III SA/KR 406/23

III SA/Kr 406/23 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2023-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-03-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Ewa Michna
Marta Kisielowska /sprawozdawca/
Renata Czeluśniak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 615
Art. 17
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska (spr.) Protokolant starszy referent Paulina Grojec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia 4 stycznia 2023 r. sygn. akt SKO.NP/4115/409/2022 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie na rzecz skarżącej Z. M. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 4 stycznia 2023 r., sygn. akt SKO.NP/4115/411/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza D. z dnia 15 listopada 2022 r. odmawiającej przyznania Z. M. (dalej: "skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem W. M. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 615, dalej: "u.ś.r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a.").
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia 25 lutego 2022 r. Burmistrz D. orzekł o uchyleniu decyzji przyznającej skarżącej świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem z powodu uzyskania przez skarżącą prawa do emerytury.
Wnioskiem z dnia 2 czerwca 2022 r. skarżąca zwróciła się do Burmistrza D. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem. Z orzeczenia z dnia 13 grudnia 2002 r. wynika, że syn skarżącej jest osobą o stwierdzonym znacznym stopniu niepełnosprawności, niepełnosprawność istnieje od dzieciństwa. Z orzeczenia wynika, że syn skarżącej wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu wskazano ponadto, że wymaga on kontynuacji nauki, a po ukończeniu nauki wskazane są Warsztaty Terapii Zajęciowej. Z dołączonego do wniosku świadectwa pracy wynika, że skarżąca była zatrudniona od 1975 r. do 1991 r. Umowa o pracę została rozwiązana na mocy porozumienia stron ze względu na brak możliwości przyjęcia do pracy do pracy po urlopie wychowawczym.
Z pisma z dnia 2 lutego 2022 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wynika, że skarżąca pobiera emeryturę od 1 października 2017 r.
Z przeprowadzonego w dniu 14 czerwca 2022 r. wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca sprawuje całodobową opiekę nad niepełnosprawnym i chorym synem. Skarżąca dba o całe gospodarstwo domowe, opłaca rachunki, zmienia pościel, pierze, przygotowuje posiłki, podaje je synowi, syn jest w stanie samodzielnie je spożywać, umawia wizyty lekarskie, towarzyszy synowi w czasie wizyt, zawozi na zajęcia Warsztatów Terapii Zajęciowej, uczestniczy w spotkaniach, skarżąca nie może zostawić syna samego, ponieważ może to zagrażać jego życiu i zdrowiu, syn boi się zostawać sam.
Z przedłożonej dokumentacji lekarskiej wynika, że syn skarżącej jest osobą o umiarkowanym upośledzeniu umysłowym, pozostaje w stałym leczeniu psychiatrycznym. Z przedłożonej dokumentacji wynika, że bywa okresowo impulsywny, nie jest samodzielny, ma ograniczoną zdolność do samodzielnej egzystencji.
Decyzją z dnia 12 lipca 2022 r. Burmistrz D. orzekł o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej. Przyczyną odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było pobieranie przez skarżącą świadczenia emerytalnego.
W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła:
- naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych aspektów sprawy;
- naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie legalności działania organów administracji publicznej, zasadzie prawdy obiektywnej i zasadzie respektowania słusznego interesu obywateli, zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do państwa, zasadzie przekonywania,
- naruszenie przepisu art. 17 ust. 5 lit. a u.ś.r. poprzez pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r. oraz aktualnej linii orzeczniczej sądów administracyjnych.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Decyzją z dnia 1 września 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ wskazał, że decyzją z dnia 6 kwietnia 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych orzekł o zawieszeniu wypłaty emerytury skarżącej od dnia 1 kwietnia 2022 r.
Organ podniósł, że należy umożliwić osobie uprawnionej wybór jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego albo emerytalno-rentowego. Organ zwrócił jednak uwagę, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia z powodu konieczności opieki nad osobą niepełnosprawną. Organy powinny zatem zbadać historię zatrudnienia skarżącej, zakres czynności opiekuńczych, zbadać samodzielność syna skarżącej, ustalić rodzaj Warsztatów Terapii Zajęciowej na jakie uczęszcza syn skarżącej, w jakich godzinach, czy z udziałem matki, czy samodzielnie.
Z oświadczenia skarżącej z dnia 17 października 2022 r. wynika, że sprawuje ona całodobową opiekę nad synem, który leczony jest na nerwicę. Opieka obejmuje podanie i przygotowanie posiłków, w godzinach od 7.30 do 15 syn skarżącej przebywa na Warsztatach Terapii Zajęciowej, skarżąca przygotowuje go do tych zajęć, ubiera go, organizuje wizyty lekarskie, podaje leki, towarzyszy synowi podczas wizyt lekarskich, prowadzi całe gospodarstwo domowe. Skarżąca nie może zostawić syna samego w domu, ponieważ nie jest on w ogóle samodzielny, może to być niebezpieczne dla jego życia lub zdrowia – może włączyć kuchenkę gazową, a poza tym syn boi się zostać sam, skarżąca pierze, sprząta, prowadzi cały dom.
Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca sprawuje całodobową opiekę nad synem, syn leczony jest na nerwicę, pobiera rentę socjalną, skarżąca przygotowuje posiłki, podaje posiłki, pomaga w utrzymaniu higieny, ubieraniu się, podaje, wykupuje leki, umawia wizyty lekarskie, sprząta, pierze, zmienia pościel. Syn skarżącej jest osobą całkowicie niesamodzielną, nie potrafi nic sam zrobić w domu, nie może być pozostawiony sam w domu, ponieważ stanowi to zagrożenie dla jego zdrowia, a nawet życia. Z zaświadczenia lekarskiego z dnia 22 września 2022 r. wynika, że syn skarżącej pozostaje w leczeniu w Poradni Zdrowia Psychicznego w T. od 2012 r. Od dziecka jest opóźniony w rozwoju psychoruchowym, jest niesamodzielny, lękowy, nie zostanie sam w domu, charakteryzuje go niepełna orientacja, ubogi kontakt werbalny, afekt tępy, bez jawnej produkcji psychotycznej.
Decyzją z dnia 15 listopada 2022 r. Burmistrz D. odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skazał, że skarżąca jest wdową, pobierała świadczenie pielęgnacyjne w okresie od 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2022 r. Świadczenie zostało uchylone ze względu na przyznanie emerytury z ZUS od 1 października 2017 r. Wypłata świadczeń emerytalnych została zawieszona na podstawie wniosku strony od dnia 6 kwietnia 2022 r. Organ podniósł, że do rozstrzygnięcia sprawy nie jest mu potrzebna skala Barthela. W ocenie organu zakres czynności opiekuńczych nie jest tego rodzaju, aby wykluczał podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy, zwłaszcza, że syn skarżącej uczestniczy w godzinach od 8 do 14 w terapii zajęciowej. Organ podniósł, że skarżąca jest uprawniona do renty, a zatem zachodzi negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła:
- naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy poprzez pominięcie istotnych jej aspektów;
- naruszenie przepisów k.p.a. poprzez uchybienie zasadzie legalności działania organów administracji publicznej, zasadzie prawdy obiektywnej i zasadzie respektowania słusznego interesu obywateli, zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do państwa, zasadzie przekonywania,
- naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne niezastosowanie i przyjęcie, że skarżąca nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem;
- naruszenie przepisu art. 17 ust. 5 u.ś.r. poprzez błędną wykładnię i pominięcie wyroku, który wszedł w życie w dniu 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz orzeczenie co do istoty sprawy. W odwołaniu od decyzji skarżąca podniosła, że pracowała do 2012 r., ponieważ w tym czasie w opiece nad synem pomagała jej matka, po jej śmierci nie była w stanie kontynuować zatrudnienia, ponieważ musiała w całości przejąć opiekę nad synem. Pobierała świadczenie pielęgnacyjne od lipca 2013 r.
Decyzją z dnia 4 stycznia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Burmistrza D. Kolegium wskazało, że wadliwe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że sam fakt posiadania prawa do emerytury wyklucza przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca dokonała bowiem wyboru jednego ze świadczeń i zawiesiła prawo do emerytury. SKO podniosło, że w niniejszej sprawie nie zostało wykazane, że zachodzi związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a opieką nad synem. Wynika to zarówno z zakresu czynności, jak i faktu, że syn skarżącej uczestniczy w Warsztatach Terapii Zajęciowej. Organ zwrócił uwagę, że strona mimo skutecznego wezwania odmówiła przedłożenia oceny syna skarżącej według skali Barthel. Organ zwrócił uwagę, że w czasie pobytu na Warsztatach Terapii Zajęciowej opiekę nad synem skarżącej realizuje instytucja publiczna, co uzasadnia twierdzenie, że na skarżącej nie spoczywają wówczas stałe czynności opiekuńcze. W ocenie organu II instancji z całokształtu okoliczności sprawy wynika, że zakres opieki skarżącej nad synem nie jest tego rodzaju, aby nie było możliwe podjęcie przez skarżącą zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy:
- art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 oraz art. 11 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji posiadającej istotne braki w zakresie uzasadnienia, jak również pomięcie okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy;
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności rodzaju schorzenia, na które cierpi syn skarżącej oraz rodzaju opieki, jakiej potrzebuje;
- art. 9 k.p.a. poprzez uchybienie obowiązkowi należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na treść wydanej decyzji;
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nieprzekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania;
- naruszenie art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że skarżąca nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. pełnomocnik skarżącej podkreślił, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie nie odniosło się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, ani w wydanej decyzji, ani w odpowiedzi na skargę, przede wszystkim nie ustosunkowało do specyfiki choroby syna skarżącej, jego intelektualnej niepełnosprawności, która wymaga przebywania z nim przez 24 godziny na dobę. Kilka godzin, w czasie których syn skarżącej bierze udział w zajęciach, nie daje możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 10 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie bezsporne były następujące okoliczności: posiadanie przez syna skarżącej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, pobieranie przez skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 lipca 2013 r. do 31 stycznia 2022 r., uchylenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie przez skarżącą emerytury, zawieszenie wypłaty emerytury skarżącej od dnia 1 kwietnia 2022 r. Niesporną okolicznością był również zakres opieki skarżącej nad synem oraz fakt uczestniczenia przez syna skarżącej w Warsztatach Terapii Zajęciowej od poniedziałku do piątku. Okolicznością sporną było natomiast, czy fakt uczestniczenia przez syna skarżącej w Warsztatach Terapii Zajęciowej daje podstawę do przyjęcia, że opieka skarżącej nad synem nie wyczerpuje przesłanki sprawowania ciągłej opieki uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Dla niniejszej sprawy znaczenie ma również okoliczność, że do 2012 r. w opiece nad synem skarżącej pomagała babcia, po jej śmierci skarżąca musiała przejąć całość opieki i w związku z tym była zmuszona do rezygnacji z zatrudnienia. Od tego roku również skarżąca pobierała świadczenie pielęgnacyjne.
W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy niezasadne jest stanowisko organów, że w przypadku syna skarżącej, który jest osobą niepełnosprawną od urodzenia, a niepełnosprawność polega na upośledzeniu umysłowym, okoliczność uczęszczania na zajęcia terapeutyczne wyklucza przyznanie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności – bowiem ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku względem rodzica – lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie to nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. W przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi o sprawowanie stałej, ciągłej opieki, której zakres wyklucza podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Świadczenie ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga.
Ustawodawca wymaga, aby brak podejmowania zatrudnienia lub rezygnacja z zatrudnienia przez osoby wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 1 a u.ś.r., pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Aby spełnione były przesłanki określone w art. 17 ust. 1 u.ś.r., opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem), a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły (por. wyrok NSA z 12 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 516/19). W każdej sprawie właściwy organ musi dokonać oceny, czy w okolicznościach konkretnej sprawy istotnie osoba sprawująca opiekę nie ma możliwości podjęcia zatrudnienia lub zmuszona jest zrezygnować z zatrudnienia (por. wyrok NSA z 13 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2820/13).
Pojęcie opieki, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie jakiejkolwiek aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla niej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 18 marca 2021 r., IV SA/Wr 51/21, CBOSA).
Zdaniem Sądu ocena spełnienia przez skarżącą przesłanek, o których mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., powinna w pierwszej kolejności uwzględniać okoliczność, że skarżąca opiekuje się niepełnosprawnym synem, który jest osobą upośledzoną umysłowo od urodzenia, całkowicie niesamodzielną, nie chce i nie może zostać sam w domu, wymaga wsparcia oraz pomocy innych osób we wszystkich czynnościach życia codziennego. Zwrócić należy uwagę, że inaczej kształtuje się sytuacja osób, które w pewnym wieku stają się niepełnosprawne, a także osób u których choroba pojawia się na pewnym etapie życia, a inaczej w przypadku osób, które od urodzenia są upośledzone umysłowo. Z zasad doświadczenia życiowego wynika, że taka osoba wymaga stałej opieki i pomocy w każdej sferze swojego życia i nie może być zostawiona sama w domu, ponieważ może stanowić wówczas zagrożenie dla siebie, co więcej w przypadku takiego charakteru niepełnosprawności, nigdy nie nastąpi uzyskanie samodzielności przez syna skarżącej.
Zwrócić należy uwagę, że okoliczność przebywania przez syna skarżącej poza domem w godzinach od 8 do 14 nie stanowi podstawy do przyjęcia, że skarżąca nie sprawuje nad nim opieki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2020 r., I OSK 516/19). Zaznaczenia wymaga również fakt, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się na konieczność (por. wyrok z dnia 2.12.2020 r., I OSK 516/19, 11.08.2022 r., I OSK 2050/21) uwzględniania, przy określaniu zakresu opieki uzasadniającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, treści orzeczenia o niepełnosprawności. W niniejszej sprawie w orzeczeniu wyraźnie wskazano, że syn skarżącej po ukończeniu nauki powinien uczestniczyć w Warsztatach Terapii Zajęciowej. Oznacza to, że jest to konieczny element opieki nad niepełnosprawnym synem skarżącej, który nie może stanowić podstawy stwierdzenia, że opieka skarżącej nad synem nie jest tego rodzaju, aby wykluczała podjęcie zatrudnienia. W orzecznictwie podkreśla się również, że zakres niezbędnej opieki jest determinowany rodzajem schorzenia, które stanowiło podstawę wydania orzeczenia o niepełnosprawności. W rezultacie, zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, jak to uczyniły organy, że fakt uczestniczenia przez syna skarżącej w Warsztatach Terapii Zajęciowej daje podstawę do przyjęcia, że skarżąca nie sprawuje opieki nad synem uzasadniającej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasad ogólnych k.p.a. wyrażonych w art. 8 k.p.a. Zgodnie z art. 8 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zgodnie z § 2 organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym. Sąd podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w którym wskazano, że składając wniosek o załatwienie sprawy, strona powinna mieć możliwość przewidywania wydania takiego samego rozstrzygnięcia w takich samych okolicznościach i w takim samym stanie prawnym. Organ natomiast bez uzasadnionej przyczyny nie powinien odstępować od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (por. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2020 r., II SA/Bd 369/20). W ocenie Sądu za niedopuszczalną z punktu widzenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego, należy uznać sytuację, w której organy pozbawiły skarżącą świadczenia pielęgnacyjnego z powodu pobierania przez nią świadczenia emerytalnego, następnie odmawiały przyznania świadczenia z uwagi tę na okoliczność, a po jej usunięciu przez skarżącą – poprzez zawieszenie wypłaty świadczenia - odmawiają przyznania wnioskowanego świadczenia z powołaniem się na nową, choć istniejącą również w dacie uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia okoliczność – uczęszczania syna skarżącej na Warsztaty Terapii Zajęciowej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze zwrócić należy uwagę, że organy ustaliły zakres opieki skarżącej nad synem w oparciu o treść wywiadu środowiskowego oraz treść oświadczeń skarżącej, jednakże pominęły zupełnie wskazania dotyczące opieki wynikające z treści znajdującego się w aktach orzeczenia o niepełnosprawności. W tym zakresie zarzuty naruszenia przez organ art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał za zasadne. Zwrócić należy również uwagę, że niezasadny jest zarzut zawarty w zaskarżonej decyzji, że skarżąca nie przedłożyła oceny stanu zdrowia syna według skali Barthel. Takie wskazania znalazły się bowiem w decyzji SKO z dnia 1 września 2022 r. i były adresowane do Burmistrza D. Tymczasem, organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę wskazał, że skala Barthel’a nie jest mu potrzebna do wydania decyzji.
Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią treść orzeczenia o niepełnosprawności syna skarżącej, z którego wprost wynika, że powinien on uczestniczyć w Warsztatach Terapii Zajęciowej, a następnie w oparciu o całokształt okoliczności sprawy ocenią, czy zostały spełnione przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") w zw. z § 14 ust. 1 pkt lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2005 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).
Mając na względzie powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.