II SA/Rz 1191/22

II SA/Rz 1191/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-03-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/
Maria Mikolik
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6049 Inne o symbolu podstawowym 604
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2022 poz 699
art. 64 ust. 1 pkt 2 i ust. 2
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 1592
art. 14 ust. 4
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Maria Mikolik Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2023 r. sprawy ze skargi X. sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2022 r. nr SKO.4170/41/2022 w przedmiocie zmiany z urzędu wpisu w rejestrze podmiotów gospodarujących odpadami I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr OS-III.7245.100.150.2022.NB; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej X. sp. z o.o. w L. kwotę 697 zł /słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 30 czerwca 2022 r. nr SKO.4170/41/2022, utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek" lub "organ I instancji") z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], w przedmiocie zmiany z urzędu wpisu w rejestrze podmiotów gospodarujących odpadami.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z [...] kwietnia 2022 r. nr [...], Marszałek Województwa [...] zmienił z urzędu wpis w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami X sp. z o.o. z siedzibą w [...], wpisanej pod numerem rejestrowym 0[...], z uwagi na wygaśnięcie decyzji związanej z gospodarowaniem odpadami, wymagającej wpisu do rejestru, poprzez wykreślenie w Dziale XI.
W podstawie prawnej decyzji organ I instancji wskazał art. 64 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2022 r. poz. 699 z późn. zm.) – dalej: "u.o.", w związku z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1592 z późn. zm. zwana dalej: "ustawą nowelizującą").
Organ I instancji podał, że X Sp. z o.o. zs. w [...] (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") posiadała wpis w rejestrze podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami w dziale VI tab. 4 - Wprowadzający produkty w opakowaniach, dziale VII - Transportujący odpady, oraz dziale XI - Podmioty wpisywane do rejestru z urzędu lub dokonujące aktualizacji wpisu, o których mowa w art. 51 ust. 1 u.o. W dziale XI wpisano zezwolenie na przetwarzanie odpadów udzielone decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. nr [...] zmienionej decyzjami z [...] którą udzielono [...] zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
W piśmie z 4 marca 2020 r. X sp. z o.o. – podmiot powstały w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną w jednoosobową spółkę kapitałową – zwróciła się do Marszałku o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Postanowieniem z 24 marca 2020 r. Marszałek odmówił wszczęcia postępowania podnosząc, że eksploatacja instalacji będącej przedmiotem
wniosku wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego a nie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, postanowieniem z 13 lipca 2020 r. Minister Klimatu utrzymał w mocy postanowienie Marszałka Województwa [...]. Wyrokiem z 19 stycznia 2021 r. IV SA/Wa 1771/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Spółki na ww. postanowienie Ministra Klimatu. Spółka wniosła skargę kasacyjną od ww. wyroku, sprawa została zarejestrowana w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pod sygn. III OSK 6035/21.
Organ I instancji podał, że zaistniała sytuacja określona art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. ustawie nowelizującej. W terminie do dnia 5 marca 2020 r. Spółka nie złożyła wniosku o uzyskanie pozwolenia zintegrowanego, co oznacza, że posiadane dotychczas zezwolenie na przetwarzanie odpadów, udzielone decyzją Starosty [...], wygasło z mocy prawa z dniem 6 marca 2020 r. Od tego dnia skarżąca nie może prowadzić działalności w zakresie przetwarzania odpadów. Jednocześnie w ocenie Marszałka brak było podstaw do wydania decyzji w przedmiocie potwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia na przetwarzanie odpadów, bowiem tego rodzaju obowiązek organów administracji nie wynika z przepisów prawa. Obowiązkiem organu I instancji, stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 2 u.o., było natomiast wydanie decyzji w przedmiocie zmiany z urzędu wpisu w rejestrze podmiotów gospodarujących odpadami.
W odwołaniu od tej decyzji Spółka zarzuciła wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące błędnym uznaniem, że w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 14 ust 4 ustawy nowelizującej. Skarżąca z zachowaniem terminu złożyła bowiem wniosek o zmianę posiadanego pozwolenia. Niezależnie od powyższego odwołująca się podniosła, że wykreślenie podmiotu z rejestru na skutek wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na zbieranie odpadów winno być poprzedzone wydaniem ostatecznej decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia takiego pozwolenia. Brak tego rodzaju rozstrzygnięcie wyklucza zdaniem Spółki skuteczne procedowanie w przedmiocie zmiany wpisu w rejestrze podmiotów gospodarujących odpadami.
Decyzją z 30 czerwca 2022 r. nr SKO.4170/41/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...].
Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że skarżąca uzyskała zezwolenie na zbieranie odpadów z przed wejściem w życie ustawy nowelizującej z dnia 20 lipca 2018 r., tj. dniem 5 września 2018 r. Zdaniem Kolegium, w świetle brzmienia art. 14 ust. 1 i 4 ustawy nowelizującej trudno przyjąć, że wniosek Spółki o zmianę dotychczasowej decyzji – który de facto nie został rozpoznany merytorycznie, bowiem zezwolenie udzielone Spółce wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego – wywołał skutek podtrzymujący moc obowiązującą dotychczasowego zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Z brzmienia tych przepisów wynika, że obowiązkiem przedsiębiorców gospodarujących odpadami było uzupełnienie posiadanych zezwoleń pod rygorem ich utraty (wygaśnięcia). Skoro wniosek skarżącej z 4 marca 2020 r. nie spowodował uzupełnienia danych dotychczasowego zezwolenia na zbieranie odpadów o elementy wymagane przez ustawę nowelizującą, to zezwolenie na przetwarzanie odpadów udzielone decyzją Starosty [...] z [...] listopada 2014 r. wygasło z mocy prawa.
Organ odwoławczy wskazał przy tym, że skutek związany z niedopełnieniem obowiązków określonych ustawą tj. wygaśnięcie posiadanych zezwoleń (w całości lub w części) wynika z mocy samego prawa. Wygaśnięcie to ma charakter deklaratywny i nie wymaga wydania odrębnej decyzji w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia posiadanego zezwolenia. Wprawdzie wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia Starosty [...] z pewnością nie należałoby uznać za niewłaściwe, gdyż decyzja ta miałaby charakter czysto deklaratoryjny, a więc nie tworzący nowej sytuacji prawnej, niemniej organ I instancji nie został do wydania takiej decyzji zobowiązany przez ustawodawcę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, X sp. z o.o. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Marszałka Województwa [...], a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1. art. 8 § 2 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." poprzez pominięcie przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przedstawionego materiału dowodowego w postaci decyzji administracyjnych wydawanych przez innego organy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zezwalających na przetwarzanie odpadów wydanych na podstawie art. 14 ust. 4 ustawy nowelizującej, co nastąpiło z pominięciem utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, tj. bez wydania decyzji administracyjnej w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia posiadanego zezwolenia;
2. art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, a dotyczących:
– nowego przystosowania się pod względem prawnym do uzyskania pozwolenia na prowadzenie działalności gospodarczej w sprawie pozwoleń na wytwarzanie odpadów, nieuwzględniających zbierania lub przetwarzania odpadów, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. i nieustaleniu czy Spółka dopełniła obowiązki określone ustawą, gdyż złożenie wniosku i odmowa wszczęcia postępowania nie jest tożsamym zdarzeniem prawnym jak niezłożenie wniosku o zmianę zezwolenia w ogóle,
– braku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w tym zawnioskowanego przez stronę, gdzie strona przedłożyła szereg decyzji otrzymanych w trybie dostępu do informacji publicznej, które wskazują na konieczność rozstrzygnięcia kwestii posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w formie decyzji administracyjnej, co leży zarówno w interesie społecznym jak i w interesie strony,
– prowadzenia przez organ I instancji postępowania w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów w oparciu inną podstawę prawną oraz z inną datą wygaszenia powodując niepewność strony co do prowadzenia działalności na podstawie ważnego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, przy wskazaniu tego samego organu, że posiadane zezwolenie jest ważne,
– powieleniu przez organ II instancji ustaleń organu pierwszej instancji co do trybu procedowania w oparciu o przepisy ustawy nowelizującej, gdzie postępowanie prowadzone na podstawie w/w ustawy nie zostało ostatecznie i prawomocnie zakończone, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż organ nieprawidłowo ustalił, że zagadnienie wstępne, jakim jest ustalenie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji administracyjnej jest dostatecznie i należycie wyjaśnione i przez to pozwala na utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
3. art. 16 § 1 w zw. art. 162 § 1 i § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji wydanie przedwczesnego orzeczenia w przedmiocie zmiany wpisu w rejestrze, w przypadku gdy istnieje zagadnienie wstępne, wymagające rozstrzygnięcia w postaci jednoznacznego określenia sytuacji prawnej Spółki skarżącej poprzez wydanie stosownej decyzji regulującej jasno jej sytuację prawną w zakresie posiadanego zezwolenia na przetwarzanie odpadów, realizując tym samym konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych,
4. art. 64 ust 1 pkt 2, ust. 2 u.o. w zw. z art. 14 ust 4 ustawy nowelizującej poprzez dokonanie ich błędnej wykładni, skutkujące błędnym uznaniem, że odmowa wszczęcia postępowania na podstawie złożonego wniosku o zmianę posiadanego zezwolenia jest tożsama z niedopełnieniem obowiązków związanych ze zmiana posiadanego zezwolenia, gdzie SKO w Rzeszowie wskazało, że norma ta spowodowała pozbawienie mocy posiadanych zezwoleń z dniem 6 marca 2020r., w przypadku niezłożenia prawidłowego wniosku o zmianę posiadanej decyzji, podczas gdy w sprawie kwestia prawidłowości złożonego wniosku o zmianę nie była przedmiotem procedowania i organ ten nie ustalił, czy wniosek złożony przez spółkę był prawidłowy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 329 dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art.134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na mocy art.145§ 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3).
Skarga okazała się zasadna, ale nie wszystkie zarzuty zasługiwały na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że przedmiot sądowoadministracyjnej kontroli legalności w rozpoznawanej sprawie stanowią decyzje administracyjne wydane w specyficznym postępowaniu - w postępowaniu rejestrowym, prowadzonym na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r. poz. 779 z późn. zm.). Na szczególną uwagę zasługuje systematykę przepisów ww. ustawy, która będzie miała istotne znaczenie dla prawidłowej wykładni jej przepisów. Dział IV ustawy pt.: "Uprawnienia wymagane do gospodarowania odpadami oraz prowadzenie rejestru", dzieli się na dwa rozdziały: Rozdział 1 "Zezwolenie na zbieranie odpadów i zezwolenie na przetwarzanie odpadów", obejmujący art. 41-48a i Rozdział 2 "Rejestr", obejmujący art. 49-65. I tak przepisy Rozdziału 1 regulują takie kwestie jak między innymi zakres przedmiotowy zezwoleń i właściwość organów (art. 41), zasady i tryb kontroli instalacji, wymogi wniosku o wydanie poszczególnych zezwoleń i zakres wymaganych w tym celu dokumentów, elementy poszczególnych zezwoleń i wymagania wobec obiektów (art. 43), terminy ich obowiązywania (art. 44), zwolnienia z obowiązku uzyskania zezwoleń; a także kwestie przesłanek i trybu odmowy wydania zezwolenia (art. 46); zastosowania instytucji cofnięcia zezwolenia (art. 47), czy też wygaśnięcia stosownych zezwoleń (art. 48), a także kwestie związane z obowiązkiem ustanowienia zabezpieczenia roszczeń przez posiadacza odpadów (art. 48a). W rozdziale 2: "Rejestr" ustawodawca zamieścił przepisy odnoszące się do istoty, charakteru, zakresu, szczegółowej zawartości i trybu postępowania związanego z prowadzeniem i aktualizacją tego rejestru przez właściwego marszałka województwa, dokonywane na wniosek podmiotu lub z urzędu wpisów, ich modyfikacją lub wykreśleniem z rejestru, ponoszenia opłat rejestrowych i celów ich wykorzystania. Zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o odpadach, marszałek województwa prowadzi rejestr podmiotów: 1) wprowadzających produkty; 2) wprowadzających produkty w opakowaniach; 3) prowadzących jednostki handlu detalicznego lub hurtowego, w których są oferowane torby na zakupy z tworzywa sztucznego, objęte opłatą recyklingową, o której mowa w art. 40a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi; 4) gospodarujących odpadami - zwany dalej "rejestrem".
Obowiązki marszałka województwa jako organu rejestrowego, uwzględniając zasadniczo charakter ewidencyjny rejestru, ustawodawca określił jednoznacznie w art. 56 ustawy o odpadach. W myśl ust. 1 organ ten weryfikuje i zatwierdza: 1) informacje, o których mowa w art. 52 ust. 1, zawarte we wniosku o wpis do rejestru; 2) wymagane informacje, o których mowa w art. 52 ust. 2. Wpis do rejestru oraz zamieszczenie w rejestrze informacji, o których mowa w art. 52 ust. 1 i 2, następuje z chwilą tego zatwierdzenia (ust. 2). Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także w przypadku zmiany wpisu w rejestrze oraz wykreślenia z rejestru (ust. 3).
W związku z prowadzeniem przedmiotowego rejestru marszałek województwa między innymi wydaje decyzje o wykreśleniu podmiotu z rejestru (w przypadkach określonych w art. 60 i art. 64 ust. 1), o odmowie wpisu podmiotu do rejestru (art. 62) lub też zmiany wpisu do rejestru (art. 64 ust. 2).
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy istotna jest treść normy prawnej zawartej w przepisie art. 64 ustawy o odpadach (w brzmieniu obowiązującym do 1 września 2022r.), przywołanym w podstawach prawnych kwestionowanych przez Spółkę decyzji administracyjnych. Ustęp 1 stanowi, że marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru w przypadku: 1) nieuiszczenia opłaty rocznej, w przypadkach gdy jest wymagana; 2) cofnięcia lub wygaśnięcia decyzji związanych z gospodarką odpadami; 3) stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach ustawy; 4) stwierdzenia rażących nieprawidłowości w wykonywaniu obowiązków określonych w przepisach (...); 5) stwierdzenia trwałego zaprzestania wykonywania przez podmiot działalności wymagającej wpisu do rejestru; 6 - 8) niewniesienia w wymaganej wysokości zabezpieczenia finansowego, lub niezłożenie zaświadczeń albo dokumentu potwierdzającego wniesienie opłat lub zabezpieczeń wskazanych w wymienionych ustawach.
Zaistnienie tych przesłanek stanowi podstawę do wszczęcia z urzędu postępowania w celu wydania decyzji o całkowitym wykreśleniu podmiotu z rejestru. Wobec powyższego, w odniesieniu do przypadku określonego w art. 64 ust. 1 pkt 2, należy zwrócić uwagę, że ani ta norma prawna, ani żaden z przepisów rozdziału dotyczącego prowadzenia przedmiotowego rejestru podmiotów, nie określa przypadków, w których dochodzi do cofnięcia lub wygaśnięcia decyzji administracyjnych związanych z gospodarowaniem odpadami, w rozumieniu art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy o odpadach.
W myśl art. 64 ust.2 ww. ustawy, jeżeli podmiot prowadzi działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru w więcej niż jednym zakresie, a przesłanki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko niektórych zakresów działalności, a podmiot nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 59 lub art. 60, marszałek województwa dokonuje z urzędu, w drodze decyzji, zmiany wpisu do rejestru w odpowiednim zakresie. Tym samym przepis ten odsyła w przypadku, gdy podmiot prowadzi działalność objętą obowiązkiem wpisu do rejestru w więcej niż jednym zakresie, wprost do przesłanek o których mowa w ust. 1, o ile dotyczą one tylko niektórych zakresów działalności. Dodatkowo uzależnia zastosowanie trybu zmiany wpisu do rejestru z urzędu od tego, czy podmiot nie wystąpił z wnioskiem, o którym mowa w art. 59 lub art. 60. Dopiero gdy zaistnieją te przesłanki łącznie, marszałek dokonuje, w drodze decyzji, wpisu do rejestru "w odpowiednim zakresie". Tym bardziej przepis ust. 2 art. 64 budzi wątpliwości, kto i w jakim trybie stwierdza cofnięcie lub wygaśnięcie w indywidualnym przypadku konkretnego zakresu, czyli części ostatecznej decyzji administracyjnej, określającej nieraz w obszernym rozstrzygnięciu elementy decyzji związanej z gospodarką odpadami dla konkretnego podmiotu i często skomplikowanych instalacji.
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest również art. 14 ust. 4 ustawy nowelizującej.
Ustawa nowelizująca, weszła w życie 5 września 2018 r. i w pierwotnym brzmieniu przepisu dostosowującego art.14 ust. 1 stanowiła, że posiadacz odpadów, który przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetworzenie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów uwzględniające zbieranie lub przetwarzanie odpadów, jest obowiązany w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. do dnia 5 września 2019 r.), złożyć wniosek o zmianę posiadanej decyzji, wskazując we wniosku dane określone w pkt 1 - 4 oraz dołączając dokumenty określone w ust. 2 pkt 1-7. Wskazać jednocześnie należy, że na mocy przepisu art. 8 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustawy (Dz. U. poz. 1579), z dniem 1 września 2019 r., termin na złożenie wniosku określony w art. 14 ust. 1 ustawy nowelizującej wydłużono do dnia 5 marca 2020 r.
W rozpoznawanej sprawie Spółka wnioskiem z dnia 4 marca 2020 r. zwróciła się do Marszałka Województwa [...] o zmianę zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] zmienionej decyzjami tego organu z dnia [...]. W uzasadnieniu podano, że postanowieniem z dnia 24 marca 2020 r. nr [...] na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie [...] zezwolenia na przetwarzanie odpadów udzielonego decyzją Starosty [...], a jako przyczynę wskazał, że eksploatacja instalacji będącej przedmiotem wniosku wymaga uzyskania pozwolenia zintegrowanego, a nie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Z tego względu uznano, że zezwolenie na przetwarzanie odpadów Starosty [...] wygasło z dniem 6 marca 2020 r. i Spółka X od tego dnia nie może prowadzić działalności w zakresie przetwarzania odpadów.
Dodać trzeba, że postanowienie Marszałka Województwa [...] z dnia 24 marca 2020 r. o odmowie wszczęcia postępowania zostało utrzymane w mocy przez Ministra Klimatu postanowieniem z dnia 13 lipca 2020 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2021 r. oddalił skargę Spółki. Wyrok ten Spółka zaskarżyła skargą kasacyjną, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 18 listopada 2021 r. sygn. akt III OSK 6035/21 oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia.
Sąd w rozpoznawanej sprawie dopuścił zawnioskowany przez pełnomocnika Spółki jako dowód decyzję Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 listopada 2022 r. nr [...] W decyzji tej, wydanej na podstawie art. 138 §1 pkt 2 k.p.a. pkt 1 orzeczono, że wygaśnięcie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., zmienianej decyzjami z [...] z uwagi na przekształcenie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą jednoosobową w jednoosobową spółkę kapitałową) udzielającej zezwolenia na przetwarzanie odpadów z dniem 14 grudnia 2015 r. Minister Klimatu i środowiska uznał, że Marszałek Województwa [...] błędnie przyjął, że wygaśniecie decyzji Starosty [...] ww. wymienionej nastąpiło z dniem 1 lipca 2015 r. W pkt 2 sentencji decyzji podano, że w pozostałym zakresie decyzję organu I instancji (Marszałka Województwa [...]) utrzymuje się w mocy.
Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji odnosi się do zobowiązania Spółki do usunięcia wszystkich odpadów zgromadzonych w ramach prowadzonej działalności na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. na własny koszt w terminie 15 tygodni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
W decyzji z dnia 12 kwietnia 2022 r., będącej przedmiotem kontroli Sądu, Marszałek Województwa [...], w całej treści decyzji, a w szczególności w uzasadnieniu nie podał, że toczy się postępowanie o wygaszenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., udzielającej Spółce pozwolenie na gospodarowanie odpadami. Natomiast decyzja w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zezwolenia objętego decyzją Starosty [...] przez Marszałka Województwa [...] była wydana 21 czerwca 2022 r. Zatem w obrębie tak krótkiego czasu dla procedowania przez Marszałka Województwa [...] o wygaśnięciu zezwolenia dla Spółki przyznanego decyzją Starosty [...], umknęło Marszałkowi, że określa dwie różne daty dla wygaśnięcia tej decyzji, które dzieli okres 7 lat.
Zwrócić też należy uwagę na fakt, że pierwszą decyzję o wygaśnięciu decyzji Starosty [...] Marszałek Województwa [...] wydał [...] stycznia 2021r. nr [...] (vide uzasadnienie decyzji Ministra Klimatu i Środowiska z [...].11.2022r. nr [...] – dopuszczona jako dowód w sprawie). Z uzasadnienia tej decyzji wynika również, że strona wnioskiem z dnia 12 kwietnia 2017 r. wystąpiła do Marszałka o wydanie pozwolenia zintegrowanego, a sprawy udzielenia pozwolenia zintegrowanego nadal nie została ostatecznie zakończona.
Skoro od 2017 r. Marszałek prowadzi postępowanie o wydanie pozwolenia zintegrowanego, to wniosek Spółki o zmianę zezwolenia udzielonego decyzją Starosty [...] w trybie art. 14 ustawy nowelizującej, która weszła w życie z dniem 5 września 2018r. winien być rozpoznawany w jednym postępowaniu tożsamym podmiotowo i przedmiotowo. Prawidłowo też stosując przepisy o właściwości organów zawarte w art. 41 ust. 6a i 6b Starosta przekazał wniosek Spółki do Marszałka. Wniosek ten nie mógł być jednak procedowany, gdyż Marszałek prowadził równolegle postępowanie o wygaśnięcie zezwolenia udzielonego decyzją Starosty [...] oraz postępowanie z wniosku Spółki o udzielenie pozwolenia zintegrowanego. Sąd stwierdza, że tryb z art. 14 ustawy nowelizującej nie mógł być zastosowany w stanie prawnym i faktycznym do Spółki.
W dacie orzekania przez Sąd w niniejszej sprawie weszła w życie kolejna nowelizacja ustawy o odpadach wprowadzona ustawą z dnia 22 lipca 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w celu przeciwdziałania przestępczości środowiskowej (Dz. U. z 2022r., poz. 1726), która weszła w życie w dniu 17 sierpnia 2022r. W art. 8 tej ustawy nadano nowe brzmienie art. 64 u.o. gdyż uchylono ust. 1 pkt 2 oraz dodano ust 3 o następującej treści: "W przypadku wygaśnięcia, cofnięcia, uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji związanych z gospodarką odpadami marszałek województwa dokonuje z urzędu, bez konieczności wydawania odrębnej decyzji, wykreślenia podmiotu z rejestru. Podstawę wykreślenia stanowią ostateczne decyzje wydawane przez marszałka województwa oraz ostateczne decyzje organów właściwych przekazane marszałkowi województwa zgodnie z art. 80 ust. 4, a także prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych."
W art. 10 ww. ustawy zmieniającej wprowadzono przepisy intertemporalne. Do postępowań w sprawie wydania decyzji o wykreśleniu podmiotu z rejestru, o którym mowa w art. 49 ustawy zmienianej w art. 8, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się art. 64 ustawy zmienianej w art. 8 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą (ust. 1). Decyzje o wykreśleniu podmiotu z rejestru, o którym mowa w art. 49 ustawy zmienianej w art. 8, które zostały wydane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 64 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 8, pozostają w mocy (ust. 2).
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą związane oceną prawną i wskazaniami Sądu, a także ustalą tryb na podstawie aktualnego stanu prawnego, który będzie miał zastosowanie dla wykreślenia podmiotu z rejestru..
Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.