II SA/RZ 1193/23

II SA/Rz 1193/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący/
Jolanta Kłoda-Szeliga /sprawozdawca/
Paweł Zaborniak
Symbol z opisem
6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne
Ewidencja gruntów
Skarżony organ
Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1990
art. 7b ust. 2 pkt 2,  art. 24 ust 2 pkt 2a i 2b
Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - t.j.
Dz.U. 2019 poz 393
§ 36, §37 ust. 1,  § 39
Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Paweł Zaborniak AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi M. M. i N. D. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2023 r. nr GK-II.7221.126.2023 w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr GK.6620.58.3.2022; II. zasądza od Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie na rzecz skarżących M. M. i N. D. kwoty po 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 5 czerwca 2023r. GK-II.7221.126.2023 Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (zwany dalej PWINGiK) - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.. Dz. U. z 2023r. poz. 775 ze zm.) - zwanej dalej K.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.) - dalej P.g.i.k. - po rozpatrzeniu odwołania N.D. (dalej : Skarżąca) od decyzji Starosty [....] z dnia 6 kwietnia 2023r. znak: GK.6620.58.3.2022 o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina [...], polegającej na zmianie przebiegu granicy działek nr [...], [...], [...],[...],[...],[...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...],[...],[...],[...]– utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy PWINGiK ustalił następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia 23 lutego 2022r. Skarżąca zwróciła się do Starosty [....] "o naniesienie linii przebiegu granic" jej działek zgodnie z rozgraniczeniem Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] z dnia 4 października 1995r., podając że obecny przebieg granic wykazany po modernizacji nie zgadza się z przebiegiem linii granicznej ustanowionej przez ten Sąd podczas rozgraniczenia. Pismo to Skarżąca złożyła w związku z prowadzonym postępowaniem administracyjnym znak: GK.6220.58.1.2022 w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina [....], w zakresie powierzchni i przebiegu granic działek nr 1 [...],[...] , [...], [...], [...],[...],[...],[...] z działkami sąsiednimi, w tym należącymi do Skarżącej działkami nr [...], [...], [...],[...], Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania dowodowo-wyjaśniającego, opisaną na wstępie decyzją z 6 kwietnia 2023r. odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, obrębu W., gmina [...], polegającej na zmianie przebiegu granicy działek nr [...], [...], [...],[...],[...],[...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...], [...],[...],[...],[...] .W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, że stan wykazany w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków jest zgodny z materiałami zalegającymi w zasobie powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, w tym z operatem z modernizacji.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżąca wniosła o naniesienie granic zgodnie z rozgraniczeniem sądowym dokonanym postanowieniem z dnia 4 października 1995r. [...], wskazując, że jej zdaniem mapa ewidencyjna po modernizacji powinna być wykonana zgodnie z opracowaniem geodety sądowego ze znaków granicznych, które zostały wskazane w ramach rozgraniczenia sądowego, a które nadal znajdują się na gruncie.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, organ odwoławczy stwierdził, że decyzja ta została wydana prawidłowo.
Powołując się na przepisy art. 24 ust. 2a, ust. 2b, oraz ust. 2c P.g.i.k., a także przepis § 36, §37 ust. 1, § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz.U. z 2019r. poz. 393) obowiązującego do dnia 30.07.2021 r., zwanego dalej rozp. e.g.i.b., oraz zasadę aktualności danych zawartych w ewidencji, organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzona w latach 2018 - 2019 na obszarze obrębu W., gmina [...], modernizacja ewidencji gruntów i budynków została przeprowadzona prawidłowo, co wyklucza obecnie jej aktualizację, gdyż ustawowe terminy do wniesienia zarzutów minęły.
Organ podkreślił, że projekt operatu opisowo-kartograficznego dotyczącego modernizacji e.g.i.b. wyłożony był do publicznego wglądu w terminie od dnia 12 sierpnia do 2 września 2019r. Informacja Starosty [...] o tym, że projekt operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków m. in. dla obrębu ewidencyjnego W. stał się operatem ewidencji gruntów i budynków, została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego w dniu [...] października 2019r. pod poz. [...]. Informacja ta zawierała także pouczenie o możliwości zgłoszenia zarzutów do tych danych przez każdego, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym informacji. Skarżąca nie zgłosiła w ustawowym terminie uwag ani zarzutów do danych ujawnionych w operacie opisowo-kartograficznym. Operat techniczny z modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu W. został wpisany do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 30 września 2019r. pod nr P. [...].
Organ podkreślił, że z operatu technicznego z modernizacji ewidencji gruntów i budynków wynika, że wykonawca prac modernizacyjnych dokonał szczegółowej analizy operatów jednostkowych zalegających w zasobie Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w [...]. pod kątem dokładności, aktualności, kompletności oraz przydatności do wykonanych prac i w przypadku, gdy stwierdził brak dokumentacji wymienionej w § 36 rozp. e.g.i.b. lub jeżeli zawarte w niej dane nie były wiarygodne, zgodnie z § 37 rozp. e.g.i.b. dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskał w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic.
Na podstawie protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych z dnia 14 marca 2019r. i z dnia 10 kwietnia 2019r. oraz informacji zawartych w sprawozdaniu technicznym operatu nr P.[...], ustalono granice działek nr [...],[...] , [...], [...], [...],[...],[...],[...] z działkami sąsiednimi nr [...], [...] , [...], [...], [...],[...],[...],[...] w ten sposób że:
-granica działki nr [...], z działką nr [...],, działki nr [...], z działką [...],, działki nr [...], z działką nr [...],, działki nr [...],z działką nr [...],oraz działki nr [...], z działką nr [...],, zostały ustalone w trybie § 39 ust. 3 rozp. e.g.i.b. w oparciu o dotychczasową mapę ewidencyjną;
-natomiast granica działki nr [...],z działką nr [...], została ustalona i pomierzona z uwzględnieniem operatu rozgraniczenia sądowego - w protokole z dnia 10 kwietnia 2019r. Skarżąca i pełnomocniczka sąsiada- R.S. oświadczyły, że przedmiotowa granica została ustalona według ich zgodnych wskazań.
Organ podkreślił, że Starosta [...] w przedmiotowym postępowaniu dokonał własnej analizy materiałów źródłowych załączonych do operatu technicznego nr P. [...]z przeprowadzonej modernizacji i nie znalazł w nich operatu technicznego z przeprowadzonego w 1995 r. rozgraniczenia, na które powołuje się Skarżąca. Zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...], o wydanie kopii operatu geodezyjnego sporządzonego przez uprawnionego geodetę P.C. L.ks.rob.[...] oraz ostatecznego postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o rozgraniczeniu nieruchomości z dnia 4 października 1995 r. sygn. akt [....]. Po zbadaniu otrzymanych dokumentów, stwierdził jednak, że przesłany operat techniczny L.ks.rob.[...] nie zawiera danych pomiarowych, na podstawie których można by wykazać granice przedmiotowych działek, gdyż brak jest w tym opracowaniu opisu współrzędnych punktów granicznych. W ramach przedmiotowego postępowania Starosta [...] zwrócił się do wykonawcy modernizacji o przeanalizowanie dokumentów i ustosunkowanie się do żądania Skarżącej oraz ewentualnego wykonania stosownej dokumentacji, jednakże wykonawca ten wyjaśnił, że w powiatowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym brak jest operatów prawnych, które pozwoliłyby w jednoznaczny sposób na wykazanie przedmiotowych granic. Jedynym dokumentem pozwalającym wykazać granice przedmiotowych działek jest dotychczasowa mapa ewidencyjna. Ustalenie przebiegu granic w sposób żądany przez Skarżącą było możliwe w ramach przeprowadzanej modernizacji jedynie w stosunku do granicy działki [... ] będącej własności Skarżącej z działką nr [...] stanowiącą własność R.S. - na podstawie okazanych w dniu 10 kwietnia 2019r. przez zainteresowanych znaków granicznych (pale drewniane) istniejących na gruncie oraz złożenie zgodnych oświadczeń, że owe znaki graniczne powstały w wyniku rozgraniczenia z roku 1995.
W odniesieniu do pozostałych granic działek zakwestionowanych przez Skarżącą wykonawca modernizacji oświadczył, że w trakcie modernizacji e.g.i.b. granice tych działek zostały ustalone wg znaków i śladów granicznych i analizy wszelkich dostępnych dokumentów, w tym oświadczeń (na podstawie ekranowej wektoryzacji ewidencyjnej mapy rastrowej bez wykorzystania wyników geodezyjnych pomiarów terenowych) i są zgodne z rastrem map ewidencyjnych 1:2000 przed modernizacją. Oświadczył, że strony biorące udział w czynnościach informowały, że nie znają przebiegu granic oraz że przedmiotowe działki były objęte postępowaniem rozgraniczeniowym, jednak w terenie brak jest znaków granicznych z przeprowadzonych czynności rozgraniczeniowych.
Wykonawca modernizacji w ramach ww. opinii technicznej dokonał porównania pomierzonych granic podczas modernizacji z rastrem mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji i w zakresie granicy działki [...] z działką nr [...] stwierdził że granice ustalone i pomierzone podczas modernizacji są zgodne z orzeczeniem Sądu o rozgraniczeniu, lecz nie pokrywają się z granicami wykazanymi na mapie ewidencyjnej sprzed modernizacji. W jego ocenie matryca mapy ewidencyjnej nie została zaktualizowana po przedmiotowym rozgraniczeniu. Nie niej jednak obecna granica tych działek jest zgodna z granicami ustalonymi przez Sąd Rejonowy w [....], w wyniku rozgraniczenia sądowego sygn. akt I Ns [...] z dnia 4 października 1995r.
W zakresie pozostałych działek (nr [...],[...],[...],[...],[...],) z działkami sąsiednimi, wykonawca wyjaśnił, że ze względu na brak współrzędnych punktów odniesienia, na których oparto podczas rozgraniczenia pomiar liniowy, nie można obliczyć współrzędnych punktów granicznych ustalonych podczas rozgraniczenia, w związku z czym podczas prac modernizacyjnych opracowano i przyjęto granice tych działek na podstawie dotychczas obowiązujących map ewidencyjnych sprzed modernizacji. Granice te są zgodne z mapą ewidencyjną obowiązującą przed modernizacją oraz dokumentacją rozgraniczeniową określającą stan prawny, zgodnie z którą granice te w wyniku rozgraniczenia nie uległy zmianie i są zgodne z granicami wykazanymi na mapie ewidencyjnej sprzed modernizacji.
Organ odwoławczy podzielił dokonane w sprawie ustalenia organu I instancji, i uznał że stan wykazany w aktualnym operacie e.g.i.b. jest zgodny z materiałami zalegającymi w zasobie powiatowego ośrodka dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, w tym z operatem z modernizacji, a zatem w prowadzonej przez Starostę [....] ewidencji gruntów i budynków obrębu W., nie ma błędów w odniesieniu do przebiegu granicy działek nr [...],[...],[...],[...],[...], [...] z działkami sąsiednimi nr [...],[...],[...],[...],[...], wynikających z dostępnych dokumentów, co potwierdza analiza dokumentacji geodezyjnej dokonana przez wykonawcę modernizacji, na potrzeby niniejszego postępowania.
Organ podkreślił, że dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest jedynie poprzez udokumentowanie przez osobę wnioskującą rozbieżności pomiędzy danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów, a wniosek taki musi opierać się na odpowiedniej podstawie faktycznej, z której wynika, że dane wprowadzone do ewidencji gruntów i budynków są wadliwe. Nie może opierać się jedynie na twierdzeniach, które nie wskazują na dezaktualizację danych ewidencyjnych lub dokonanie w przeszłości wadliwego wpisu. Skoro zatem Skarżąca mimo wezwania, nie przedstawiła żadnych nowych dowodów - nie było podstaw uzasadniających żądaną aktualizację – z uwagi na brak nowszej chronologicznej dokumentacji wymienionej w § 36 rozp. e.g.i.b. niż dokumenty, na podstawie których aktualnie ujawnione są dane dotyczące przebiegu granic przedmiotowych działek w operacie ewidencyjnym, mającej stanowić podstawę zmiany danych ewidencyjnych.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącej stwierdził, że podniesione przez nią okoliczności nie mają wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, a zgłoszone zarzuty i żądania nie są zasadne. Twierdzenie Skarżącej, dotyczące innego przebiegu przedmiotowych granic, nie zostało poparte nową dokumentacją geodezyjną przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a tylko taka dokumentacja może być podstawą wykazania danych opisujących przebieg tych granic.
W skardze na powyższą decyzję Skarżąca podtrzymała wniosek o wprowadzenie zmian w ewidencji zgodnie z rozgraniczeniem sądowym z 4 października 1995r., wskazując że w toku postępowania modernizacyjnego, zgłaszała fakt rozgraniczenia sądowego i żyła w przekonaniu, że ewidencja gruntu po modernizacji, będzie zgodna z tym rozgraniczeniem oraz ze stanem posiadania na gruncie. Zarzuciła również, że wbrew twierdzeniem organów, znaki graniczne z rozgraniczenia sądowego są na gruntach obecne, zatem istnieje możliwość naniesienia na mapy właściwej granicy działek odpowiadającej sądowemu rozgraniczeniu.
W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.
M.M., działająca w imieniu syna M.M. (uczestnika dotychczasowego postępowania), podpisana pod skargą Skarżącej, w piśmie procesowym z 26 września 2023r. oświadczyła, że również wnosi skargę, domagając się ustalenia granic zgodnie z postanowieniem o rozgraniczeniu z 1995r.
Na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024r. Skarżąca N.D., M.M. – reprezentująca Skarżącego M.M. , a także uczestnik postępowania R.S. – strony bądź następcy prawni stron postępowania rozgraniczeniowego w sprawie [....] – złożyli zgodne żądanie odzwierciedlenia w ewidencji gruntów i budynków, wyników tego postępowania rozgraniczającego. Zgodnie oświadczyli, że na ich gruntach, które były przedmiotem postępowania rozgraniczeniowego, znajdują się widoczne znaki graniczne, że stan posiadania na gruncie zgodny jest ze stanem prawnym wynikającym z przedmiotowego rozgraniczenia, a przebieg granicy według dokonanego rozgraniczenia sądowego jest pomiędzy stronami bezsporny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień, bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023r. poz. 1634 ze zm.) dalej: P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (wyjątek przewidziany przez ustawodawcę w przedmiotowej sprawie nie zachodzi).
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd bada czy zaskarżony akt odpowiada prawu materialnemu oraz czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., zaskarżone decyzje bądź postanowienia podlegają uchyleniu jedynie w sytuacji naruszenia tego prawa, mającego lub mogącego mieć istotny wpływ, na wynik sprawy.
W tak określonym zakresie kognicji Sąd ocenił wniesioną skargę jako zasadną, gdyż pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym, byłoby nie do pogodzenia z zasadami postępowania administracyjnego.
Skarga została wniesiona w sprawie odmowy aktualizacji informacji zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu W., gmina [.....] w zakresie przebiegu granic działek nr [...],[...],[...],[...],[...], [...]z działkami sąsiednimi nr [...],[...],[...],[...],[...] przy czym spór w sprawie dotyczy granic działek nr [...],[...],[...],[...],[...] z działkami nr [...],[...],[...],[...],[...]. Granica działek o nr ewid. [...]i [...] została w postępowaniu modernizacyjnym ustalona zgodnie z oświadczeniami stron według mającego miejsce na gruncie rozgraniczenia orzeczonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 4 października 1995 r.
Sprawy dotyczące prowadzenia i aktualizacji ewidencji gruntów i budynków określają przepisy P.g.i.k., które powierzają te zadania starostom.
Z przepisu art. 2 ust. 2 P.g.i.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Dane o gruntach, budynkach i lokalach gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Przepisy P.g.i.k. nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanych z tymi stosunkami uprawnień do gruntów. Zmiana granic i powierzchni działek dotyczy stanów własnościowych, a kwestie własnościowe rozstrzygane są przez sądy powszechne. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów, ponieważ ewidencja jest tylko rejestrem danych wynikających z dokumentacji urzędowej. ( wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2019 r. II FSK 1308/19, oraz z 12 września 2019 r. I OSK 487/17).
Stosownie do art. 24 ust. 2a P.g.i.k., dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania. Aktualizacja operatu następuje przez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Zgodnie z art. 24 ust. 2a ustawy P.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu bądź wykrycia błędnych informacji, a także na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.
Zgodnie z art. 24 ust. 2b P.g.i.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej m. in. na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu.
W przedmiotowej sprawie żądane aktualizacji dotyczy właśnie wprowadzenia do ewidencji zmian wynikających z prawomocnego wyroku sądu powszechnego w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości, w sytuacji gdy przeprowadzane w sprawie postępowanie administracyjne wykazało ponad wszelką wątpliwość, że istnieje rozbieżność pomiędzy stanem prawnym nieruchomości wynikającym z orzeczenia sądu a odzwierciedleniem tego stanu tych nieruchomości w ewidencji.
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie niezwykle istotnym jest fakt, że zarówno Skarżący N. D. i M.M. oraz uczestnik postępowania R. S. – wyłączni właściciele nieruchomości, których dotyczyło postępowanie rozgraniczeniowe toczące się przed Sądem Rejonowym w [....] w 1995r. – wystąpili w przedmiotowym postępowaniu wspólnie i zgodnie oświadczyli, że granica nieruchomości, którą ustalono w postępowaniu rozgraniczeniowym jest utrwalona na gruncie, niesporna i odpowiada stanowi posiadania na gruncie. Z akt sprawy wynika, że granica ta nie została odzwierciedlona na mapach Obrębu W. po dokonanym rozgraniczeniu, z powodu okoliczności, za które żaden ze Skarżących (uczestników postępowania) czy ich poprzedników prawnych stron odpowiedzialności nie ponosi. Zgodnie bowiem z ustaleniami wykonawcy modernizacji, powtórzonymi przez organy obu instancji, operat techniczny L.ks. rob. [...] stanowiący podstawę dla Sądu Rejonowego w [...] do wydania postanowienia o rozgraniczeniu, nie zawierał danych pomiarowych, na podstawie których można by wykazać na mapach granice rozgraniczanych działek - brakowało współrzędnych punktów granicznych.
Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że efekty pracy biegłego, działającego na zlecenie Sądu Rejonowego w [...] w 1995 r., nie zostały z niewiadomych przyczyn włączone do zasobu. Z punktu widzenia stron postępowania jest jednak oczywiste, że prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w [...] ukształtowało w sposób trwały granice ich nieruchomości.
W ocenie wykonawcy modernizacji, jak również organów obu instancji prowadzących postępowanie w sprawie, pozyskany z Sądu Rejonowego w [...] operat techniczny nie pozwalał na odzwierciedlenie w dokumentach geodezyjnych granic nieruchomości w sposób odpowiadający dokonanemu rozgraniczeniu. W tej sytuacji wykonawca modernizacji – a za nim organy obu instancji działające w sprawie - postanowił uznać za zasadne ograniczenie się do odzwierciedlenia w prowadzonej ewidencji stanu wynikającego z, poprawnych pod względem formalnym, dokumentów zawartych w zasobie, ignorując tym samym zarówno prawomocne orzeczenie Sądu, kształtujące nowy stan prawny na gruncie, jak i zgodną wolę stron postępowania ukierunkowaną na prawidłowe odzwierciedlenie w ewidencji ukształtowanego prawomocnym orzeczeniem sądu stanu prawnego wskazanych nieruchomości.
W ocenie Sądu, takie postępowanie organów ewidencyjnych nie odpowiada ani zasadzie aktualności ewidencji ( art. 23 i 24 P.g.i.k.), ani zasadzie praworządności ( art. 6 K.p.a.), ani tym bardziej zasadzie działania organów administracyjnych w sposób budujący zaufanie jego uczestników do szeroko pojętej władzy publicznej ( art. 8 K.p.a.).
W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie nie do pogodzenia z wymienionymi zasadami jest formalistyczne podejście do zakresu postępowania aktualizacyjnego, które przyjęły organy odmawiając stronie Skarżącej zadośćuczynienia wnioskowi o aktualizację, z uwagi na upływ terminów do wniesienia zarzutów, bez podjęcia próby zaewidencjonowania granic działek zgodnie z ich niewątpliwym stanem prawnym (odpowiadającym stanowi faktycznemu na gruncie i zgodnej woli sąsiadów) pomimo trudności technicznych wynikających z niedoskonałości dokumentu.
Konstatacja ta jest tym bardziej istotna, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że rozgraniczenie sądowe z 1995r. zostało, co do zasady, przeprowadzone według granic ewidencyjnych wszystkich wymienionych działek, z niewielkimi jedynie odstępstwami. W opisowej części opinii sporządzonej dla Sądu Rejonowego w [...] na potrzeby rozgraniczenia w sprawie [...], biegły wymienia siedem punktów granicznych (oznaczonych numerami: 8, 15, 16, 20 ,21, 62 i 63) w których wytyczona przez niego granica różni się od granicy wynikającej z mapy ewidencyjnej przedmiotowych działek w 1995r. Dwa z tych punktów granicznych ( nr 62 i 63 ) dotyczą granicy działek [...] i [...], która została prawidłowo odtworzona w ramach modernizacji, jeden punkt graniczny (nr 8) dotyczy działek nie będących przedmiotem niniejszej sprawy. Dla zadośćuczynienia żądaniu sformułowanemu przez Skarżących, dotyczącego uwidocznienia w ewidencji gruntów postanowienia Sądu Rejonowego w [...] o rozgraniczeniu, nie jest konieczne badanie wszystkich 68 punktów granicznych znajdujących się na granicy działek będących przedmiotem postępowania – co sugeruje Organ I Instancji, odmawiając aktualizacji ewidencji gruntów i budynków zgodnie z żądaniem stron, z uwagi na niewłaściwe atrybuty tychże punktów granicznych. Koniecznym jest jedynie przeanalizowanie opinii biegłego, którego praca stanowiła podstawę dokonanego rozgraniczenia, pod kątem ustalenia położenia tych punktów granicznych które, zdaniem tego biegłego, odróżniały przebieg granicy nieruchomości wyznaczony w toku rozgraniczenia, od przebiegu tej granicy wynikającej z mapy ewidencyjnej w dacie dokonywanego rozgraniczenia. Zgodnie z oświadczeniami stron postępowania złożonymi na rozprawie w dniu 24 stycznia 2024r. znaki graniczne, zgodnie z którymi dokonano przedmiotowego rozgraniczenia, są widoczne na gruncie.
Z zaskarżonej decyzji ani z poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] nie wynika aby próba taka miała miejsce czy to w postępowaniu modernizacyjnym czy też aktualizacyjnym. Zgodnie z oświadczeniem wykonawcy modernizacji e.g.i.b. granice działek zakwestionowane następnie przez Skarżące zostały ustalone na podstawie ekranowej wektoryzacji ewidencyjnej mapy rastrowej bez wykorzystania wyników geodezyjnych pomiarów terenowych i są zgodne z rastrem map ewidencyjnych 1:2000 przed modernizacją.
Zgodnie z art. 24 ust 2 pkt 2a i 2b P.g.i.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, wyszczególnionych dokumentów, materiałów zasobu czy też wykrycia błędnych informacji. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie prawomocnych orzeczeń sądu.
W obowiązującym obecnie stanie prawnym, stosownie do treści §30 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. z 2021r. poz. 1390- dalej: nowe rozporządzenie), przebieg granic działek ewidencyjnych w procesie zakładania, modernizacji albo bieżącej aktualizacji ewidencji wykazuje się na podstawie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego sporządzonej m. in. na potrzeby postępowania rozgraniczeniowego, przy czym zgodnie z § 31 tego rozporządzenia, jeżeli brak jest dokumentacji lub materiałów, o których mowa w § 30, albo zawarte w nich dane nie pozwalają na odtworzenie położenia granic z dokładnością właściwą dla szczegółów I grupy określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy, dane dotyczące położenia granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku pomiarów geodezyjnych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic. Takie ustalanie nie zmierza przy tym do rozstrzygania spornych stanów na gruncie, ale do odzwierciedlenia w ewidencji gruntów mającej charakter rejestracyjny i informacyjny, aktualnych informacji między innymi o gruntach i ich właścicielach.
W przedmiotowej sprawie chodzi o usunięcie z ewidencji błędnych danych dotyczących, co do przebiegu granic nieruchomości i zastąpienie ich prawidłowymi danymi wynikającymi z dokonanego na gruncie rozgraniczenia. Zadanie to leży niewątpliwie w obszarze działań organu ewidencyjnego.
W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów będzie więc dokonanie pomiarów geodezyjnych zgodnie z §30 i §31 powołanego wyżej nowego rozporządzenia, mającego zastosowanie w sprawie z uwagi na datę wniesienia wniosku przez Skarżącą N.D.
Zaniechanie tej czynności przez organ w dotychczasowym postępowaniu było podstawą do stwierdzenia, że stan faktyczny nie został w przedmiotowej sprawie ustalony prawidłowo, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, 70 i 80 K.p.a.
Wobec tego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O obowiązku zwrotu kosztów postępowania, obejmujących uiszczony przez Skarżących wpis od skargi w kwocie po 200 zł. Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 202 §1 P.p.s.a.