jako skorodowana, tzn. miejsca skorodowane występujące punktowo, należy oczyścić i pomalować farbą podkładową a następnie nawierzchniową w kolorze żółtym. Prace konserwacyjne leżą w gestii właściciela budynku, który jest zobowiązany do utrzymania go w należytym stanie technicznym. Tak przygotowana instalacja i pomieszczenie spełniają warunki techniczne.
Odnośnie protokołu z kontroli okresowej instalacji gazowej w mieszkaniu/lokalu użytkowym — protokół nr [...] z dnia [...]-02-2021, Pani A.H. oświadczyła, że po wykonaniu czynności wyżej opisanych, zaleconych w stosunku do wentylacji w pomieszczeniu piwnicy przedmiotowego budynku oraz po wykonaniu konserwacji instalacji gazu w piwnicy, opisanych powyżej, instalacja wraz z pomieszczeniem będą spełniały obowiązujące warunki techniczne. Odnośnie instalacji gazowej w pomieszczeniach mieszkalnych czyli odnośnie zbliżenia licznika prądu oraz gazomierza, tj. usytuowania ich w odległości mniejszej niż 1 metr od siebie, tj. niezgodnie z przepisami, należy doprowadzić sąsiadujące instalacje do zgodności z przepisami. Pani A.H. wyjaśniła również, że pomimo braku gazomierza i pomimo, że instalacja jest w tym momencie nieczynna jest napełniona gazem. Dlatego należy przebudować - odsunąć od siebie te instalacje znajdujące się w przedpokoju lub wykonać pomiędzy nimi odpowiednią przegrodę z materiału niepalnego zgodnie z przepisami zawartymi w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U z 2019 r. poz. 1065).
Oceniając powyższe Sąd stwierdza, że z pewnością stwierdzone w protokołach kontroli uchybienia wymagały weryfikacji pod względem zgodności z przepisami prawa budowlanego, a w szczególności warunkami bezpieczeństwa ludzi, oraz pod względem zgodności zastosowanego rozwiązania z przepisami techniczno-budowlanymi.
Warunki techniczne instalacji gazowych na paliwa gazowe określono w rozdziale 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm. – stan prawny na dzień wydania postanowienia zaskarżonego do Sądu pierwszej instancji; dalej powoływane, jako "rozporządzenie"). Zgodnie z § 156 ust. 2 rozporządzenia, instalację gazową zasilaną z sieci gazowej stanowi układ przewodów za kurkiem głównym, prowadzonych na zewnątrz lub wewnątrz budynku, wraz z armaturą, kształtkami i innym wyposażeniem, a także urządzeniami do pomiaru zużycia gazu, urządzeniami gazowymi oraz przewodami spalinowymi lub powietrzno-spalinowymi, jeżeli są one elementem wyposażenia urządzeń gazowych.
Ponadto należy wskazać, że podstawowymi warunkami użytkowania lokalu zgodnie z § 15 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych (Dz. U. z 1999r. nr 74 poz. 836) jest:
zachowanie wymogów bezpieczeństwa,
utrzymanie wymaganego stanu technicznego,
utrzymanie stanu higienicznosanitamego określonego odrębnymi przepisami,
prawidłowe funkcjonowanie wspólnych instalacji i urządzeń znajdujących się w tym lokalu.
Zgodnie z definicją zawartą w § 2 pkt 13 ww. rozporządzenia instalacja gazowa jest to układ przewodów gazowych w budynku wraz z armaturą, wyposażeniem i urządzeniami gazowymi, mający początek w miejscu połączenia przewodu z kurkiem głównym gazowym odcinającym tę instalację od przyłącza, a zakończenie na urządzeniach gazowych wraz z tymi urządzeniami.
Przedmiotowa instalacja znajdująca się w piwnicach budynków biegnąca od przyłącza znajdującego się na ścianie szczytowej budynku nr [...] w kierunku północnym, aż do budynku nr [...], wykonana jako wspólna dla wszystkich 18 domów mieści się w powyższej definicji.
Zgodnie z § 17 ww. rozporządzenia 1. Sposób użytkowania instalacji gazowej przez użytkownika lokalu powinien:
być zgodny z założeniami projektu tej instalacji,
eliminować możliwość wydzielania się tlenku węgla z urządzeń gazowych,
zapewniać bezpieczeństwo użytkowników lokalu,
zapewniać bezpieczeństwo oraz ochronę interesów użytkowników innych lokali korzystających z tej instalacji oraz osób trzecich.
W czasie użytkowania instalacji gazowej użytkownik lokalu powinien m.in.: zapewniać pełną sprawność techniczną i użytkową urządzeń gazowych stanowiących wyposażenie lokalu, zapewniać ochronę instalacji i urządzeń gazowych przed uszkodzeniem, utrzymywać znajdujące się w lokalu elementy instalacji gazowej, urządzeń spalinowych i wentylacyjnych oraz urządzenia gazowe w należytym stanie technicznym i użytkowym, zapewnić wykonanie niezbędnych czynności konserwacyjnych.
Zgodnie z § 19 ww. rozporządzenia 1. Sposób użytkowania przewodów i kanałów dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych powinien:
być zgodny z założeniami projektu tych przewodów i kanałów,
uniemożliwiać ograniczenie lub utratę ich drożności i szczelności,
zapewniać bezpieczeństwo użytkowników lokalu,
zapewniać bezpieczeństwo oraz ochronę interesów użytkowników innych lokali, do których przylegają te przewody i kanały.
Użytkownik lokalu wyposażonego w przewody i kanały dymowe lub spalinowe oraz wentylacyjne jest obowiązany mi.in.: zapewniać ich sprawność techniczną i użytkową, systematycznie wykonywać czynności konserwacyjne.
Co prawda Pan D.G. będący właścicielem budynku mieszkalnego nr [...] nie jest użytkownikiem gazu i nie posiada urządzeń gazowych w swoim lokalu, jednak z uwagi na przebieg przez jego budynek instalacji wewnętrznej gazowej zasilającej w gaz inne budynki mieszkalne tworzące jeden szereg - jest zobowiązany do przestrzegania powyższych przepisów.
Treść przywołanych przepisów prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że ocena zgodności instalacji gazowej z przepisami techniczno-budowlanymi wymaga wiedzy osoby posiadającej uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń gazowych (art. 14 ust. 1 pkt 4 lit. b P.b.).
Pani A.H. została opisana w protokole z dnia [...] maja 2021 r. jako uprawniona w zakresie instalacji sanitarnych. Czy jest uprawniona w zakresie instalacji gazowych i wentylacyjnych – nie wiadomo. Pieczątka na protokołach kontroli jest nieczytelna.
Należy więc wyjaśnić kwestię jej uprawnień co do instalacji gazowej i wentylacyjnej. Sprzeciw Sądu budzi również sposób "naprawienia" braku wentylacji spalinowej w piwnicy budynku skarżącego, zaproponowany ad hoc [...] maja 2021 r. Wykonanie tzw. "Z" wentylacyjnego, zdaniem samej A.H. powinno być wystarczające. Ale czy na pewno?
Swoje propozycje przywrócenia zgodności z warunkami technicznymi instalacji gazowej i wentylacyjnej specjaliści zaproponowali w siedzibie PINB. Organy nie zwróciły uwagi na fakt, czy np. możliwe będzie wykonanie "Z" wentylacyjnego w oknie piwnicy, którego to okna dokładnie nikt nie opisał. Zresztą nie została w ogóle wyjaśniona przyczyna braku wentylacji spalinowej w piwnicy budynku skarżącego. Nie wyjaśniono także podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w pkt 2 decyzji organu I instancji co do średnicy wewnętrznej rury i jej wylotu nie wyżej niż 1 metr od poziomu podłogi. Nie wiadomo, wobec braku szczegółowych oględzin, czy taką rurę o takich parametrach da się zamontować w oknie piwnicy z wylotem nie wyżej niż 1m od poziomu podłogi.
Sąd zwraca także uwagę, że zamontowanie "Z" wentylacyjnego w sposób opisany w pkt 2 decyzji organu I instancji ma charakter przykładowy, o czym świadczy słowo na przykład użyte w jego treści. Czy można "Z" wentylacyjne zamontować w inny sposób – nie wiadomo, nie wynika to także z treści uzasadnienia. Organy nie wyjaśniły, dlaczego mimo, iż we wszystkich protokołach kontroli jest mowa o konieczności przebudowy instalacji gazowej w piwnicy, w decyzji nakazano jedynie pomalowane rury gazowej w piwnicy.
Konieczne będzie przeprowadzenie oględzin w budynku skarżącego z udziałem osób posiadających kwalifikacje z zakresu instalacji gazowej, wentylacyjnej i elektrycznej celem oceny ich stanu technicznego i możliwych działań celem doprowadzenia budynku do ich usunięcia. Jeżeli zajdzie taka potrzeba organy mogą zażądać specjalistycznej ekspertyzy technicznej, zwłaszcza jeżeli chodzi o instalację gazową, która jest wspólna dla wszystkich szeregówek. Rozważą także szczegółowo czy możliwe jest zrealizowanie odcięcia budynku skarżącego od instalacji gazowej jako formy doprowadzenia budynku do właściwego stanu technicznego, który nikomu nie zagraża.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w wyroku.
O kosztach postępowania, z uwzględnieniem wyroku TK z dnia 23 kwietnia 2020 r., sygn. akt SK 66/19, Sąd orzekł na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a. i art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. prawo o adwokaturze (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1651).