II SA/RZ 121/24

II SA/Rz 121/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Magdalena Józefczyk
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 200, art. 205 § , art. 58 § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 572
art. 28, art. 138 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. spraw ze skarg M. B., B. L. i J. B. oraz K. B. i W. S. a także A. B., J. K. i B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 12 października 2023 r. nr SKO.415/133/2023 w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. odrzuca skargę J. K. i B. K.; II. uchyla zaskarżoną decyzję; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżących M. B., B. L., J. B., K. B., W. S. i A. B. kwoty po 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 121/24
U z a s a d n i e n i e
Przedmiotem skarg B.K., J.K., A.B., W.S., K.B., B.L., J.B. i M.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 12 października 2023 r. nr SKO.415/133/2023 dotycząca ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z 10 lutego 2023 r. nr RZ6733.26.2022.WK orzekł o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji pn.: "Budowa wieży antenowej jako telekomunikacyjnego obiektu budowlanego wraz z instalowaniem urządzeń technicznych: instalacji radiokomunikacyjnej o numerze [...], antenowych konstrukcji wsporczych, osprzętu i urządzeń zasilających oraz wolnostojących szaf telekomunikacyjnych wraz z wewnętrzną linią zasilającą" na części działki nr [...] w miejscowości H., na rzecz T. Sp. z o.o. z/s w [...].
Odwołania od powyższej decyzji wnieśli [...]
SKO w Rzeszowie wskazaną na wstępie decyzją z 12 października 2023 r.:
I. działając na podstawie art. 104 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art 50 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977 ze zm., dalej: u.p.z.p.) - utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji,
II. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. - umorzyło postępowanie odwoławcze z odwołania Rady Sołeckiej miejscowości H. oraz Z.G., działającego jako pełnomocnik M.B.
W uzasadnieniu wyjaśniło, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. oraz art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n., celami publicznymi w rozumieniu ustawy są wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Wspomniany zaś art. 2 pkt 5 u.p.z.p. wskazuje, że przez inwestycje celu publicznego należy rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów o których mowa w art. 6 u.g.n. W związku z tym za niezasadne Kolegium uznało zarzuty odwołań kwestionujące przyjęcie przez organ pierwszej instancji, iż planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego.
Na uwzględnienie wg Kolegium nie zasługuje również zarzut, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego przewidziana jest na terenie osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi. W pkt 4 tiret 2 decyzji organ I instancji stwierdził, że "obszar objęty wnioskiem znajduje się na terenie zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych - projekt decyzji został uzgodniony ze Starostą Powiatu [....] na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 5 u.p.z.p. w odniesieniu do terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych. Postanowieniem z 24 stycznia 2023 r. nr OŚ-VI.644.4.2023 Starosta uzgodnił przedłożony projekt decyzji pod warunkiem dodania punktu o treści jak w pkt 3 tiret 9 niniejszej decyzji, w którym prgan I instancji określił warunek: "dla przedmiotowej inwestycji należy wykonać badania geotechniczne gruntu dla drugiej kategorii geotechnicznej zgodnie z § 6 ust. 3 i 6 oraz § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych". Warunek ten wynika z postanowienia Starosty z 24 stycznia 2023 r. nr OŚ-VI.644.4.2023 wydanego na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 5a i ust. 5 u.p.z.p. oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz.U. z 2021 r., poz. 463 ze zm.). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 34 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r., poz. 682 ze zm., dalej: u.P.b.).
Starosta jest organem o którym mowa w art. art. 53 ust. 4 pkt 5a u.p.z.p., tj. właściwym organem ochrony środowiska w odniesieniu do terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych. Zgodnie z art. 110a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2022 r., poz. 2556 ze zm., dalej: P.o.ś.), starosta prowadzi obserwację terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi oraz terenów na których występujące ruchy, a także rejestr zawierający informacje o tych terenach. Starosta [...] w postanowieniu z 24 stycznia 2023 r. nr OŚ-VI.644.4.2023 w sposób właściwy dokonał lokalizacji działki o nr [...], stwierdzając na podstawie zgromadzonych dokumentów, w tym mapy osuwisk i terenów zagrożonych ruchami masowymi ziemi dla gminy [...] sporządzonej wg stanu na kwiecień 2015 r. przez Państwowy Instytut Geologiczny w Warszawie, że przedmiotowa inwestycja położona jest na terenie zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych zarejestrowanych pod numerem [...] w bazie SOPO, na którym istnieje możliwość wystąpienia ruchów osuwiskowych oraz bliskim sąsiedztwie osuwisk nieaktywnych zarejestrowanych pod numerami [...] oraz [...]. Zarzuty odwołań dotyczące wątpliwości co do lokalizacji inwestycji są tym samym niesłuszne. Należy także zwrócić uwagę na odmienność lokalizacji różnych inwestycji w pobliskim terenie; inaczej ma prawo podejść do sprawy organ uzgadniający w przypadku inwestycji lokalizowanej na terenie zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych (jak np. [...]), a inaczej na terenie osuwisk nieaktywnych (jak np. [...] i [....]), czy też osuwisk aktywnych (jak np. [...]). Powołane powyżej rozporządzenie w sprawie ustalenia geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych określa kategorie geotechniczne obiektu budowlanego. Starosta planowaną inwestycję zaliczył do drugiej kategorii geotechnicznej (§ 4 ust. 3 pkt 2), która obejmuje obiekty budowlane posadawiane w prostych i złożonych warunkach gruntowych, wymagające ilościowej i jakościowej oceny danych geotechnicznych i ich analizy, takie jak: a) fundamenty bezpośrednie lub głębokie, b) ściany oporowe lub inne konstrukcje oporowe, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. b, utrzymujące grunt lub wodę, c) wykopy, nasypy budowlane, z zastrzeżeniem pkt 1 lit. c, oraz inne budowle ziemne, d) przyczółki i filary mostowe oraz nabrzeża, e) kotwy gruntowe i inne systemy kotwiące. Konsekwencją takiej kwalifikacji jest obowiązek wykonania badań geotechnicznych gruntu obejmujących badania wynikające z § 6 ust. 3 i 6 oraz § 7 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Starosta nakazał także badania określone w § 6 ust. 6 rozporządzenia. Dokładną treść opinii geotechnicznej, dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego określają § 8, § 9 i § 10 rozporządzenia. Dopiero po wykonaniu badań będzie możliwe odnoszenie się przez właściwe organy do kwestii dopuszczalności planowanej inwestycji, podobnie jak ostateczną decyzję co do jej realizowania podejmie inwestor. Starosta wydając postanowienie kierował się informacjami zawartymi we wszystkich zgromadzonych dokumentach w sprawie. Tym samym – wg SKO - właściwie rozpatrzył kwestię lokalizacji inwestycji z punktu widzenia regulacji dotyczących terenów zagrożonym osuwaniem się mas ziemnych.
Z dniem 4 czerwca 2022 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022 r., poz. 1071).
W myśl jego § 1 pkt 1 lit. b i § 1 pkt 2 lit. b, uchyleniu uległy odpowiednio przepisy § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia RM z dnia 10 września 2019 r. Poprzednio zasady kwalifikowania poszczególnych przedsięwzięć uregulowane były w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71). Powyższe oznacza, iż wolą prawodawcy było zniesienie wymogu konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla instalacji radiokomunikacyjnych, w tym stacji bazowych telefonii komórkowej. Konieczne jest bowiem usprawnienie procesu inwestycyjnego poprzez usunięcie zbędnych regulacji prawnych, przy jednoczesnym zagwarantowaniu bezpieczeństwa i kontroli nad instalacjami radiokomunikacyjnymi. Celem nowelizacji rozporządzenia kwalifikacyjnego jest poprawa dostępu do Internetu i innych usług telekomunikacyjnych. Nowelizowane przepisy eliminują także "nadregulację", bo dyrektywa unijna (2011/92/UE) nie uznaje instalacji radiokomunikacyjnych za przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, a w konsekwencji wymagające objęcia nadzorem prawnym.
Skoro przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w wykazie przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu RM w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, tym samym stwierdzić należy, że projektowana stacja bazowa telefonii komórkowej nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Tym samym planowana inwestycja nie może wpływać negatywnie na zdrowie mieszkańców.
Kwestie związane z uciążliwościami inwestycji, przejawiającymi się zmniejszeniem możliwości zagospodarowania własnej nieruchomości, spadkiem wartości nieruchomości, zakłóceniami w nasłonecznieniu działek, wpływem na funkcjonowanie i efektywność instalacji fotowoltaicznej - mogą być podnoszone przez strony dopiero na etapie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Kwestia obniżenia wartości nieruchomości z uwagi na realizację na sąsiedniej działce stacji bazowej telefonii komórkowej jest zagadnieniem cywilnoprawnym, które podlega kognicji sądu powszedniego w procesie cywilnym o ewentualne odszkodowanie.
Postępowanie w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego poprzedza postępowanie organu architektoniczno - budowlanego w sprawie pozwolenia na budowę bądź innego mu odpowiadającego. Zgodnie z art. 34 ust. 1 u.P.b, projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero w projekcie budowlanym znajdzie się szczegółowy projekt zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący - w zależności od potrzeb związanych ze specyfiką inwestycji – m.in. usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, układ komunikacyjny, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich. Szczegółowe rozwiązania które w tym zakresie przewidzi projekt budowlany będą przedmiotem oceny przed wydaniem przez organ architektoniczno - budowlany pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 56 u.p.z.p., nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, zaś przepis art. 1 ust. 2 nie może stanowić wyłącznej podstawy odmowy ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Tym samym dla wydania decyzji odmownej organ prowadzący musi wykazać sprzeczność z przepisami odrębnymi, samo zaś naruszenie wymagań ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury (art. 1 ust. 2 pkt 1), walorów architektonicznych i krajobrazowych (art. 1 ust. 2 pkt 2), wymagań ochrony środowiska, w tym gospodarowania wodami i ochrony gruntów rolnych i leśnych (art. 1 ust. 2 pkt 3), wymagań ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia (art. 1 ust. 2 pkt 5), walorów ekonomicznych przestrzeni (art. 1 ust. 2 pkt 6), prawa własności (art. 1 ust. 2 pkt 7) - nie może skutkować odmową ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Za chybioną należy wobec tego uznać wszelką argumentację o naruszeniu ładu przestrzennego w pobliżu planowanej inwestycji.
Wniosek inwestora złożony w niniejszej sprawie zawierał wszystkie wymagane prawem informacje i charakterystyki zgodnie z art. 52 ust. 1 u.p.z.p., wobec czego nie było podstaw do jego kwestionowania przez organ I instancji. Uznał on dane przedstawione przez inwestora za wystraczające dla wydania decyzji lokalizacyjnej. Kolegium podzieliło taką ocenę informacji podanych przez inwestora, uznając zarzuty odwołania wskazujące na braki w zakresie wniosku inwestora oraz materiałów stanowiących załączniki do tego wniosku za niezasadne. Nie jest natomiast przedmiotem oceny Kolegium to, czy obiektywnie właściwsze byłoby zlokalizowanie inwestycji w innym miejscu niż przedstawione w decyzji.
Skarżący M.B., B.L. i J.B. w skardze zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Rz 121/24 na decyzję Kolegium z 12 października 2023 r. zaskarżyli w całości decyzje organów obu instancji, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób ogólnikowy i wybiórczy, polegający na zaniechaniu kompleksowej analizy wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, a także na nieustosunkowaniu się do całokształtu zarzutów podnoszonych przez strony w złożonych odwołaniach, naruszającego w efekcie ogólną zasadę przekonywania, co w rezultacie uniemożliwia dokonanie skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej wzmiankowanego aktu,
b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, pominięcie i nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do całokształtu zarzutów sformułowanych w piśmie realizującym prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, sporządzonym przez skarżącą B.S. (doręczonym Wójtowi 15 lutego 2023 r., po wydaniu rozstrzygającej decyzji organu I instancji),
c) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 i 81 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wójta pomimo naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania poprzez znaczne ograniczenie skorzystania przez strony z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań wskutek wydania w dniu 10 lutego 2023 r. decyzji organu I instancji, pomimo istnienia otwartego terminu do wykonania tego uprawnienia przez strony, który upływał w dniu 15 lutego 2023 r., w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki określone w art. 10 § 2 i nie dokonano obowiązku wynikającego z art. 10 § 3 k.p.a.,
d) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wójta, pomimo iż decyzja tego organu wydana została bez należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
e) art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 § 2 i art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne powiązanie skutku doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia z możliwością wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w odniesieniu do nieprawidłowego obliczenia terminu uprawniającego strony do czynnego udziału w postępowaniu, polegającego na skróceniu wyznaczonego terminu na wypowiedzenie się stron w sprawie do 1 dnia (termin w rzeczywistości upływał 15 lutego 2023 r.),
f) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji wydanej z uchybieniem ustawowego terminu do jej wydania w sytuacji wydania wspomnianego aktu administracyjnego w dniu 10 lutego 2023 r., podczas gdy pierwszy możliwy termin do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zaktualizował się w dniu 16 lutego 2023 r.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 53 ust. 4 pkt 5a u.p.z.p. w zw. z art. 101 pkt 6 i art. 110a ust. 1 P.o.ś. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego uzgodnienia utrzymanej w mocy decyzji Wójta, w sytuacji gdy prowadzone przez starostów rejestry i stwierdzenia w nich zawarte mają wyłącznie charakter pomocniczy, nie zwalniający bynajmniej organów rozstrzygających w konkretnych sprawach administracyjnych z ich weryfikacji zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego i regułami dotyczącymi dowodów,
b) art. 56 u.p.z.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o odmowie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w sytuacji, gdy nie doszło do skutecznego uzgodnienia utrzymanej w mocy decyzji Wójta ze Starostą jako organem ochrony środowiska, a dodatkowo nie zostały spełnione warunki określone w normie prawnej ukształtowanej w art. 1 ust. 2 u.p.z.p.,
c) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c i art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.z.p. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r., poz. 219 ze zm.) poprzez niewystarczające lub błędne określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko,
d) art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 54 pkt 1 lit. d u.p.z.p. poprzez niespełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa ludzi i mienia, błędnie założono że inwestycja nie wpłynie negatywnie na interesy osób trzecich. Oczywistym jest, że bezpośrednie sąsiedztwo konstrukcji która jest potencjalnym źródłem zagrożenia zdrowotnego wpłynie negatywnie na wartość rynkową sąsiednich działek mogących w przyszłości być zabudowanymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Kolejnym aspektem jest współdziałanie planowanej inwestycji z już istniejącymi nadajnikami i łączne oddziaływanie ich we wspólnym polu oddziaływania na zdrowie mieszkańców. W chwili obecnej nie przeprowadza się takich analiz na etapie projektowania inwestycji, a po wybudowaniu takiego nadajnika regulacja mocy anten jest dowolnie sterowana przez operatorów i pozostaje poza kontrolą wszelkich organów kontroli. Ukształtowanie terenu, tak specyficzne dla miejscowości H., może mieć istoty wpływ na szkodliwe oddziaływanie nadajnika. Nagminna tutaj jest sytuacja, w której zabudowania mieszkalne znajdują się na rzędnych m.n.m., gdzie poziom zamontowania anten jest podobny do wysokości posadowienia sąsiednich zabudowań na przeciwległym zboczu sąsiedniego wzniesienia.
Skarżący K.B. i W.S. w skardze na decyzję Kolegium z 12 października 2023 r. zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Rz 122/24 zaskarżyli w całości decyzje organów obu instancji, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na niezawiadomieniu stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, w sytuacji gdy ustawowy termin zakończenia postępowania odwoławczego upłynął w dniu 20 kwietnia 2023 r. oraz na niepouczeniu stron o prawie do wniesienia ponaglenia, prowadzące w efekcie do wniosku, iż Kolegium pozostawało w niniejszym postępowaniu w stanie bezczynności.
b) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób ogólnikowy i wybiórczy, polegający na zaniechaniu kompleksowej analizy wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w niniejszej sprawie, a także na nieustosunkowaniu się do całokształtu zarzutów podnoszonych przez strony w złożonych odwołaniach, naruszającego w efekcie ogólną zasadę przekonywania, co w rezultacie uniemożliwia dokonanie skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej wzmiankowanego aktu,
c) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie poprzez pominięcie i nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do całokształtu zarzutów sformułowanych w piśmie realizującym prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, sporządzonym przez skarżącą B. S. (doręczonym Wójtowi 15 lutego 2023 r. po wydaniu rozstrzygającej decyzji organu I instancji),
d) 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji uwzględniającej uzupełnienie wniosku dokonane z uchybieniem terminu zakreślonego przez organ I instancji, w sytuacji gdy pełnomocnik inwestora nie złożył wniosku o jego przywrócenie, a także dokonanie przez Wójta nieuprawnionej oceny złożonych modyfikacji wniosku, z tym zastrzeżeniem, iż do stosownego doprecyzowania uprawniony był wyłącznie wnioskodawca /pełnomocnik wnioskodawcy,
e) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wójta pomimo naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania poprzez znaczne ograniczenie skorzystania przez strony z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań wskutek wydania w dniu 10 lutego 2023 r. decyzji organu I instancji, pomimo istnienia otwartego terminu do wykonania tego uprawnienia przez strony który upływał w dniu 15 lutego 2023 r., w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki określone w art. 10 § 2 i nie dokonano obowiązku wynikającego z art. 10 § 3 k.p.a.,
f) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wójta, pomimo iż jego decyzja wydana została bez należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
g) art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 § 2 i art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne powiązanie skutku doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia z możliwością wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w odniesieniu do nieprawidłowego obliczenia terminu uprawniającego strony do czynnego udziału w postępowaniu, polegającego na skróceniu wyznaczonego terminu na wypowiedzenie się stron w sprawie do 1 dnia (termin w rzeczywistości upływał 15 lutego 2023 r.),
h) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji wydanej z uchybieniem ustawowego terminu do jej wydania, w sytuacji wydania wspomnianego aktu administracyjnego w dniu 10 lutego 2023 r., podczas gdy pierwszy możliwy termin do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zaktualizował się w dniu 16 lutego 2023 r.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 138 § 1 pkt 1 i art. 142 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 5a u.p.z.p. w zw. z art. 110a ust. 1 u.P.o.ś. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego w odwołaniu postanowienia Starosty z 24 stycznia 2023 r. nr OŚ-VI.644.4.2023 uzgadniającego pozytywnie projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji, odstępującego od dotychczasowej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym na obszarze sąsiednich nieruchomości,
b) art. 53 ust. 4 pkt 5a u.p.z.p. w zw. z art. 101 pkt 6 i art. 110a ust. 1 u.P.o.ś. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego uzgodnienia utrzymanej w mocy decyzji Wójta z organem uzgadniającym, w sytuacji gdy prowadzone przez starostów rejestry i stwierdzenia w nich zawarte mają wyłącznie charakter pomocniczy, nie zwalniający bynajmniej organów rozstrzygających w konkretnych sprawach administracyjnych z ich weryfikacji zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego i regułami dotyczącymi dowodów,
c) art. 56 u.p.z.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o odmowie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w sytuacji gdy nie doszło do skutecznego uzgodnienia utrzymanej w mocy decyzji Wójta ze Starostą jako organem ochrony środowiska, a dodatkowo nie zostały spełnione warunki określone w normie prawnej ukształtowanej w art. 1 ust. 2 u.p.z.p.,
d) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c i art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.z.p. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r., poz. 219 ze zm.) poprzez niewystarczające lub błędne określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko.
Skarżący A.B., J.K., B.K. w skardze na decyzję Kolegium z 12 października 2023 r. zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Rz 123/24 zaskarżyli w całości decyzje organów obu instancji, zarzucając:
1. naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 36 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego błędne niezastosowanie polegające na niezawiadomieniu stron postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie, w sytuacji, gdy ustawowy termin zakończenia postępowania odwoławczego upłynął w dniu 20 kwietnia 2023 r. oraz na niepouczeniu stron o prawie do wniesienia ponaglenia, prowadzące w efekcie do wniosku, iż Kolegium pozostawało w niniejszym postępowaniu w stanie bezczynności.
b) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób ogólnikowy i wybiórczy polegający na zaniechaniu kompleksowej analizy wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, a także na nieustosunkowaniu się do całokształtu zarzutów podnoszonych przez strony w złożonych odwołaniach, naruszającego w efekcie ogólną zasadę przekonywania, co w rezultacie uniemożliwia dokonanie skutecznej kontroli sądowoadministracyjnej wzmiankowanego aktu,
c) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokonanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, poprzez pominięcie i nieodniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do całokształtu zarzutów sformułowanych w piśmie realizującym prawo do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań, sporządzonym przez skarżącą B.S. (doręczonym Wójtowi 15 lutego 2023 r. po wydaniu rozstrzygającej decyzji organu I instancji),
d) 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji uwzględniającej uzupełnienie wniosku dokonane z uchybieniem terminu zakreślonego przez organ I instancji, w sytuacji, gdy pełnomocnik inwestora nie złożył wniosku o jego przywrócenie, a także dokonanie przez Wójta nieuprawnionej oceny złożonych modyfikacji wniosku, z tym zastrzeżeniem, iż do stosownego doprecyzowania uprawniony był wyłącznie wnioskodawca /pełnomocnik wnioskodawcy,
e) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wójta pomimo naruszenia zasady czynnego udziału stron w każdym stadium postępowania - poprzez znaczne ograniczenie skorzystania przez strony z prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań wskutek wydania 10 lutego 2023 r. decyzji organu I instancji, pomimo istnienia otwartego terminu do wykonania tego uprawnienia przez strony, który upływał 15 lutego 2023 r., w sytuacji gdy nie zaistniały przesłanki określone w art. 10 § 2 i nie dokonano obowiązku wynikającego z art. 10 § 3 k.p.a.,
f) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wójta, pomimo iż jego decyzja wydana została bez należytego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
g) art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 49 § 2 i art. 57 § 1 k.p.a. poprzez błędne powiązanie skutku doręczenia w drodze publicznego obwieszczenia z możliwością wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w odniesieniu do nieprawidłowego obliczenia terminu uprawniającego strony do czynnego udziału w postępowaniu, polegającego na skróceniu wyznaczonego terminu na wypowiedzenie się stron w sprawie do 1 dnia (termin w rzeczywistości upływał 15 lutego 2023 r.),
h) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 57 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji wydanej z uchybieniem ustawowego terminu do jej wydania, w sytuacji wydania wspomnianego aktu administracyjnego w dniu 10 lutego 2023 r., podczas gdy pierwszy możliwy termin do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zaktualizował się w dniu 16 lutego 2023 r.
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:
a) art. 138 § 1 pkt 1 i art. 142 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 4 pkt 5a u.p.z.p. w zw. z art. 110a ust. 1 u.P.o.ś. w zw. z art. 8 § 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego w odwołaniu postanowienia Starosty z 24 stycznia 2023 r. nr OŚ-VI.644.4.2023 uzgadniającego pozytywnie projekt decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla przedmiotowej inwestycji, odstępującego od dotychczasowej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym na obszarze sąsiednich nieruchomości,
b) art. 53 ust. 4 pkt 5a u.p.z.p. w zw. z art. 101 pkt 6 i art. 110a ust. 1 u.P.o.ś. poprzez ich błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do skutecznego uzgodnienia utrzymanej w mocy decyzji Wójta z organem uzgadniającym, w sytuacji gdy prowadzone przez starostów rejestry i stwierdzenia w nich zawarte mają wyłącznie charakter pomocniczy, nie zwalniający bynajmniej organów rozstrzygających w konkretnych sprawach administracyjnych z ich weryfikacji zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego i regułami dotyczącymi dowodów,
c) art. 56 u.p.z.p. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji o odmowie lokalizacji inwestycji celu publicznego, w sytuacji gdy nie doszło do skutecznego uzgodnienia utrzymanej w mocy decyzji Wójta ze Starostą jako organem ochrony środowiska, a dodatkowo nie zostały spełnione warunki określone w normie prawnej ukształtowanej w art. 1 ust. 2 u.p.z.p.,
d) art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c i art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. d u.p.z.p. w zw. z § 9 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz.U. z 2005 r., poz. 219, ze zm.) - poprzez niewystarczające lub błędne określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz danych charakteryzujących jej wpływ na środowisko,
e) art. 54 pkt 2 lit. a u.p.z.p. poprzez niespełnienie warunków i wymagań ochrony kształtowania ładu przestrzennego - konstrukcja wieży o wysokości około 50 m będzie stanowiła obcy element w układzie przestrzennym krajobrazu, a biorąc pod uwagę spore nachylenie terenu - zbocze wzniesienia, projektowana konstrukcja w sposób ewidentny zaburzy ład przestrzenny miejscowości,
f) art. 1 ust. 2 pkt 5 oraz art. 54 pkt 1 lit. d u.p.z.p. poprzez niespełnienie wymagań dotyczących bezpieczeństwa ludzi i mienia - bezpośrednie sąsiedztwo konstrukcji która jest potencjalnym źródłem zagrożenia zdrowotnego które wpłynie negatywnie na wartość rynkową sąsiednich działek mogących w przyszłości być zabudowanymi budynkami mieszkalnymi jednorodzinnymi. Kolejnym aspektem jest współdziałanie planowanej inwestycji z już istniejącymi nadajnikami i łączne oddziaływanie ich we wspólnym polu oddziaływania na zdrowie mieszkańców. W chwili obecnej nie przeprowadza się takich analiz na etapie projektowania inwestycji, a po wybudowaniu takiego nadajnika regulacja mocy anten jest dowolnie sterowana przez operatorów i pozostaje poza kontrolą wszelkich organów kontroli. Ukształtowanie terenu, tak specyficzne dla miejscowości H., może mieć istoty wpływ na szkodliwe oddziaływanie nadajnika. Nagminnym tutaj jest sytuacja, w której zabudowania mieszkalne znajdują się na rzędnych m.n.m., gdzie poziom zamontowania anten jest podobny do wysokości posadowienia sąsiednich zabudowań na przeciwległym zboczu sąsiedniego wzniesienia.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i uzgadniającego postanowienia Starosty z 24 stycznia 2023 r. nr OS-VI.644.4.2023 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi uzgadniającemu, a także o zasądzenie od organu II instancji na rzecz skarżących kosztów postępowania sądowego. Ponadto wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu w postaci umowy odstąpienia M.L. i J.L. (właścicieli nieruchomości nr [...] położonej w H.) od umowy najmu lokalizacji nr [...] zawartej 1 września 2022 r. wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru korespondencji.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniami z 16 października 2024 r. WSA w Rzeszowie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt II SA/Rz 121/24, II SA/Rz 122/24 i II SA/Rz 123/24 oraz postanowił prowadzić je pod sygn. akt II SA/Rz 121/24.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania
z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Sąd uwzględnił skargi z przyczyn, które wziął pod uwagę z urzędu. Z powodów które legły u podstaw uwzględnienia skarg Sąd odrzucił także skargę J.K. i B.K.
Zasadą na gruncie postępowania administracyjnego jest, że skutecznie wnieść odwołanie, a więc zainicjować postępowanie odwoławcze, może jedynie strona tego postępowania. Zarówno w orzecznictwie jak i w judykaturze utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym odwołanie wniesione przez podmiot, który twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, powinno być rozpatrzone przez organ odwoławczy. W sytuacji zaś ustalenia w toku postępowania przez organ odwoławczy, że podmiot taki nie ma interesu prawnego w sprawie, organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego.
W rozpoznawanej sprawie skarżący J.K. i B.K. powziąwszy na podstawie obwieszczenia informację o wydaniu 10 lutego 2023 r. przez organ I instancji decyzji, wnieśli od niej odwołanie. Zachowanie terminu do wniesienia odwołania nie budziło w przedmiotowej sprawie wątpliwości. Skutek doręczenia nastąpił 28 lutego 2023 r., a sporządzone w odrębnych pismach odwołania zostały złożone osobiście w siedzibie organu 9 marca 2023 r. Przed ich rozpoznaniem obowiązkiem organu odwoławczego, któremu uchybił, było dokonanie oceny, czy przysługuje im status strony postępowania. Sąd ubocznie zauważa, że skarżący uprzednio w dniu 3 lutego 2024 r. złożyli w toku postępowania pisma procesowe, co jednak nie nadaje im statusu stron postępowania.
Wskazanie zasad ustalania stron postępowania należy rozpocząć od wskazania, że podstawę materialnoprawną w zakresie ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowią przepisy u.p.z.p. Nie zawierają one szczególnego unormowania odnoszącego się do pojęcia strony postępowania w sprawie ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego. Co do zasady przyjmuje się, iż stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których będzie lokalizowana inwestycja celu publicznego. Na powyższe wskazuje treść art. 53 ust. 1 u.p.z.p. w wersji obowiązującej na dzień wydania zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się w sposób przyjęty w art. 39 k.p.a., tj. na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem operatora pocztowego (czyli doręczenie na piśmie). Na tle cytowanych przepisów w orzecznictwie sądowym zasadnie wskazuje się, że stronami w postępowaniu o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego są: inwestor (który nie musi mieć tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy jego wniosek) oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości objętych inwestycją.
Stronami tego postępowania mogą być również inne podmioty z zastosowaniem reguł ogólnych, tj. gdy spełnione są ogólne warunki z art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą tak rozumianego interesu prawnego jest ustalenie związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawną a sytuacją konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy więc to samo, co ustalić przepis prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Przy czym podkreślenia wymaga, że przy ocenie, czy dana osoba jest stroną postępowania nie ma znaczenia, czy został naruszony interes prawny tej osoby, a jedynie to, czy interes taki osobie przysługuje (por. wyrok NSA z 9 czerwca 2014 r. II OSK 46/13, CBOSA).
Pojęcie "interesu prawnego" nie zostało dotychczas zdefiniowane w przepisach obowiązującego prawa, niemniej w judykaturze sądów administracyjnych dominujące jest stanowisko, że interes prawny to osobisty, konkretny i aktualnie prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony.
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot (osoba) jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (wyrok NSA z 27 września 1999 r. IV 1258/98, CBOSA).
Stronami przedmiotowego postępowania mogą być zatem przede wszystkim właściciele i użytkownicy wieczyści działek sąsiednich do nieruchomości objętej planowaną inwestycją, oraz w zależności od okoliczności, właściciele i użytkownicy wieczyści działek nie sąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych ostatnich przesądza jednak, co do zasady, zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. m.in. wyroki: WSA w Warszawie z 24 stycznia 2017 r. IV SA/Wa 2802/16, WSA w Poznaniu z 19 kwietnia 2017 r. II SA/Po 842/16, CBOSA).
Odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż inwestycja objęta decyzją ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego polega na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej. Zasadnicze oddziaływanie tego rodzaju inwestycji związane jest przede wszystkim z polem elektromagnetycznym (PEM). Przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019, poz. 2448) określają jako dopuszczalny w tym zakresie poziom, gdy natężenie pola elektromagnetycznego, tj. gęstość mocy, nie przekracza 10 W/m2 (tabela nr 2, wartość obowiązująca od 1 stycznia 2020 r., uprzedni poziom wynosił 0,1 W/m2). Istotnymi parametrami mającymi znaczenie przy ustalaniu obszaru oddziaływania obiektu stacji bazowej telefonii komórkowej są moc EIRP, tj. równoważna moc promieniowana izotropowo, oraz odległości miejsc dostępnych dla ludności od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania danej anteny (przy uwzględnieniu azymutu i nachylenia). Zauważyć należy, iż zgodnie z § 314 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Oznacza to, że jeżeli inwestor projektuje budowę urządzeń powodujących emisję pól elektromagnetycznych o gęstości mocy większej niż 10 W/m2, a strefy tych pól wykraczać będą w granice działek sąsiednich (choćby w przestrzeń ponad nimi), to właściciele (użytkownicy wieczyści) tych działek doznają ograniczenia w zagospodarowaniu należącego do nich terenu, co jednocześnie powodować będzie, że należąca do nich nieruchomość pozostawać będzie w prawnie relewantnym obszarze oddziaływania ww. obiektu (por. wyrok NSA z 18 września 2015 r. II OSK 174/14, wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2022 r. II SA/Po 26/22 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 29 listopada 2023 r. II SA/Rz 1034/23, CBOSA).
W ocenie Sądu, skarżącym J.K. i B.K. nie przysługiwał przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego objętego decyzją, biorąc pod uwagę analizę akt administracyjnych sprawy oraz ustalenia dokonane w toku postępowania sądowego.
Sąd pismem z 28 lutego 2024 r. wezwał ww. skarżących do wykazania interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w powyższej sprawie, w tym, poprzez wskazanie numerów należących do nich działek wraz z obejmującym je wypisem z rejestru gruntów i ich usytuowania względem działek na których ma być zrealizowana inwestycja będąca przedmiotem postępowania. Równocześnie Sąd wyjaśnił skarżącym, że po myśli art. 28 k.p.a. mającego zastosowanie m.in. w sprawach ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z 12 marca 2024 r. wyjaśnili, że właścicielem działki nr [...] położonej w H. był A.K., zmarły 21 maja 2019 r. Obecnie działkę zamieszkują żona B.K. oraz jedyny syn J.K. wraz z rodziną (w tym spadkobierczynie na podstawie aktu notarialnego [...] - wnuczki zmarłego Z.K. i E.K.). Skarżący nadesłali kserokopię aktu zgonu, uproszczony wypis z rejestru gruntów oraz wyrys z mapy ewidencyjnej z 6 marca 2024 r. Z treści wypisu wynikało, ze wyłącznym właścicielem wskazanej wyżej działki jest A.K.
Pismem z 12 kwietnia 2024 r. Sąd zwrócił się do J.K. i B.K. o wyjaśnienie, czy toczyło się postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po A.K., bądź czy został sporządzony przed notariuszem akt poświadczenia dziedziczenia. W przypadku odpowiedzi pozytywnej Sąd zwrócił się o nadesłanie jednego ze wskazanych dokumentów, lub jeżeli postępowanie spadkowe jest w toku, o podanie sygnatury akt sprawy spadkowej i nadesłanie odpisu testamentu po ww. zmarłym, na który powołali się skarżący w piśmie z 12 marca 2024 r.
W odpowiedzi na wezwanie w piśmie z 19 kwietnia 2024 r. skarżący wskazali, że nie toczyło się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia spadku, ani nie był sporządzany akt poświadczenia dziedziczenia.
Pismem z 25 lipca 2024 r. Sąd ponownie wezwał wyżej wymienionych skarżących do wyjaśnienia, czy z tytułu następstwa prawnego po A.K. przysługuje im prawo własności do działki nr [...] w H. - w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi wynikającym ze wskazania w piśmie z 12 marca 2024 r., że spadkobierczyniami A.K. są na podstawie testamentu notarialnego wnuczki: Z.K.i E.K. Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie.
Z powyższych ustaleń wynika, że skarżący nie tylko nie są właścicielami, współwłaścicielami czy użytkownikami wieczystymi nieruchomości objętej planowaną inwestycją, ale także żadnej nieruchomości z obszarem tym bezpośrednio sąsiadującej (abstrahując od faktu, czy nieruchomość oznaczona nr [...] należy do skarżących, to analiza wyrysu z mapy ewidencyjnej wskazuje, że odległość w linii prostej granicy wskazanej wyżej działki od działki na której ma być zlokalizowana inwestycja będąca przedmiotem postępowania wynosi ok. 360 m).
Interes prawny musi się charakteryzować realnością, co wyklucza uwzględnianie interesów mogących wystąpić w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych i nieistniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście, a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. Twierdzenia skarżących nie stanowią zaś wykazania istnienia własnego, obiektywnie uzasadnionego interesu prawnego, chronionego przepisem prawa powszechnie obowiązującego. Okoliczność, czy J.K. i B.K. na gruncie przedmiotowej sprawy przysługiwał jedynie interes faktyczny wynikający z faktu zamieszkiwania na działce nr [...], czy interes prawny - wobec faktu zgonu A.K. [...] maja 2019 r. (a więc przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie) nie została w sposób jednoznaczny w toku tego postępowania wyjaśniona.
Stwierdzając w związku z tym naruszenie przepisów art. 28 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. - orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji (pkt II sentencji wyroku). Wskazania co do dalszego postępowania dla organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań.
O należnych stronom skarżącym kosztach postępowania sądowego w kwocie po 500 zł (obejmujących opłacone wpisy sądowe od skarg) orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. (pkt III sentencji wyroku).
Odnośnie pkt I wyroku Sąd wyjaśnia, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy, Sąd zobligowany jest w pierwszej kolejności ocenić dopuszczalność złożonej skargi. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest jej wniesienie przez uprawniony (legitymowany) do tego podmiot.
Zgodnie z art. 50 § 1 P.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).
W niniejszej sprawie skarżący B.K. i J.K. (co już opisano wyżej) – w związku z brakiem udzielenia dostatecznie wyczerpujących odpowiedzi na wezwania Sądu z 28 lutego i 12 kwietnia 2024 r. – kolejnym wezwaniem z 25 lipca 2024 r. zostali ponownie wezwani do udzielenia wyjaśnień, czy z tytułu następstwa prawnego po A.K. przysługuje im prawo własności do działki nr [...] w H. - w terminie 7 dni licząc od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi wynikającym ze wskazania w piśmie z 12 marca 2024 r., że spadkobierczyniami A.K. są na podstawie testamentu notarialnego wnuczki: Z.K. i E.K.
Skarżący nie udzielili odpowiedzi na wezwanie z 25 lipca 2024 r. Zgodnie z zawartym w tym wezwaniu pouczeniem, skutkowało to odrzuceniem ich skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. z uwagi na jej niedopuszczalność wynikającą z braku po ich stronie legitymacji skargowej.