II SA/Rz 1216/22

II SA/Rz 1216/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Paweł Zaborniak /sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 988
art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2
Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2023 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 20 lipca 2022 r. nr SKO.4120/72/2022 w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 3 czerwca 2022 r. nr KM-R.5410/K/536/2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej G. sp. z o.o. w R. kwotę 700 zł /słownie: siedemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. zarządza zwrot od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej G. sp. z o.o. w R. kwoty 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem nadpłaconego wpisu sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "Organ odwoławczy" lub "Organ II instancji") z 20 lipca 2022 r. nr SKO.4120/72/2022, wydana w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu niewykonania obowiązku zawiadomienia o nabyciu pojazdu.
Z uzasadnienia skargi oraz nadesłanych akt sprawy wynika, że decyzją z [...] czerwca 2022 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "Organ I instancji") nałożył na G sp. z o.o. z/s w [...] karę pieniężną w wysokości 550 zł z tytułu niezawiadomienia w terminie 30 dni o nabyciu pojazdu marki Fiat [...] o nr VIN [...].
Organ I instancji podał, że 22 listopada 2021 r. Spółka złożyła wniosek o rejestrację i zawiadomiła o nabyciu pojazdu marki Fiat [...] o nr [...]. Do zawiadomienia dołączono fakturę z 1 kwietnia 2021 r., z której wynika, że nabycie pojazdu nastąpiło 31 marca 2021 r. Oznacza to, że organ o fakcie nabycia pojazdu został powiadomiony z naruszeniem 30-dniowego terminu, określonego art. 78 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 988 z późn. zm.) – dalej: "P.r.d.". Wobec powyższego, zgodnie z obowiązującym od 1 stycznia 2020 r. art. 140mb pkt 2 P.r.d., zaistniały przesłanki zobowiązujące organ administracji do nałożenia kary pieniężnej. Odnośnie do wysokości nałożonej kary Organ I instancji podał, że wziął pod uwagę, że było to drugi naruszenie Skarżącej oraz znaczny zakres naruszenia, tj. zawiadomienie organu po upływie 199 dni. To zaś, w ocenie Prezydenta, uprawniało do nałożenia kary w wysokości 550 zł. Jednocześnie zdaniem Organu I i stancji w sprawie nie zaistniały przesłanki określone art. 189f § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej.
Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając naruszenie art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. w zw. z art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.), przez błędne przyjęcie, że doszło do uchybienia terminu przewidzianego na zawiadomienie organu administracji o nabyciu pojazdu. Ponadto Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.
Decyzją z 20 lipca 2022 r. nr SKO.4120/72/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...].
Podzielając w całości stanowisko Organu I instancji Kolegium podało, że Spółka zawiadomiła o nabyciu pojazdu z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d., a zatem zaistniały podstawy prawne do nałożenia kary pieniężnej. W ocenie Organu odwoławczego, przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, nie ma zastosowania w opisywanej sprawie. Prawidłowo również Organ I instancji uznał, że brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, G sp. z o.o. z/s w [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz zwrot kwoty 100 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwota zapłaconą tytułem opłaty od skargi a kwotą opłaty należnej.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez przyjęcie, że doszło do przekroczenia terminu do zawiadomienia o nabyciu pojazdu przez nowego właściciela;
2. art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności mających wpływ na odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 189 f § 1 pkt 1 K.p.a. lub miarkowania jej wysokości na podstawie art. 78 ust.2 pkt 1 P.r.d.;
3. art. 189 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że w opisywanej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej;
4. art. 140mb pkt 2 P.r.d. poprzez ustalenie kary pieniężnej w wysokości 550 zł.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona w całości.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 269; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
O uwzględnieniu skargi zadecydowały motywy mające zakotwiczenie w naruszeniu przez Organy obu instancji norm prawa procesowego dotyczących możliwości przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu zawitego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy ustalony w postaci nałożenia na Spółkę kary pieniężnej – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Przypomnienia wymaga w tym miejscu, iż na mocy zaskarżonej do WSA decyzji nałożono na Spółkę karę pieniężną w kwocie 550 zł. Powodem ukarania Spółki było zaś niewątpliwe naruszenie przepisów P.r.d. obligujących właściciela pojazdu do poinformowania właściwego starosty o zbyciu lub o nabyciu pojazdu. Obowiązujący art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. przewiduje konieczność realizacji tego obowiązku w nieprzekraczalnym terminie 30 dni, liczonym od dnia wystąpienia tych zdarzeń prawnych. Niewykonanie tak powstałego obowiązku zostało zagrożone sankcją administracyjną w postaci kary pieniężnej nakładanej w wysokości limitów określonych w dolnej granicy 200 zł i górnej 1000 zł. Przepis przewidujący tego rodzaju karę pieniężną został zawarty w art. 140mb P.r.d.
Należy w tym miejscu przyznać, że Spółka, czego z resztą nie kwestionuje, naruszyła art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. skoro nie poinformowała w przewidzianym w tym przepisie terminie Prezydenta Miasta [...] o fakcie nabycia pojazdu w dniu 31 marca 2021 r. (vide kopia faktury z [...].). Wniosek o rejestrację nabytego w tym dniu pojazdu Spółka złożyła wraz z fakturą dopiero dnia 22 listopada 2021 r. Zatem trafnie ustalono w tej sprawie, iż doszło do przekroczenia dopuszczalnego prawem terminu, w jakim należy powiadomić organ administracji samorządu powiatowego o nabyciu pojazdu.
Podstawowy spór natury prawnej wiąże się z wykładnią i stosowaniem przepisu art. 15zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.; zwana dalej ustawą COVID-10) w odniesieniu do opisanego wyżej terminu na zawiadomienie starosty o nabyciu pojazdu. W świetle tej regulacji prawnej, stworzonej, jak cała ustawa w celu dostosowania porządku prawnego do realiów stanu epidemii wywołanej wirusem SARS-COV-2 w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
Jednocześnie z mocy ust. 2 powołanego wyżej artykułu, w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w okresie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu – art. 15 zzzzzn² ust. 3 w.w ustawy.
Przytoczona wyżej regulacja ustawy COVID – 19 obejmuje zdarzenia, które miały miejsce w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, czyli od dnia 20 marca 2020 r. (zob. rozporządzenie Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii, Dz. U. z 2020 r. poz. 491 z późn. zm.). Obejmuje więc czas kiedy Spółka zobowiązana była zrealizować obowiązek poinformowania Starosty o nabyciu pojazdu. Otóż ogłoszony w Polsce stan epidemii trwał do 16 maja 2022 r., co nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2022 r. poz. 1027).
WSA podziela w całości niekwestionowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że przytoczony przepis ustawy COVID-19 miał zastosowanie do przypadków uchybienia terminu z art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. Wobec tego Organ zobligowany był zastosować się do dyspozycji przepisu procesowego, jakim jest art. 15 zzzzzn² ust. 1 i 2 ustawy COVID, czyli zawiadomić Spółkę o tym uchybieniu i jednocześnie wyznaczyć termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Jak trafnie podkreśla WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 17 marca 2023 r., o sygn. III SA/Po 1012/22, przewidziany w art. 78 ust. 2 pkt 1 P.r.d. termin stanowi termin zawity, z niezachowaniem którego ustawa wiąże ujemne skutki dla strony w postaci kary pieniężnej z art. 140mb pkt 2 P.r.d. Odpowiada więc hipotezie cytowanego wyżej art. 15 zzzzzn² ust. 1 pkt 5 ustawy COVID-19, zawierającej zdanie: zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony.
Zatem Organ stwierdzając uchybienie przez skarżącą Spółkę terminu określonego w tym przepisie winien był zawiadomić Stronę o uchybieniu tej regulacji, aby następnie wyznaczyć termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Wykonanie tego nakazu ustawowego nie nastąpiło, co jest wynikiem błędnej wykładni i błędnego zastosowania powołanych wyżej unormowań procesowych oraz materialnoprawnych, co w konsekwencji spowodowało naruszenie art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19, w sposób który miał wpływ na wynik sprawy określony w sposób przedwczesny. Przed nałożeniem kary nie rozważono bowiem ewentualności przywrócenia na wniosek strony uchybionego terminu na dokonanie zgłoszenia nabycia pojazdu. Nie może budzić tu wątpliwości teza, że jeżeli miałoby miejsce przywrócenie naruszonego termin, to nie zostałby wypełniony warunek ukarania Spółki na podstawie art. 78 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 140mb pkt 2 P.r.d.
Jednocześnie uznanie przez Sąd zarzutów skargi Spółki podnoszących istotne uchybienie powołanych regulacji prawnych powoduje, że przedwczesna byłaby ocena twierdzeń zmierzających do zakwestionowania wymiaru nałożonej kary oraz potrzeby odstąpienia od jej wymierzenia, a opartych na powołanych w skardze przepisach K.p.a. Pierwszeństwo bowiem należało przyznać w tej sytuacji przepisom ustawy COVI-19 pozwalającym Spółce na złożenie wniosku umożliwiającego przywrócenie naruszonego terminu z przepisów P.r.d. Dopiero ostateczne przesądzenie tej kwestii ewentualnie otworzy organom drogę do rozważenia wysokości nałożonej kary bądź nawet odstąpienia od jej nałożenia.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organy kierując się normą określoną w art. 153 p.p.s.a., uwzględnią wyrażoną przez Sąd oceną prawną oraz wytyczne co do dalszego postępowania. Winny także zważyć na fakt nieobowiązywania przesłanek zawężających podstawy przywrócenia terminu a przewidzianych w art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wyłącznie do przyczyn związanych ze stanem epidemii COVID-19.
WSA mając na względzie stwierdzone uchybienia norm prawa procesowego powiązanych z przepisami prawa materialnego, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku. Rozpatrzenie tej sprawy administracyjnej winno nastąpić od momentu jego wszczęcia przed Organem I instancji, który skieruje do Spółki zawiadomienie na podstawie art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19.
O kosztach postępowania przed WSA orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., obejmując nimi kwotę należnego wpisu w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego pełnomocnika strony skarżącej przy uwzględnieniu włożonego w wyjaśnienie tej sprawy nakładu pracy radcy prawnego - § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 15 ust. 3 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265) - oraz opłatę skarbową pokrytą w związku z udzielonym przez Spółkę radcy prawnego pełnomocnictwem.
Natomiast o zwrocie nadpłaconego wpisu sądowego w wysokości 100 zł, WSA orzekł w pkt III sentencji wyroku na podstawie art. 225 P.p.s.a.