II SA/RZ 118/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-04-17
NSAochrona środowiskaWysokawsa
ocena oddziaływania na środowiskobiogazownia rolniczahodowla świńpowiązanie technologicznedecyzja środowiskowaprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjneWSA Rzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji, stwierdzając brak podstaw do obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej biogazowni rolniczej ze względu na brak wydanych decyzji środowiskowych dla powiązanej hodowli świń.

Skarżący Z.S. zaskarżył postanowienia organów administracji, które stwierdziły obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy biogazowni rolniczej. Organy uznały, że biogazownia jest powiązana technologicznie z istniejącą hodowlą świń, dla której nie uzyskano decyzji środowiskowej. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżone postanowienia, uznając, że brak wydanych decyzji środowiskowych dla hodowli świń uniemożliwia zastosowanie przepisu o powiązaniu technologicznym i kumulacji oddziaływań, a także nie wykazano, czy sama biogazownia kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko.

Sprawa dotyczyła skargi Z.S. na postanowienia organów administracji, które stwierdziły obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej budowy biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW. Burmistrz Gminy J. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie uznały, że planowana biogazownia jest powiązana technologicznie z istniejącą hodowlą świń (56 DJP), dla której nie uzyskano decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organy argumentowały, że nawet jeśli sama biogazownia nie przekracza progów określonych w rozporządzeniu, to powiązanie z hodowlą świń, która może być uznana za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, uzasadnia obowiązek przeprowadzenia oceny. Skarżący zarzucił organom błędną interpretację przepisów, pominięcie negatywnych opinii innych organów opiniujących oraz wadliwe połączenie różnych przedsięwzięć w jedną całość technologiczną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uwzględnił skargę, uchylając zaskarżone postanowienia. Sąd uznał, że kluczowym błędem organów było powołanie się na powiązanie technologiczne z hodowlą świń, dla której nie została wydana ostateczna decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd podkreślił, że przepis art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymaga, aby powiązane przedsięwzięcia miały wydaną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, sąd stwierdził, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy sama biogazownia, biorąc pod uwagę jej parametry i brak jednoznacznego powiązania technologicznego z hodowlą, kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W konsekwencji, sąd uchylił postanowienia obu instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, obowiązek ten nie jest uzasadniony, ponieważ przepis art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wymaga, aby dla powiązanych przedsięwzięć (realizowanych lub zrealizowanych) została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, a w tej sprawie taka decyzja dla hodowli świń nie została wydana.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącej hodowli świń (zarówno obecnej, jak i planowanej) uniemożliwia zastosowanie przepisu o powiązaniu technologicznym i kumulacji oddziaływań jako podstawy do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanej biogazowni. Ponadto, organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy sama biogazownia, biorąc pod uwagę jej parametry, kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (16)

Główne

P.p.s.a. art. 135 § 1 pkt 1 lit a i lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji z powodu naruszenia prawa materialnego lub postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit a i lit c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

u.u.i.o.ś. art. 59 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Określa, jakie planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

u.u.i.o.ś. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Określa kryteria, które organ powinien uwzględnić przy stwierdzaniu obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

u.u.i.o.ś. art. 65

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Dotyczy ustalenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

u.u.i.o.ś. art. 66

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Określa elementy, które powinien zawierać raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

u.u.i.o.ś. art. 71 § ust. 2

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Określa, dla jakich planowanych przedsięwzięć wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 1 pkt 82

Kwalifikacja przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej do 0,5 MW jako mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 1 pkt 104 lit. a

Kwalifikacja chów lub hodowli zwierząt (innych niż wymienione w pkt 103) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli jest prowadzone w określonej odległości od terenów zabudowanych, z wyłączeniem nieruchomości gospodarstwa.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 2 § ust. 1 pkt 51 lit. b

Kwalifikacja przedsięwzięcia polegającego na chowie lub hodowli trzody chlewnej w liczbie przekraczającej 210 DJP jako mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy postanowienia organu I instancji przez organ II instancji.

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.a. do postępowania w sprawach dotyczących ochrony środowiska.

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.a. do postępowania w sprawach dotyczących ochrony środowiska.

u.u.i.o.ś. art. 3 § ust. 1 pkt 13

Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko

Definicja przedsięwzięcia i zasada kwalifikowania przedsięwzięć powiązanych technologicznie jako jednego przedsięwzięcia.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko art. § 3 § ust. 2 pkt 3

Zasada sumowania parametrów przedsięwzięć tego samego rodzaju w celu ustalenia, czy osiągają progi określone w ust. 1.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla istniejącej i planowanej hodowli świń uniemożliwia zastosowanie przepisu o powiązaniu technologicznym i kumulacji oddziaływań. Organy nie wykazały w sposób dostateczny, czy sama biogazownia kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Sam fakt wykorzystania gnojowicy jako substratu nie przesądza o powiązaniu technologicznym biogazowni z hodowlą świń.

Odrzucone argumenty

Planowana biogazownia jest powiązana technologicznie z istniejącą hodowlą świń, która może być uznana za przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z kumulacji oddziaływań planowanej biogazowni z istniejącą hodowlą świń.

Godne uwagi sformułowania

Organy nie wykazały, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 63 ust 1 pkt 1 lit. b u.u.i.o.ś. nakazuje uwzględnić powiązania z tymi przedsięwzięciami (realizowanymi lub zrealizowanymi), dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Pojęcie 'przedsięwzięcia realizowanego', o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć jako etap faktycznych prac związanych z powstaniem określonej inwestycji, nie zaś okoliczność istnienia toczących się, lecz niezakończonych postępowań administracyjnych, których rezultat jeszcze nie jest znany. Sam fakt wykorzystania substratu w postaci gnojowicy nie świadczy jeszcze o powiązaniu technologicznym takich przedsięwzięć.

Skład orzekający

Magdalena Józefczyk

przewodniczący

Maria Mikolik

sprawozdawca

Jolanta Kłoda-Szeliga

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących powiązania technologicznego przedsięwzięć i obowiązku oceny oddziaływania na środowisko, zwłaszcza w kontekście braku wydanych decyzji środowiskowych dla powiązanych inwestycji."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jej ochronie oraz rozporządzeniami wykonawczymi. Może być mniej bezpośrednio stosowalne w sprawach nieobjętych tymi przepisami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ochrony środowiska – obowiązku oceny oddziaływania na środowisko, a sąd wnikliwie analizuje złożone powiązania między różnymi typami inwestycji. Wyjaśnia kluczowe kwestie interpretacyjne dotyczące powiązań technologicznych i kumulacji oddziaływań.

Biogazownia a hodowla świń: Kiedy powiązanie technologiczne wymaga oceny środowiskowej?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 118/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-04-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-01-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3, art. 123, art. 144, art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1094
art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63, art. 65, art. 66, art. 71 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  oceny oddziaływania na środowisko (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maria Mikolik /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 24 listopada 2023 r. nr SKO.4170.52.2747.2023 w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przez przedsięwzięcie I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Burmistrza Gminy [...] z dnia 4 października 2023 r. nr GKO.6220.9.2022.KG; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie na rzecz skarżącego Z. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 118/24
UZASADNIENIE
Burmistrz Gminy J. postanowieniem nr 1 z 4 października 2023 roku, znak: GKO.6220.9.2022.KG stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, tj. dla przedsięwzięcia pod nazwą "Budowa biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW wraz ze zbiornikiem pofermentu oraz drogami dojazdowymi i placami manewrowymi", dla którego w dniu 22 maja 2023 roku wszczęto postępowanie administracyjne na wniosek Z.S.
Organ I instancji określił jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wskazując, że raport winien zawierać elementy zawarte w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1094 z późn. zm., dalej: u.u.i.o.ś.).
W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że planowane przedsięwzięcie to przedsięwzięcie określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zaliczane do przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzania raportu oddziaływania na środowisko może być wymagany. Po zwróceniu się do organów opiniujących o wydanie opinii w sprawie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz ustalenie ewentualnego zakresu raportu dla przedmiotowego przedsięwzięcia: Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R., Dyrektor Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wód Polskich oraz Marszałek Województwa Podkarpackiego stwierdzili, że [pic]przedmiotowe przedsięwzięcie nie podlega procedurze opiniowania w trybie art. 64 u.u.i.o.ś., natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. wyraził opinię o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Burmistrz Gminy J., po analizie złożonego wniosku o wydanie decyzji środowiskowej oraz uzyskanych opinii uznał, że wniosek dotyczy przedsięwzięcia powiązanego terytorialnie i technologicznie ze zrealizowanym i użytkowanym przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (chów świń DJP powyżej 210), mimo braku decyzji środowiskowej. W wyniku tego stwierdził potrzebę przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i zobowiązał wnioskodawcę do sporządzenia raportu oddziaływania planowanego do realizacji przedsięwzięcia na środowisko.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył inwestor Z.S. zaskarżając [pic]je w całości i zarzucając, że stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko jest sprzeczne z prawem, sprzeczne ze stanowiskiem organów administracji, a ponadto krzywdzące dla strony. Skarżący wskazał, że planowane przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem wymagającym oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o czym organ I instancji posiada wiedzę, gdyż Marszałek Województwa Podkarpackiego, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w R. oraz Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wskazali, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie postanowieniem z 24 listopada 2023 roku nr SKO.4170.52.2747.2023, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775, ze zm., dalej: k.p.a.), art. 63 ust. 1, ust. 4, art. 64 ust. 1, art. 65 ust. 2, art. 66 ust. 1, art. 68, art. 69 i art. 70 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1094, ze zm.) utrzymało w mocy postanowienie nr 1 Burmistrza Gminy J. z dnia 4 października 2023 roku.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że wnioskiem z 8 lutego 2023 roku Z.S. wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW wraz ze zbiornikiem pofermentu oraz drogami dojazdowymi i placami manewrowymi, na działce nr [...] położonej w M., które zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko kwalifikuje się jako planowane przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a uzyskanie ww. decyzji jest niezbędne do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Kolegium powołało się na treść art. 59 ust. 1 u.u.i.o.ś. i wskazało, że przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia, mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. W przypadku przedsięwzięć określonych w ustawie jako "mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" regulacja ta wymaga przeprowadzenia takiej oceny tylko wówczas, gdy obowiązek jej przeprowadzenia został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś.. Jak wynika zatem z powyższej regulacji prawnej rozstrzygnięcie kwestii, czy należy przeprowadzić ocenę oddziaływania na środowisko zależy przede wszystkim od prawidłowej kwalifikacji planowanego przedsięwzięcia do jednej z dwóch wymienionych w art. 59 ust. 1 kategorii planowanych przedsięwzięć.
W ocenie Organu planowane przedsięwzięcie polegające na budowie biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW wraz ze zbiornikiem pofermentu oraz drogami dojazdowymi i placami manewrowymi na działce nr [...] położonej w M. jest zamierzeniem powiązanym technologicznie z obecnie prowadzonym przez inwestora chowem świń w budynkach położonych na działce nr [...] w M. Jak wyjaśnił inwestor w piśmie z dnia 15 marca 2023 roku, obecnie w dwóch budynkach prowadzi on hodowlę tuczników w ilości 400 sztuk, co w przeliczeniu wynosi 56 DJP w obydwu budynkach sumarycznie. Przy budynkach tych dokonano ponadto budowy czterech silosów na dwóch płytach fundamentowych, wagi samochodowej oraz trzech zbiorników na gnojowicę wraz z instalacją. Biogazownia planowana do budowy będzie działać na gnojowicy, która jest wytwarzana przez prowadzoną obecnie hodowlę trzody chlewnej. Także z karty informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że gnojowica świńska będzie dozowana bezpośrednio ze zbiorników pod chlewniami do pomieszczenia przygotowania biomasy, co w dużym stopniu ograniczy emisję substancji odorowych z tych procesów. Niewątpliwie zatem obydwa przedsięwzięcia (już istniejące i planowane) są powiązane technologicznie.
W ocenie SKO obecnie prowadzone przedsięwzięcie (instalacja do hodowli trzody chlewnej dla 56 DJP) kwalifikuje się co najmniej jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. SKO stwierdziło, że prowadzona obecnie przez inwestora działalność w Gospodarstwie Rolnym w M. spełnia ww. przesłanki uznania ją za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (abstrahując nawet od możliwej maksymalnej liczby DJP), bowiem hodowla 56 DJP trzody chlewnej prowadzona jest w odległości mniejszej niż 210 m od terenów zabudowanych. Fakt ten wynika z treści raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia przedłożonego przez inwestora Z.S. w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia pn.: "Zmiana sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych w Gospodarstwie Rolnym [...], polegająca na zwiększeniu obsady hodowli tuczników do 238 DJP". Z raportu tego wynikało, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się od planowanego przedsięwzięcia (które planowane było do prowadzenia w tych samych budynkach, w których prowadzona jest obecna działalność hodowlana) 160 m w kierunku północno-zachodnim oraz 170 m w kierunku południowo-wschodnim. Ww. raport znajduje się w sprawie zakończonej decyzją Burmistrza Gminy J. z dnia [...] kwietnia 2022 roku, znak: [...], którą odmówiono określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Zmiana sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych w Gospodarstwie Rolnym [...], polegająca na zwiększeniu obsady hodowli tuczników do 238 DJP", która to decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z dnia [...] lipca 2022 roku, nr [...]. Wprawdzie decyzje obydwu organów zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 marca 2023 roku, sygn. akt Il SA/Rz 1230/22, jednak wyrok ten nie jest prawomocny z uwagi na złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy ustaliły w ww. postępowaniu, że przedsięwzięcie, polegające na zwiększeniu obsady tuczników należy zaliczyć do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b) rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, bowiem maksymalna możliwa obsada budynków nr 1 i nr 2 w Gospodarstwie Rolnym w M. prowadzona przez inwestora przekracza 210 DJP. Sam inwestor wskazał, że zamierza zwiększyć hodowlę trzody chlewnej w istniejących i wykorzystywanych już budynkach do 238 DJP (2000 sztuk), natomiast organy administracyjne ustaliły nawet, że wymiary obiektów budowlanych wskazują na możliwość hodowli w nich nawet 301 DJP (jeżeli chodzi o trzodę chlewną).Realizowana obecnie hodowla trzody chlewnej w rozmiarze 56 DJP nie ma zatem wpływu na możliwość określenia tego przedsięwzięcia jako zawsze znacząco oddziałującego na środowisko, a to stosownie do § 2 ust. 1 pkt 51 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku.
SKO stwierdziło więc, że skoro obecnie planowane przedsięwzięcie polegające na budowie biogazowni rolniczej jest powiązane technologicznie z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, to wymaga uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych jego realizacji, tym bardziej, że dla już zrealizowanego przedsięwzięcia hodowli trzody chlewnej taka decyzja nie została dotychczas uzyskana. W tej sytuacji fakt braku przekroczenia przez planowaną biogazownię mocy elektrycznej wskazanej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku, tj. 0,5 MW, nie może wpływać na kwalifikację tego przedsięwzięcia jako niespełniającego progów wskazanych w ww. rozporządzeniu, a tym samym jako pozostającego poza regulacją u.u.i.o.ś..
Zdaniem SKO norma z § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia znajdzie zastosowanie zarówno w sytuacji, w której wcześniej zrealizowane przedsięwzięcie (jak i przedsięwzięcie już realizowane bądź też zaplanowane), nie jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko z uwagi na nie osiągnięcie progów przewidzianych w § 3 ust. 1 tego rozporządzenia, jak i w sytuacji, w której wcześniejsze przedsięwzięcie osiągnęło progi i jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko. Nie ulega zatem wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie pod nazwą "Budowa biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW wraz ze zbiornikiem pofermentu oraz drogami dojazdowymi i placami manewrowymi" jako powiązane technologicznie z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jego realizacji. Tym bardziej, że przedsięwzięcie realizowane obecnie przez inwestora, jak i planowane przedsięwzięcie rozszerzenia działalności hodowlanej, nie zostały poprzedzone uzyskaniem takiej decyzji.
W ocenie Kolegium, organ I instancji w sposób prawidłowy stwierdził konieczność [pic]przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W pierwszej kolejności z tego powodu, że planowane przedsięwzięcie powiązane jest technologicznie z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko jest obligatoryjne, a ponadto konieczność taką zasygnalizował Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w K. jako organ uzgadniający w tej sprawie.
Z.S. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 24 listopada 2023 r. nr SKO.4170.52.2747.2023, zarzucając naruszenie następujących przepisów prawa:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, pomimo, iż stan faktyczny i prawny sprawy jednoznaczne wskazuje, iż organ winien uchylić w całości postanowienie Burmistrza, w którym stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia;
- art. 63 w zw. z art. 59 ust. 1 u.u.i.o.ś., poprzez ich wadliwe zastosowanie i pominięcie faktu, iż obowiązek przeprowadzenia oceny odziaływania na środowisko powinien mieć na względzie łącznie występujące kryteria, które w postanowieniu Burmistrza nie zostały wyraźnie wskazane, a co w konsekwencji usankcjonowało SKO;
- art. 64 ust. 1 i 2 u.u.i.o.ś. poprzez jego wadliwą wykładnię i stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko pomimo trzech negatywnych stanowisk organów obligatoryjnie umocowanych, jako posiadających wiedzę specjalną do opiniowania przedsięwzięcia i ustalenia potrzeby opiniowania, co w konsekwencji powoduje, że brak jest podstaw do stwierdzenia obowiązku, o którym mowa w postanowieniu nr 1 Burmistrza Gminy J.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie SKO w Krośnie w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Gminy J. nr 1 z dnia 4 października 2023 r. w całości, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że zarówno SKO, jak i Burmistrz w swych postanowieniach nie dokonali wyczerpującej analizy przesłanek wynikających z art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. a co więcej sprzecznie z brzmieniem art. 64 ust. 1 u.u.i.o.ś. zbagatelizowały stanowisko wydane w przedmiotowej sprawie przez:
- Marszałka Województwa Podkarpackiego w piśmie z 7 czerwca 2023 r. (znak: OS-I.7220.11.2023.AC), który w zakresie wiedzy specjalistycznej wskazał, że powołana inwestycja nie jest zadaniem, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 3 u.u.i.o.ś.,
- Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w R. w piśmie z 22 czerwca 2023 r. (znak: [...]), który stwierdził, iż planowana inwestycja nie podlega procedurze opiniowania w trybie powołanej wyżej ustawy,
- Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, które pismem z 12 września 2013 r. zawiadomiło Burmistrza, że: "przedmiotowe przedsięwzięcie nie kwalifikuje się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada [pic]2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na [pic]środowisko".
Organy I, jak i II instancji powołały się na odmienne stanowisko Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., którego opinia bez dogłębnego rozpoznania sprawy jest odmienna od trzech wyżej powołanych stanowisk specjalistycznych organów państwowych.
W ocenie Skarżącego żaden z organów orzekających w sprawie nie dokonał należytej oceny stanu faktycznego sprawy, w konsekwencji czego doszło do naruszenia art. 80 oraz art. 7 i art. 77 k.p.a., art. 6 i art. 8 k.p.a.
Skarżący argumentował również, że SKO w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia łączy niejako odrębne w zasadniczym znaczeniu inwestycje prowadzone przez jednego inwestora traktując je jako powiązane technologicznie, czy gospodarczo. Zdaniem Skarżącego bezzasadna jest kwalifikacja utożsamiająca inwestycje podejmowane przez skarżącego jako całość gospodarcza tj. przedsięwzięcie powiązane technologicznie. Organy uznają hodowlę świń oraz biogazownię jako przedsięwzięcia powiązane technologicznie. Nie są to w żadnym razie przedsięwzięcia tego samego rodzaju i wykorzystujące tę samą technologię. Jedynym powiązaniem między nimi jest gnojowica, która jest produktem ubocznym hodowli a głównym celem jest produkcja tuczników a nie produkcja gnojowicy. Do produkcji biogazu nie jest wykorzystywana wyłącznie gnojowica, lecz również inne produkty odpadowe z produkcji roślinnej jak kiszonka z trawy czy słomy (w przeważającej ilości). Gnojowica będzie dozowana bezpośrednio ze zbiorników pod chlewniami do pomieszczenia biomasy, co w dużym stopniu ograniczy emisję substancji odorowych z tych procesów. Zdaniem Skarżącego nie jest to argument za powiązaniem technologicznym obydwu przedsięwzięć ale za tym, że budowa biogazowni znacznie zmniejszy emisję substancji odorowych podczas opróżniania zbiorników i wywożenia gnojowicy na pola, a wręcz zlikwiduje tę czynność, ponieważ produkt pofermentacyjny ma zdecydowanie inne oddziaływanie odorowe.
W odpowiedzi na skargę SKO w Krośnie wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy nie wykazały, że zachodzą przesłanki do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że Skarżący wystąpił o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW wraz ze zbiornikiem pofermentu oraz drogami dojazdowymi i placami manewrowymi, na działce nr [...] położonej w M., które zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko kwalifikuje się jako planowane przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a uzyskanie ww. decyzji jest niezbędne do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy.
Organ I instancji po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, właściwego organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz organu właściwego do wydania oceny wodnoprawnej wydał na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2, art. 63, art. 65 oraz art. 66 u.u.i.o.ś. postanowienie stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz opracowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. SKO w Krośnie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie w tym przedmiocie.
Należy wskazać, że zgodnie z art. 71 ust. 2 u.u.i.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (zgodnie z art. 61 ust. 1 u.u.i.o.ś.).
Zgodnie z art. 59 ust. 1 u.u.i.o.ś., przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:
1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 albo jeżeli o jej przeprowadzenie wystąpi podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia lokalizowanego na obszarach objętych formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.
Zatem w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie jest obligatoryjne, lecz wymaga stwierdzenia takiego obowiązku w drodze postanowienia. W toku tego rodzaju postępowania Organ winien po pierwsze ustalić, czy przedsięwzięcie objęte wnioskiem spełnia warunki uznania go za przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko a po drugie, czy zachodzą podstawy do nałożenia dodatkowego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Przepis art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. określa kryteria, które powinien uwzględnić organ stwierdzający obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko a są to:
1) rodzaj i charakterystyka przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:
a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, a także istotnych rozwiązań charakteryzujących przedsięwzięcie,
b) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
c) różnorodności biologicznej, wykorzystywania zasobów naturalnych, w tym gleby, wody i powierzchni ziemi,
d) emisji i występowania innych uciążliwości,
e) ocenionego w oparciu o wiedzę naukową ryzyka wystąpienia poważnych awarii lub katastrof naturalnych i budowlanych, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii, w tym ryzyka związanego ze zmianą klimatu,
f) przewidywanych ilości i rodzaju wytwarzanych odpadów oraz ich wpływu na środowisko, w przypadkach gdy planuje się ich powstawanie,
g) zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji;
2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych, walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające:
a) obszary wodno-błotne, inne obszary o płytkim zaleganiu wód podziemnych, w tym siedliska łęgowe oraz ujścia rzek,
b) obszary wybrzeży i środowisko morskie,
c) obszary górskie lub leśne,
d) obszary objęte ochroną, w tym strefy ochronne ujęć wód i obszary ochronne zbiorników wód śródlądowych,
e) obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin, grzybów i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000, oraz pozostałe formy ochrony przyrody,
f) obszary, na których standardy jakości środowiska zostały przekroczone lub istnieje prawdopodobieństwo ich przekroczenia,
g) obszary o krajobrazie mającym znaczenie historyczne, kulturowe lub archeologiczne,
h) gęstość zaludnienia,
i) obszary przylegające do jezior,
j) uzdrowiska i obszary ochrony uzdrowiskowej,
k) wody i obowiązujące dla nich cele środowiskowe;
3) rodzaj, cechy i skalę możliwego oddziaływania rozważanego w odniesieniu do kryteriów wymienionych w pkt 1 i 2 oraz w art. 62 ust. 1 pkt 1, wynikające z:
a) zasięgu oddziaływania - obszaru geograficznego i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać,
b) transgranicznego charakteru oddziaływania przedsięwzięcia na poszczególne elementy przyrodnicze,
c) charakteru, wielkości, intensywności i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej oraz przewidywanego momentu rozpoczęcia oddziaływania,
d) prawdopodobieństwa oddziaływania,
e) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania,
f) powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,
g) możliwości ograniczenia oddziaływania.
Organy I, jak i II instancji nie wskazały, które ich zdaniem kryteria, wymienione w art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. świadczą o konieczności stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Niemniej z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Kolegium wynika, że organ ten rozpatrywał przedsięwzięcie objęte wnioskiem w kontekście kryterium, wymienionego w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b - tj. powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach, znajdujących się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem.
Kolegium argumentowało bowiem, że analizowane przedsięwzięcie polegające na budowie biogazowni rolniczej o mocy elektrycznej 100 kW wraz ze zbiornikiem pofermentu oraz drogami dojazdowymi i placami manewrowymi na działce nr [...] położonej w M. jest zamierzeniem powiązanym technologicznie z obecnie prowadzonym przez inwestora chowem świń w budynkach położonych na działce nr [...] w M. Kolegium stwierdziło, że przedsięwzięcie to kwalifikuje się jako mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r. poz. 1839, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, przedsięwzięciem takim jest chów lub hodowla zwierząt, inne niż wymienione w pkt 103 (tj. norek) w liczbie nie mniejszej niż 40 DJP i mniejszej niż 210 DJP - jeżeli ta działalność będzie prowadzona w odległości mniejszej niż 210 m od terenów lub gruntów, mieszkaniowych, rolnych zabudowanych zajętych pod budynki mieszkalne, innych zabudowanych z wyłączeniem cmentarzy i grzebowisk dla zwierząt, zurbanizowanych niezabudowanych lub w trakcie zabudowy, rekreacyjnowypoczynkowych z wyłączeniem kurhanów, pomników przyrody oraz terenów zieleni nieurządzonej niezaliczonej do lasów oraz gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, nie uwzględniając nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone.
Kolegium formułowało tezę, że hodowla 56 DJP trzody chlewnej prowadzona jest w odległości mniejszej niż 210 m od terenów zabudowanych a zatem stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie oddziaływać na środowisko w rozumieniu § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku, ponieważ najbliższa zabudowa mieszkaniowa znajduje się od planowanego przedsięwzięcia 160 m w kierunku północno-zachodnim oraz 170 m w kierunku południowo-wschodnim. Jednak przepis § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) przewiduje, że przy ustalaniu minimalnej odległości od terenów zabudowanych nie uwzględnia się nieruchomości gospodarstwa, na którego terenie chów lub hodowla będą prowadzone. Kolegium nie wyjaśniło, czy wskazywana zabudowa mieszkaniowa należy do nieruchomości gospodarstwa. Wątpliwości te są tym bardziej uzasadnione, że jak wskazano w KIP, przedstawionym w niniejszym postępowaniu, przedsięwzięcie jest zlokalizowane w odległości ok 175 m od zabudowy mieszkaniowej, lecz jest to budynek mieszkalny na działce inwestora, a zatem nie jest uwzględniany przez ocenie odległości, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 104 lit. a) ww. rozporządzenia.
W sprawie nie budzi wątpliwości, że obecnie w dwóch budynkach Skarżący prowadzi hodowlę tuczników w ilości 400 sztuk, co w przeliczeniu wynosi 56 DJP w obydwu budynkach sumarycznie. Przy budynkach tych dokonano budowy czterech silosów na dwóch płytach fundamentowych, wagi samochodowej oraz trzech zbiorników na gnojowicę wraz z instalacją. Biogazownia planowana do budowy będzie działać na gnojowicy, która jest wytwarzana przez prowadzoną obecnie hodowlę trzody chlewnej. Gnojowica świńska będzie dozowana bezpośrednio ze zbiorników pod chlewniami do pomieszczenia przygotowania biomasy, co w dużym stopniu ograniczy emisję substancji odorowych z tych procesów.
Kolegium uznało za niewątpliwe, że obydwa przedsięwzięcia (już istniejące i planowane) są powiązane technologicznie.
Ponadto Kolegium sformułowało również wniosek, że planowane przedsięwzięcie w postaci budowy biogazowni jest powiązane technologicznie z planowanym przez Skarżącego przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w postaci zwiększenia hodowli trzody chlewnej w istniejących i wykorzystywanych już budynkach do 238 DJP.
Należy jednak zwrócić uwagę, że jak stwierdziło Kolegium, dla już zrealizowanego przedsięwzięcia w postaci hodowli tuczników w ilości 56 DJP nie została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie została również wydana dla przedsięwzięcia w postaci zwiększenia hodowli trzody chlewnej w istniejących i wykorzystywanych już budynkach do 238 DJP. Burmistrz Gminy J. decyzją z [...] kwietnia 2022 roku, znak: [...] odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "Zmiana sposobu użytkowania istniejących budynków gospodarczych w Gospodarstwie Rolnym [...], polegająca na zwiększeniu obsady hodowli tuczników do 238 DJP", która to decyzja została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z dnia [...] lipca 2022 roku, nr [...]. Wprawdzie decyzje obydwu organów zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 marca 2023 roku, sygn. akt Il SA/Rz 1230/22, jednak wyrok ten nie jest prawomocny z uwagi na złożenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem w obrocie prawnym istnieje ostateczna decyzja SKO w Krośnie w przedmiocie odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
Należy natomiast zwrócić uwagę, że przepis art. 63 ust 1 pkt 1 lit. b u.u.i.o.ś. nakazuje uwzględnić powiązania z tymi przedsięwzięciami (realizowanymi lub zrealizowanymi), dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.
Regulacja ta odnosi się do potencjalnej kumulacji oddziaływań przedsięwzięcia będącego przedmiotem postępowania z inwestycjami już istniejącymi bądź też będącymi w realizacji. Innymi słowy, hipoteza tego przepisu nakazuje odnieść potencjalne, negatywne wpływy planowanej inwestycji do tych, które już można stwierdzić ze względu na istnienie przedsięwzięcia zrealizowanego, bądź też takiego, które jest na etapie realizacji. Pojęcie "przedsięwzięcia realizowanego", o którym mowa w ww. przepisie należy rozumieć jako etap faktycznych prac związanych z powstaniem określonej inwestycji, nie zaś okoliczność istnienia toczących się, lecz niezakończonych postępowań administracyjnych, których rezultat jeszcze nie jest znany. Jeżeli bowiem, w odrębnych postępowaniach, dotyczących tego samego terenu nie zostały wydane rozstrzygnięcia kształtujące prawa i obowiązki ich stron, trudno z pełnym przekonaniem mówić o kumulacji oddziaływań, skoro takowych jeszcze nie ma, jak również nie ustalono ich potencjalnego rozmiaru. Ustawodawca wykluczył zaś możliwość oceny potencjalnych oddziaływań, wprost wskazując na przedsięwzięcia zrealizowane bądź też będące w realizacji. Co więcej, mówiąc o przedsięwzięciach istniejących lub realizowanych ustawodawca wyraźnie wskazał, że chodzi o te z nich, dla których została wydana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach. To z kolei oznacza, że aby mówić o kumulowaniu się oddziaływań na środowisko, dla wcześniejszej inwestycji musi być co najmniej wydana wspomniana decyzja. Jej brak oznacza z kolei, że okoliczności wskazane w hipotezie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.o.ś. nie wystąpiły, a wobec tego sam fakt istnienia lub fazy realizacji ewentualnego przedsięwzięcia, bez potwierdzenia jego wpływu stosownym rozstrzygnięciem, nie może stanowić podstawy nałożenia na stronę obowiązku, o którym mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. (tak słusznie WSA w Gliwicach w wyroku z 29.12.2021 r., II SA/Gl 1458/21, LEX nr 3287561).
Mając na względzie powyższe, wobec braku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zarówno dla obecnie funkcjonującego przedsięwzięcia w postaci chlewni w ilości 56 DJP, jak i planowanego (bowiem środowiskowe uwarunkowania nie zostały ustalone wobec odmowy ich określenia ostateczną decyzją SKO), należało stwierdzić, że nie zachodziły podstawy do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko na podstawie art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.o.ś.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Organ I instancji będzie przede wszystkim zobowiązany rozważyć, czy przedsięwzięcie objęte wnioskiem jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko. To bowiem rozstrzygnięcie tej kwestii daje podstawę Organom do prowadzenia merytorycznego postępowania w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia.
Planowanym przedsięwzięciem jest biogazownia o mocy elektrycznej 100 kW. Nie budzi więc wątpliwości, że nie przekracza mocy elektrycznej 0,5 MW, wskazanej w § 3 ust. 1 pkt 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 roku, które to przekroczenie powodowałoby, że przedsięwzięcie byłoby zaliczone do kategorii mogących potencjalnie oddziaływać na środowisko.
SKO stanęło natomiast na stanowisku, że brak przekroczenia ww. mocy elektrycznej nie powoduje, że przedsięwzięcie nie spełnia progów wskazanych w ww. rozporządzeniu, ponieważ budowa biogazowni rolniczej jest powiązana technologicznie z przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, tym bardziej, że dla już zrealizowanego przedsięwzięcia hodowli trzody chlewnej taka decyzja nie została dotychczas uzyskana.
Zdaniem Sądu należy tutaj uwzględnić, że planowane przedsięwzięcie polegające na zwiększeniu hodowli tuczników jest przedmiotem odrębnego postępowania i z racji funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań nie wiadomo czy i kiedy powstanie to przedsięwzięcie powstanie.
Skarżący w przedstawionej Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia wskazał, że do funkcjonowania biogazowni będzie stosowany substrat w postaci gnojowicy świńskiej oraz kiszonki trawy. Gnojowica ma być dozowana bezpośrednio ze zbiorników pod chlewniami do pomieszczenia przygotowania biomasy.
Zgodnie art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.o.ś., przez przedsięwzięcie rozumie się zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin; przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie, także jeżeli są one realizowane przez różne podmioty.
Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, powiązaniem technologicznym jest taki związek pomiędzy inwestycjami, który powoduje że wspólnie tworzą one zorganizowaną całość w postaci jednej spójnej infrastruktury ukierunkowanej na ten sam cel gospodarczy. Powiązanie o jakim mowa w tym przepisie dotyczy również przedsięwzięć tego samego rodzaju i wykorzystujących tą samą technologie, choćby planowanych przez różne podmioty prawa.
Art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.io.ś. ma zapobiegać dzieleniu jednego przedsięwzięcia na kilka przedsięwzięć realizowanych w tym samym czasie w celu ominięcia procedury oceny oddziaływania na środowisko i ominięcia obowiązku opracowania związanej z tą procedurą dokumentacji. Przyjęcie odmiennej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy o udostępnianiu, prowadziłoby do sytuacji, w której stosowanie tej samej technologii w ramach dwóch i więcej odrębnie traktowanych przedsięwzięć, pomimo powodowania skumulowanego oddziaływania na środowisko na poziomie właściwym dla przedsięwzięć kwalifikowanych jako zawsze znacząco oddziaływujące na środowisko, nie wiązałoby się dla inwestorów z obowiązkiem ochrony środowiska przed negatywnym oddziaływaniem. Taka interpretacja art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.o.ś. nie pozostawałaby w zgodzie z obowiązkiem władzy publicznej ochrony środowiska czyli z przepisem art. 5 i art. 74 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Jeżeli więc na obszarach z sobą sąsiadujących mają być realizowane tożsame pod względem rodzaju, a tym samym stosowanej technologii inwestycje, to obowiązkiem organu jest potraktowanie tych inwestycji jako jednego przedsięwzięcia. W tych okolicznościach skumulowane oddziaływanie na środowisko projektowanych w tym samym czasie inwestycji nie może być takie samo jak w przypadku każdego z przedsięwzięć z osobna (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 25.03.2014 r., II SA/Rz 185/14, LEX nr 1453044, zob. również wyrok WSA w Szczecinie z 25.08.2016 r., II SA/Sz 530/15, LEX nr 2116287).
Zdaniem Sądu Organy nie rozważyły w sposób dostateczny, czy można uznać, że przedsięwzięcie polegające na budowie biogazowni jest powiązane technologicznie z hodowlą świń. Poszczególne przedsięwzięcia wchodzące w skład przedsięwzięcia powiązanego technologicznie nie mogą być tworzone odrębnie, niezależnie od losów pozostałych. W ocenie Sądu sam fakt, że w pracy biogazowni będzie wykorzystywana gnojowica pochodząca z hodowli świń nie oznacza, że biogazownia oraz hodowla świń są powiązane technologicznie zwłaszcza, że gnojowica nie jest jedynym substratem możliwym do wykorzystania w pracy biogazowni, gdyż są nimi chociażby kiszonki trawy, co wynika z przedłożonego KIP. Organy więc nie wykazały, że w pracy biogazowni i hodowli świń – stosowana jest spójna technologia, która wskazywałaby na powiązanie technologiczne tych przedsięwzięć. Ocena, że tego rodzaju przedsięwzięcia stanowią pewną powiązaną wewnętrznie całość musi opierać się na konkretnych dowodach wskazujących na istnienie funkcjonalnych, celowościowych lub technologicznych powiązań pomiędzy kolejnymi pracami, które od początku były planowane jako realizacja jednego i stanowiącego pewną całość przedsięwzięcia (zob. wyrok NSA z 19.12.2017 r., II OSK 713/16, LEX nr 2435556). W niniejszej sprawie tego rodzaju dowodów brak.
Odnośnie natomiast badania kumulacji oddziaływań która może wpływać na kwalifikację przedsięwzięcia jako potencjalnie oddziałującego na środowisko wskazać należy, że przepis § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia wskazuje, że do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się również przedsięwzięcia nieosiągające progów określonych w ust. 1, jeżeli po zsumowaniu parametrów charakteryzujących przedsięwzięcie z parametrami planowanego, realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcia tego samego rodzaju znajdującego się na terenie jednego zakładu lub obiektu osiągną progi określone w ust. 1.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że przedsięwzięcia w postaci biogazowni oraz hodowli świń nie są przedsięwzięciami tego samego rodzaju w związku z tym nie zachodzi podstawa do badania kumulacji ich oddziaływań w oparciu o § 3 ust. 2 pkt 3 ww. rozporządzenia.
Z przyczyn powyżej opisanych Sąd stwierdził, że stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko było wadliwe, ponieważ w niniejszej sprawie nie zostało spełnione kryterium wskazane w art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b u.u.i.o.ś., gdyż wobec przedsięwzięcia, polegającego na hodowli świń (zarówno tego istniejącego, jak i planowanego w postaci zwiększenia obsady tuczników) nie została wydana decyzja o ustaleniu środowiskowych uwarunkowaniach. Po drugie w sprawie nie zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, czy istotnie objęte wnioskiem przedsięwzięcie jest mogącym potencjalnie oddziaływać na środowisko. Jak ustalono, biogazownia nie osiąga progów, wskazanych w § 3 ust. 1 pkt 47, 54 i 82 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. Zawarte w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia dane nie dają podstaw do stwierdzenia, że planowanie przedsięwzięcie w postaci biogazowni jest powiązane technologicznie z hodowlą świń. Sam fakt wykorzystania substratu w postaci gnojowicy nie świadczy jeszcze o powiązaniu technologicznym takich przedsięwzięć.
W związku z powyższym uznając, że w sprawie doszło do naruszenia art. 63 ust. 1 i ust. 4 u.u.i.o.ś. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 i art. 123 k.p.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem Organu I instancji z 4 października 2023r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Sąd na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od SKO w Krośnie na rzecz Skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego, stanowiących równowartość uiszczonego wpisu sądowego.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI