II SA/Rz 1253/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, uznając, że cel wywłaszczenia (budowa stopnia wodnego i zalewu) został zrealizowany i nieruchomość nie stała się zbędna.
Skarga dotyczyła odmowy zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę stopnia wodnego i zalewu. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w latach 70. XX wieku, a nieruchomość nadal stanowi integralną część zbiornika wodnego i jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, w tym rekreacyjnie. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące błędnej interpretacji przepisów, niewłaściwej oceny dowodów i nieprawidłowego ustalenia rzędnych wysokościowych.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewody Podkarpackiego utrzymująca w mocy decyzję Starosty o odmowie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej pod budowę stopnia wodnego i zalewu na rzece [...]. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego, błędne ustalenia faktyczne dotyczące celu wywłaszczenia, rzędnych wysokościowych oraz wpływu prac wydobywczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że cel wywłaszczenia, określony ogólnie jako budowa stopnia wodnego i zalewu, został zrealizowany już w latach 70. XX wieku, co potwierdzają dokumenty z tamtego okresu, w tym zdjęcia z 1974 r. wskazujące, że nieruchomość była integralną częścią zalewu. Sąd podkreślił, że nawet późniejsze prace wydobywcze mieściły się w ramach celu wywłaszczenia, służąc pogłębieniu i oczyszczeniu zbiornika. Sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące błędnej interpretacji przepisów, niewłaściwej oceny dowodów i nieprawidłowego ustalenia rzędnych wysokościowych, uznając, że cel wywłaszczenia został zrealizowany i nieruchomość nie stała się zbędna.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, nieruchomość nie stała się zbędna, ponieważ cel wywłaszczenia został zrealizowany w latach 70. XX wieku i jest nadal realizowany, a nieruchomość stanowi integralną część zbiornika wodnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w latach 70. XX wieku, co potwierdzają dokumenty z tamtego okresu. Nieruchomość nadal stanowi część zbiornika wodnego i jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem, w tym rekreacyjnie. Argumenty skarżącego dotyczące błędnej interpretacji przepisów, niewłaściwej oceny dowodów i nieprawidłowego ustalenia rzędnych wysokościowych zostały odrzucone.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (25)
Główne
u.g.n. art. 136 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 137 § ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 216 § ust. 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości art. 6
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 4
u.p.w. art. 214
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 215
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 216 § ust. 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 132 § ust. 10
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 413
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne
Ustawa z dnia 30 maja 1962 r. Prawo wodne
Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 5 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 11 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 18 § ust. 1
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 18 § ust. 4
Argumenty
Skuteczne argumenty
Cel wywłaszczenia (budowa stopnia wodnego i zalewu) został zrealizowany w latach 70. XX wieku. Nieruchomość nadal stanowi integralną część zbiornika wodnego i jest wykorzystywana zgodnie z przeznaczeniem. Prace wydobywcze prowadzone na nieruchomości mieściły się w ramach celu wywłaszczenia.
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego przez organy. Błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego. Niewłaściwa ocena dowodów i materiału dowodowego. Błędne ustalenie rzędnych wysokościowych. Niewłaściwa interpretacja celu wywłaszczenia.
Godne uwagi sformułowania
cel wywłaszczenia został zrealizowany już w latach 70. XX wieku nieruchomość wywłaszczona stanowiła integralną część ww. Zalewu w razie wystąpienia maksymalnego poziomu piętrzenia wody teren ten zostanie pokryty co najmniej w części wodami powodziowymi
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Maria Mikolik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany w przeszłości, a nieruchomość nadal służy realizacji tego celu, nawet jeśli sposób jej wykorzystania ewoluował, wyklucza możliwość jej zwrotu na rzecz poprzedniego właściciela."
Ograniczenia: Dotyczy spraw zwrotu nieruchomości wywłaszczonych pod inwestycje infrastrukturalne, gdzie cel wywłaszczenia został zrealizowany w przeszłości, ale sposób wykorzystania terenu uległ zmianie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonego zagadnienia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, gdzie kluczowe jest udowodnienie, czy cel wywłaszczenia został faktycznie zrealizowany i czy nieruchomość stała się zbędna. Analiza historycznych dokumentów i ewolucji wykorzystania terenu stanowi interesujący element.
“Czy wywłaszczona ziemia pod budowę zalewu może wrócić do właściciela po 50 latach? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1253/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-03-21 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-09-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jerzy Solarski /przewodniczący/ Marcin Kamiński /sprawozdawca/ Maria Mikolik Symbol z opisem 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane Hasła tematyczne Nieruchomości Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 344 art. 136, art. 137 ust. 1, 2 Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2023 r. sprawy ze skargi B. F. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr N-I.7581.2.69.2022 w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości - skargę oddala – Uzasadnienie Przedmiotem skargi B. F. (skarżący) jest decyzja Wojewody Podkarpackiego z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr N-I.7581.2.69.2020 utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] (organ I instancji) z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco. Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 7, art. 77, art. 80, art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216, art. 217 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w obr. [...] oznaczonej obecnie jako działka nr [...] o pow. 1,7071 ha, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą Kw nr [...], odpowiadającą dawnym działkom nr [...], [...] były obręb [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że wnioskiem z dnia 30 marca 2017 r. E. F. i B. J. zwróciły się do Prezydenta Miasta [...] o zwrot nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], [...], [...], która została wywłaszczona pod budowę stopnia wodnego i zalewu na [...], nabytych przez Skarb Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...]. W związku z tym, że we wniosku brak było informacji o obecnie obowiązujących numerach działek Prezydent Miasta pismem z dnia 11 maja 2017 r. poinformował wnioskodawczynie o konieczności sporządzenia mapy synchronizacyjnej. Z przedłożonej do akt sprawy dokumentacji geodezyjno- prawnej wynika, że działki nr [...] i [...] zmieniły oznaczenie na działkę nr [...] dawny obręb [...]. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków działka nr [...] o pow. 1,0689 ha w obr. [...] wraz z działką nr [...] o pow. 0,5928 ha w obr. [...] utworzyły działkę nr [...] o pow. 1,7071 ha w obr. [...]. W związku z faktem, że wnioskowana do zwrotu nieruchomość, oznaczona obecnie jako działka nr [...] stanowi własność Gminy Miasto [...] oraz mając na uwadze zapis art. 142 u.g.n., Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia 3 października 2017 r. nr N-l.7581.2.89.2017 wyłączył Prezydenta Miasta od rozpatrzenia niniejszej sprawy, wskazując jednocześnie Starostę [...] do jej załatwienia. Organ I instancji podał, że z analizy dokumentów zalegających w aktach sprawy wynika, że zgodnie z aktem notarialnym Rep. A Nr [...] A. G. sprzedała Skarbowi Państwa działkę nr [...] o pow. 0,592 ha w obr. [...] z przeznaczeniem pod budowę stopnia wodnego i zalewu na terenie położonym w [...] w rejonie [...] zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] września 1967 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej. Z tytułu wywłaszczenia ustalono odszkodowanie w wysokości 21.340,80 zł. Z kolei aktem notarialnym Rep. A Nr [...] A. G. na podstawie art. 6 ustawy z dnia 1 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości sprzedała Skarbowi Państwa - Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] działki nr [...] i [...] o łącznej pow. 1,0299 ha w obr. [...] z przeznaczeniem pod budowę stopnia wodnego i zalewu na terenie położonym w [...] w rejonie [...] zgodnie z decyzją Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1967 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej. Z tytułu wywłaszczenia ustalono odszkodowanie w wysokości 37.076,40 zł. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., spadek po A. G. z domu P. c. J. i M. nabyli E. F. i B. G. po 1/2 części. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1998 r., spadkobiercami po B. G. są S. G. i B. J. po 1/2 części. Z kolei zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia Rep. A Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. spadek po S. G. nabyła B. J. w całości. Organ I instancji mając na względzie dyspozycję zawartą w art. 136 u.g.n., który w sposób precyzyjny określa krąg osób, na rzecz których może nastąpić zwrot nieruchomości oraz krąg osób posiadających legitymację do występowania w charakterze stron niniejszego postępowania ustalił, że stronami postępowania są: 1) jako spadkobiercy po poprzednim właścicielu – B. J. oraz E. F.; 2) jako właściciel nieruchomości Gmina Miasto [...], której prawo własności ustalono na podstawie domniemania prawnego wynikającego z treści księgi wieczystej Kw nr [...]. Organ I instancji następnie podał, że z dokumentacji geodezyjno - prawnej zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że: a) działkę nr [...] o pow. 0,5928 ha w obr. [...] (powstałą z działki nr [...] o pow. 1,6617 ha w obr. [...]) utworzono z p. gr. [...] i części p. gr. [...] i [...] obj. Lwh [...] gm. kat. [...]; b) p. gr. [...] gm. kat. [...] obj. KW [...] (odpowiadająca parcelom: [...] i [...]) zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 1,0689 ha w obr. [...]. W wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] i [...] utworzyły działkę nr [...] o pow. 1,7071 ha w obr. [...] obj. KW nr [...]. W toku postępowania w dniu 27 marca 2018 r. organ dokonał oględzin działki nr [...] podczas których stwierdził, że na przedmiotowej działce znajduje się pas pieszo-jezdny utwardzony asfaltem. Część terenu (północno-zachodnia) stanowi w terenie nieutwardzony grunt wysypany piaskiem i porośnięty trawą. Pozostały teren stanowi woda oraz skarpa. Wzdłuż zachodniej granicy działki biegnie skarpa porośnięta krzewami i drzewami. Woda (zalew [...]) stanowi około 1,47 ha część działki nr [...]. Kolejno w postępowaniu organ pozyskał decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] Wydziału Budownictwa Urbanistyki i Architektury z dnia [...] listopada 1967 r. nr [...] o lokalizacji szczegółowej na budowę stopnia wodnego i zalewu na terenie położonym w [...] w rejonie [...] wraz z planem sytuacyjnym podziału nieruchomości. Po dokonaniu analizy załącznika do ww. decyzji organ stwierdził, że działki nr [...], [...], [...] sprzedane Skarbowi Państwa nie zostały ujęte w planie sytuacyjnym podziału nieruchomości. Ponadto organ I instancji w piśmie z dnia 4 grudnia 2019 r. otrzymał od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (PGW Wody Polskie) informację o maksymalnym i minimalnym poziomie piętrzenia wody w zalewie na rzece [...], określonym w Aktualizacji Instrukcji Eksploatacji i Utrzymania dla Stopnia Wodnego [...] na rzece [...], zatwierdzonej przez Dyrektora RZGW w [...] do stosowania na okres do 4 maja 2020 r. Instrukcja podaje maksymalny poziom piętrzenia wody wynoszący 202,50 m n.p.m. oraz normalny poziom piętrzenia wody, który wynosi 199,50 m n.p.m. W aktach prowadzonej sprawy przy protokole z odtworzenia i okazania stronom na gruncie granic zalega mapa zasadnicza z naniesionymi warstwicami i danymi dotyczącymi wysokości terenu, które to zostały przedmiotem analizy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ I instancji uznał, że najważniejszą kwestią w toczącym się postępowaniu jest ustalenie, czy w stosunku do działki nr [...] zachodzą przesłanki określone w art. 137 ust. 1 u.g.n., który stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1 ) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Organ I instancji wskazał, że celem wywłaszczenia zgodnie z powołaną powyżej decyzją była budowa stopnia wodnego i zalewu. Jednakże z informacji uzyskanych od PGW Wody Polskie wynika, że działka nr [...] stanowi część zbiornika wodnego p.n. [...] i nie jest związana z zalewem na rzece [...]. Jednakże mając względzie dalsze informacje podane przez PGW Wody Polskie, tj. normalny poziom piętrzenia wody - 199,50 m n.p.m. oraz poziom maksymalny - 202,50 m n.p.m., zachodzi konieczność analizy mapy zasadniczej zalegającej w aktach sprawy. Mając na uwadze stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 187/14 oraz dokonując analizy mapy zasadniczej pod kątem zalania działki nr [...] przy wystąpieniu maksymalnego poziomu piętrzenia wody wynoszącego 202,50 m n.p.m. organ uznał, że przedmiotowa działka znajdzie się w całości pod wodą i tym samym stanowiłaby część zalewu. Powyższe stanowisko potwierdza również PGW Wody Polskie. Po dokonaniu analizy całej dokumentacji zgromadzonej w toku prowadzonego postępowania organ uznał więc, że działka nr [...] leży w polu oddziaływania stopnia wodnego na rzece [...] i jest integralnie związana z zalewem na rzece [...]. W odwołaniu od powyższej decyzji E. F. i B. J. zarzuciły: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na treść decyzji a to: a) art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zgromadzenia i oceny materiału dowodowego; b) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady zaufania, przejawiające się w zaniechaniu merytorycznej oceny kwestii zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia wbrew żądaniu wniosku; c) art. 8 § 2 k.p.a. poprzez odstąpienie od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym; d) art. 79a k.p.a. poprzez odmowę wskazania niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony; 2) stanowiące konsekwencje naruszeń przepisów postępowania błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, a polegające na: a) braku wyjaśnienia, czy cała nieruchomość znajduje się w zakresie zalewu i stopnia wodnego czy w zakresie odrębnej inwestycji, jaką jest zalew [...]; b) braku wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy treścią decyzji o lokalizacji szczegółowej stopnia wodnego i zalewu a sprzecznym z nią planem zagospodarowania przestrzennego z dnia 12 lipca 1972 r. przeznaczającym teren na cele rekreacyjne; c) braku ustalenia rzędnych wysokościowych z daty wywłaszczenia, tj. 1970 r. oraz 1972 r. i oparcie się wyłącznie na rzędnych z 2012 r., oraz kiedy i w jakim zakresie zmieniono faktyczne rzędne wysokościowe po wywłaszczeniu nieruchomości; d) braku ustalenia kiedy, w oparciu o jakie umowy, w jakim charakterze prowadzono prace wydobywcze przez firmę [...], i jak wpłynęły one na wykonanie wałów oddzielających nieruchomość od zalewu i stopnia wodnego oraz obniżenie poziomu gruntu na wywłaszczonej nieruchomości; e) braku ustalenia jednoznacznie zmian w powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem postępowania, skutkujących zmniejszeniem jej powierzchni o 390 m2. Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda Podkarpacki (organ odwoławczy) decyzją z dnia 30 czerwca 2021 r. nr N-l.7581.2.69.2020 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. B. J. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję. Wyrokiem z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1333/21 WSA stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, uwagi na to, że została ona skierowana do strony (E. F.), która zmarła w toku postępowania odwoławczego. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] – organ odwoławczy decyzją z dnia 10 sierpnia 2022 r. nr N-I.7581.2.69.2020 - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 20 maja 2022 r. do organu zostało przesłane prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 2022 r., sygn. akt [...] stwierdzające, iż spadek po zmarłej E. F. w całości nabył syn B. F. Organ odwoławczy wyjaśnił, że problematykę zwrotu wywłaszczonych nieruchomości regulują przepisy u.g.n. Z art. 136 ust. 3 u.g.n. wynika, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela jeżeli stosownie do art. 137 stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Wymieniony art. 137 ust. 1 u.g.n. zawiera dwie normatywne przesłanki zbędności nieruchomości, a mianowicie pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia, albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Podstawą dla dochodzenia zwrotu nieruchomości na drodze postępowania administracyjnego jest decyzja administracyjna, władcze pozbawienie prawa własności, bądź odjęcie własności. Oznacza to zatem, iż niezbędnymi przesłankami dla możliwości rozstrzygnięcia sprawy jest ustalenie, iż osobie skarżącej przysługiwało prawo własności określonej nieruchomości oraz ta okoliczność, że osoba skarżąca została jej pozbawiona w efekcie władczego działania organów administracji państwa poprzez wydanie stosownego aktu administracyjnego. Z kolei art. 216 u.g.n. poszerza zakres stosowania wyżej wymienionego przepisu do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów wymienionych w tym artykule, w tym między innymi, nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. Organ odwoławczy powtórzył ustalenia faktyczne organu I instancji, wskazując przy tym, że w aktach notarialnych z dnia [...] sierpnia 1972 r. Rep. A Nr [...] oraz z dnia [...] grudnia 1970 r. Rep. A Nr [...] została powołana decyzja Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] nr [...], jednakże z dwiema różnymi datami wydania: [...] września 1967 r. oraz [...] listopada 1967 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że posiada w swoich aktach i jest mu znana z innych postępowań dotyczących zalewu na rzece [...] decyzja z dnia [...] listopada 1967 r., jednakże nie jest mu znana decyzja z dnia [...] września 1967 r. Organ w tej sprawie wystąpił z zapytaniem do Archiwum Państwowego w [...], jednakże nie otrzymał jednoznacznej odpowiedzi. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego uznał, iż w akcie notarialnym z dnia [...] sierpnia 1972 r. Rep. A Nr [...] popełniona została omyłka pisarska. Organ odwoławczy uzupełnił również ustalenia faktyczne organu I instancji, podając, że z dokumentacji geodezyjno - prawnej zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że działkę nr [...] o pow. 0,5928 ha w obrębie [...] (powstałą z działki nr [...] o pow. 1,6617 ha w obr. [...]) utworzono z p. gr. [...] i części p. gr. [...] i [...] obj. Lwh [...] gm. kat. [...], zaś p. gr. [...] gm. kat. [...] obj. KW [...] (odpowiadająca parcelom: [...] i [...]) zmieniła oznaczenie na działkę nr [...] o pow. 1,0689 ha w obr. [...]. W trakcie modernizacji ewidencji gruntów i budynków działki nr [...] i nr [...] utworzyły działkę nr [...] o pow. 1,7071 ha w obr. [...], obj. [...]. W ocenie organu odwoławczego kwestią istotną dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest ustalenie, czy w stosunku do wnioskowanej działki zachodzą przesłanki określone w treści art. 137 ust. 1 u.g.n. Celem wywłaszczenia, była budowa zalewu na rzece [...]. Cel ten został zrealizowany. Kwestią sporną pozostaje czy tereny wokół zalewu, nie będące pod powierzchnią wody w przypadku normalnego poziomu wody, wchodzą w zakres zalewu na rzece [...]. Organ wskazał, że w aktach przedmiotowego postępowania administracyjnego znajduje się wyciąg z instrukcji użytkowania stopnia 9 wodnego na rzece [...] w [...], która wskazuje jako normalny poziom wody w zbiorniku przystopniowym - 199,50 m n.p.m., natomiast jako poziom maksymalny 202,50 m n.p.m. (wyliczony maksymalny poziom piętrzenia nie uległ zmianie do dziś). Organ przytoczył wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 187/14 zgodnie, z którym dla ustalenia czy cel wywłaszczenia został zrealizowany nie jest wystarczające dokonanie oględzin nieruchomości, w oparciu o które stwierdzono, że nie znajdują się na niej urządzenia i inne obiekty świadczące o budowie zalewu i stopnia wodnego. Uzasadnione wydaje się sprawdzenie w oparciu o parametry wynikające z dokumentów związanych z budową zbiornika (zalewu), czy w sytuacji maksymalnego spiętrzenia wody, wywłaszczona nieruchomość znajdzie się w polu jej oddziaływania. W takim bowiem przypadku nieruchomość stanowiłaby integralnie związaną z zalewem część zbiornika wodnego. Tym samym organ za zasadne uznał stwierdzenie, iż w przypadku wystąpienia dopuszczalnego maksymalnego poziomu wody w zalewie na rzece [...], nieruchomości, które znalazłyby się pod poziomem lustra wody, stanowiłyby część zalewu, nawet jeśli przez większość czasu znajdowałyby się powyżej tego poziomu. Odnosząc się natomiast do zarzutu, iż organ I instancji oparł się wyłącznie na rzędnych wysokościowych z 2012 r., a nie z lat 1970-1972, czyli sprzed okresu, w którym prowadzona była eksploatacja kruszywa w rejonie przedmiotowej działki, organ odwoławczy wyjaśnił, że w kwestii tej przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie, czy w momencie wybudowania stopnia wodnego na rzece [...], dawne działki nr [...], [...] i [...] znajdowały się w oddziaływaniu zalewu powstałego na rzece [...] oraz czy wydobycie kruszywa z terenu obecnego zbiornika [...] spowodowało obniżenie terenu, a co za tym idzie obniżenie rzędnych terenu, przez co obecnie teren działki nr [...] znajduje się w zasięgu maksymalnego spiętrzenia wody na zalewie na rzece [...]. Organ w celu ustalenia powyższych faktów wystąpił do Archiwum Miasta [...], Archiwum Podkarpackiego Urzędu Wojewódzkiego Rzeszowie oraz do Archiwum Państwowego w [...] o udostępnienie dokumentacji związanej z eksploatacją kruszywa na zalewie na rzece [...]. Z analizy akt zgromadzonych w sprawie, tj. akt Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] znak: [...] dotyczących "Eksploatacji Kruszywa Naturalnego ze złoża [...] 1977 - 1978" oraz akt Wydziału Rolnictwa, Gospodarki, Żywności i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w [...] znak: [...] dotyczących eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża [...] wynika, że na terenie obecnej działki nr [...] znajdowało się pole wydobywcze nr B. Z dokumentacji będącej częścią wniosku o wydanie pozwolenia na eksploatację kruszywa na zalewie na rzece [...], tj. części II górniczej "Eksploatacja złoża i transport urobku, pkt 4 - Eksploatacja złoża" wynika, że "rzędna powierzchni złoża kształtuje się w granicach od 200 m do 201,5 m n.p.m. w polu B i C i ok. 196,5 m do 198,0 m n.p.m. w polu A. Złoże w polu B i C jest całkowicie zawodnione ponieważ zwierciadło wody w zalewie wynosi 199,5 m n.p.m." Potwierdzeniem powyższych odczytów rzędnych jest również mapa - sytuacja szczegółowa z 1977 r., z której wynika, iż rzędna terenu dla pola B (w tym m. in. dla dawnych działek nr [...], [...] i [...]) kształtuje się w granicach od 200 m do 201,5 m n.p.m. Ponadto z dokumentacji Wydziału Rolnictwa, Gospodarki, Żywności i Leśnictwa Urzędu Wojewódzkiego w [...] znak: [...], tj. opisu technicznego do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na eksploatację kruszywa z pola "A" [...], pkt 4.3 morfologii terenu wynika, iż: "rzeka [...] skutek swojej działalności erozyjnej spowodował, że wyróżnić możemy trzy tarasy takie, jak: zalewowy, nadzalewowy i erozyjny. Taras zalewowy i nadzalewowy niższy to właściwie teren przeznaczony do eksploatacji, którego morfologia jest mało urozmaicona. Deniwelacje terenu dochodzą zaledwie do 2 metrów. Teren złoża znajdującego się na obszarze zbiornika wodnego /pole B i C/ zalewany jest sporadycznie w wypadku jego spiętrzenia maksymalnego do rzędnej 200,8 i przepływu wody 1000-letniej, której rzędna wynosi 201,7 m n.p.m. Kr." (obecnie z uwagi na zamulenie i wypłycenie zbiornika rzędna przepływu katastrofalnego jest większa). Przenosząc powyższe opisy techniczne na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy wskazał, że teren wnioskowanej do zwrotu działki znajdował się od samego początku w obszarze zbiornika wodnego, samo wydobycie kruszywa z pola B nie spowodowało znaczącego obniżenia rzędnych terenu z uwagi na jego powtórne zmulenie nakładem z sąsiednich pól wydobywczych. Warunkiem wydania pozwolenia było przywrócenie terenu do stanu umożliwiającego użytkowanie docelowe jako terenu rekreacyjnego nad zalewem. Analiza powyższych dokumentów wykazała również, iż obecna lina brzegowa zalewu z uwagi na ciągłe zamulanie zbiornika przez rzekę [...] przesunęła się o kilkaset metrów w głąb zbiornika. Zbiornik na rzece [...] w chwili powstania (1973 r.) miał powierzchnię 68,2 ha, pojemność 1,8 hm3, maksymalną głębokość 10 m. W ciągu kilkudziesięciu lat [...] naniósł namuły wypłycając zalew. Obecnie zarośnięte jest ok. 30 ha z pierwotnego zbiornika. W momencie rozpoczęcia eksploatacji kruszywa ze zbiornika linia brzegowa zalewu znajdowała się tuż przy zachodniej granicy dawnej działki nr [...], obecnie jest oddalona o ok. 200 m. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że w momencie wybudowania stopnia wodnego oraz zalewu na rzece [...] przedmiotowa działka była integralną częścią zbiornika gdyż stanowiła taras zalewowy i nadzalewowy niższy z linią brzegową tuż przy samej działce. W aktach sprawy organu II instancji znajdują się również dwa zdjęcia zalewu, na które została naniesiona obecna ewidencja gruntów i budynków. Pierwsze zdjęcie zostało wykonane 2 sierpnia 1974 r. (tuż po zakończeniu budowy), natomiast drugie przedstawia stan z roku 2020 r. Analiza powyższych zdjęć wskazuje, jak bardzo zmienił się zalew oraz okolica zalewu na przestrzeni lat. W momencie robienia zdjęcia w dniu 2 sierpnia 1974 r. przedmiotowa działka stanowiła całość użytkową wraz z wodami zalewu. Dlatego też rozpatrywanie sprawy w oparciu o obecny stan jest niewłaściwe i nie odzwierciedla pierwotnej wielkości i funkcjonalności zbiornika na rzece [...] oraz potencjalnego oddziaływania na sąsiednie działki. Zdaniem organu odwoławczego w momencie zakończenia budowy stopnia wodnego oraz zalewu na rzece [...] cel wywłaszczenia na przedmiotowej nieruchomości został zrealizowany. Odpowiadając na pytanie, czy teren działki nr [...] stał się zbędny dla realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa stopnia wodnego i zalewu na rzece [...], organ odwoławczy stwierdził, że teren ten nigdy nie stał się zbędny. Sam fakt, iż obecnie linia brzegowa zalewu znajduje się w innym miejscu oraz teren zagospodarowany jest na cele rekreacyjne, nie świadczy o braku realizacji celu wywłaszczenia. W orzecznictwie ugruntował się pogląd, iż w sytuacji gdy na nieruchomości uprzednio zrealizowano cel wywłaszczenia obecne zagospodarowanie nieruchomości nie stanowi przesłanki do zwrotu tej nieruchomości. Przytaczając wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1232/17 organ wskazał, że budowa stopnia wodnego i zalewu na rzece [...] odnosi się nie tylko do terenu zalanego wodą, ale również jego otoczenia niezbędnego do prawidłowego funkcjonowania (np. w przypadku spiętrzenia wody). Takim otoczeniem w przedmiotowym przypadku są m. in. tereny będące w zasięgu maksymalnego spiętrzenia wody na zalewie na rzece [...]. W piśmie z dnia 14 września 2020 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie poinformowało, że głównym celem budowy Stopnia Wodnego w [...] i zalewu było uzyskanie stałego poziomu piętrzenia wody poprzez przegrodzenie rzeki [...], w szczególności dla: zapewnienia poboru wody dla celów komunalnych - ujęcie wody dla [...] Sp. z o.o. [...], ujęcie "[...]"; zapewnienia poboru wody dla celów technologicznych - ujęcie wody dla "[...]"; wykorzystania do celów rekreacyjno-sportowych; budowy mostu. Wynika z tego, że tereny znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie mogą być zagospodarowane na cele rekreacyjne i nie koliduje to z treścią decyzji o lokalizacji szczegółowej stopnia wodnego i zalewu na rzece [...] będącej podstawą wywłaszczenia nieruchomości. Odpowiadając na pozostałe zarzuty organ odwoławczy wskazał, że prace wydobywcze prowadzone były przez [...] na podstawie decyzji Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w [...] z dnia: [...] stycznia 1977 r. znak: [...], z dnia [...] stycznia 1978 r. znak: [...] oraz decyzji Wojewódzkiego I Biura Planowania Przestrzennego z dnia [...] listopada 1978 r. znak: [...]. Odnosząc się do kwestii zmniejszenia powierzchni działki o 390 m2 organ wskazał, że różnica w powierzchni nieruchomości wywłaszczonej w latach 70-tych wynika z modernizacji i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków na przestrzeni lat i powstała w wyniku dokładniejszych pomiarów geodezyjnych. W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: a) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niewłaściwą ocenę całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz wyprowadzenie nieprawidłowych wniosków, w tym: • brak wyjaśnienia celu wywłaszczenia oraz zdefiniowania "zalewu" i "stopnia wodnego" na datę wywłaszczenia nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], obr. [...] [...] obj. Kw nr [...], której dotyczy wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, co doprowadziło do odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzez dowolną interpretację oraz dane zgromadzone i rozumiane w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy prawa, • brak wyjaśnienia czy nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] objęta wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości znajdowała się w dacie wywłaszczenia, w całości albo w części, a jeżeli tak - w jakiej, w zakresie [...] i stopnia wodnego na rzece [...] w [...] albo na obszarze [...], • ustalenie rzędnych maksymalnego poziomu piętrzenia wody na [...] (zbiorniku) przez stopień wodny na rzece [...] w [...] na podstawie dokumentu stanowiącego wyciąg z aktualizacji instrukcji użytkowania stopnia wodnego z 2012 r., pomimo, że ten dokument powstał na mocy przepisów prawa nieobowiązujących w dacie wywłaszczenia nieruchomości, jak również jednoczesne pominięcie ustalenia, czy w tym brzmieniu ww. aktualizacja instrukcji z 2012 r. obowiązywała w dacie wydania decyzji przez organy obu instancji, oraz ustalenie tych rzędnych maksymalnego poziomu piętrzenia wody przez stopień wodny na rzece [...] w [...] na [...] (zbiorniku) na podstawie rzędnych znajdujących się w dokumentacji dotyczącej eksploatacji kruszywa naturalnego ze złóż [...] w latach 1977-1978, a więc z okresów po wywłaszczeniu nieruchomości, a przy tym w oparciu o dokumentację nie mającą żadnego znaczenia dla gospodarowania wodami i niemogącej stanowić źródła wymiernych informacji w tym zakresie oraz braku ustalenia istnienia tych wartości na prawidłową datę, • brak uzasadnienia i wskazania dowodów, na których oparł się organ dokonując ustaleń odnośnie zmniejszenia powierzchni nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot o 390 m2, • brak ustalenia i przeprowadzenia dowodów na okoliczność, w którym okresie, na jakich podstawach prowadzone były prace wydobywcze przez [...] w [...] oraz jak wpłynęły one na zagospodarowanie działki i powstanie [...], jak również na wykonanie wałów oddzielających nieruchomość od zalewu i stopnia wodnego oraz obniżenie poziomu gruntu na wywłaszczanej nieruchomości objętej wnioskiem o jej zwrot, • brak ustalenia czy i kogo stanowiące własność wody, wskazane w księdze wieczystej jako śródlądowe wody stojące, znajdują się na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; b) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: - art. 28 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 138 u.g.n. oraz w zw. z art. 214 i art. 215 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (u.p.w.), poprzez pominięcie ustalenia czy i jakie śródlądowe wody stojące znajdują się na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a w konsekwencji tego, czy stroną postępowania administracyjnego nie będzie właściciel urządzenia wodnego stanowiącego cel publiczny, - art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n., poprzez pominięcie prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy i w konsekwencji tego błędne uznanie, że ziściła się przesłanka negatywna wyłączająca możliwość dokonania zwrotu nieruchomości, pomimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż nieruchomość zagospodarowana została niezgodnie z celem wywłaszczania, czyli na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot nie został zrealizowany cel wywłaszczenia i jako zbędna powinna ona zostać zwrócona byłym właścicielom. Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając zarzut braku wyjaśnienia celu wywłaszczenia oraz definiowania "zalewu" i "stopnia wodnego" na datę wywłaszczenia nieruchomości, skarżący wskazał, że w okresie powstawania i początkowego funkcjonowania [...] wraz ze stopniem wodnym na rzece [...] obowiązywała ustawa Prawo wodne z 30 maja 1962 r. (uchylona 1 stycznia 1975 r.), a następnie ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (uchylona 1 stycznia 2002 r.). Organy zaś na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie dokonały zdefiniowania "zalewu" i "stopnia wodnego" oraz ustalenia zakresu celu wywłaszczenia, choć zalew i stopień wodny nie znajdywały się w obowiązujących w czasie wywłaszczenia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot definicjach w Prawie wodnym z 1962 r. Przytaczając wyrok NSA z dnia 2 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 3086/19 skarżący podkreślił, że wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia, wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej, powinny być oceniane proporcjonalnie do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydawania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania jej kontroli czy analizy. Organy prowadząc postępowanie administracyjne w obu instancjach całkowicie pominęły zmiany przepisów prawa w zakresie inwestycji gospodarki wodnej i przez to doszły do błędnych wniosków na podstawie nie mogących ich stanowić dokumentów. Organy nie dokonały ustaleń odnośnie powierzchni i przebiegu faktycznej inwestycji, nie przeanalizowały jakiejkolwiek dokumentacji dotyczącej budowy zalewu i stopnia wodnego na rzece [...] w [...] oraz oddanej do użytkowania inwestycji. Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jednoznacznie wynika, że organ ustalając czy cel publiczny został zrealizowany dokonał tego nieprawidłowo, ponieważ nie oparł swoich ustaleń w ogóle na dokumentach z daty wywłaszczenia. W żadnym razie takich ustaleń nie można dokonywać na podstawie późniejszych dokumentów, które powstawały na mocy przepisów prawa, nieobowiązujących w momencie wywłaszczenia oraz powstawania zalewu i stopnia wodnego, czy też dokumentów dotyczących innej inwestycji. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, aby organ dokonał analizy celu wywłaszczenia w oparciu o decyzje i inne dokumenty pochodzące z okresu przeznaczenia na cel publiczny nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot (w tym decyzji o lokalizacji szczegółowej stopnia wodnego i zalewu, planu zagospodarowania przestrzennego). Natomiast w żadnym razie nie jest uprawnione dokonywanie przez organ analizy rzędnych maksymalnych i minimalnych piętrzenia wody według dokumentów sporządzonych na podstawie nieobowiązujących w odpowiednim czasie przepisów prawa. Opieranie się na rzędnych z lat 1977-1978 pochodzących z dokumentów odnośnie eksploatacji kruszywa na zalewie na rzece [...] jest również nieuprawnione, ponieważ są to dane nie tylko nieprecyzyjne i nieweryfikowalne, pochodzące z dokumentacji niestanowiącej dokumentów przeznaczonych dla prowadzenia gospodarki wodnej, lecz również dotyczących okresu po realizacji celu publicznego. Niezależnie od tego, organ nie wskazał na podstawie jakiego przepisu prawa doszedł do wniosku, iż podane w przywołanej dokumentacji rzędne stanowiłyby miarodajny odpowiednik rzędnych obliczanych w dokumentach, których dotyczy poziom zwierciadła wody, a mianowicie takiego rodzaju jak instrukcja gospodarowania wodami. Skarżący wskazał, że organy obu instancji pominęły, iż Wojewoda Podkarpacki decyzją z dnia 18 czerwca 2003 r. znak: R.XV.N.-7723/1/77/2003 na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 18 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych stwierdził, że Gmina Miasto [...] nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności nieruchomości położonej w [...], obr. [...] i [...], oznaczonej jako działka nr [...] oraz [...]. Gmina Miasto [...] jest również aktualnie właścicielem wywłaszczonej nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. Według treści pisma z dnia 11 lipca 2003 r. skierowanego przez Wojewodę do Sądu Rejonowego w [...], nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości położonej w [...] obr. [...] i [...], oznaczonej jako działka [...] o pow. 16617 m2 w obr. [...] oraz nr [...] o pow. 424 m2 w obr. [...] powstałych ze zmiany oznaczenia p. gr. [...] obj. KW - [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa, którym obecnie jest Gmina Miasto [...]. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Jednocześnie art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy stanowił, iż składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Jeżeli więc decyzją z dnia 18 czerwca 2003 r. Wojewoda stwierdził, że nieruchomości powyższe Gmina Miasto [...] nabyła z mocy prawa nieodpłatnie, to oczywistym jest, iż nie wchodzą one w obszar zalewu i stopnia wodnego na rzece [...] w [...]. Gdyby wchodziły one w zakres zalewu i stopnia wodnego na rzece [...] w [...], to nie powinny zostać objęte przedmiotową decyzją ze względu na dyspozycję art. 11 ww. ustawy. Co więcej, w dacie wydawania tej decyzji obowiązywała już ustawa Prawo wodne z 2001 r., na mocy której powołano organy właściwe w sprawach gospodarowania wodami, a więc które powinny dysponować daną działką, o ile wchodziłaby ona w skład zalewu czy stopnia wodnego na rzece [...] w [...]. Zgodnie z art. 216 u.p.w. urządzenia wodne, które zostały wykonane albo są wykonywane przez Wody Polskie na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi lub na będących własnością Skarbu Państwa nieruchomościach niebędących gruntami pokrytymi śródlądowymi wodami płynącymi, stanowią własność Skarbu Państwa. Wobec jednak treści decyzji Wojewody, ww. działki nie mogły wchodzić w obszar urządzeń na cele z zakresu gospodarki wodnej, którymi dysponowałyby organy administracji rządowej. W konsekwencji tego całkowicie uzasadniony jest w ocenie skarżącego również zarzut naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyjaśnienia czy nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] znajdowała się w dacie wywłaszczenia, w całości albo w części, a jeżeli tak - w jakiej, w zakresie [...] i stopnia wodnego na rzece [...] w [...] albo na obszarze [...]. Podnosząc zarzut błędnego ustalenia rzędnych maksymalnego poziomu piętrzenia wody na [...] (zbiorniku) przez stopień wodny na rzece [...] w [...], skarżący wskazał, że według dostępnych źródeł na stronach internetowych Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, zbiornik przystopniowy [...] powstał poprzez spiętrzenie wód rzeki [...] stopniem wodnym. Podane zostało, że po wybudowaniu zbiornika jego długość wynosiła 6,8 km, średnia głębokość sięgała 1,53 m, a w najgłębszym miejscu dochodziła do 5,25 m. Skarpy zbiornika zostały częściowo umocnione płytami betonowymi w strefie wahań zwierciadła wody - od 198,50 do 199,50 m n.p.m. Ponadto wskazano na zmniejszanie jego objętości z upływem czasu, co spowodowane było jego zamulaniem. W konsekwencji tego, aktualnie objętość tego zbiornika stanowi 1/3 pierwotnej, a powierzchnia swobodnego lustra wody z 68,2 ha zmalała do 29,1 ha. Wskazano równocześnie, że w 1974 roku pojemność zbiornika wynosiła 1,8 mln m3, po 10 latach eksploatacji w 1984 roku na skutek zamulenia zbiornik stracił 33% pojemności (z 1,8 mln m3 do 1,2 mln m3), natomiast po 12 latach zamulenie wzrosło do 42%. O ile pojemność w 1986 r. wynosiła 1,05 mln m3, to aktualnie wynosi ok. 0,67 mln m3. Skarżący wskazał, że informację, iż [...] w momencie jego zbudowania posiadał powierzchnię 68 ha, długość 4 km i pojemność 1,8 mln m3 wody znaleźć można również w innych opracowaniach. Organy obu instancji pominęły okoliczności dotyczące zmian [...], w tym, że przez lata zmniejszyła się rzeczywista pojemność zbiornika wobec początkowego okresu, zmniejszyła się również powierzchnia wody z powodu samoistnie tworzących się wysp i zamuleń. W związku z tym, zdaniem skarżącego oczywistym jest, że ustalenie rzędnych [...] jest błędne. Z decyzji organu I instancji wprost wynika, że organ na podstawie pisma Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie przyjął, iż działka stanowi część zbiornika wodnego [...], który nie jest związany z celem publicznym, na który była wywłaszczona, a mianowicie z [...]. Natomiast organ ten uzasadniając brak podstaw do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powołał się na pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 4 grudnia 2019 r. w którym poinformowano o minimalnym i maksymalnym poziomie piętrzenia wody w zalewie na rzece [...] określonym w Aktualizacji Instrukcji Eksploatacji i Utrzymania dla Stopnia Wodnego [...] na rzece [...] z kwietnia 2012 r., zatwierdzonej przez Dyrektora RZGW w [...] do stosowania do okresu 4 maja 2020 r. Na podstawie instrukcji z 2012 r. organ I instancji orzekł, że nie ma ustawowych przesłanek do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Następnie organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji powołał się na instrukcję zalegającą w aktach postępowania, choć do końca nie wiadomo, o jakim dowodzie mowa, ponieważ organ w uzasadnieniu wprost nie podał nazwy tego dokumentu. Zdaniem skarżącego oparcie się o taki dokument jest całkowicie błędne i nieuzasadnione. W 2012 r. obowiązywało rozporządzenie Ministra Środowiska z 17 sierpnia 2006 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą wydane na podstawie art. 132 ust. 10 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Natomiast obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 21 sierpnia 2019 r. w sprawie zakresu instrukcji gospodarowania wodą wydane na podstawie art. 413 u.p.w. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że niedopuszczalna jest rekonstrukcja celu wywłaszczenia w oparciu o dokumenty powstałe już po wywłaszczeniu, jeżeli dokumenty te nie odzwierciedlają wcześniejszych ustaleń w tym zakresie. Natomiast rozpoznając niniejszą sprawę organy pominęły zweryfikowanie, czy podczas prowadzenia przez kilka lat postępowania administracyjnego w obu instancjach, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie nie aktualizowało przedmiotowej instrukcji. Ze źródeł stron internetowych wynika, że było przeprowadzone podczas rozpoznawania przedmiotowej sprawy postępowanie na wykonanie aktualizacji instrukcji eksploatacji i utrzymania Stopnia Wodnego w [...] w oparciu o: Instrukcje eksploatacji i utrzymania Stopnia Wodnego, Instrukcję gospodarowania wody, pozwolenia wodnoprawne, operat wodnoprawny, aktualną ocenę stanu technicznego obiektu, inne dokumenty niezbędne do wykonania opracowania. W zakresie dokumentów zawartych na ww. stronie internetowej znajduje się m. in. informacja, że termin realizacji umowy został wyznaczony do dnia 30 września 2020 r. Zatem ustalenie rzędnych na podstawie dokumentu stanowiącego aktualizację instrukcji nie powinno mieć miejsca z tego względu, iż dokument powstał na mocy przepisów prawa nieobowiązujących w dacie wywłaszczenia nieruchomości, a tym samym takie ustalenia są nieadekwatne, błędne i nie odzwierciedlają sytuacji na okres wywłaszczenia. Co więcej, informacje te mogą pochodzić z nieaktualnego dokumentu. Organ I instancji dokonywał ustaleń w 2019 r., natomiast z publikacji na stronach internetowych wynika, że Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie po 2019 r. podjęło działania, celem aktualizacji tego dokumentu. Skarżący podniósł, że dokumenty dotyczące instrukcji gospodarowania wodami z 2012 r. oraz od 25 września 2019 r. powstawały w oparciu o inne ustawy, inne rozporządzenia wykonawcze w zakresie instrukcji gospodarowania wodą. Ponadto organ rozpoznając sprawę pominął okresy i skutki prowadzonych prac dotyczących odmulania [...], co ma podstawowe znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, a tym samym doszedł do błędnych wniosków, iż nie zachodzą przesłanki ustawowe do zwrotu nieruchomości. Uzasadniając zarzut braku uzasadnienia i wskazania dowodów, na których oparł się organ odwoławczy, dokonując ustaleń odnośnie zmniejszenia powierzchni działki o 390 m2, skarżący stwierdził, że organ odwoławczy nie sprostał stawianym przez przepisy prawa wymogom odnośnie obowiązku zebrania i rozpatrzenia z urzędu dowodów oraz sporządzenia prawidłowego uzasadnienia decyzji administracyjnej w powyższym zakresie. Odnosząc się do zarzutu braku ustalenia i przeprowadzenia dowodów na okoliczność, w którym okresie, na jakich podstawach prowadzone były prace wydobywcze przez [...] oraz jak wpłynęły one na zagospodarowanie działki i powstanie [...], jak również na wykonanie walów oddzielających nieruchomość od zalewu i stopnia wodnego oraz obniżenie poziomu gruntu na wywłaszczanej nieruchomości objętej wnioskiem o jej zwrot, skarżący podniósł, że w zaskarżonej decyzji organ wyłącznie wskazał, jaki podmiot prowadził prace na podstawie trzech decyzji administracyjnych, nie wyjaśnił natomiast, jak prace te wpłynęły lub mogły wpłynąć na obszar, na którym znajduje się wywłaszczona nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot. Kwestia ta ma istotne znaczenie, ponieważ zgodnie z treścią decyzji oraz wpisami m. in. w księdze wieczystej KW nr [...], na obszarze działki nr [...] znajdują się m. in. śródlądowe wody stojące. Z tym zagadnieniem łączy się następny zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, a mianowicie brak ustalenia czy i kogo stanowiące własność śródlądowe wody stojące znajdują się na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oraz czy prawidłowo w dokumentach został określony charakter tych wód. Skarżący przytoczył treść art. 211 ust. 1, ust. 2 , art. 212 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 214, art. 215 i art. 216 ust. 6 u.p.w., a następnie wskazał, że organ pomimo posiadanej dokumentacji dotyczącej działki nr [...], z której wynika, że część jej powierzchni pokrywają śródlądowe wody stojące nie podjął analizy w zakresie wód i wyjaśnienia tej kwestii. Skarżący podkreślił, że zgodnie z dostępnymi opracowaniami [...] został wyodrębniony w sieci hydrograficznej jako odrębna silnie zmieniona cześć wód rzeki [...]. Zbiornik powstał poprzez spiętrzenie wód rzeki [...] zaporą ziemną, a główne cieki zasilające go to [...], [...] oraz [...]. Jeżeli jednak znajdują się na niej śródlądowe wody stojące powstałe w wyniku wybrania żwiru, to nie sposób twierdzić, iż działka ta została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia (tj. pod zalew i stopień wodny) oraz nie ma podstaw do jej zwrotu. W takim wypadku przeznaczenie nieruchomości nie pod zalew i stopień wodny na rzece [...], lecz pod prace wydobywcze, które były jedynymi prowadzonymi na tym terenie, było oczywiście niezgodne z celem wywłaszczenia. Skarżący zaznaczył, że powstanie [...] jest skutkiem prac wydobywczych prowadzonych w okresie późniejszym niż wywłaszczenie nieruchomości oraz powstanie zalewu i stopnia wodnego na rzece [...]. Z treści decyzji organu odwoławczego wprost wynika, iż prace te były realizowane na podstawie decyzji administracyjnych z 1977 r. i z 1978 r., a więc wydanych już po powstaniu inwestycji celu publicznego, tj. zalewu i stopnia wodnego na rzece [...]. Tym samym powyższe powinno skutkować uznaniem objętej wnioskiem o wywłaszczenie działki nr [...] za zbędną i orzeczeniem obowiązku jej zwrotu na rzecz spadkobiercy byłego właściciela. Skarżący podkreślił, że [...] i [...] są to odrębne, nie związane ze sobą w żadnym zakresie inwestycje o odmiennym charakterze w świetle u.p.w. i realizowanych celów. Według orzecznictwa sądów administracyjnych zbędność na cel wywłaszczenia oceniać należy przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel wywłaszczenia powinien być identyczny ze sposobem korzystania z nieruchomości. Jeżeli więc w przedmiotowym przypadku zachodzi sytuacja, iż z nieruchomości korzysta się inaczej niż wynikało to z celu jej wywłaszczenia, oczywistym jest, iż powinna ona podlegać zwrotowi. Jednocześnie skarżący stwierdził, że jeżeli organy obu instancji twierdzą, że nieruchomość wywłaszczona jest objęta celem wywłaszczenia, nie rozważyły czy wszystkie podmioty uczestniczyły w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Według art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z orzecznictwem sądowym podstawę legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Według orzecznictwa sądowego stronami postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości są osoby, które występują z żądaniem zwrotu nieruchomości (byli właściciele lub ich następcy prawni) oraz aktualny właściciel nieruchomości. Poza tym w orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, iż status strony w tym postępowaniu mają także osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe do zwracanej nieruchomości lub uprawnienia o charakterze obligacyjnym (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 13 października 2003 r. sygn. akt OPS 6/03). W związku z tym organy pominęły ustalenia, czy i kogo stanowiące własność wody znajdują się na działce nr [...] oraz czy znajduje się na niej jakieś urządzenie wodne, a jeżeli tak - czy jest trwałe związane z gruntem. Z przepisu art. 216 u.p.w. wynika, iż urządzenia wodne, które zostały wykonane albo są wykonywane przez Wody Polskie na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi lub na będących własnością Skarbu Państwa nieruchomościach niebędących gruntami pokrytymi śródlądowymi wodami płynącymi, stanowią własność Skarbu Państwa. Ponadto organ w zaskarżonej decyzji oznaczył jako stronę postępowania administracyjnego [...] Sp. z o.o., bez aktualnej analizy wpisów w Krajowym Rejestrze Sądowym. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n., skarżący stwierdził, że cel, na który została przejęta działka nie został na niej zrealizowany. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym odmowa zwrotu wywłaszczonej nieruchomości uzasadniona musi być bądź to jednoznacznie dowiedzionym brakiem wskazanych w art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 137 ust. 2 u.g.n. przesłanek pozytywnych warunkujących możliwość dokonania wnioskowanego zwrotu, bądź też wystąpieniem przesłanki negatywnej, wyłączającej dopuszczalność dokonania zwrotu choćby części wywłaszczonej nieruchomości. Organy obu instancji rozpoznając przedmiotową sprawę i uznając, że cel wywłaszczenia został osiągnięty, opierały się wyłącznie na dokumentach wytworzonych długo po realizacji zbiornika i stopnia wodnego na rzece [...]. Taka sytuacja jest nie akceptowalna w świetle obowiązujących przepisów u.g.n. Zamierzenia podmiotów publicznoprawnych, wymagające sięgania do instytucji tak daleko idących, jak przymusowe pozbawienie innego podmiotu prawa własności, powinny być bowiem stosowane z rozwagą, po wcześniejszym przemyśleniu potrzeby realizacji celu publicznego i zabezpieczeniu środków, które pozwolą na jego wykonanie. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu. Sąd działając z urzędu, niezależnie od granic skargi i podniesionych w niej zarzutów, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego lub procesowego, których postać lub stopień miały lub mogły mieć istotny wpływ treść końcowego rozstrzygnięcia (art. 145 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.). W granicach możliwości weryfikacyjnych sądu administracyjnego zaskarżona decyzja jest więc prawidłowa. Przedmiotem kontroli legalnościowej są decyzje wydane w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr [...], położonej w obr. [...] [...], odpowiadającej dawnym działkom nr [...] i [...] (powstałej z działek nr [...] i [...]), które zostały zbyte przez poprzedniczkę prawną wnioskodawców na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości w drodze umów notarialnych z dnia 22 grudnia 1970 r. (dz. nr [...] i [...]) oraz z dnia [...] lipca 1972 r. (dz. [...]) z przeznaczeniem pod budowę stopnia wodnego zalewu oraz zalewu. W sprawie, której dotyczy skarga, przepisy art. 136 ust. 7 w zw. z art. 216 ust. 1 u.g.n. oraz w zw. z art. 4 ustawy z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miały zastosowania, albowiem postępowanie o zwrot nieruchomości zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia 30 marca 2017 r. Zgodnie z art. 136 ust. 1 u.g.n. zasadą jest, że nieruchomość wywłaszczona nie może być użyta na cel inny niż określony w decyzji o wywłaszczeniu, z uwzględnieniem art. 137, chyba że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca nie złożą wniosku o zwrot tej nieruchomości. Ponadto zgodnie z art. 137 ust. 1 i 2 ww. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany, natomiast jeżeli w tym ostatnim przypadku, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że termin wynikający z art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. rozpoczął bieg 1 stycznia 1998 r., natomiast termin z art. 137 ust. 1 pkt 2 u.g.n. – 22 września 2004 r. W przedmiotowej sprawie upływ powyższych terminów nie miał znaczenia, albowiem z prawidłowych ustaleń faktycznych oraz ocen prawnych kontrolowanych organów wynika, że cel wywłaszczenia określony ogólnie w decyzji Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] listopada 1967 r. oraz w umowach notarialnych z [...] grudnia 1970 r. i [...] lipca 1972 r. (budowa stopnia wodnego zalewu i zalewu na terenie położonym w [...]) został zrealizowany już w latach 70-tych XX wieku, co oznacza, że niezależnie od dalszego sposobu wykorzystania terenów spornych działek poddanych wywłaszczeniu na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości tak określony i poddany następnie konkretyzacji na etapie realizacji inwestycji cel został w pełni osiągnięty, co stanowi przesłankę negatywną orzeczenia o zwrocie nieruchomości wywłaszczonej. Sąd stwierdził ponadto, że tak określony cel wywłaszczeniowy jest realizowany także aktualnie na spornej nieruchomości (dz. nr [...]), odpowiadającej dawnym działkom objętych wnioskiem o zwrot, co implikuje wniosek, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie mogło zostać w przeszłości i może zostać także obecnie uwzględnione. Wniosek ten wynika bezpośrednio z następujących przesłanek. Po pierwsze, cel wywłaszczenia został określony bardzo ogólnie i w toku realizacji inwestycji polegającej na budowie zalewu (zbiornika) i stopnia wodnego (zapory) na rzece [...] na terenie miasta [...] podlegał on odpowiedniej konkretyzacji, nie przekraczając dopuszczalnych granic celowościowych i funkcjonalnych wyznaczonych w decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] listopada 1967 r. oraz w umowach notarialnych z [...] grudnia 1970 r. i [...] lipca 1972 r. Po drugie, jak wynika z pisma Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia 14 września 2020 r., będącego następcą zadaniowo-kompetencyjnym organów administracji wodnej, które uczestniczyły w latach 70-tych XX wieku w procesie realizacji powyższej inwestycji i następnie zarządzały spornym zbiornikiem (tzw. Zalewem [...]) i związaną z nim zaporą (stopniem wodnym), od początku głównymi celem powstania stopnia wodnego i samego zalewu było – przez przegrodzenie rzeki [...] na terenie [...] – uzyskanie stałego poziomu piętrzenia wód dla realizacji dalszych celów (szczegółowych), to jest: 1) zapewnienia poboru wody dla celów komunalnych (ujęcie wody "[...]" dla m. [...]); 2) zapewnienia poboru wody dla celów technologicznych (ujęcie wody dla zakładu przemysłowego: "[...]"); 3) rekreacyjno-sportowych; 4) budowy mostu. Po trzecie, dla oceny zasadności zarzutów skarżącego oraz prawidłowości kontrolowanych rozstrzygnięć istotne znaczenie ma przede wszystkim okoliczność, że – jak wynika z dokumentacji zdjęciowej z dnia 2 sierpnia 1974 r., zawartej w aktach organu drugiej instancji (k. 457-460) – w momencie zakończenia budowy stopnia wodnego i Zalewu [...] (1974 r.) nieruchomość wywłaszczona, stanowiąca obecnie działkę nr [...], była integralną częścią ww. Zalewu, albowiem stanowiła taras zalewowy i nadzalewowy znajdujący się poniżej linii brzegowej zbiornika. Jak trafnie zauważyły organy, w okresie po zakończeniu realizacji inwestycji w 1974 r. (zgodnie ze zdjęciem z dnia 2 sierpnia 1974 r.) sporna nieruchomość stanowiła "całość użytkową wraz z wodami zalewu". W związku z powyższym ustaleniem, prawidłowa jest ocena organów, że ogólny cel wywłaszczenia spornej nieruchomości (budowa zalewu i stopnia wodnego/zapory na rzece [...]) został zrealizowany na przedmiotowej działce już w 1974 roku. Po czwarte, należy zauważyć, że również cele szczegółowe budowy Zalewu [...] i stopnia wodnego (zapory wodnej) w postaci stałego poziomu piętrzenia wód na rz. [...] (na odcinku m. [...]) oraz rekreacyjno-wypoczynkowego wykorzystywania wód Zalewu zostały na spornej nieruchomości zrealizowane. Z ww. pisma Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia 14 września 2020 r. wynika, że Zalew [...] (Zbiornik Wodny [...]) ma charakter przede wszystkim przepływowy, a zatem nie zatrzymuje bezpośrednio fali powodziowej, jednak może pełnić także funkcje przeciwpowodziowe. Analiza mapy poziomicowej uwzględniającej teren spornej działki nr [...] doprowadziła organy do prawidłowego wniosku, że w razie wystąpienia maksymalnego poziomu piętrzenia wody (202,50 m n.p.m.) teren ten zostanie pokryty co najmniej w części wodami powodziowymi, przechodzącymi z obszaru głównej części Zalewu [...], która aktualnie jest oddzielona od powyższego terenu wałem odgradzającym (co podnosi w skardze strona skarżąca). Wał ten może zresztą pełnić dodatkowo funkcje przeciwpowodziowe, zatrzymując lub hamując napór wody powodziowej. Ponadto trzeba kategorycznie stwierdzić, że jakkolwiek teren działki nr [...] jest aktualnie w zasadniczej części (ok. 1,47 ha) pokryty wodami, które tworzą wyodrębnioną część Zalewu [...] jako zbiornik rekreacyjny (kąpielisko miejskie) zwany [...], to jednak dalsza część tej działki (ok. 0,23 ha), zajęta przez ciąg pieszo-jezdny, piasek i trawę (jako część plaży piaszczystej) oraz skarpę, w razie wystąpienia tzw. maksymalnego piętrzenia wody zostałaby także pokryta wodami powodziowymi (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1232/17). Istotne jest wreszcie to, że zbiornik [...] jest wykorzystywany od kilkudziesięciu lat, po zakończeniu eksploatacji na spornej działce (pod koniec lat 80-tych XX wieku) żwiru i piasku przez przedsiębiorstwo wydobywcze (zob. dalsze uwagi poniżej), jako kąpielisko, a więc również w tym zakresie zrealizowany został cel dalszy (szczegółowy) budowy Zalewu [...], którego częścią (aczkolwiek wyodrębnioną i wydzieloną) pozostaje ww. zbiornik rekreacyjny. Należy jednak zastrzec, że zasadniczy cel wywłaszczenia związany z budową i funkcjonowaniem na spornym terenie Zalewu [...] został osiągnięty już w 1974 r., natomiast dalsze działania inwestycyjne w tym obszarze stanowiły jedynie kontynuację i dopełnienie realizacji zarówno celu zasadniczego, jak i celów szczegółowych (zob. poniżej). Po piąte, eksponowane przez stronę skarżącą okoliczności związane z eksploatacją górniczą (wydobycie żwiru i piasku) terenu wywłaszczonej nieruchomości co najmniej od roku 1977 do końca lat 80-tych XX wieku potwierdzają jedynie, że działalność górnicza na tym terenie nie tylko mieściła się w celu zasadniczym wywłaszczenia, lecz także służyła realizacji celów szczegółowych związanych z funkcjonowaniem Zalewu [...] (zob. pismo Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] z dnia 14 września 2020 r.). Decyzją z dnia [...] stycznia 1977 r. Wojewoda [...] zezwolił przedsiębiorstwu państwowemu ([...]) na realizację na spornym terenie inwestycji wydobywczej, zgodnie z zatwierdzonym planem realizacyjnym, o którego zatwierdzenie inwestor miał wystąpić w terminie roku (k. 219 i n. akt organu odwoławczego). Zgodnie z ustalonymi warunkami i lokalizacją inwestycji prace wydobywcze miały na celu zagospodarowanie "terenów zbiornika wodnego" (k. 221 akt organu odwoławczego). Decyzjami z dnia [...] stycznia 1978 r. oraz z dnia [...] listopada 1978 r. Wojewoda [...] zatwierdził plany realizacyjne ww. inwestycji (k. 245-249 akt organu odwoławczego). Z opisu technicznego planowanej inwestycji (zob. k. 195 i n. akt organu odwoławczego) wynikało, że pierwszorzędnymi celami inwestycji wydobywczej były pogłębienie dna części zbiornika (Zalewu [...]), poddanego m.in. procesom zamulania, oraz jego oczyszczenie "gwarantujące prawidłowe funkcjonowanie ujęcia wody pitnej" (k. 205 i n. akt organu odwoławczego) przez eksploatację zasobów żwiru i piasku w polach A, B i C. Jak wynika z dokumentacji kartograficznej (k. 211 akt organu odwoławczego) teren odpowiadający działce nr [...] znajdował się w obszarze pola "B". Z dokumentacji technicznej związanej z górniczymi warunkami eksploatacji złoża (k. 227 i n. akt organu odwoławczego) wynika natomiast, że w 1977 r. teren odpowiadający działce nr [...] znajdujący się w obszarze pola "B" był "całkowicie zawodniony" przez wody Zalewu [...] (zob. k. 237 akt organu odwoławczego), co ostatecznie i definitywnie potwierdza, że zasadniczy cel wywłaszczenia był zrealizowany nie tylko w 1974 r., lecz także w 1977 r. W tym stanie rzeczy tracą na istotności dalsze, podnoszone przez skarżącego i organy, okoliczności związane z późniejszym procesem urządzania na spornej działce kąpieliska zwanego [...], po zakończeniu działalności wydobywczej pod koniec lat 80-tych XX w. (ok. 1989 r.). W związku z powyższym, Sąd odnosząc się całościowo do dalszych zarzutów skargi stwierdza, że ich szczegółowa ocena dokonana przez organ odwoławczy jest wystarczająca dla przyjęcia, że decyzja tego organu odpowiada prawu. W szczególności Sąd akceptuje (uzupełniając je w zakresie wyżej wskazanym) i podziela oceny odwoławcze: 1) zarzutu, że organ I instancji oparł się wyłącznie na rzędnych wysokościowych z 2012 r., a nie z lat 1970-1972 (s. 7-8 zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2022 r.); 2) zagadnienia "zmniejszenia powierzchni nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot o 390 m kw." (s. 10 zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2022 r.); 3) zarzutu braku wyjaśnienia celu wywłaszczenia w kontekście sposobu rozumienia terminów "zalew" i "stopień wodny" według stanu na dzień wywłaszczenia nieruchomości; 4) podstaw prawnych prowadzenia prac wydobywczych przez [...] oraz wpływu tych prac "na zagospodarowanie działki i powstanie Zalewu [...], jak również na wykonanie wałów oddzielających nieruchomość od zalewu i stopnia wodnego oraz obniżenie poziomu gruntu na wywłaszczanej nieruchomości objętej wnioskiem o jej zwrot"; 5) co do podmiotu prawa własności do "śródlądowych wód stojących", znajdujących się na nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości (s. 7 i n. zaskarżonej decyzji z dnia 10 sierpnia 2022 r., niezależnie od tego, że zagadnienie to nie ma znaczenia na tle nieruchomości będącej przedmiotem wniosku o zwrot). Jako chybione oceniono także zarzuty niewyjaśnienia "czy nieruchomość stanowiąca działkę nr [...] objęta wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości znajdowała się w dacie wywłaszczenia, w całości albo w części, a jeżeli tak - w jakiej, w zakresie Zalewu [...] i stopnia wodnego na rzece [...] w [...] albo na obszarze Zalewu [...]", albowiem brak jest jakichkolwiek dowodów, aby twierdzić, że cel wywłaszczenia na spornej nieruchomości został zrealizowany przed dniem wydania decyzji wywłaszczeniowej. W konsekwencji należało przyjąć, że zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz 107 § 3 k.p.a. są całkowicie bezzasadne. Również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Pozbawione znaczenia w przedmiotowej sprawie są zarzuty naruszenia art. 28 k.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3 i art. 138 u.g.n. oraz w zw. z art. 214 i art. 215 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne "poprzez pominięcie ustalenia czy i jakie śródlądowe wody stojące znajdują się na części nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, a w konsekwencji tego, czy stroną postępowania administracyjnego nie będzie właściciel urządzenia wodnego stanowiącego cel publiczny" oraz art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. "poprzez pominięcie prawnie uzasadnionych celów wskazanej ustawy i w konsekwencji tego błędne uznanie, że ziściła się przesłanka negatywna wyłączająca możliwość dokonania zwrotu nieruchomości". Mając na względzie powyższe przesłanki i argumenty, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI