II SA/RZ 1148/25

II SA/Rz 1148/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-09-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga
Paweł Zaborniak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Godlewski
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 10 ust. 1, art. 16
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2025 r. sprawy ze skargi R. Ż. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr OA.7721.16.1.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 23 czerwca 2025 r. nr PINB.0133.9.2025.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi R.Ż. (dalej: "Skarżacy") jest decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie (dalej: "PWINB" lub "Organ odwoławczy") z dnia 7 sierpnia 2025 r. nr OA.7721.16.1.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "Organ I instancji") decyzją z 23 czerwca 2025 r. nr PINB.0133.9.2025, po rozpoznaniu wniosku Skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" z dnia 2 kwietnia 2025 r. ponowionego w dniu 10 kwietnia 2025 r., na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p") oraz art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), odmówił udostępnienia informacji publicznej.
Wniosek z dnia 2 i z dnia 10 kwietnia 2025 r. dotyczył informacji związanych z realizacją inwestycji budowy sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej w M., w szczególności zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym, charakteru dokonanych zmian oraz sposobu ich weryfikacji przez organ nadzoru budowlanego.
Organ I instancji uznał, że żądane dane mają charakter informacji publicznej przetworzonej, albowiem nie istnieją w gotowej postaci i ich udostępnienie wymagałoby dokonania przez organ szeregu czynności analitycznych, zestawienia posiadanych informacji oraz oceny dokumentacji w zakresie objętym żądaniem. Z tego względu, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., udostępnienie takich informacji uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę szczególnej istotności żądanej informacji dla interesu publicznego.
PINB pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. wezwał wnioskodawcę do wykazania tej przesłanki w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, jednakże R.Ż. nie udzielił odpowiedzi i nie przedstawił stosownego uzasadnienia, co skutkowało wydaniem decyzji odmownej.
W odwołaniu od decyzji R.Ż. wskazał, iż wniosek został złożony w związku z pełnioną funkcją projektanta obiektu oraz w związku z uzasadnionymi obawami o bezpieczeństwo konstrukcji budynku, w którym - według uzyskanych informacji - mogły zostać wprowadzone nieprawidłowe rozwiązania techniczne. W jego ocenie posiadanie żądanych informacji jest niezbędne dla oceny stanu technicznego obiektu i prawidłowego wykonywania obowiązków zawodowych.
PWINB zaskarżoną decyzją, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję PINB z 23 czerwca 2025 r.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1365/11 oraz z dnia 25 listopada 2016 r. sygn. akt I OSK 2782/15, dostępne na CBOSA), dostęp do informacji przetworzonej jest możliwy jedynie wówczas, gdy wnioskodawca wykaże, że jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Brak spełnienia tego obowiązku decyzją o odmowie udostępnienia informacji.
Organ odwoławczy uznał, że PINB zasadnie zakwalifikował żądanie Skarżącego jako wniosek o udostępnienie informacji przetworzonej. Wnioskodawca, występując o udostępnienie informacji dotyczących konkretnego obiektu budowlanego, działał w interesie własnym, wynikającym z pełnienia funkcji projektanta, a nie w interesie publicznym. Zatem PINB prawidłowo wezwał Wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Wobec braku odpowiedzi Wnioskodawcy na wezwanie Organ I instancji zobowiązany był do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej.
W skardze na opisaną na wstępie decyzję Skarżący wyjaśnił, w dniu 10 kwietnia 2025 r., jako główny projektant obiektu użyteczności publicznej - przyszkolnej sali gimnastycznej, kierując się obawą o bezpieczeństwo jego użytkowania, zwrócił się PINB z wnioskiem o udzielenie informacji dotyczącej sposobu dopuszczenia obiektu do użytkowania w obawie o bezpieczeństwo eksploatacji budynku. Wniosek nie obejmował danych wrażliwych ani informacji naruszających dobra osób trzecich. Żądana informacja wynikała bezpośrednio z dokumentu urzędowego – decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – a jej przekazanie nie wymagało przetwarzania danych. Organy błędnie przyjęły, że wniosek dotyczył działalności gospodarczej Skarżącego oraz błędnie zakwalifikowały żądaną informację jako informację publiczną, co podkreślał Wnioskodawca wskazując równocześnie na istnienie istotnego interesu publicznego w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa użytkowania obiektu.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wskazał, że żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, dlatego Organ I instancji pismem z dnia 9 czerwca 2025 r. nr PINB.0133.9.2025 wezwał Skarżącego w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma do wykazania szczególnej istotności wnioskowanej informacji publicznej dla interesu publicznego. Skarżący otrzymał wezwanie w dniu 9 czerwca 2025 r. i nie uczynił zadość wezwaniu.
Organ wyjaśnił ponadto, że akta sprawy Organu I instancji nie zawierają potwierdzenia doręczenia decyzji PINB z 23 czerwca 2025 r. Skarżącemu z uwagi na niewłaściwy sposób wysyłki przy pomocy platformy e-puap. Niemniej jednak, ponieważ odwołanie zostało wniesione do PWINB drogą elektroniczną w dniu 23 czerwca 2025 r. tj. w dniu wydania decyzji Organu I instancji, stwierdzono, że decyzja została doręczona Skarżącemu w dniu jej wydania, a odwołanie zostało wniesione w terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna, przez co została przez Sąd uwzględniona.
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
O uwzględnieniu skargi w tej sprawie zadecydowały dostrzeżone przez WSA błędy w dokonanej przez Organy ocenie zebranego materiału dowodowego, które miały istotny wpływ na określony w decyzjach wynik sprawy. Innymi słowy, zaskarżone decyzje organów obu instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w postaci art. 16 ust. 1 i 2 u.d.p. w zw. z art. 1 § 1 pkt 1 K.p.a., co skutkowało koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a..
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja PWINB wydana w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej z powodu nie przedstawienia przez Skarżącego w określonym terminie wymaganej przez Organ argumentacji (z powodu dokonanej kwalifikacji żądanych danych jako informacji publicznej przetworzonej), iż za udostępnieniem tej informacji przemawia szczególnie ważny interes publiczny - art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Organy obu instancji wydając decyzje odmowne uznały, że Skarżący swe żądanie opiera na przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej, realizując tzw. wnioskowy tryb dostępu do danych publicznych przewidziany treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz art. 10 ust. 1, tej ustawy.
Dokonana przez Organy ocena złożonego przez Stronę wniosku jest błędna, przez co miała wpływ na wynik sprawy jakim jest wydanie decyzji o odmowie dostępu do informacji publicznej na podstawie przepisów u.d.i.p. Otóż nie budzi wątpliwości Sądu, że w toku postępowania skarżący jednoznacznie wyjaśniał, że jego wniosek nie został złożony w trybie przewidzianym przez ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, lecz miał na celu uzyskanie informacji w związku z pełnieniem funkcji projektanta oraz troską o bezpieczeństwo użytkowników obiektu. Taka ocena intencji Wnioskodawcy płynie z analizy treści jego pisma z dnia 10 kwietnia 2025 r. adresowanego do PINB, gdzie napisano: W odpowiedzi na pismo z dnia 10.04.2025r. pragnę zwrócić uprzejmą uwagę, że nie składałem wniosku o dostęp do informacji publicznej w związku z czym odpowiedź jest nie na temat. Proszę o udzielenie odpowiedzi na treść wniosku jaki został złożony. Wniosek złożyłem jako projektant z pytaniem dotyczącym zakresu obowiązków jakie mnie bezpośrednio dotyczą. Także w treści odwołania Skarżący konsekwentnie podnosił, że w ramach pełnionych obowiązków zawodowych jako projektant obiektu sali gimnastycznej wystąpił do PINB w [...] celem otrzymania informacji o stanie zaawansowania budowy według wykonanej przez niego dokumentacji projektowej. Wniosek nie kwalifikował w żaden sposób informacji nim objętych jako publiczne czy niepubliczne, ale był wyrazem zaniepokojenia z uwagi na pisemne opinie przekazane przez inwestora o możliwości wystąpienia katastrofy budowlanej w obiekcie, w którym zastosowano bez jego wiedzy nieprawidłowe rozwiązania techniczne. Podkreślono również, że jako projektant obiketu wystąpił o informacje, które powinien otrzymać z uwagi na zakres swej odpowiedzialności zawodowej. Także w skardze podniesiono jednoznacznie, że Organy w tej sprawie w sposób błędny zakwalifikowały skierowane do nich pytanie o dostęp do informacji publicznej, co zostało przez skarżącego oprotestowane jako niewłaściwe.
Zatem Skarżący jako wyłączny dysponent swego pytania i jego podstawy prawnej nie żądał udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu powyższej ustawy oraz na podstawie przewidzianego w niej trybu wnioskowanego, lecz domagał się wyjaśnienia kwestii technicznych dotyczących dopuszczenia obiektu do użytkowania, co wynikało z jego obowiązków zawodowych oraz troski o bezpieczeństwo publiczne.
Wobec powyższego, Organy obu instancji nie miały podstaw prawnych oraz faktycznych do zastosowania wobec żądania skarżącego przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Błędna kwalifikacja wniosku skutkowała niezasadnym zastosowaniem rygorów przewidzianych w tej ustawie, w szczególności wymogu wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego. Tymczasem, skoro wniosek nie dotyczył udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy, organy powinny były rozpoznać go w oparciu o właściwe przepisy prawa materialnego, mając na uwadze charakter żądania i okoliczności sprawy w tym treść złożonych wyjaśnień. Z tych względów decyzje Organów obu instancji należało uchylić jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Podsumowując, Organy powinny były kierować się zasada dyspozycyjności, zgodnie z którą to strona postępowania decyduje o zakresie i przedmiocie swojego żądania, a organy administracji publicznej powinny respektować jej wolę w granicach prawa. W myśl jej podstawowych reguł, to obywatel decyduje o zakresie rozpoznania sprawy przez organ oraz o podstawach prawnych swego żądania. Inicjatywa procesowa oraz kształtowanie przedmiotu sprawy administracyjnej, leży po stronie tego podmiotu, który żąda określonego zachowania ze strony administracji. Błędna interpretacja zakresu wniosku Skarżącego stanowiła naruszenie tej zasady.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien w pierwszej kolejności prawidłowo zakwalifikować charakter złożonego wniosku, uwzględniając, że zgodnie z wolą Skarżącego nie dotyczył on udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p., lecz miał na celu uzyskanie wyjaśnień związanych z obowiązkami zawodowymi projektanta oraz troską o bezpieczeństwo użytkowników obiektu. W szczególności, Organ powinien ustalić, czy istnieją przepisy zobowiązujące do udzielenia żądanych informacji projektantowi w związku z jego odpowiedzialnością zawodową, a następnie rozpatrzyć sprawę w sposób wyczerpujący, uwzględniając wszystkie okoliczności faktyczne i prawne przedstawione przez stronę.
Wobec naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji.