II SA/Rz 1239/22

II SA/Rz 1239/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk
Paweł Zaborniak
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia i poprzedzającego je zarządzenia
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 200, art. 205 § 1, art. 135, art. 147 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 1428
§ 1, § 3, § 4, § 8
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej  z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego  przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej
Dz.U. 2021 poz 1082
art. 63
Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Paweł Zaborniak Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2023 r. sprawy ze skargi W. B. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia oraz poprzedzającego je zarządzenia Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 18 sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...]; II. stwierdza nieważność uchwały Komisji Konkursowej powołanej przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w celu wyłonienia kandydata na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] z dnia 12 sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie odmowy dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...]; III. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego W. B. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1239/22
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skargi W.B. jest wydane na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2022 r.,
poz. 559 ze zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 63 ust. 1, 10 i 21 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U. z 2021., poz. 1082 ze zm., dalej: u.P.o.) zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 18 sierpnia 2022 r. nr [...] o powierzeniu stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] na okres od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2027 r. M.B.
Zaskarżając w całości powyższe zarządzenie skarżący zarzucił:
1. naruszenie art. 63 ust. 3 u.P.o. poprzez zatwierdzenie wyników błędnie przeprowadzonego konkursu na Dyrektora Zespołu Szkół w [...]
i powierzenie stanowiska dyrektora pomimo tego, że konkurs został przeprowadzony wadliwie, powinien zostać unieważniony i ponownie ogłoszony z uwagi na bezpodstawne odrzucenie jednej z ofert i nieuzasadnione niedopuszczenie jednego z kandydatów do postępowania,
2. naruszenie art. 63 ust. 1, 10 i 21 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.P.o. poprzez powierzenie stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] kandydatowi wybranemu w nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu konkursowym
i zatwierdzenie wyniku błędnie przeprowadzonego konkursu na Dyrektora Zespołu Szkół w [...], pomimo wcześniej zgłoszonych pisemnie do Burmistrza zastrzeżeń przez kandydata który nie został dopuszczony do konkursu i którego oferta została wadliwie odrzucona z powodu braków formalnych,
3. naruszenie § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia
11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 1428) poprzez odrzucenie oferty W.B.
z powodu naruszenia wymogów formalnych (brak adresu zwrotnego na kopercie), pomimo tego, że przepisy rozporządzenia wyraźnie określają z jakich powodów oferta podlega odrzuceniu i kiedy komisja może podjąć uchwałę o niedopuszczeniu kandydata do konkursu i nie ma w przepisach warunku co do podania adresu zwrotnego na kopercie, a co za tym idzie, nie mógł to być brak stanowiący prawną podstawę odrzucenia oferty i niedopuszczenia kandydata do konkursu.
Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia lub stwierdzenie jego nieważności oraz zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wywiódł, że zarządzenie o powierzeniu stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] wydane w stanie faktycznym niniejszej sprawy ewidentnie narusza jego interes prawny jako jednego z kandydatów
w postępowaniu konkursowym i uprawnia go do zaskarżenia zarządzenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Podniósł, że termin składania ofert upłynął 13 lipca 2022 r., a posiedzenie komisji konkursowej odbyło się dopiero 12 sierpnia 2022 r., podczas gdy zgodnie
z rozporządzeniem z 11 sierpnia 2017 r., posiedzenie komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu o konkursie.
Niezależnie od powyższego, złożył swoją ofertę na konkurs na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] w terminie, załączając wszystkie wymagane dokumenty i oświadczenia, łącznie z podpisami i potwierdzeniem zgodności z oryginałem.
3 sierpnia 2022 r. został poinformowany listem skierowanym na jego adres domowy przez Przewodniczącą Komisji Konkursowej o terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu. Termin przeprowadzenia konkursu został wyznaczony na 12 sierpnia
2022 r., na który stawił się zgodnie z zawiadomieniem. Wówczas w obecności innych kandydatów został poinformowany bez podania uzasadnienia przez Przewodniczącą Komisji Konkursowej o tym, że jego oferta nie spełnia wymogów formalnych i że nie zostaje dopuszczony do konkursu. W tym samym dniu złożył wniosek o uzasadnienie odrzucenia jego oferty. W odpowiedzi pismem z 18 sierpnia 2022 r. został poinformowany, że brak formalny oferty polegał na tym, że koperta w której znajdowała się jego oferta na konkurs nie zawierała adresu zwrotnego. Podkreślił, że ustalenie jego adresu było możliwe na podstawie treści oferty, czego wyrazem było zawiadomienie go przez Przewodniczącą Komisji Konkursowej o konkursie. Na kopercie podał nazwę konkursu, a wszelkie dane osobowe i adresowe znajdowały się w środku, tj. w treści oferty, co najmniej na kilku dokumentach i oświadczeniach. Ponadto w przepisach u.P.o. brak jest podstawy do odrzucenia oferty
i niedopuszczenia kandydata do konkursu z tej przyczyny. Zgodnie z dostępnym orzecznictwem i praktyką sądową, brak adresu zwrotnego na kopercie nie dyskwalifikuje tego kandydata. W piśmiennictwie funkcjonuje pogląd, że Komisja Konkursowa powinna umożliwić uzupełnienie tego braku, bądź ustalić adres na podstawie innych dokumentów załączonych do oferty, uwzględniając tę okoliczność w protokole. Potwierdza to § 4 ust. 2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. z którego wynika, że komisja podejmuje uchwałę o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli: 1) oferta została złożona po terminie; 2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu; 3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu. Tak więc nie zachodziły przesłanki do odrzucenia oferty z powodu braków formalnych
i nie było podstaw do niedopuszczenia skarżącego do postępowania konkursowego. Działanie Komisji było nieuzasadnione i pozbawione podstaw prawnych,
a zarządzenie Burmistrza w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora innemu kandydatowi w wyniku tak przeprowadzonego konkursu - pomimo zgłoszonych zastrzeżeń - bezprawne. Ponadto budzi wątpliwości data podjęcia zaskarżonego zarządzenia, gdyż zostało ono opublikowane i podane do publicznej wiadomości dopiero po prawie dwóch tygodniach, tj. 31 sierpnia 2022 r., w sytuacji, gdy
29 sierpnia 2022 r. przeprowadził osobiście rozmowę z E.D. - podinspektorem do spraw oświaty w UMiG [...] i uzyskał informację, że nie ma rozstrzygnięcia
i zatwierdzenia przedmiotowego konkursu.
Wskazane uchybienie powinny skutkować unieważnieniem konkursu. W związku
z tym zarządzenie Burmistrza w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] jest wadliwe i powinno zostać uchylone, a konkurs przeprowadzony ponownie.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz Miasta i Gminy [...] wniósł
o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że 12 sierpnia 2022 r. zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. został poinformowany przez Przewodniczącego Komisji Konkursowej o wynikach konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół
w [...] oraz otrzymał dokumentację z postępowania konkursowego. Wobec braku zastrzeżeń ze strony kandydatów, 18 sierpnia 2022 r. - zgodnie z art. 63 u.P.o. oraz art. 30 ust. 1 u.s.g. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. - wydał zarządzenie Nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] oraz zarządzenie nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...] M.B., która została wyłoniona z grona kandydatów w toku postępowania konkursowego. Organ prowadzący 18 sierpnia 2022 r. wywiesił na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta i Gminy [...] informację o zatwierdzeniu konkursu i powierzeniu stanowiska. W związku z tym jakiekolwiek insynuacje skarżącego do wydawania zarządzenia z datą wsteczną należy uznać za bezpodstawne.
Dopiero pismem z [...] sierpnia 2022 r. skarżący złożył do Burmistrza zastrzeżenia do konkursu w związku z rzekomymi uchybieniami w pracach Komisji Konkursowej prowadzonych [...] sierpnia 2022 r., a także zastrzeżenia do terminu rozstrzygnięcia konkursu, który został zakreślony przez organizatora konkursu na dzień [...] sierpnia 2022 r. W odpowiedzi z 5 września 2022 r. Burmistrz wyjaśnił skarżącemu, że
z powodu braku możliwości udziału w pracach Komisji Konkursowej w terminie
o którym mowa w § 3 ust. 2 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. przedstawicieli organu sprawującego nadzór pedagogiczny (art. 63 ust. 14 u.P.o.), niezbędne było przeprowadzenie posiedzenia Komisji Konkursowej w późniejszym terminie. Termin wskazany w rozporządzeniu jest terminem instrukcyjnym (porządkowym), a jego przekroczenie nie miało wpływu na wynik konkursu. Ponadto, zgodnie z § 3 ust. 3 ww. rozporządzenia, prace komisji są prowadzone, jeżeli w posiedzeniu komisji bierze udział co najmniej 2/3 członków, wobec czego niezbędne było przeprowadzenie posiedzenia komisji w późniejszym terminie tak, aby możliwe było osiągnięcie kworum. Organizator konkursu dołożył wszelkiej staranności aby zebrać skład Komisji Konkursowej, gdyż ostatecznie w pracach Komisji uczestniczyło
11 członków. Pismem z 15 lipca 2022 r. organizator zwrócił się do władz Komisji [...] z prośbą o wytypowanie w skład Komisji jednego przedstawiciela.
W odpowiedzi pismem z [...] lipca 2022 r. nr [...] Przewodniczący Związku poinformował organizatora konkursu, że Związek nie desygnuje do składu Komisji Konkursowej swojego przedstawiciela. W piśmie z 5 września 2022 r. Burmistrz wyjaśnił także skarżącemu, iż z protokołu z posiedzenia Komisji Konkursowej wynika, że jako jedyny nie spełnił wymogów formalnych w ogłoszonym konkursie, bowiem naruszył pkt 4 ogłoszenia o konkursie stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy [...] z 25 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...], tj. nie dochował wymogu złożenia oferty w zamkniętej kopercie z podanym adresem zwrotnym. Co więcej, z uchwały nr 3/2022 będącej załącznikiem do protokołu
z posiedzenia Komisji podjętej w głosowaniu jawnym w sprawie odmowy dopuszczenia W.B. do dalszego etapu postępowania, za przyjęciem tej uchwały głosowało aż 9 osób, głosów przeciwnych nie było, a tylko dwóch członków Komisji wstrzymało się od głosu. Ze skargi wynika, że skarżący nie miał żadnych zastrzeżeń do powołanego przez organ prowadzący (art. 63 ust. 14 u.P.o.) składu Komisji Konkursowej.
Z protokołu posiedzenia Komisji Konkursowej z [...] sierpnia 2022 r. wynika, że do dalszego etapu postępowania dopuszczono dwoje kandydatów którzy spełnili wszystkie wymogi formalne zakreślone w ogłoszonym konkursie oraz że skarżący został prawidłowo zawiadomiony przez Przewodniczącą Komisji Konkursowej
o terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu, w następstwie czego zgłosił się
[...]. sierpnia 2022 r. Burmistrz zatwierdzając konkurs na Dyrektora uznał, iż Komisja
w toku prowadzonych prac dążyła do wyłonienia najlepszego kandydata, co jest wypadkową interesów rodziców, uczniów szkoły, rady pedagogicznej i organu prowadzącego. Obowiązkiem Burmistrza wynikającym wprost z ustawy o systemie oświaty jest powierzenie stanowiska dyrektora nauczycielowi który wygrał konkurs.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2023 r., poz. 259, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na podstawie art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6).
Za należące do tej ostatniej kategorii uważa się akty noszące następujące cechy:
1) mają na celu realizację zadań publicznych przypisanych organom jednostek samorządu terytorialnego w drodze ustawy; 2) nakładają obowiązek, stwierdzają uprawnienie lub obowiązek bądź tworzą lub znoszą istniejący stosunek prawny;
3) mają charakter indywidualny bądź generalny; 4) nie są aktami prawa miejscowego.
Zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegać będą m.in. uchwały i zarządzenia organów jednostek samorządu terytorialnego o charakterze ogólnym wewnętrznego urzędowania, w tym zawierające regulaminy, wytyczne (dyrektywy) skierowane do podległych organów i innych jednostek, akty budżetowe, a także akty o charakterze indywidualnym (Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, WKP 2018).
Adekwatnie do powyższego, zaskarżone zarządzenie powierzające – w wyniku przeprowadzonego konkursu - stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] nie jest aktem prawa miejscowego, jest jednakże aktem organu jednostki samorządu terytorialnego (organu prowadzącego Szkołę) z zakresu administracji publicznej,
a tym samym podlega kontroli sądowoadministracyjnej.
Stosownie do art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy
w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżący był jednym z kandydatów biorących udział w postępowaniu konkursowym na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [....]. W związku z uznaniem przez Komisję Konkursową braku spełnienia przez jego ofertę warunków formalnych, nie został on dopuszczony do udziału w konkursie, po przeprowadzeniu którego zaskarżonym zarządzeniem doszło do powierzenia stanowiska Dyrektora jednemu z pozostałych kandydatów biorących udział w procedurze konkursowej. Niewątpliwie zatem skarżącemu w sprawie przysługiwała legitymacja skargowa, gdyż kwestionowany przez niego wynik konkursu należy postrzegać jako bezpośrednio wiążący się z naruszeniem jego interesu prawnego.
W myśl art. 147 § 1 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 i 4 u.s.g., w myśl którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne, przy czym stwierdzenie nieważności następuje wyłącznie w przypadku istotnego naruszenia prawa (nadmienić należy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności wyłączające stwierdzenie nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy
o jakich mowa w art. 94 ust. 1 u.s.g.). Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwa stwierdzenia sprzeczności z prawem uchwały lub zarządzenia organu gminy ustawodawca nie określił rodzaju uzasadniających to naruszeń, niemniej
w judykaturze za istotne naruszenie prawa przyjmuje się uchybienie prowadzące do skutków które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym, przez co należy rozumieć niezgodność z aktami prawa powszechnie obowiązującego, a więc z Konstytucją, ustawami, aktami wykonawczymi oraz
z powszechnie obowiązującymi aktami prawa miejscowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych za istotne naruszenie prawa uznaje się m.in. wydanie zarządzenia przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia zarządzenia o określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą wydania zarządzenia, naruszenie procedury jego wydania (tak m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 maja 2011 r. II OSK 412/11 - LEX nr 1081781 i z 12 kwietnia 2011 r. II OSK 117/11 - LEX nr 1081742).
Istota rozpoznawanej sprawy co do zasady sprowadza się do oceny, czy Komisja Konkursowa powołana przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] do przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] prawidłowo (uchwałą z [...] sierpnia 2022 r. nr [...]) odmówiła dopuszczenia W.B. do udziału w konkursie w związku z niespełnieniem warunków formalnych.
W ocenie Sądu, postępowanie Komisji w tym zakresie było wadliwe, czego nie dostrzegł i nie uwzględnił Burmistrz zatwierdzając konkurs (zarządzenie z [...] sierpnia 2022 r. nr [...]) i powierzając stanowisko Dyrektora (zarządzenie z [...] sierpnia 2022 r. nr [...]) jednemu z kontrkandydatów skarżącego wyłonionego w wyniku tego konkursu, czym także uchybił regulującym tę materię przepisom.
Stosownie do art. 63 u.P.o., stanowisko dyrektora szkoły lub placówki powierza organ prowadzący szkołę lub placówkę (ust. 1), a kandydata na stanowisko dyrektora wyłania się w drodze konkursu, przy czym kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora (ust. 10); zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 u.P.o., w przypadku szkół i placówek prowadzonych przez jednostki samorządu terytorialnego, zadania i kompetencje organu prowadzącego określone m.in.
w art. 63 ust. 1, 12-14, 18 i 20 wykonuje odpowiednio wójt (burmistrz, prezydent miasta), zarząd powiatu, zarząd województwa.
Aktem prawnym normującym sposób i tryb przeprowadzania konkursu jest przywoływane już wyżej - wydane na podstawie art. 63 ust. 20 u.P.o. – rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej.
Konkurs ogłasza organ prowadzący przedszkole, szkołę lub placówkę (§ 1
ust. 1 rozporządzenia), co w niniejszej sprawie uczyniono zarządzeniem Burmistrza
z 25 kwietnia 2022 r. nr 29/2022, którego załącznik stanowiło "Ogłoszenie
o konkursie" zawierające wskazania, jakie wymagania powinny spełniać osoby przystępujące do konkursu (pkt 1) oraz co powinny zawierać ich oferty (pkt 2). Wskazanie w pkt 2 "Ogłoszenia o konkursie" co do niezbędnej zawartości ofert odpowiadało treści § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia MEN z 11 sierpnia 2017 r.
w sprawie regulaminu konkursu (...), które w ppkt c) wymienia oświadczenia zawierające następujące dane osobowe kandydata: imię (imiona) i nazwisko, datę
i miejsce urodzenia, obywatelstwo, miejsce zamieszkania (adres do korespondencji).
W wykonaniu § 1 ust. 2 pkt 5 w/w rozporządzenia MEN z 11 sierpnia 2017 r. – stosownie do którego ogłoszenie konkursu zawiera m.in. także informację o sposobie i terminie składania ofert - w pkt 4 "Ogłoszenia o konkursie" zapisano, że oferty należało składać w zamkniętych kopertach z podanym adresem zwrotnym
i dopiskiem "Konkurs na stanowisko Zespołu Szkół w [...]" w terminie do
16 maja 2022 r. na adres Urzędu Miasta i Gminy w [...].
Z protokołu posiedzenia Komisji Konkursowej z [...] sierpnia 2022 r. wynika, że wszystkie 3 złożone do konkursu oferty wpłynęły w terminie, z tym, że ma kopercie
z ofertą W.B. nie było podanego adresu zwrotnego, w związku
z czym "Komisja zwróciła uwagę, że kandydat nie spełnił wymogów formalnych wynikających z ogłoszonego konkursu".
W ocenie Sądu, w kontekście powyższego, jakkolwiek zapis pkt 4 "Ogłoszenia o konkursie" co do podania przez kandydata na kopercie z ofertą adresu zwrotnego mógłby być bez głębszej analizy uznany za wpisujący się w wymóg rozporządzenia co do zamieszczenia w ogłoszeniu konkursu informacji o sposobie i terminie składania ofert, to jednak jako zbyt daleko idące i nie znajdujące uzasadnienia prawnego jawi się stanowisko, aby brak wskazania takiego adresu na kopercie
z ofertą traktować jako jej brak formalny i wywodzić z tego dla składającej ją osoby negatywne konsekwencje w postaci niedopuszczenia do postępowania konkursowego.
W tym zakresie należy zauważyć, że przepisy rozporządzenia wyraźnie oddzielają wymóg podania w ogłoszeniu o konkursie informacji o sposobie i terminie składania ofert od wskazania wymaganych do złożenia przez kandydata dokumentów. Jednym z nich, jak już wskazano wyżej, jest oświadczenie obejmujące "miejsce zamieszkania (adres do korespondencji)". Zdaniem Sądu, skoro oświadczenie z danymi adresowymi kandydata stanowi jeden z dokumentów podlegających złożeniu z ofertą a żaden inny przepis rozporządzenia do kwestii danych adresowych nie odnosi się, to tylko brak takiego oświadczenia w ofercie dyskwalifikowałby ją jako dotkniętą brakami formalnymi. Odmienne uznanie – zgodne ze stanowiskiem Komisji Konkursowej i Burmistrza – stawiałoby bowiem pod znakiem zapytania celowość składania przez kandydata takiego oświadczenia (które z założenia czemuś ma służyć), co przy założeniu racjonalności działania normodawcy należy wykluczyć (służy ono właśnie ustaleniu "adresu zwrotnego" kandydata, tj. miejsca zamieszkania lub adresu do korespondencji).
Tym samym brak wskazania przez skarżącego na kopercie z ofertą adresu zwrotnego nie mógł być potraktowany jako jej brak formalny i uzasadniać działań Komisji Konkursowej, która w związku z tym na podstawie § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia MEN z 11 sierpnia 2017 r. odmówiła dopuszczenia go do postępowania konkursowego. Zgodnie z § 4 ust. 2, komisja podejmuje uchwałę
o odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego, jeżeli:
1) oferta została złożona po terminie; 2) oferta nie zawiera wszystkich dokumentów wskazanych w ogłoszeniu konkursu; 3) z oferty wynika, że kandydat nie spełnia wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu. Wywiedziony przez Komisję jako brak formalny oferty fakt niewskazania przez skarżącego adresu zwrotnego na kopercie
z ofertą nie spełniał żadnego z enumeratywnie wymienionych kryteriów rozporządzenia uzasadniających odmowę dopuszczenia go do postępowania konkursowego, w tym zwłaszcza nie wpisywał się w brak oferty co do dokumentu wskazanego w ogłoszeniu o konkursie ani brak spełnienia przez skarżącego jako kandydata wymagań wskazanych w ogłoszeniu konkursu.
W opisanej sytuacji zapis pkt 4 "Ogłoszenia o konkursie" co do zamieszczenia na kopercie z ofertą takiego adresu można postrzegać więc jedynie przez pryzmat zamiaru ułatwienia i przyspieszenia działań Komisji związanych z powiadomieniem osób składających oferty o terminie i miejscu przeprowadzenia postępowania konkursowego bez wcześniejszego otwierania kopert, aczkolwiek – co wymaga wyraźnego podkreślenia - takiego zakazu dla przewodniczącego komisji konkursowej przed jej posiedzeniem przepisy normujące przeprowadzanie postępowania konkursowego nie przewidują (jego kompetencję w tym zakresie należy wywieść
z § 3 ust. 1 rozporządzenia, zgodnie z którym przewodniczący komisji ustala termin
i miejsce posiedzenia komisji, o czym powiadamia pozostałych członków komisji oraz kandydatów nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia). Odmienne uznanie podważałoby również sens przepisu przewidującego obowiązek złożenia
w ramach wymaganych dokumentów oświadczenia o miejscu zamieszkania /adresie do korespondencji, jeżeli już z brakiem podania adresu zwrotnego na kopercie
z ofertą miałyby się wiązać określone konsekwencje.
/niejako na marginesie Sąd zauważa, chociaż nie ma to znaczenia w niniejszej sprawie i nie odnoszą się do tego obowiązujące przepisy, że czynność otwarcia kopert przez przewodniczącego komisji konkursowej (po upływie terminu składania ofert) w celu ustalenia adresu kandydata powinna zostać udokumentowana, w tym także co do ich zawartości, oczywiście bez dokonywania jakichkolwiek czynności weryfikacyjnych czy merytorycznych jako zastrzeżonych do wyłącznej właściwości komisji konkursowej/.
Na tle zapisów protokołu z posiedzenia Komisji Konkursowej z [...] sierpnia 2022 r. i przyjętego przez nią stanowiska co do braku spełniania przez ofertę skarżącego wymogów formalnych, samo jej działanie jawi się zresztą co najmniej jako niekonsekwentne.
Po stwierdzeniu, że na konkurs wpłynęły 3 oferty, przy czym na kopercie z ofertą skarżącego nie było podanego adresu zwrotnego, w protokole znalazł się zapis, że
w związku z jego brakiem przewodnicząca Komisji /przed jej posiedzeniem
[...] sierpnia 2022 r./ otworzyła kopertę w celu zapoznania się z danymi adresowymi kandydata i na tej podstawie zawiadomiła go o terminie i miejscu przeprowadzenia konkursu. W związku z tym w kolejnym zapisie "Komisja zwróciła uwagę, że kandydat nie spełnił wymogów formalnych wynikających z ogłoszonego konkursu (brak adresu zwrotnego na kopercie, co spowodowało wcześniejsze otwarcie koperty)".
Abstrahując od braku słuszności takiego stanowiska Komisji z powodów wyżej opisanych (przy jednoczesnej aprobacie działań Przewodniczącego Komisji związanych z otwarciem koperty z ofertą skarżącego w celu ustalenia jego adresu
i zawiadomienia go o terminie posiedzenia Komisji), uznanie, że kandydat nie spełnił wymogów formalnych wynikających z ogłoszenia o konkursie czyniło bezprzedmiotowe jakiekolwiek dalsze czynności względem jego oferty i już na tym etapie powinno skutkować podjęciem uchwały o niedopuszczeniu go do postępowania konkursowego. Tymczasem, jak wynika z dalszych zapisów protokołu, Komisja kolejno stwierdziła, że wszystkie oferty wpłynęły w wymaganym terminie, po czym jej członkowie przystąpili do analizy złożonej przez kandydatów dokumentacji pod kątem zgodności z zapisami rozporządzenia MEN z dnia 11 sierpnia 2017 r.
i dopiero po tym przeprowadzono głosowanie, w wyniku którego do dalszego etapu postępowania dopuszczono kontrkandydatów skarżącego, zaś jemu – w związku ze stwierdzonym wcześniej niespełnieniem warunków formalnych (uzasadnienie uchwały Komisji Konkursowej nr [...] z [...] sierpnia 2022 r.) – takiego dopuszczenia odmówiono. Zdaniem Sądu, uznanie przez Komisję braku spełnienia przez kandydata wymogów formalnych (przy hipotetycznym założeniu prawidłowości tego stanowiska) wykluczało dalsze działania względem jego oferty, z tym zwłaszcza analizę złożonej przez niego dokumentacji. Podjęcie uchwały o niedopuszczeniu skarżącego do udziału w konkursie (niezależnie od wadliwości takiego stanowiska) dopiero po analizie dokumentacji jego i pozostałych kandydatów – mimo wcześniejszego uznania przez Komisję braku spełniania przez jego ofertę warunków formalnych – należałoby więc także postrzegać w opisanym przypadku jako spóźnione i naruszające § 4 ust. 1 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu (...), który nie statuuje obowiązku jednoczesnego podejmowania uchwał o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego w stosunku do wszystkich kandydatów, chociaż oczywiście co do zasady również tego nie wyklucza (przepis ten stanowi, że Komisja, na podstawie złożonej oferty, podejmuje uchwałę o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego). Przedstawiony sposób procedowania Komisji Konkursowej naruszając wskazane przepisy § 4 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r. generalnie stawia także pod znakiem zapytania obiektywizm jej działania w wyborze kandydata na stanowisko Dyrektora.
/mimo że nie ma to praktycznego znaczenia w sprawie, w związku z argumentacją skargi Sąd ubocznie pragnie podkreślić, że wobec niedopuszczenia skarżącego przez Komisję do udziału w postępowaniu konkursowym, samo w sobie nie było nieprawidłowe postępowanie Przewodniczącej Komisji Konkursowej, która
[...] sierpnia poinformowała go jedynie, że jego oferta nie spełnia wymogów formalnych i że nie zostaje dopuszczony do konkursu, zaś uzasadnienie tego
– z wyjaśnieniem, na czym polegał ten brak – otrzymał dopiero w pisemnej odpowiedzi z [...] sierpnia 2022 r. na swój wniosek z [...] sierpnia 2022 r.
o uzasadnienie odrzucenia oferty; zgodnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r., czynności komisji poprzedzające podjęcie uchwały o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego odbywają się bez udziału kandydatów, a po ich zakończeniu przewodniczący komisji informuje ustnie kandydatów o dopuszczeniu albo odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego (nie ma on zatem obowiązku jednoczesnego podania przyczyn odmowy).
Kandydat, któremu odmówiono dopuszczenia do postępowania konkursowego, może, w terminie 3 dni od otrzymania ustnej informacji o odmowie dopuszczenia do postępowania konkursowego, wystąpić z pisemnym wnioskiem o podanie przyczyn odmowy. Przewodniczący komisji informuje kandydata pisemnie w postaci papierowej o przyczynach odmowy dopuszczenia do postępowania konkursowego
w terminie 7 dni od dnia złożenia wniosku (§ 4 ust. 4 rozporządzenia)/.
Bezzasadna odmowa dopuszczenia skarżącego do postępowania konkursowego skutkowała wadliwością tego postępowania, w wyniku którego Komisja wyłoniła kandydata na stanowisko Dyrektora w osobie M.B.
Stosownie do § 8 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia z 11 sierpnia 2017 r., organ prowadzący publiczną szkołę zatwierdza konkurs albo unieważnia konkurs
i zarządza ponowne jego przeprowadzenie w razie stwierdzenia nieuzasadnionego niedopuszczenia kandydata do postępowania konkursowego.
Ponieważ powyższej wadliwości nie dostrzegł i nie uwzględnił Burmistrz Miasta
i Gminy [...], zatwierdzając konkurs, jako naruszające wskazany przepis § 8 ust. 2 pkt 1 należy uznać więc także jego zarządzenie nr [...] z 18 maja 2022 r. w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół
w [...], a w konsekwencji także zaskarżone zarządzenie z tego samego dnia nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół
w [...] na okres od 1 września 2022 r. do 31 sierpnia 2027 r. M.B. Tylko bowiem prawidłowo przeprowadzony konkurs upoważniał Burmistrza do jego zatwierdzenia i powierzenia stanowiska Dyrektora.
Reasumując, brak wskazania przez skarżącego adresu zwrotnego na kopercie z jego ofertą nie mógł stanowić podstawy do odmowy dopuszczenia jego kandydatury do postępowania konkursowego. Ponieważ z tej przyczyny zasadne okazały się zarzuty wniesionej skargi wydania niezgodnie z prawem zaskarżonego zarządzenia Burmistrza z 18 sierpnia nr [...] w sprawie powierzenia stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w [...], Sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. stwierdził jego nieważność.
Analogiczną sankcję Sąd zastosował względem poprzedzającego zaskarżone zarządzenie zarządzenia Burmistrza z 18 sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...] oraz uchwały Komisji Konkursowej z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w sprawie odmowy dopuszczenia kandydata /skarżącego/ do postępowania konkursowego na stanowisko Dyrektora Zespołu Szkół w [...]; zgodnie z art. 135 P.p.s.a., sąd – jako niezwiązany granicami skargi - stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
O zwrocie przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] na rzecz skarżącego kosztów postępowania (obejmujących równowartość opłaconego wpisu od skargi
w kwocie 300 zł) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.