II SA/Rz 1152/23

II SA/Rz 1152/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Karina Gniewek-Berezowska
Maciej Kobak
Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 154
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Maciej Kobak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 23 maja 2023 r. nr DSE3-K0918-D18742-15/23 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej - skargę oddala -
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych (dalej: "Szef Urzędu" lub "Organ") z 23 maja 2023 r. nr DSE3-K0918-D18742-15/23, wydana w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:
Decyzją z 25 lutego 2022 r. nr DSE2-K1057-D18742-8D/22, utrzymaną w mocy decyzją z 27 kwietnia 2022 r. nr DSE3-K1082-D18742-11/22, Szef Urzędu odmówił SP (dalej: "Skarżącemu") potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Z nadesłanych akt sprawy oraz urządzeń biurowych Sadu wynika, że rozstrzygnięcie to nie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.
Wnioskiem z 27 lutego 2023 r. Skarżący zwrócił się do Organu o wznowienie postępowania w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W piśmie z 22 kwietnia 2023 r. Skarżący sprecyzował, że domaga się wzruszenia decyzji z 27 kwietnia 2022 r. w trybie art. 154 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.". Uzasadniając zgłoszone żądanie Skarżący podniósł, że w toku postępowania Organ nie przesłuchał kluczowych świadków na okoliczność wykazania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, a także nie wziął pod uwagę stanu zdrowia i sytuacji materialno – bytowej Skarżącego.
Decyzją z 28 kwietnia 2023 r. nr DSE3-K1063-D18742-14/23 Szef Urzędu odmówił zmiany decyzji z 27 kwietnia 2022 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy, w następstwie którego decyzją z 23 maja 2023 r. nr DSE3-K0918-D18742-15/23 Organ utrzymał w mocy własną decyzję z 28 kwietnia 2023 r.
Szef Urzędu wskazał, że Skarżący nie wykazał, aby za uchyleniem lub zmianą wnioskowanej decyzji o odmowie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przemawiał interes społeczny lub słuszny interes strony. Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być natomiast interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa. Nie można również uznać za słuszny interes strony jej dążenia do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który stanowił przedmiot rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Skoro w opisywane sprawie Skarżący nie wykazał istnienia słusznego interesu strony lub interesu społecznego, brak było podstaw prawnych do wzruszenia kwestionowanej decyzji.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, SP, powtarzając argumentację zawartą we wniosku o zmianę decyzji ostatecznej, wniósł o poddanie kontroli zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez Organ są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli prawidłowości stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art 7, art 77 § 1 i art 80 k.p.a. Szef Urzędu prawidłowo zakwalifikował przy tym żądanie Skarżącego jako wniosek o zmianę ostatecznej decyzji z 27 kwietnia 2022 r. w trybie art. 154 k.p.a.
Zgodnie z art 154 § 1 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Wskazana regulacja wprowadza możliwość usuwania z obrotu prawnego decyzji ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Chodzi zatem o takie decyzje, które organ administracji uważa z różnych względów za niecelowe lub sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Wymaga jednak podkreślenia, że uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie ww. regulacji nie wiąże się z oceną tej decyzji jako nieprawidłowej. Wadliwość takiej decyzji może polegać co najwyżej na nieodpowiednim rozumieniu (w zakreślonych prawem granicach) interesu społecznego lub słusznego interesu strony (por. wyrok NSA z 4 października 1999 r. IV SA 1434/97 oraz z 18 czerwca 1999 r. III SA 7391/98; dostępne na stronie: orzezcenia.nsa.gov.pl).
Decyzja odmawiająca uwzględnienia żądania strony – a tego rodzaju rozstrzygnięcie objął swoim wnioskiem Skarżący – niewątpliwie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Prawidłowo zatem Szef Urzędu rozpatrzył żądanie Skarżącego w oparciu o art. 154 k.p.a. Sąd w pełni podziela również stanowisko Organu wyrażone w kwestionowanych decyzjach odnośnie braku podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego. Skarżący słuszny interes strony upatruje w tym, że w toku postepowania zwyczajnego Organ nie przesłuchał kluczowych w ocenie Skarżącego świadków, na okoliczność wykazania, że był działaczem antykomunistycznym. Subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania dowodowego prowadzonego w postępowaniu zwyczajnym nie jest natomiast słusznym interesem strony w rozumieniu art. 154 k.p.a., uzasadniającym wzruszenie decyzji ostatecznej w tym trybie. Sąd podziela stanowisko Szefa Urzędu, że dążenie strony do innej oceny przez organ administracji tego samego stanu faktycznego sprawy, który stanowił przedmiot rozpoznania w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją, nie stanowi wypełnienia hipotezy art. 154 k.p.a. Dążenie do ponownej weryfikacji stanu faktycznego stanowiącego podstawę ostatecznej decyzji administracyjnej nie jest także samo w sobie okolicznością, która można zakwalifikować jako interes publiczny przemawiający za uchyleniem lub zmianą tego rozstrzygnięcia. Również stan zdrowia i sytuacja materialno – bytowa Skarżącego nie są okolicznościami, które można zakwalifikować jako słuszny interes strony lub interes społeczny, skutkujące zmianą decyzji w trybie art. 154 k.p.a. Nie stanowią bowiem okoliczności, które w świetle art. 2 ust. 1 i art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 388 z późn. zm.), mają wpływ na przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych.
Zdaniem Sądu, skoro Skarżący nie wykazał istnienia słusznego interesu strony lub interesu społecznego, a istnienia interesu publicznego nie stwierdził Organ z urzędu, brak było podstaw prawnych do wzruszenia kwestionowanej decyzji. W konsekwencji prawidłowo Szef Urzędu decyzją z 28 kwietnia 2023 r. odmówił zmiany ostatecznej decyzji z 27 kwietnia 2022 r., a po rozpatrzeniu wniosku Skrzącego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z 23 maja 2023 r. utrzymał w mocy własną decyzję z 28 kwietnia 2023 r.
Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.