II SA/RZ 1185/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2023-02-15
NSAbudowlaneWysokawsa
warunki zabudowyfarma fotowoltaicznaOZEochrona środowiskaobszar chronionego krajobrazuprawo budowlanezagospodarowanie przestrzenneinfrastruktura techniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej ze względu na niejasności dotyczące powierzchni inwestycji i brak gwarancji uzbrojenia terenu.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję o warunkach zabudowy dla farmy fotowoltaicznej. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak oceny wpływu inwestycji na środowisko oraz niezapewnienie dostępu do infrastruktury technicznej. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji. Wskazał na istotne wątpliwości co do precyzyjnego określenia powierzchni terenu inwestycji, co mogło wpłynąć na kwalifikację przedsięwzięcia jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, oraz na brak wymaganej umowy gwarantującej uzbrojenie terenu w energię elektryczną.

Przedmiotem skargi R.S. i D.S. była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 13 lipca 2022 r. ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym brak zapewnienia czynnego udziału strony oraz nierzetelne zebranie i ocenę materiału dowodowego. Podnieśli również zarzuty naruszenia prawa materialnego, kwestionując zgodność inwestycji z przepisami o ochronie przyrody (Sieniawski Obszar Chronionego Krajobrazu) oraz brak uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazali na nieprawidłowości w analizie urbanistycznej i sprzeczności we wniosku inwestora dotyczące mocy i powierzchni inwestycji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, argumentując m.in., że dla instalacji OZE nie stosuje się wymogów dotyczących dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej, a planowana inwestycja nie przekroczy 0,5 ha, co wyklucza konieczność postępowania środowiskowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że choć dla instalacji OZE wyłączono wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a., to kluczowe okazały się inne naruszenia. Po pierwsze, Sąd wskazał na istotne wątpliwości co do precyzyjnego określenia powierzchni terenu inwestycji (wskazywano 4990 m2, ale też "do 0,5 ha"), co mogło wpłynąć na ocenę, czy inwestycja nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym czy nie wymaga oceny oddziaływania na środowisko i zgody na realizację w obszarze chronionego krajobrazu. Po drugie, Sąd stwierdził naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 P.p.s.a., wskazując na brak wymaganej umowy gwarantującej uzbrojenie terenu w energię elektryczną, co jest niezbędne do wydania decyzji o warunkach zabudowy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, wyłączenie stosowania art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma zastosowanie do instalacji odnawialnego źródła energii, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 P.p.s.a. w zw. z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 61 ust. 3 P.p.s.a. wprost odsyła do definicji instalacji OZE z ustawy o OZE, która nie rozróżnia mocy. Uzasadnienie nowelizacji ustawy nie może ograniczać jasnego brzmienia przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (38)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 52 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 4

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 61 § ust. 5

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.z.e. art. 2 § pkt 13

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

u.o.ś. art. 71 § ust. 1 i ust. 2 pkt.2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 54

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. 3 § ust. 1 pkt 54

Uchwała Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 1 pkt 1

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 61 § ust. 7 pkt 2

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § ust. 2 pkt 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 54 § pkt 3

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.z.e. art. 2 § pkt 18

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

u.o.z.e. art. 2 § pkt 19

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

u.o.z.e. art. 2 § pkt 22

Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p. art. 6 § ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 24 § ust. 1a pkt 2) lit. a i lit. b

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.p. art. 24 § ust. 3

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody

u.o.ś. art. 60

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 5

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 17 grudnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego art. 4 § ust. 1

Uchwała Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 1 pkt 54

Uchwała Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 1 pkt 54

Uchwała Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu art. 3 § ust. 1 pkt 54

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niejasne określenie powierzchni terenu inwestycji, co wpływa na ocenę oddziaływania na środowisko i zgodność z przepisami o obszarach chronionych. Brak przedstawienia przez inwestora umowy gwarantującej uzbrojenie terenu w energię elektryczną, co jest wymogiem z art. 61 ust. 5 P.p.s.a. Potencjalne naruszenie przepisów dotyczących ochrony przyrody w Sieniawskim Obszarze Chronionego Krajobrazu z uwagi na niejasną powierzchnię inwestycji.

Odrzucone argumenty

Argumenty dotyczące naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy (wskaźnik wielkości powierzchni nowej zabudowy, szerokość elewacji frontowej, górna krawędź elewacji) zostały uznane za niezasadne, gdyż charakter inwestycji wykluczał ich zastosowanie, a wymogi z art. 61 ust. 1 pkt 1 P.p.s.a. były wyłączone.

Godne uwagi sformułowania

"Powstała więc istotna wątpliwość co do powierzchni terenu inwestycji. Powinien on być wyznaczony w sposób pewny i ostateczny. Niedopuszczalne jest opisywanie go za pomocą określeń "do", czy "od do"." "Konieczne więc było przedłożenie przez inwestora umowy, o której mowa w art. 61 ust. 5 u.p.z.p., czego w tej sprawie zabrakło." "Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił więc zarzutów skargi, że w przypadku budowy instalacji związanej z odnawialnymi źródłami energii jest konieczne spełnienie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa."

Skład orzekający

Elżbieta Mazur-Selwa

sprawozdawca

Karina Gniewek-Berezowska

członek

Paweł Zaborniak

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ustalania warunków zabudowy dla farm fotowoltaicznych, w tym wyłączeń z art. 61 ust. 3 P.p.s.a., wymogów dotyczących określenia terenu inwestycji i jego powierzchni, oraz konieczności zapewnienia uzbrojenia."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji farm fotowoltaicznych i ich lokalizacji w obszarach chronionych. Interpretacja przepisów o uzbrojeniu może być stosowana do innych inwestycji wymagających infrastruktury technicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy popularnej tematyki farm fotowoltaicznych i ich wpływu na środowisko oraz zgodność z przepisami. Wyrok pokazuje, jak ważne są precyzyjne określenia w dokumentacji i jakie konsekwencje może mieć brak spełnienia formalnych wymogów.

Farma fotowoltaiczna nie powstanie? Sąd uchylił warunki zabudowy z powodu niejasnej powierzchni i braku gwarancji prądu.

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1185/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-02-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/
Karina Gniewek-Berezowska
Paweł Zaborniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 259
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 503
art. 52 ust. 2 pkt 1, art. 61 ust. 1 pkt 3, 4 i 5
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1378
art. 2 pkt 13, 18, 19 i 22
Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R. S. i D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 13 lipca 2022 r. nr SKO 415.62.2022 w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 5 maja 2022 r. nr RGK.6730.3.2022; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżących R. S. i D. S. solidarnie kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R.S. i D.S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: SKO, Kolegium) z 13 lipca 2022 r. nr SKO 415.62.2022 wydana w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm. – dalej "k.p.a.") oraz art. 61 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. Dz. U. z 2022 r., poz.503 ze zm. – dalej "u.p.z.p.").
Z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z [...] stycznia 2022 r. C. Sp. z o.o. w L. wystąpiła do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i montażu zespołu urządzeń infrastruktury technicznej tj. modułów fotowoltaicznych na konstrukcji wsporniczej o łącznej mocy do 2 MW, kontenerowej stacji transformatorowej, doziemnej instalacji elektrycznej SN oraz urządzeń instalacyjnych i sterujących na terenie części działki nr [...] położonej w obrębie W.
Decyzją z 5 maja 2022 r. nr RGK.6730.3.2022 Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla wnioskowanej inwestycji.
Organ podał, że inwestycja swym zakresem obejmuje: zespół paneli fotowoltaicznych o łącznej mocy do 2000kWp (do 8000 sztuk); konstrukcję wsporczą zamontowaną w gruncie; inwertery zamontowane na konstrukcji wsporczej; nadziemną i podziemną infrastrukturę elektryczną; kontenerową stację transformatorową SN/nN (do 2 szt.); infrastrukturę towarzyszącą w postaci systemów technicznej ochrony mienia oraz ogrodzenie. Powierzchnia zabudowy - do 80% powierzchni terenu wnioskowanego do zabudowy. Powierzchnia biologicznie czynna do 20% powierzchni terenu wnioskowanego do zabudowy. W toku postępowania dokonano analizy zabudowy i zagospodarowania terenu. Analizie poddano teren wnioskowany do zagospodarowania - teren części działki nr [...] obr. W. i teren sąsiadujący, w tym działek położonych w odległości min. 50m od granicy terenu objętego wnioskiem i 3 - krotnej szerokości części działki wnioskowanej do zabudowy. Granice obszaru objętego opracowaną analizą oznaczono w części graficznej, na mapie w skali 1:1000, stanowiącej część graficzną analizy i załącznik graficzny nr 2 do decyzji lokalizacyjnej.
Aktualny stan zainwestowania terenu działki inwestycyjnej to teren zabudowany, stanowiący użytki rolne (RIVb; RV; ŁIV; W-RII/rb; Br-PslV). Pod zabudowę planowana jest południowa część działki o powierzchni 4990m2. Teren wnioskowany do zabudowy obejmuje użytek RIVb. W sąsiedztwie terenu działki [...] występują: tereny rolne i tereny rolne zabudowane (działka nr [...] i działka nr [...]). Teren położony w otoczeniu działek wnioskowanych na cele planowanej inwestycji, dotyczącej realizacji instalacji i urządzeń technicznych związanych z wytwarzaniem energii elektrycznej, pochodzącej z energii słonecznej wraz z obiektami infrastruktury technicznej stanowi teren rolny.
Organ wskazał, że w ustaleniach nieobowiązującego obecnie Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy [...] teren wnioskowany do zabudowy przeznaczony był na cele rolnicze. Teren wnioskowany pod inwestycję nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne.
Teren objęty wnioskiem jest położony w granicach obszaru ochrony przyrody tj. Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zgodnie § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U z 2019 r. poz. 1839), planowana inwestycja nie stanowi zamierzenia inwestycyjnego zaliczanego do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przy zachowaniu warunków dotyczących ograniczenia powierzchni planowanej inwestycji do 0,5ha planowana inwestycja nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska.
Planowana inwestycja nie będzie realizowana: w obrębie terenu objętego ochroną konserwatorską, w obszarze uzdrowiskowym, w obszarze narażonym na zalewanie, w obszarze narażonym na osuwiska, w obszarze udokumentowanych złóż, w sąsiedztwie linii elektroenergetycznych wysokich napięć oraz w sąsiedztwie gazociągów wysokiego ciśnienia lub rurociągów wysokiego ciśnienia.
Organ wskazał, że w toku postepowania uzyskano stosowne uzgodnienia, a projekt decyzji sporządzony został przez osobę uprawnioną.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyły R.S. i D.S. wnioskując o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Kwestionowanej decyzji zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie czynnego udziału w postępowaniu, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej przed upływem terminu do składania przez strony postępowania uwag do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w związku z art. 80 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi dokonywania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, nierozpatrzeniu w całości całego materiału dowodowego oraz wydaniu decyzji opartej jedynie na podstawie wybiórczo wyselekcjonowanych elementach materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie przy wydawaniu decyzji całości inwestycji (nie jedynie paneli fotowoltaicznych ale również infrastruktury towarzyszącej), jej wpływu na otoczenie, konieczności uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz spełniania przez inwestycję zasady dobrego sąsiedztwa.
Odwołujące wskazały także na naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:
- art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody, w związku z § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z § 3 Uchwały Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, poprzez złamanie ustanowionego w treści aktu prawa miejscowego zakazu realizacji na terenie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, polegające na zezwoleniu na lokalizację na terenie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu przedsięwzięcia w postaci zabudowy przemysłowej, w tym zabudowy systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowej, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, wyrażające się w szczególności w uwzględnieniu przy ocenie, czy planowana zabudowa przemysłowa nie przekracza dopuszczalnego w wyżej wymienionych przepisach obszaru, to jest uwzględnieniu jedynie obszaru zabudowanego systemami fotowoltaicznymi, bez uwzględnienia infrastruktury towarzyszącej, podczas gdy całość inwestycji, przy uwzględnieniu infrastruktury towarzyszącej przekracza obszar 0,5 ha i w związku z tym jej lokalizacja na terenie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu jest niedopuszczalna,
- art. 61 ust. 1 u.p.z.p. poprzez wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy przy jednoczesnym zaniechaniu dokonania oceny, czy co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu oraz czy teren ma dostęp do drogi publicznej, co w konsekwencji stanowiło o niedopuszczalności wydania decyzji pozytywnej dla inwestora.
Wskazaną na wstępie decyzją 13 lipca 2022 r. SKO w Przemyślu utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.
Kolegium w pierwszej kolejności wskazało, że kwestie własnościowe (możliwość zainwestowania nieruchomości), jak i immisyjne nie mogą stanowić przedmiotu rozważań na tym etapie procesu inwestycyjnego.
Wyjaśniło, że co do zasady uzyskanie decyzji ustalającej warunki zabudowy możliwe jest tylko w razie łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust.1 pkt 1-6 u.p.z.p. Wyjątkiem od stosowania tej zasady są inwestycje polegające na budowie linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. W przypadku tego typu urządzeń i instalacji nie zachodzi konieczność badania istnienia spełnienia warunku tzw. dobrego sąsiedztwa czy dostępu do drogi publicznej tj. spełnienia przesłanek z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Ze względu na specyfikę takich inwestycji nie może być mowy o dostosowaniu cech zabudowy powstającej do cech zabudowy istniejącej.
Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych - w tym na podstawie sporządzonej Analizy zabudowy i zagospodarowania terenu - ustalono, że przedmiotem postępowania jest realizacja inwestycji polegającej na budowie farmy fotowoltaicznej.
Kolegium odnosząc się do zarzutów odwołania wskazało, że wyniki sporządzonej w sprawie analizy potwierdziły, że przedsięwzięcie będzie zgodne z przepisami odrębnymi. Wnioskodawca w treści wniosku jednoznacznie zastrzegł, że powierzchnia terenu inwestycji w metrach kwadratowym wyniesie - 4990m2 (pkt.7.2.1 wniosku). W decyzji Burmistrz zastrzegł, że powierzchnia terenu przeznaczonego na cele planowanej inwestycji: do 0,5 ha. Jeśli obszar przedsięwzięcia faktycznie przekroczy tę wartość to działanie takie stanowić będzie zamianie zasad decyzji lokalizacyjnej i konieczność podjęcia interwencji przez organy nadzoru budowlanego. Wbrew zarzutom odwołujących zakres inwestycji to nie tylko realizacja samych paneli fotowoltaicznych, lecz także budowa inwerterów, stacji transformatorowych i ogrodzenia.
SKO zauważyło, że bezspornie teren objęty wnioskiem jest położony w granicach obszaru ochrony przyrody tj. Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Jednak zgodnie § 3 ust. 1 pkt 54 rozporządzenia z 26 września 2019 r., planowana inwestycja nie stanowi zamierzenia inwestycyjnego zaliczanego do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jej obszar w złażeniu i intencjach wnioskodawcy nie przekroczy powierzchni 0,5 ha. Tym samym w sprawie brak było potrzeby przeprowadzania postępowania środowiskowego. Nadto Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie widział potrzeby zajęcia stanowiska w sprawie (milczące uzgodnienie projektu decyzji).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. i konieczności zapewnienia zgodności treści decyzji z aktami prawa miejscowego, tj. uchwałą Sejmiku Wojew Podkarp. z 28.10.2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu Kolegium wyjaśniło, że zarzut naruszenia zasady czynnego udziału może podnieść strona, która wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Analiza treści decyzji i całego materiału dowodowego wskazuje, że organ I instancji badał wpływ wskazanej wyżej uchwały na treść decyzji lokalizacyjnej. Niedochowanie przez organ I instancji wspomnianej wyżej zasady o 1 dzień nie miało wypływu na zasadność wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Reasumując Kolegium wywiodło, że organ I instancji przy wydawaniu przedmiotowej decyzji lokalizacyjnej nie naruszył przepisów obowiązującego prawa - zarówno ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i procedury administracyjnej. Dokonał właściwej oceny przeprowadzonych dowodów, jak i procesu wnioskowania, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Poza kontrolą instancyjną w tym postępowaniu leżą zamierzenia inwestora, czy utrudnienia w funkcjonowaniu jego przedsięwzięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, R.S. i D.S. wniosły o uchylenie decyzji organu II instancji w całości wraz z decyzją organu I instancji, o zasądzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Kwestionowanej decyzji zarzuciły niedostrzeżenie błędów popełnionych w postępowaniu prowadzonym przez Burmistrza. Podtrzymując w całości stanowisko zawarte w odwołaniu skarżące zarzuciły naruszenie:
1. przepisów postępowania przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt. 3-5 i ust. 5 u.p.z.p. w zw. z § 5, § 6 i § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r. poz. 1588),
2. błędne uznanie, że analiza urbanistyczna jest opracowaniem spełniającym wymogi ustawowe, a przede wszystkim, że opracowanie to jest analizą problemu, pomimo, że zawiera jedynie katalog danych i wnioski bez przedstawienia logicznego sposobu rozumowania i uzasadnienia zawierającego argumenty przemawiające za przyjęciem rozwiązań z różnych możliwości istniejących równolegle oraz, że autor analizy urbanistycznej nie zauważył problemów wynikających ze specyficznego charakteru planowanej inwestycji objętej zaskarżoną decyzją i sprzeczności wniosku inwestora w zakresie mocy planowanej inwestycji na obszarze 0,50 ha,
3. pominięcie zakazów art. 24 ust. 1a pkt 2) lit. a i lit. b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 916) w zw. z § 3 Uchwały Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, zmieniona Uchwałą Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, poprzez zignorowanie zakazów ustanowionych ustawą i aktem prawa miejscowego,
4. naruszenie art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt.2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1029), przez odstąpienie od uzyskania od Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
5. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. przez chybione uznanie, że w postępowaniu przed organem pierwszej instancji zapewniono skarżącym prawo do czynnego udziału w postępowaniu.
W uzasadnieniu skargi podniosły, że żaden z dowodów wskazanych w zaskarżonej decyzji i jej załącznikach nie wykazuje, by inwestor wykazał, że projektowane lub istniejące uzbrojenie terenu umożliwia wydanie decyzji o warunkach zabudowy, co powoduje że warunek z art. 61 ust. 5 u.p.z.p. nie jest zachowany. Kolegium nie dostrzegło także naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. poprzez uznanie, że decyzja jest sprzeczna z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o ochronie przyrody w związku z uchwałą nr XLII/729/17 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 25 września 2017 r. zmieniającą uchwałę Nr XXXIX/786/13 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zdaniem skarżących planowana inwestycja jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W dalszej części wskazały na nieprawidłowości zawarte w sporządzonej analizie a mianowicie brak ustalonych wszystkich parametrów inwestycji, niedostrzeżenie niemożności umiejscowienia na gruncie o powierzchni 0,5 ha 8000 sztuk paneli fotowoltaicznych o mocy 2MW, oraz w sytuacji gdy wysokość konstrukcji wsporczej na której mają być zamontowane panele fotowoltaiczne i inwertery wynosi 3 metry, a odległość pomiędzy rzędami panelami na konstrukcjach wsporczych wynosi 7 metrów. Ich zdaniem prawdopodobne jest przypuszczenie, że inwestor już obecnie planuje rozszerzenie inwestycji na pozostałą część działki 1006 w obrębie 0009 w W. której jest właścicielem, oraz że w założeniach projektowych przewidziane są dwie stacje transformatorowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Postanowieniem z 12 października 2022 r., sygn. II SA/Rz 1185/22 WSA w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja SKO w Przemyślu z dnia 13 lipca 2022 r. ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie i montażu zespołu urządzeń infrastruktury technicznej tj. modułów fotowoltaicznych na konstrukcji wsporczej o łącznej mocy do 2 MW, kontenerowej stacji transformatorowej, doziemnej instalacji elektrycznej SN oraz urządzeń instalacyjnych i sterujących na terenie części działki nr [...] położonej w obrębie W.
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy stanowi art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Zgodnie z jego treścią wydanie decyzji o warunkach zabudowy możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w tym przepisie tj.:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu (z wyjątkiem inwestycji produkcyjnych lokalizowanych na terenach przeznaczonych na ten cel w planach miejscowych, które utraciły moc na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym i linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej - art. 61 ust. 2 i 3 u.p.z.p., ponadto warunek ten nie ma zastosowania do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie - art. 61 ust. 4 u.p.z.p.),
2) teren ma dostęp do drogi publicznej (warunku tego nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej - art. 61 ust. 3 u.p.z.p.),
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego (warunek ten uznaje się za spełniony, jeżeli wykonanie uzbrojenia terenu zostanie zagwarantowane w drodze umowy zawartej między właściwą jednostką organizacyjną a inwestorem - art. 61 ust. 5 u.p.z.p.),
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym,
5) oraz decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Powołany wyżej przepis określa zatem przesłanki uzależniające wydanie pozytywnej decyzji w przedmiocie warunków zabudowy inwestycji niebędącej inwestycją celu publicznego. Redakcja tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że obowiązek spełnienia tych przesłanek w odniesieniu do inwestycji polegającej na nowej zabudowie danego terenu, obejmuje konieczność ich kumulatywnego wypełnienia. Z powyższego przepisu wynika wprost, że spełnianie przez wnioskodawcę wymogów określonych w tym przepisie obliguje organ do wydania decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji.
Istotnym w kontrolowanej sprawie jest, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1378, zwanej dalej jako u.o.z.e.). Z uwagi na fakt, że przedmiotem postępowania było wydanie decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej farmy fotowoltaicznej o mocy do 2 MW zastosowanie w sprawie miał właśnie art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Planowana przez skarżącą spółkę inwestycja jest inwestycją, o której mowa w art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Pojęcie "instalacji odnawialnego źródła energii" zostało zdefiniowane legalnie, jako instalacja stanowiąca wyodrębniony zespół: a) urządzeń służących do wytwarzania energii opisanych przez dane techniczne i handlowe, w których energia jest wytwarzana z odnawialnych źródeł energii, lub, b) obiektów budowlanych i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową służący do wytwarzania biogazu rolniczego - a także połączony z tym zespołem magazyn energii elektrycznej lub magazyn biogazu rolniczego.
Pojęcie "instalacji odnawialnego źródła energii" zostało zatem w ramach art. 2 pkt 13 u.o.z.e. zdefiniowane w sposób szeroki, obejmując swoim zakresem znaczeniowym wszystkie wskazane w nim instalacje, niezależnie od mocy zainstalowanej elektrycznej, w tym także małe instalacje i mikroinstalacje (patrz art. 2 pkt 18 i 19 u.o.z.e.).
Ponadto, w art. 2 pkt 22 u.o.z.e. wskazano, że odnawialne źródło energii, to odnawialne, niekopalne źródła energii obejmujące energię wiatru, energię promieniowania słonecznego, energię aerotermalną, energię geotermalną, energię hydrotermalną, hydroenergię, energię fal, prądów i pływów morskich, energię otrzymywaną z biomasy, biogazu, biogazu rolniczego oraz z biopłynów.
Budowa infrastruktury produkującej energię z odnawialnych źródeł energii, tj. energii słonecznej, stanowi instalację odnawialnego źródła energii, co skutkuje brakiem konieczności weryfikacji, czy zamierzenie inwestycyjne spełnia wymogi z przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Bowiem w świetle art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w zw. z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. nie ma podstaw do formułowania tez sugerujących, że przewidziane w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. wyłączenie przesłanki dobrego sąsiedztwa i dostępu do drogi publicznej dotyczy wyłącznie instalacji odnawialnego źródła energii o małej mocy. Byłoby to w istocie ograniczenie definicji ustawowej z art. 2 pkt 13 u.o.z.e., do której wprost i bezpośrednio odsyła art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Ponadto wskazać także należy, że poszerzenia wymienionego w art. 61 ust. 3 u.p.z.p. katalogu przedsięwzięć o instalacje odnawialnego źródła energii dokonano 29 sierpnia 2019 r., kiedy to weszła w życie ustawa z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 1524). W uzasadnieniu do projektu nowelizacji zaznaczono co prawda, że wprowadza ona m.in. "zliberalizowanie zasad budowy małych instalacji oraz mikroinstalacji OZE" to jednak w dalszej części uzasadnienia do nowelizacji ustawy wyjaśniono, że "zaproponowano rozszerzenie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym o instalacje odnawialnego źródła energii" mając na względzie, że z reguły obiekty te "wprowadzają nowy sposób zagospodarowania terenu" i "służą działalności produkcyjnej", czym odróżniają się od urządzeń infrastruktury technicznej (druk Sejmowy nr VIII.3656). Przyjąć jednak należy, że wątpliwości wynikające z rozbieżności w uzasadnieniu nowelizacji ustawy nie mogą przenosić się na proces stosowanie prawa, bowiem uzasadnienie nie jest źródłem prawa, a konkretny przepis ustawy, który w tym przypadku jest jasny i jednoznaczny.
Wskazać należy, że z przepisów art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wynika, że kwestia lokalizacji urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy zainstalowanej większej niż 500 kW stanowi element treściowy studium oraz planu miejscowego. Z przepisów tych nie wynika natomiast, by tego rodzaju inwestycje mogły być realizowane wyłącznie na podstawie planu miejscowego. Ustawodawca w tym przypadku nie wprowadził rozwiązania, zgodnie z którym lokalizacja przedmiotowego obiektu, w tym przypadku farmy fotowoltaicznej o mocy 2 MW, może nastąpić wyłącznie na podstawie miejscowego planu. Z powołanych przepisów nie wynika także, by ustawodawca dokonywał jakiegokolwiek rozróżnienia instalacji odnawialnego źródła energii dla potrzeb ustalenia warunków zabudowy, umożliwiających zmianę przeznaczenia terenu w przypadku braku planu miejscowego. W szczególności nie ma prawnych podstaw do wyprowadzania z art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. wniosku, jakoby art. 61 ust. 3 u.p.z.p. miał zastosowanie wyłącznie do instalacji o mocy zainstalowanej nie większej niż 500 kW. Gdyby taka była intencja ustawodawcy, wynikałoby to wprost z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. W warunkach braku planu miejscowego przedsięwzięcie dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii może być więc realizowane w oparciu o decyzję o warunkach zabudowy z uwzględnieniem art. 61 ust. 3 u.p.z.p. i to niezależnie od zainstalowanej mocy. Na treść decyzji o warunkach zabudowy nie mogą zaś mieć wpływu postanowienia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.
Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił więc zarzutów skargi, że w przypadku budowy instalacji związanej z odnawialnymi źródłami energii jest konieczne spełnienie warunku tzw. dobrego sąsiedztwa.
Reasumując, lokalizacja farmy fotowoltaicznej, niezależnie od jej mocy, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie wymaga w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy oceny przesłanki zasady kontynuacji funkcji oraz dostępu do drogi publicznej (tak słusznie NSA w wyroku z dnia 12 października 2022 r., II OSK 1482/21).
Biorąc pod uwagę, że przedmiotowy wniosek dotyczy ustalenia warunków zabudowy dla części dz. nr [...] Sąd wyraża pogląd, że w świetle art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. dopuszczalne jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. Mając na uwadze pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 15 lutego 2022 r. (sygn. II OSK 712/21- CBOSA), który skład orzekający w tej sprawie podziela wskazać należy, że zgodnie z art. 52 ust 2 w zw. z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wniosek o ustalenie warunków zabudowy powinien zawierać określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000. Natomiast – w myśl art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. - przesłanką wydania decyzji o warunkach zabudowy jest to, że teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1. W przepisach tych jest więc mowa o "terenie", a nie o działce ewidencyjnej w rozumieniu prawa geodezyjnego i kartograficznego. Treść tych przepisów nie wyklucza zatem ustalenia warunków zabudowy dla terenu, który stanowi część działki ewidencyjnej. Wskazać również należy na treść art. 61 ust. 7 pkt 2 u.p.z.p., z którego wynika, że minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa w drodze rozporządzenia określi wymagania dotyczące m.in. ustalania wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu. Ustawodawca odróżnia więc pojęcia "teren" i "działka". Taka wykładnia powołanych przepisów wydaje się być w pełni zgodna z wolą ustawodawcy, o czym świadczyć może nowelizacja art. 61 u.p.z.p., która weszła w życie 3 stycznia 2022 r. Polega na dodaniu do tego przepisu ust. 5a, zgodnie z którym w celu ustalenia wymagań dla nowej zabudowy i zagospodarowania terenu właściwy organ wyznacza wokół terenu, o którym mowa w art. 52 ust. 2 pkt 1a, na kopii mapy zasadniczej lub mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o ustalenie warunków zabudowy obszar analizowany w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu terenu, jednak nie mniejszej niż 50 metrów, i przeprowadza na nim analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w ust. 1. Przez front terenu należy rozumieć tę część granicy działki budowlanej, która przylega do drogi publicznej lub wewnętrznej, z której odbywa się główny wjazd na działkę. Ustawodawca, jak wyjaśnił NSA w powołanym wyroku, konsekwentnie posługuje się tu pojęciami: "terenu", "frontu terenu". Ponadto rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 17 grudnia 2021 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2399). uchylono § 3 rozporządzenia z 26 sierpnia 2003 r., w którym odwołano się do pojęcia: "działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy". § 4 ust. 1 tego rozporządzenia uzyskał brzmienie: "1. Obowiązującą linię nowej zabudowy na terenie objętym wnioskiem wyznacza się jako przedłużenie linii istniejącej zabudowy na działkach sąsiednich.", podczas gdy poprzednio w przepisie tym posłużono się pojęciem: " na działce objętej wnioskiem". Analogicznie, użyte w § 6 w ust. 1 i w § 8 wyrazy "frontu działki" zastąpiono wyrazami: "frontu terenu".
Zatem, skoro ustawodawca w odniesieniu do określenia granic terenu objętego wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy zastąpił pojęcie: "działki" pojęciem: "terenu", to oznacza, że decyzja ta może odnosić się nie tylko do działki (działek) jako całości, ale również części działki, o ile będzie to teren jednoznacznie wyodrębniony.
W myśl art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p. każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich. Jednym ze składników prawa własności nieruchomości jest prawo właściciela do jej zagospodarowania i zabudowy zgodnie z jego wolą. Odmowa wydania właścicielowi warunków zabudowy dla wyodrębnionego terenu stanowiącego część działek ewidencyjnych, niewymagającego zgody na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze, może być postrzegana jako naruszenie prawa własności (art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP). W świetle art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p. dopuszczalne jest więc wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, która nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, jeżeli teren ten można jednoznacznie wyodrębnić i przedstawić na załączniku graficznym do decyzji. Do decyzji o warunkach zabudowy zastosowanie mieć będzie art. 54 pkt 3 u.p.z.p., który stanowi, iż w decyzji należy określić linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali. Zazwyczaj są to granice działki ewidencyjnej, ale za pomocą linii rozgraniczających inwestycję możliwe jest również wskazanie konkretnej części działki, na której może być ona realizowana. Sąd zwraca uwagę, że przepisy u.p.z.p. nie dają podstaw do utożsamienia pojęcia "terenu" z pojęciem "działki ewidencyjnej" (zob. np. wyroki NSA: z 24 maja 2018 r., II OSK 1634/16; z 23 maja 2020 r., II OSK 1693/19 – CBOSA). Wskazać należy, że w orzecznictwie dopuszcza się ustalenie warunków zabudowy dla terenu stanowiącego część działki ewidencyjnej, wyodrębnionego za pomocą linii rozgraniczających, jeśli oczywiście nie narusza to odrębnych przepisów (zob. np. wyrok NSA z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt II OSK 1549/21, publ. – CBOSA). W okolicznościach rozstrzyganej sprawy SKO takiego naruszenia nie wykazało.
W kontrolowanej sprawie doszło jednak do naruszenia art. 52 ust. 2 pkt 1 i art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p.
Wnioskodawca we wniosku wskazał na powierzchnię terenu inwestycji, tj. 4 990 m2, który został też przedstawiony na załączniku graficznym do wniosku.
Teren ten opisano w decyzji organu I instancji jako część działki nr [...] i odwołano się prawidłowo do załącznika graficznego do decyzji (pkt 1 i 3 decyzji organu I instancji).
Szkopuł w tym, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji na stronie 3 wskazano, że powierzchnia terenu inwestycyjnego wynosi – "do 0,5 ha". A w analizie znajduje się passus: "przy zachowaniu (...) powierzchni planowanej inwestycji do 0,5 ha".
Powstała więc istotna wątpliwość co do powierzchni terenu inwestycji. Powinien on być wyznaczony w sposób pewny i ostateczny. Niedopuszczalne jest opisywanie go za pomocą określeń "do", czy "od do". W kontrolowanej sprawie tej pewności zabrakło, co mogło wpłynąć na wynik sprawy.
Ma to bardzo istotne znaczenie w sprawie, gdyż może przesądzić o kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Zgodnie z § 3 pkt 54 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839) do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się następujące rodzaje przedsięwzięć:
Zabudowa przemysłowa, w tym zabudowa systemami fotowoltaicznymi, lub magazynowa, wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą, o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż:
a) 0,5 ha na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub w otulinach form przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1 – 3 tej ustawy,
b) 1 ha na obszarach innych niż wymieniony e lit. a.
Kolegium wyjaśniło, że "wyniki sporządzonej w sprawie Analizy potwierdziły, że przedsięwzięcie będzie zgodne z przepisami odrębnymi. Wnioskodawca w treści złożonego wnioski jednoznacznie zastrzegł, że powierzchnia terenu inwestycji w metrach kwadratowych wyniesie – 4990 m2 (pkt 7.2.1 wniosku). W treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji Burmistrz Miasta i Gminy Sieniawa również zastrzegł, iż powierzchnia terenu przeznaczonego na cele planowanej inwestycji to – do 0,5 ha. Trudno więc zakładać, że obszar planowanego zamierzenia przekroczy powierzchnię 0,5 ha. Jeśli obszar planowanego przedsięwzięcia faktycznie przekroczy tę wartość to działanie takie stanowić będzie zamianie zasad decyzji lokalizacyjnej i konieczność podjęcia interwencji przez organy nadzoru budowlanego. Nadto wbrew przekonaniom odwołujących zakres inwestycji to nie tylko realizacja samych paneli fotowoltaicznych, gdyż opis zamierzenia został zawarty w treści zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy, czyli także budowy inwerterów, stacji transformatorowych i ogrodzenia.
Faktem bezspornym pozostaje to, że teren objęty wnioskiem jest położony w granicach obszaru ochrony przyrody, tj. Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, jednakże zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 54 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko – Dz.U. z 2019 r., poz. 1839, planowana inwestycja nie stanowi zamierzenia inwestycyjnego zaliczanego do przedsięwzięć mogących znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż jej obszar w założeniu i intencjach wnioskodawcy nie przekroczy powierzchni 0,5 ha. Tym samym w sprawie brak było potrzeby przeprowadzania postępowania środowiskowego. Nadto wyspecjalizowany w tego rodzaju sprawach – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] nie widział potrzeby zajęcia stanowiska w sprawie – milcząco pozytywnie uzgodnił projekt decyzji owz".
Powyższe potwierdza tylko tezę Sadu o wątpliwym wyznaczeniu terenu inwestycji, w tym jego powierzchni.
Po drugie, wbrew stanowisku SKO przyjęcie powierzchni terenu inwestycji do 0,5 ha mieści się w wynikającym z § 3 pkt 54 rozporządzenia pojęciu, "nie mniej niż 0,5 ha. Wersja do 0,5 ha i nie mniej niż 0,5 ha ma wspólny punkt w postaci powierzchni 0,5 ha.
Dywagacje Kolegium o naruszeniu prawa budowlanego, woli inwestora i charakterze inwestycji są tu całkowicie chybione.
Zapisy decyzji można odczytać jako dopuszczające możliwość, że teren inwestycji wyniesie 0,5 ha.
Okoliczność ta wpłynęłaby na odmienną ocenę planowanej inwestycji z punktu widzenia § 3 pkt 54a cytowanego rozporządzenia, jak i § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały nr XXXIX/786/913 Sejmiku Województwa Podkarpackiego z dnia 28 października 2013 r. w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Podk. z 2013 r., poz. 3589), na obszarze którego znajduje się teren inwestycji. Zgodnie z jego treścią na terenie Obszaru zakazuje się:
1) Realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 z późn. zm.) z wyłączeniem przedsięwzięć, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody.
Cytowane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów zostało wydane na podstawie upoważnienia z art. 60 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i określa zgodnie z § 1:
1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko,
2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko,
3) przypadki, w których zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 lub 2.
Możliwość uznania planowanej inwestycji za spełniającą warunki z § 3 pkt 54 ppkt a rozporządzenia RM z dnia 10 września 2019 r. wykluczałaby lokalizowanie jej z uwagi na treść § 3 ust. 1 pkt 1 uchwały Sejmiku Podkarpackiego w sprawie Sieniawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, za wyjątkiem sytuacji z art. 24 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, że zakaz ten nie dotyczy realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko wykazała brak negatywnego wpływu na ochronę przyrody i ochronę krajobrazu chronionego krajobrazu.
Takiej oceny oddziaływania na środowisko w sprawie bowiem nie przeprowadzono.
Reasumując, ocena organów o prawidłowej kwalifikacji przedsięwzięcia z punktu widzenia przepisów środowiskowych była przedwczesna.
Kontrolowana decyzja została wydana także z naruszeniem art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 ust. 5 u.p.z.p.
Jak wyjaśnił słusznie NSA w wyroku z dnia 17 sierpnia 2022 r., II OSK 1149/21 dokonując wykładni art. 61 ust. 1 pkt 3 oraz art. 61 ust. 5 u.p.z.p. trzeba mieć na uwadze, iż decyzja o ustaleniu warunków zabudowy jest jedynie etapem wstępnym procesu inwestycyjnego i opiera się wyłącznie na przesłankach wynikających z art. 61 u.p.z.p. Biorąc zatem pod uwagę specyfikę tej instytucji prawnej, ustalenie dostępności terenu do infrastruktury przesyłowej nie wymaga weryfikowania przez organy posiadania przez inwestora umowy zawartej z właściwą jednostką organizacyjną w zakresie wykonania przyłącza budynków do istniejącej miejskiej kanalizacji deszczowej. Celem art. 61 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 5 u.p.z.p. nie jest bowiem uzależnienie wydania decyzji o warunkach zabudowy od faktycznego istnienia uzbrojenia, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych. Jeśli uzbrojenie terenu jeszcze nie powstało, to umieszczenie na obszarze inwestycji właściwych urządzeń musi zostać zagwarantowane w drodze umowy pomiędzy inwestorem, a właściwą jednostką organizacyjną, czyli przedsiębiorstwem zajmującym się dostarczeniem odpowiednich usług.
Teren inwestycji nie jest uzbrojony w energię elektryczną.
Konieczne więc było przedłożenie przez inwestora umowy, o której mowa w art. 61 ust. 5 u.p.z.p., czego w tej sprawie zabrakło. Inwestor we wniosku wprost napisał bowiem, że zapotrzebowanie w energię elektryczną będzie z dwóch źródeł: przyłącza elektrycznego i z planowanej instalacji.
Zarzuty skargi dotyczące naruszenia § 5, 6, 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. z 2003 r., poz. 1588) są niezasadne.
Nie mają racji skarżące zarzucając organom niewyznaczenie wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy (§ 65 Rozporządzenia), szerokości elewacji frontowej (§ 6 Rozporządzenia) i górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki (§ 7 Rozporządzenia). Oczywistym jest, że charakter planowanej inwestycji wyklucza możliwość wyznaczenia tych parametrów. Po drugie parametry te są instrumentami, za pomocą których bada się spełnienie wymagań z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., co w tej sprawie jest wyłączone (art. 61 ust. 3 u.p.z.p.).
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI