II SA/Rz 116/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2004-06-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanystan techniczny budynkuobowiązki właścicielanieprawidłowości budowlaneekspertyza technicznapostępowanie administracyjneodpowiedzialność właścicielaroszczenia cywilne

WSA w Rzeszowie oddalił skargę właściciela budynku na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości, podkreślając, że obowiązek ten spoczywa na właścicielu, a dochodzenie roszczeń wobec osób trzecich należy do drogi cywilnej.

Skarga dotyczyła decyzji nakazującej właścicielowi budynku, A. M., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości technicznych, w tym wzmocnienie ścian i fundamentów. Właściciel domagał się skierowania nakazu do osób trzecich, które jego zdaniem spowodowały szkody, oraz podnosił brak środków na wykonanie prac. Sąd oddalił skargę, wskazując, że zgodnie z Prawem budowlanym obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu, a kwestie odpowiedzialności osób trzecich rozstrzygane są w postępowaniu cywilnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję nakazującą właścicielowi usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym. Nieprawidłowości obejmowały konieczność wzmocnienia ścian zewnętrznych i fundamentów oraz wykonania opaski betonowej, zgodnie z ekspertyzą techniczną. Skarżący podnosił, że za stan budynku odpowiedzialne są osoby trzecie, a on sam nie posiada środków na wykonanie nakazanych prac. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że stan faktyczny dotyczący uszkodzeń budynku jest niekwestionowany, podobnie jak obowiązek wykonania prac zabezpieczających. Kluczowym argumentem sądu było brzmienie przepisów Prawa budowlanego (art. 61 i 66 w wersji obowiązującej przed 11 lipca 2003 r.), które jednoznacznie wskazują właściciela lub zarządcę jako adresata nakazu usunięcia nieprawidłowości. Sąd podkreślił, że postępowanie administracyjne nie służy ustalaniu winy osób trzecich ani dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych, co należy do drogi cywilnej. Właściciel jest odpowiedzialny za utrzymanie obiektu w należytym stanie technicznym, a decyzja nadzoru budowlanego jedynie precyzuje te ustawowe obowiązki.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie administracyjne przed organem nadzoru budowlanego może nakazać usunięcie nieprawidłowości wyłącznie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego.

Uzasadnienie

Przepisy Prawa budowlanego (art. 61 i 66) jednoznacznie wskazują właściciela lub zarządcę jako adresata nakazu utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym. Postępowanie administracyjne nie służy ustalaniu winy osób trzecich ani dochodzeniu roszczeń odszkodowawczych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym.

Dz.U. 1994 nr 89 poz 414 art. 66 § pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym.

Pomocnicze

Dz.U. 2003 nr 80 poz 718 art. 7 § ust. 1

Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw

Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 11.07.2003r.), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zaskarżony akt podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na właścicielu lub zarządcy. Postępowanie administracyjne nie służy ustalaniu odpowiedzialności osób trzecich za szkody. Dochodzenie roszczeń wobec osób trzecich należy do drogi cywilnej.

Odrzucone argumenty

Nakaz usunięcia nieprawidłowości powinien być skierowany do osób trzecich odpowiedzialnych za szkody. Strona skarżąca nie posiada środków na wykonanie nakazanych prac.

Godne uwagi sformułowania

Prawo budowlane nie zawiera żadnego innego unormowania, które dawałoby organom podstawę do ustalania winnych nieprawidłowości, o jakich mowa w art.66 ustawy, a w konsekwencji kierowania do innych niż właściciel lub zarządca obiektu nakazów, mających oparcie w ostatnio wskazanym przepisie. Decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków, tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Śliwa

sędzia

Krystyna Józefczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowana interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących odpowiedzialności właściciela za stan techniczny obiektu i rozgraniczenia postępowania administracyjnego od cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa budowlanego w 2003 r., choć zasada odpowiedzialności właściciela pozostaje aktualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowy konflikt między obowiązkiem właściciela a próbą przerzucenia odpowiedzialności na osoby trzecie, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje też, jak sądy administracyjne interpretują zakres swojej kognicji.

Kto odpowiada za zniszczony budynek? Sąd wyjaśnia granice odpowiedzialności właściciela.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 116/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2004-06-03
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-03-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący sprawozdawca/
Krystyna Józefczyk.
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 718
art. 7 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art. 61, art. 66 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 3, art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Krystyna Józefczyk Protokolant: ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Rz 116/04
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 207 z 2003 r. poz. 2016/, po rozpatrzeniu odwołania A. M. -pełnomocnika A. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2003 r. nakazującej A. M. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce 1061 w J. przy ul. N., poprzez wykonanie wzmocnienia miejscowej ściany zewnętrznej południowo- wschodniej i ściany zewnętrznej południowo-zachodniej budynku wraz z częścią fundamentową oraz wykonanie opaski betonowej budynku przy ścianie od strony skarpy zgodnie z rozwiązaniami technicznymi podanymi w ekspertyzie Nr [...] z października 2003r. opracowanej przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział [...] - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że organ I instancji działając na podstawie 66 ust. 1 Prawa budowlanego zobowiązał właściciela budynku A. M. do wykonania robót szczegółowo wyżej wymienionych. W decyzji nie określił terminu wykonania tych robót gdyż sprawa wszczęta została przed dniem 11 lipca 2003 r. tj. przed dniem obowiązywania ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu od tej decyzji pełnomocnik A. M. podnosiła, że wymienione roboty winny wykonać osoby odpowiedzialne za szkody; nie określiła, jakie to są osoby.
Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ stwierdził, że działanie nadzoru budowlanego jest prawidłowe. Z art. 61 Prawa budowlanego wynika obowiązek właściciela lub zarządcy obiektu utrzymywania i użytkowania obiektu w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Z kolei art. 70 ustawy nakłada na właściciela, zarządcę lub użytkownika obiektu budowlanego obowiązek usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Za wykonanie robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku do właściwego stanu odpowiedzialny jest właściciel, a jeżeli jego zdaniem odpowiedzialnymi za zaistniały stan są inne osoby, to właściciel może dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.
Na decyzję tą skargi wniosła A. M. - pełnomocnik A. M. domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy. W skardze podniesiono, że nakaz wykonania robót jest oczywisty, jednakże strona, na którą obowiązek został nałożony nie zawiniła takiemu stanowi rzeczy. Winę ponoszą osoby trzecie, które posadowiły obiekty zalewowe pod budynkiem. Nadto w skardze zaznaczono, że adresat decyzji nie posiada środków niezbędnych do usunięcia nieprawidłowości a cały stan spowodowany został działaniami Burmistrza Gminy [...], który budował bez pojęcia i niezgodnie z prawem budowlanym wysokie groble stawów. Groble te po drugiej stronie zostały częściowo rozebrane na podstawie wyroku NSA sygn. SA/Rz 1959/01.
Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i stwierdzając, że strona skarżąca nie neguje konieczności wykonania nałożonego obowiązku podkreślił, że decyzja ma oparcie w art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
Stan faktyczny jest niekwestionowany, o ile dotyczy wystąpienia uszkodzeń budynku szczegółowo opisanych w ekspertyzie Nr [...] z października 2003r. opracowanej przez Polski Związek Inżynierów i Techników Budownictwa Oddział [...]. Oczywistym też jest - nawet w świetle skargi - obowiązek wykonania wskazanych w ekspertyzie prac zabezpieczających. Spór natomiast sprowadza się do adresata obowiązku, gdzie skarżący-właściciel, przedmiotowego budynku domagał się w postępowaniu administracyjnym, a następnie w skardze skierowania nakazu do wskazanych osób trzecich, których działania ich zdaniem doprowadziły do uszkodzenia domu mieszkalnego.
Postępowanie w sprawie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce 1061 w J. przy ul. N. prowadzone przez organy nadzoru budowlanego wszczęte zostało w dniu 21.11.2000r. poprzez złożenie wniosku przez A. i A. M. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i ma oparcie w przepisach ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 207 z 2003 r. poz. 2016). Data wniosku (21 listopad 2000r.) przesądza o stosowaniu prze organy Prawa budowlanego w wersji sprzed daty wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz.718). Wynika to z art. 7 ust. 1 tej ustawy: do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 11.07.2003r. - art.9), a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (...).
Stosownie do art.61 Prawa budowlanego (w brzmieniu przed dniem 11.07.2003r.), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym i estetycznym. Z kolei art. 66 stanowił, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo
jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia,
właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.
Wskazane powyżej przepisy jednoznacznie wskazują adresata, na którym spoczywa obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym: jest nim właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Takie sformułowanie art.61 Prawa budowlanego wyklucza tym samym w postępowaniu administracyjnym przed organem nadzoru budowlanego kierowanie nakazu do innych niż właściciel lub zarządca obiektu podmiotów. Równocześnie podkreślić należy, że Prawo budowlane nie zawiera żadnego innego unormowania, które dawałoby organom podstawę do ustalania winnych nieprawidłowości, o jakich mowa w art.66 ustawy, a w konsekwencji kierowania do innych niż właściciel lub zarządca obiektu nakazów, mających oparcie w ostatnio wskazanym przepisie.
Przenosząc wskazane unormowania na występujący w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że właścicielem przedmiotowego budynku, a zarazem zarządcą jest skarżący A. M. Skoro tak, to przy bezspornym nieodpowiednim stanie technicznym budynku, organ nadzoru budowlanego nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości mógł nałożyć wyłącznie na A. M., w oparciu o art.66 pkt 1 Prawa budowlanego. Podkreślić przy tym należy, że decyzja wydana na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nie tworzy dla właściciela obiektu lub jego zarządcy nowych obowiązków, tylko precyzuje ustawowe obowiązki i umożliwia egzekwowanie ich wykonalności (tak NSA w wyroku z dnia 13 listopada 2003 r. sygn. II SA/Wr 2725/2000 - nie publ.).
Stosownie do przepisu art.3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zwaną dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym zaskarżony akt podlega uchyleniu w całości lub w części, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo nie zostało naruszone.
Z tych przyczyn skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI