II SA/Rz 125/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-06-24
NSAnieruchomościWysokawsa
ewidencja gruntówprawo geodezyjnezmiany w operacienieruchomościgranice działekprawo własnościdecyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zmian w operacie ewidencji gruntów, stwierdzając naruszenie prawa materialnego i procesowego przez organy niższych instancji.

Sprawa dotyczyła skargi I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu o zmianach w operacie ewidencji gruntów. Skarżąca kwestionowała zgodność tych zmian z prawem, wskazując na naruszenie jej prawa własności i błędne określenie przedmiotu postępowania. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając obie decyzje organów administracji z powodu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty Powiatu dotyczącą zmian w operacie ewidencji gruntów. Starosta dokonał zmian w powierzchni i konfiguracji działek ewidencyjnych, powołując się na wniosek skarżącej o wyjaśnienie rozbieżności z mapą z 1969 r. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że decyzja narusza jej prawo własności i dotyczy niewłaściwego przedmiotu postępowania. Organ odwoławczy utrzymał decyzję Starosty w mocy, argumentując, że przepisy pozwalają na prostowanie oczywistych omyłek niezależnie od sporów własnościowych. Sąd administracyjny, badając sprawę niezależnie od zarzutów skargi, stwierdził naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Sąd uznał, że organ ewidencyjny nie może sam dokonywać zmian w operacie w drodze decyzji, lecz jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub czynności prawnych. Wpisy w ewidencji mają charakter czynności materialno-technicznej, a odmowa wpisu następuje, gdy żądanie nie znajduje oparcia w prawie. Ponieważ organy same orzekły o zmianach, naruszyły przepisy, co skutkowało uchyleniem obu decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ ewidencyjny nie może samodzielnie dokonywać zmian w operacie ewidencji gruntów w drodze decyzji, a wpisy mają charakter czynności materialno-technicznej dokonywanej na podstawie prawem przewidzianych dokumentów.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 22 Prawa geodezyjnego i kartograficznego określa podstawy wpisów, ale nie uprawnia organu do samodzielnego orzekania o zmianach w operacie. Wpisy są dokonywane na podstawie prawomocnych orzeczeń, ostatecznych decyzji lub czynności prawnych, a odmowa wpisu następuje, gdy żądanie nie znajduje oparcia w prawie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (4)

Główne

u.p.g.k. art. 22

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne

Organ prowadzący ewidencję dokonuje w niej wpisów na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, czynności prawnych. Wpis taki nie jest możliwy na podstawie własnych czynności organu ewidencyjnego.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada zgodność decyzji z obowiązującym prawem, nie będąc związany zarzutami i podstawami skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji dokonały zmian w operacie ewidencji gruntów w drodze decyzji, zamiast dokonać wpisu jako czynności materialno-technicznej na podstawie prawem przewidzianych dokumentów.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia prawa własności i niewłaściwego określenia przedmiotu postępowania (choć sąd uznał ją za zasadną, rozstrzygnął sprawę z innych powodów).

Godne uwagi sformułowania

wpis taki jest możliwy i dopuszczalny na podstawie własnych czynności dokonywanych przez organ ewidencyjny Ewidencja ma na celu gromadzenie i dostarczanie danych dotyczących nieruchomości. organ prowadzący ewidencję ma dokonywać w niej wpisów, jeżeli podmiot żądający takiego działania wykazuje prawem przewidziane podstawy do dokonania żądanych zmian. Odmową dokonania wpisu jest więc rozstrzygnięciem, które ma pojawić się zawsze gdy strona postępowania domaga się wpisu w ewidencji faktów, czy stanów, które są sporne, bo dla przykładu dotyczą prawa własności, przebiegu granicy itp.

Skład orzekający

Zbigniew Czarnik

przewodniczący-sprawozdawca

Anna Lechowska

sędzia

Magdalena Józefczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa geodezyjnego i kartograficznego dotyczących prowadzenia ewidencji gruntów, w szczególności charakteru wpisów i kompetencji organów ewidencyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ sam orzekł o zmianach w operacie, zamiast dokonać wpisu na podstawie dokumentów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy fundamentalnych zasad prowadzenia ewidencji gruntów i kompetencji organów administracji, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem nieruchomości i administracyjnym.

Sąd: Organy nie mogą same zmieniać ewidencji gruntów – wpisy to czynność techniczna, nie decyzyjna.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 125/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-06-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-03-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska
Magdalena Józefczyk
Zbigniew Czarnik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Geodezja i kartografia
Sygn. powiązane
OSK 1568/04 - Wyrok NSA z 2005-04-19
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
art.  22
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędzia NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili prawomocności wyroku 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącej kwotę 200 złotych /dwustu złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 125/04
U z a s a d n i e n i e
Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. Starosta Powiatu [...], działając na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 oraz art. 22 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów wsi M. w ten sposób, że w jednostce rejestrowej nr 624, w której wpisana była m.in. działka nr 476 o pow. 0,06 ha wykreślił tę działkę i wpisał działkę nr 476 o pow. 0,05 ha, a działka nr 476 zmieniła swoją konfigurację z działką nr 497 i powierzchnię.
Równocześnie organ ten w jednostce rejestrowej nr 580, w której wpisana była m.in. działka nr 497 o pow. 0,64 ha dokonał wykreślenia tej działki i w jej miejsce wpisał działkę nr 497 o pow. 0,65 ha. Równocześnie organ wskazał, że działka 497 zmienia swoją konfigurację z działką nr 476 i powierzchnię. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zmiany w operacie ewidencyjnym dokonano w związku z wnioskiem I. P. żądającym wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy obecną mapą ewidencyjną a zarysem pomiarowym z okresu założenia ewidencji gruntów w 1969 r. w oparciu o mapę katastralną w skali 1 : 2880. Prowadzone w tej sprawie postępowanie uzasadnia dokonanie wskazanych w orzeczeniu zmian, niezależnie od sporu, który odnosi się do przebiegu granicy między nieruchomością I. P., a nieruchomością D. i Z. S.
Z decyzją Starosty Powiatu nie zgodziła się I. P. W odwołaniu strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji przez jej uchylenie w całości i pozostawienie stanu prawnego i faktycznego nieruchomości zgodnie z mapą ewidencyjną i aktem własności ziemi. W tym celu odwołująca zażądała przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że decyzja Starosty Powiatu [...] jest niezgodna z prawem, gdyż oparta jest na fakcie, że przedmiotem postępowania uwłaszczeniowego była cała działka nr 476, a ta będąc własnością Skarbu Państwa nie mogła podlegać postępowaniu uwłaszczeniowemu. Odwołująca wskazała także organ błędnie ustalił przebieg granicy pomiędzy działką nr 476 a istniejącą drogą. Powyższe powody zdaniem odwołującej powinny skutkować uchyleniem decyzji.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Starosty Powiatu nie narusza przepisów prawa. Z tego powodu żądania wskazane w odwołaniu nie mogą być uwzględnione. Organ odwoławczy stwierdził, że przepisy obowiązującego w chwili nadania rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego pozwalają prostować oczywiste omyłki i błędy. Dopuszczenie przez prawo takiej możliwości musi skutkować przyjęciem reguły, że organ zawsze prostuje błędy jeżeli są oczywiste i obowiązkiem organu jest doprowadzenie do sytuacji, w której ewidencja gruntów jest zgodna ze stanem faktycznym. Wprowadzenie zmian do ewidencji usuwających oczywiste błędy i omyłki następuje niezależnie od sporów dotyczących prawa własności. Taka sytuacja występuje w sprawie objętej odwołaniem, jednak ten stan nie ma i nie może mieć wpływu na rozstrzyganie o błędach.
Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przez I. P. Skarżąca wniosła o zmianę powyższej decyzji w ten sposób, żeby uchylić zaskarżoną decyzję jako sprzeczną z prawem i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia Staroście Powiatu [...]. Skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja narusza prawo własności i czyni przedmiotem postępowania zmianę naniesioną w operacie ewidencji gruntów, choć w istocie żądanie odnosiło się do wskazania granic wykonywania służebności, ustanowionej na jej nieruchomości. Takie określenie przedmiotu postępowania prowadzi do stanu, w którym żądanie skarżącej nie zostało rozpatrzone, a prowadzone przez organ postępowanie w kierunku usunięcia oczywistej omyłki nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Z takich powodów skarżąca uznała, że skarga jest zasadna, a objęta nią decyzja powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu [...] naruszają prawo i z tego powodu Sąd musiał usunąć je z obrotu prawnego. Dokonując oceny tych decyzji Sąd stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ dalej: prawo o p.s.a., badał zgodność decyzji z obowiązującym prawem, nie będąc związany zarzutami i podstawami skargi oraz formułowanymi przez skarżącą wnioskami. Zatem skargę należało uwzględnić aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione, choć Sąd uznaje argumentację skargi, że zaskarżona decyzja narusza prawo.
Naruszenie to polega na obrazie przepisów prawa materialnego. Art. 22 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz.U. Nr 100, poz. 1086 ze zm./ stanowi, że organ prowadzący ewidencję dokonuje w niej wpisów na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, ostatecznych decyzji administracyjnych, czynności prawnych. Wskazanie w przepisach prawa podstaw w oparciu, o które dokonuje się wpisu w ewidencji gruntów nie oznacza, że wpis taki jest możliwy i dopuszczalny na podstawie własnych czynności dokonywanych przez organ ewidencyjny. Ewidencja ma na celu gromadzenie i dostarczanie danych dotyczących nieruchomości. Zatem organ prowadzący ewidencję ma dokonywać w niej wpisów, jeżeli podmiot żądający takiego działania wykazuje prawem przewidziane podstawy do dokonania żądanych zmian.
W sprawie rozpoznawanej przez Sąd Starosta Powiatu [...] wydając decyzję o dokonaniu zmian w ewidencji oparł wprowadzenie takich zmian na podstawie własnej decyzji. Działanie takie narusza przepisy regulujące zasady prowadzenia ewidencji. Reasumując Sąd stwierdza, że organ ewidencyjny jeżeli posiada prawem przewidziane dokumenty to dokonuje wpisu, a wpis ten ma charakter czynności materialno-technicznej. Jeżeli przedłożone przez stronę dokumenty i żądania nie znajdują oparcia w przepisach prawa to organ odmawia dokonania wpisu.
Odmową dokonania wpisu jest więc rozstrzygnięciem, które ma pojawić się zawsze gdy strona postępowania domaga się wpisu w ewidencji faktów, czy stanów, które są sporne, bo dla przykładu dotyczą prawa własności, przebiegu granicy itp.
W zaskarżonych decyzjach organy takiej reguły nie zastosowały, ale same dokonały określonych zmian orzekając o nich decyzją. Działanie takie nie może spotkać się z akceptacją Sądu i z tego względu Sąd decyzją uchylił stwierdzając, że obok prawa materialnego naruszyła ona przepisy postępowania w taki sposób, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd stosując treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ prawa o p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI