II SA/Rz 1232/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2021-11-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnazarzutyterminpostępowanie egzekucyjneprawo wodneSKOWSAskarżącyorgan egzekucyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające uwzględnienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej, uznając je za wniesione po terminie.

Skarga dotyczyła postanowienia SKO odmawiającego uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te zostały wniesione przez B. C. po upływie 11 lat od doręczenia tytułu wykonawczego. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że zarzuty były wniesione z uchybieniem terminu, co uniemożliwiło ich merytoryczne rozpoznanie.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z maja 2021 r., która utrzymała w mocy postanowienie Wójta Gminy z marca 2021 r. o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te zostały zgłoszone przez B. C. po upływie terminu. Wójt Gminy pierwotnie nakazał B. C. wykonanie obowiązku przywrócenia stosunków wodnych na gruncie decyzją z 2005 r., która stała się ostateczna w listopadzie 2005 r. Po kilku upomnieniach i nałożeniu grzywien, w grudniu 2009 r. wystawiono tytuł wykonawczy, który doręczono B. C. wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny. W tytule wykonawczym znajdowało się pouczenie o prawie do zgłoszenia zarzutów w terminie 7 dni. Zarzuty zostały złożone dopiero w październiku 2020 r., czyli ponad 10 lat po terminie. SKO utrzymało w mocy postanowienie Wójta, podkreślając, że zarzuty wniesiono po terminie. B. C. zaskarżyła postanowienie SKO do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację przepisów dotyczących dopuszczalności egzekucji i braku uzasadnienia. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu, co zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.) uniemożliwia ich merytoryczne rozpoznanie. Sąd podkreślił, że termin na zgłoszenie zarzutów jest terminem zawitym. Stwierdził również, że postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi przed zmianą ustawy z 2019 r., zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej. Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa i oddalił skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty wniesione po upływie ustawowego terminu nie podlegają merytorycznemu rozpoznaniu.

Uzasadnienie

Termin do zgłoszenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym jest terminem zawitym. Jego niedochowanie powoduje bezskuteczność czynności prawnej, a tym samym uniemożliwia organom merytoryczne odniesienie się do treści zgłoszonych zarzutów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

u.p.e.a. art. 27 § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Określa termin 7 dni na zgłoszenie zarzutów od dnia doręczenia tytułu wykonawczego.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Dotyczy podstaw zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Błędnie zastosowany przez stronę skarżącą.

u.p.e.a. art. 7 § § 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Niezastosowany przez stronę skarżącą.

u.p.e.a. art. 17 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Niezastosowany przez stronę skarżącą w kontekście uzasadnienia.

k.p.a. art. 61

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 168

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 134

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 45 § § 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw art. 13 § ust. 1

Reguluje stosowanie przepisów dotychczasowych do postępowań wszczętych przed wejściem w życie nowelizacji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały wniesione po upływie ustawowego terminu 7 dni od doręczenia tytułu wykonawczego. Uchybienie terminowi na zgłoszenie zarzutów powoduje ich bezskuteczność i uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie. Postępowanie było prowadzone zgodnie z przepisami obowiązującymi przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2019 r.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów KPA i u.p.e.a. (m.in. błędna interpretacja przepisów, brak uzasadnienia, niedopuszczalność egzekucji) nie mogły zostać uwzględnione z uwagi na ich wniesienie po terminie.

Godne uwagi sformułowania

termin na wniesienie zarzutów ma charakter terminu zawitego uchybienie terminowi ustawowemu nie wywołuje skutków prawnych takich, jak wniesienie zarzutów z zachowaniem ustawowego terminu rozpoznanie zarzutów przez Wójta Gminy czy SKO, stanowiłoby w tej sytuacji rażące naruszenie prawa

Skład orzekający

Marcin Kamiński

przewodniczący

Paweł Zaborniak

sprawozdawca

Maria Mikolik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie rygorystycznego stosowania terminów w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zwłaszcza w kontekście zarzutów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wniesienia zarzutów po bardzo długim okresie od doręczenia tytułu wykonawczego. Interpretacja przepisów dotyczących formy rozstrzygnięcia o zarzutach wniesionych po terminie może być przedmiotem dalszych dyskusji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy rutynowego problemu proceduralnego związanego z terminami w postępowaniu egzekucyjnym, co jest ważne dla praktyków, ale mało interesujące dla szerszej publiczności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1232/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-08-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Marcin Kamiński /przewodniczący/
Maria Mikolik
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
art. 27 § 1 pkt 9, art. 33 § 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi B. C. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej zwane : SKO lub Kolegium) z dnia [...] maja 2021 r., znak [...], wydane w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wójta Gminy [....]z dnia [...] marca 2021 r., znak [...], o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia ich po upływie terminu.
W zaskarżonym postanowieniu przyjęto następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wójt Gminy [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r., znak: [...], odmówił uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez zobowiązaną B. C w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia ich po upływie terminu. W uzasadnieniu Organ wskazał zaś, że decyzją z dnia [....] września 2005 r. nakazał B. C. wykonanie na własnej działce rowu odprowadzającego wody. Ta decyzja stała się ostateczna w dniu 17 listopada 2005 r. Następnie w dniach 26 września 2008 r. oraz 30 listopada 2009 r. zostały B. C. doręczone upomnienia z wyznaczonymi terminami do wykonania nałożonego decyzją obowiązku, jednak obowiązek nie został przez B. C. wykonany. Z uwagi na powyższe w dniu 28 grudnia 2009 r. został wystawiony tytuł wykonawczy oraz wydano postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 500 zł. Tytuł wykonawczy z dnia 28 grudnia 2009 r. został doręczony stronie w dniu 30 grudnia 2009 r., jednocześnie z doręczeniem pierwszego postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Z uwagi na brak wykonania obowiązku dnia [...] sierpnia 2011 r. wydano kolejne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 2.000 zł oraz dnia 5 czerwca 2014 r. postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 5.000 zł. Wszystkie powyższe grzywny zostały wyegzekwowane w trybie przewidzianym dla egzekucji należności pieniężnych i nie doprowadziły do dobrowolnego wykonania obowiązku. W dniu [...] września 2020 r. zostało wydane kolejne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł z terminem wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym do dnia 31 grudnia 2020 r. Do chwili obecnej obowiązek nie został jednak wykonany.
Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte jeszcze przed wejściem w życie ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070, z późn. zm.), co oznacza, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. (art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej). Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zgłasza się co do zasady w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu egzekucyjnego. Tytuł egzekucyjny z dnia 28 grudnia 2009 r. został doręczony zobowiązanej w dniu 30 grudnia 2009 r.
Z powyższym postanowieniem nie zgodziła się B. C. reprezentowana przez radcę prawnego i pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r. złożyła na nie zażalenie do SKO, zarzucając naruszenie przepisów procesowych. Wniesiono o uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy.
SKO postanowieniem z dnia [...] maja 2021 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie Wójta. Podkreślono w nim, iż w rozpatrywanym przypadku nie ulega wątpliwości, że tytuł wykonawczy został doręczony B. C. dnia 30 grudnia 2009 r. (kserokopia zwrotnego potwierdzenia odbioru tytułu wykonawczego wraz z postanowieniem o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia). W tytule wykonawczym w części G zawarte zostało pouczenie o przysługującemu zobowiązanej w terminie 7 dni prawie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Siedmiodniowy termin na wniesienia zarzutów upłynął więc z dniem 6 stycznia 2010 r. Tymczasem zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zostały złożone pismem z dnia 9 października 2020 r., które w tym samym dniu zostało złożone na poczcie. Nie ulega więc wątpliwości, że termin na wniesienie zarzutów nie został dochowany a tym samym zgłoszone zarzuty nie podlegają rozpatrzeniu. Jednocześnie przyznano rację Organowi I instancji, że kwestia rodzaju rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego w sytuacji wniesienia zarzutów z uchybieniem terminu, wobec braku regulacji ustawowej w tym zakresie, budzi wątpliwości orzecznicze. Orzecznictwo wskazuje na kilka możliwych rozwiązań w tym zakresie w tym wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów. Kolegium przyjęło za dopuszczane rozstrzygnięcie Wójta Gminy [....], którym odmówiono uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia ich po upływie ustawowego terminu. Z uwagi na wniesienie zarzutów po wyznaczonym ustawowo terminie brak jest również możliwości merytorycznego zbadania ich zasadności.
B. C. w ustawowym terminie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej WSA) opisane wyżej postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2021 r., zarzucając naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego, tj.:
1) art. 61 i 63 oraz 64 § 2 Kpa - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i w efekcie bezzasadne przyjęcie, że treść pism pełnomocnika - treść zarzutów do postanowienia z dnia 12 marca 2021 r. pełnomocnika dotyczyła wyłącznie innych niż te, które zostały wyraźnie przytoczone i wyjaśnione w treści pisma pełnomocnika - zażalenia z dnia 6 kwietnia 2021 r., podczas gdy zarówno odwołanie się do treści przepisu jak i treść uzasadnienia potwierdza, iż wywody zarówno wskazane przez organ I instancji jak i SKO zupełnie pominęły konieczność ustosunkowania się do treści tych pisma albo poprzez wystąpienie do pełnomocnika z określeniem (sprecyzowaniem) treści żądania przed wydaniem rozstrzygnięć w sprawie albo powinny rozpatrzyć żądanie zgodnie z jego treścią i w sposób całościowy jeszcze raz przytaczane i wyjaśniane treści zażalenia. Wadliwość tego postępowania mógł naprawić organ odwoławczy czego nie uczynił, de facto skupiając się na tylko tej formalnej stronie części pisma - zarzutów pełnomocnika i zażalenia zupełnie pomijając treść pism mojego pełnomocnika i zasadność stanowiska skarżącej. SKO nie wskazuje, jakie dowody organ przeprowadził samodzielnie, tak jak nie wskazuje, jakie czynności procesowe podjął organ w celu weryfikacji twierdzeń żalącego się i organu I instancji. SKO w uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia w ogóle nie wskazuje, na stanowisko organu I instancji w przedmiotowej sprawie i de facto nie odnosi się do niego, z którego to stanowiska wynika, że organ I instancji przyjął, że gdyby treść zażalenia wskazywała na zarzuty o których wg tego organu mowa w określonych przepisach, to wówczas doszłoby do ich merytorycznego rozpatrzenia. Problem w tym, że organ I instancji tych zarzutów się nie dopatrzył, tymczasem SKO w ogóle nie zauważa zarówno stanowisko organu I instancji jak i faktu, że rozstrzygnięcie oparte było na określonej interpretacji treści zażalenia pełnomocnika. Stwierdzenia SKO bez oparcia się na jakichkolwiek dokumentach dotyczących treści środków zaskarżenia a nawet i poza tytułem i wyrywkowo wskazanymi środkami - samej sprawy egzekucyjnej i zestawienia z treścią pisma mojego pełnomocnika, wskazują w sposób dobitny, że przedmiotowe orzeczenie jest wadliwe;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 7 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracyjnym (dalej "u. p. e. a.") w związku z art. 18 u. p. e. a. poprzez ich błędną wykładnię a w konsekwencji błędne zastosowanie (art. 18 u. p. e. a.), w związku z art. 168 kpa) oraz niezastosowanie (art. 7 § 3 u. p. e. a.), a w konsekwencji zaakceptowanie stanowiska organu I instancji zawierającego błędne stwierdzenie, że zobowiązany nie wykonał obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego z dnia 28 grudnia 2009 r. w sytuacji w której organ ten — zarówno I jak i II instancji, w żaden sposób nie uzasadnił na jakiej podstawie dokonał stwierdzenia, a mianowicie że B. C. nie wykonała obowiązku objętego ww. tytułem wykonawczym w sytuacji, w której mój pełnomocnik wskazał, że obowiązek ten jest nie egzekwowalny, a organowi już wcześniej zostały przedstawione argumenty uzasadniające stwierdzenie, że przedmiotowe postępowanie jest bezprzedmiotowe z uwagi brak podstaw faktycznych i prawnych do jego prowadzenia przez Wójta Gminy [....]. Zaznaczyć należy, że potwierdzeniem tych okoliczności jest pismo które ostatnio otrzymał pełnomocnik z zapytaniem — wnioskiem o udzielenie informacji czy został wykonany obowiązek wynikający z tytułu wykonawczego.
17 § 1 u. p. e. a. w związku z art. 126 KPA w związku z art. 107 § 3 KPA poprzez ich niezastosowanie i niewskazanie w decyzji uzasadnienia dla wydania przedmiotowego postanowienia tak pod względem faktycznym jak i prawnym, brak jakiegokolwiek odniesienia się do merytorycznego stanowiska organu I instancji co spowodowało, że organ II instancji zupełnie pominął w uzasadnieniu okoliczności faktyczne i prawne wskazywane w zarzutach i zażaleniu, w tym dlaczego zdaniem skarżącej obowiązek ten jest nieegzekwowalny i dlaczego zasadne jest umorzenie przedmiotowego postępowania, jeszcze raz należy pokreślić że stanowisku zarówno organu I instancji jak i organu II instancji przeczy ostatnio otrzymane wezwanie organu I instancji do udzielenia w formie pisemnej informacji z prośbą o informację czy obowiązek ten został wykonany
art. 33 § 1 pkt 1, 6 i 9 u. p. e. a. w związku z art. 19 u. p. e. a. ich błędną wykładnię, a w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że przedmiotowe obowiązki został sformułowane w sposób który spowodował że organ II instancji w ślad za organem I instancji uznał że przedmiotowe zarzuty zostały złożone z uchybieniem terminu, podczas gdy organ II instancji nie odniósł się ani do tego co wskazał organ I instancji ani do tych okoliczności które wskazał pełnomocnik w zażaleniu w związku z czym skarżąca cytuje ponownie treść zarzutu pełnomocnika przytaczając w tym miejscu na uzasadnienie jego aktualności a mianowicie że "wskazany przez organ, np. jako zarzut o " niedopuszczalności egzekucji administracyjnej’’, podczas gdy treść pisma i zarzutu (art. 33 §1 pkt 6) i jego uzasadnienie wskazuje na kontekst i treść przeciwną wnioskowi organu albowiem wskazuje, że w danych okolicznościach wobec braku podjęcia przez organ działania, nie sposób przyjąć iż mamy do czynienia z dopuszczalnością danego środka, a tym samym dopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, tym bardziej że wskazane argumenty tak faktyczne jak i prawne uzasadniają stwierdzenie o niedopuszczalności zastosowania przedmiotowego środka w konsekwencji braku dopuszczalności tegoż środka egzekucyjnego. Nie sposób przyjąć innego rozumienia przedmiotowego zarzutu, a organ dokonuje własnej, nieuprawnionej oceny nie odwołując się do treści tegoż zarzutu i jego uzasadnienia, a jednocześnie sam organ wskazuje, że zarzut taki może być wniesiony w ciągu 7 dni od dnia doręczenia postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego i w tym zakresie został sformułowany został zarzut, to jednak organ nie rozpatrzył go wskazując na złożenie go bez wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu.
Mając na uwadze powyższe wniesiono do Sądu o uchylenie w całości postanowienia SKO z dnia [...] maja 2021 r. utrzymującego w mocy postanowienie Wójta z dnia [...] marca 2021 r., ewentualnie stwierdzenie nieważności postanowień o których mowa, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie - na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. - dowodu z dokumentów: 1) akt sprawy zakończonych decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] października 2015 r. - akt postępowania egzekucyjnego – [....] - na okoliczność ich treści; 2) wezwanie Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. - na okoliczność jego treści.
SKO w odpowiedzi na skargę B. C. wniosło o jej oddalenie, jednocześnie składając wniosek o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Kolegium w całości podtrzymało motywy swego rozstrzygnięcia w sprawie, podkreślając, że zarzuty zgłoszone przez stronę nie mogły zostać rozpoznane z uwagi na wniesienie ich po upływie terminu dla tego środka zaskarżenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna, została przez Sąd oddalona w całości.
Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie SKO wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Jak wynika z sentencji i uzasadnienia kontrolowanego aktu przyczyną odmowy uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przez fachowego pełnomocnika skarżącej, było wniesienie ich po upływie terminu przewidzianego w przepisach u.p.e.a.
Postępowanie Kolegium opiera się na rzetelnie zebranym i rozpatrzonym materiale dowodowym, który stanowił wystarczające oparcie do wydania skontrolowanego postanowienia – art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a.. WSA nie dopatrzył się więc żadnych uchybień w zastosowaniu przez Organ norm K.p.a. o postępowaniu wyjaśniającym w administracji. W tych okolicznościach nie było też potrzeby poszerzania postępowania dowodowego o dokumenty wskazane w treści skargi oraz przeprowadzanie z nich dowodu na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a.
Znajduje pełne potwierdzenie w aktach sprawy ustalenie Organu orzekającego, iż tytuł wykonawczy skutkujący wszczęciem postępowania egzekucyjnego został doręczony zobowiązanej ok. 11 lat temu, bo dnia 30 grudnia 2009 r. Co istotne, tytuł wykonawczy został wystawiony przez Organ egzekucyjny dnia 28 grudnia 2009 roku, a dotyczył wykonania ostatecznej decyzji administracyjnej Wójta Gmin [...] z dnia [...] września 2005 r., znak [...], o nakazaniu przywrócenia stosunków wodnych na gruncie do stanu poprzedniego w określony w tej treści decyzji sposób. Potwierdza te okoliczności kopia zwrotnego potwierdzenia odbioru pism adresowanych do B. C. znajdująca się w aktach postępowania administracyjnego. W tym samym dniu zostało również doręczone skarżącej postanowienie Wójta z dnia [...] grudnia 2009 r., o zastosowaniu środka egzekucyjnego w postaci nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 500 zł. W treści tytułu wykonawczego wyraźnie pouczono zobowiązaną o prawie wniesienia zarzutów oraz o ich dopuszczalnych podstawach. Wskazano także, iż prawo skorzystania z tego środka zaskarżenia przysługuje zobowiązanej w terminie 7 dni, co odpowiada obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r. przepisom u.p.e.a.
Słuszność ma Kolegium, wyjaśniając w uzasadnieniu swego postanowienia, iż zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym należą do środków zaskarżenia, które przysługują zobowiązanemu wyłącznie w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w jego toku co wynika z treści art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. Przepis powyższy w sposób wyraźny ograniczał terminem siedmiodniowym prawo wniesienia zarzutów, z którego zobowiązany mógł skorzystać od chwili doręczenia mu odpisu tytułu wykonawczego. Po upływie zakreślonego w ustawie terminu na wniesienie zarzutów zobowiązany do wykonania obowiązku administracyjnego nie może już skutecznie kwestionować m.in. podstaw wszczęcia postępowania egzekucyjnego, za pomocą tego środka prawnego. Dlatego trafnie WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 6 maja 2021 r. wnioskuje, że termin do zgłoszenia zarzutów przeciwegzekucyjnych (7 dni) ma charakter terminu zawitego, a więc jego niedochowanie powoduje bezskuteczność czynności prawnej, tj. wniesienia zarzutów. Zachowanie tego terminu jest zatem warunkiem skuteczności czynności procesowej (wniesienia zarzutów) dokonanej przez zobowiązaną, a uchybienie terminowi ustawowemu nie wywołuje skutków prawnych takich, jak wniesienie zarzutów z zachowaniem ustawowego terminu. Okoliczność wniesienia zarzutów po upływie terminu ustawowego wyklucza możliwość ich merytorycznego rozpoznania (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 6 maja 2021 r., sygn. I SA/Gl 267/21, LEX nr 3185140.).
Ponieważ tytuł egzekucyjny został skutecznie doręczony Skarżącej 30 grudnia 2009 r., to tym samym prawo wniesienia zarzutów przysługiwało jej wyłącznie do dnia 6 stycznia 2010 r. Pełnomocnik skarżącej, składając w dniu 9 października 2020 r., czyli ok. 10 lat po skutecznym upływie terminu, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w sposób oczywisty nie dochował terminu ustawowego na skorzystanie z tego środka zaskarżenia, co w istocie uniemożliwiło Organom obu instancji merytoryczne odniesienie się do treści zgłoszonych zarzutów, jako wyraźnie spóźnionych. Rozpoznanie zarzutów przez Wójta Gminy czy SKO, stanowiłoby w tej sytuacji rażące naruszenie prawa.
Jednocześnie pisma zatytułowanego "Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego" podpisanego przez osobę wykonującą zawód radcy prawnego, opartego na podstawach prawnych z art. 33 § 1 u.p.e.a. nie można było zakwalifikować w inny sposób niż jako zarzut zgłoszony w sprawie prowadzonej wobec skarżącej egzekucji. Sąd na marginesie zauważa, że wykonanie w całości obowiązku poddanego egzekucji, po wszczęciu postępowania egzekucyjnego i po upływie terminu na wniesienie zarzutów, może stanowić podstawę wniosku strony o odstąpienie od czynności egzekucyjnych na podstawie art. 45 § 1 u.p.e.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze trafnie wyjaśnia również, iż orzecznictwo sądowe wskazuje na różne formuły rozstrzygnięć stwierdzających naruszenie terminu na wniesienie zarzutów. Spośród istniejących możliwości Organy obu instancji wybrały odmowę uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego z powodu wniesienia ich po upływie terminu. Przyjęte rozwiązanie, jako w pełni dopuszczalne z uwagi na niejasno skonstruowane przepisy u.p.e.a. należało w tej sytuacji zaakceptować. Poza tym, ewentualna niezgodność z prawem osnowy rozstrzygnięć nie miałaby jakiegokolwiek przełożenia na istotę sprawy wobec ewidentnie naruszonego przez Stronę terminu na skorzystanie z instytucji zarzutów w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej. W rezultacie nie miała miejsca jakakolwiek postać naruszenia przepisom postępowania administracyjnego czy przepisom prawa materialnego o jakich mowa w we wniesionej skardze. Domaganie się w takiej sytuacji merytorycznego rozstrzygnięcia o zasadności złożonych zarzutów wobec prowadzonego postępowania egzekucyjnego jest oczywiście niezasadne. Dlatego uwzględnienie skargi w/w doprowadziłoby do oczywistego naruszenia przepisów u.p.e.a. o terminie na złożenie zarzutów.
Potwierdzić też należało prawidłowe zastosowanie przez Organy obu instancji przepisów u.p.e.a. aktualnie nie obowiązujących. Otóż stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 2070), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 (tj. u.p.e.a.) i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponieważ przedmiotowe postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku administracyjnego skarżącej zostało wszczęte jeszcze przed tą zmianą, to w sprawie tak jak uczyniono należało kierować się przepisami u.p.e.a. obowiązującymi do dnia 29 lipca 2020 r.
Sąd działając poza granicami zarzutów skargi nie dostrzegł w działaniach procesowych Organów obu instancji jakichkolwiek powodów do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Zatem skontrolowane postanowienia wydane w toku postępowania, jako zgodne z przepisami procesowymi i materialnoprawnymi powinny pozostać w obrocie prawnym i wywoływać określone w nich skutki.
Z wyłożonych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a. O kosztach postępowania przez WSA nie orzeczono z uwagi na art. 200 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI