VI SA/Wa 695/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, uznając, że zastosowano właściwe przepisy prawa i nie naruszono procedury administracyjnej.
Spółka L. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję nakładającą karę pieniężną za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Sąd pierwszej instancji uchylił decyzje organów, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych dotyczących stosowania prawa w czasie. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną interpretację przepisów przejściowych. WSA po ponownym rozpoznaniu oddalił skargę, uznając, że zastosowano właściwe przepisy prawa i nie naruszono procedury administracyjnej.
Sprawa dotyczyła skargi L. Sp. z o.o. na decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 19.800 zł za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców, czasu prowadzenia bez przerwy, dziennego okresu prowadzenia oraz skrócenie czasu odpoczynku. Sąd pierwszej instancji (WSA w Warszawie) uchylił decyzje organów, argumentując naruszeniem zasady niedziałania prawa wstecz (lex retro non agit) oraz naruszeniem przepisów proceduralnych dotyczących czynnego udziału strony w postępowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną interpretację art. 8 ustawy nowelizującej przepisy o transporcie drogowym, który nakazywał stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych, a niezakończonych przed wejściem w życie nowelizacji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły pod rządami znowelizowanej ustawy, a naruszenia przepisów o czasie pracy kierowców były bezsporne. Sąd uznał również, że nie doszło do naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, gdyż protokół pokontrolny został doręczony z możliwością złożenia uwag, a wyliczenie kar pieniężnych należy do decyzji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Należy stosować przepisy w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji, zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r., który nakazuje stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych, a niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
Ustawodawca w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości nakazał stosowanie znowelizowanych przepisów do spraw wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie nowelizacji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (22)
Główne
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 23 lipca 2003 r. (wszedł w życie 28 września 2003 r.) ma zastosowanie do postępowań wszczętych, a niezakończonych przed tą datą.
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji z 23 lipca 2003 r. (wszedł w życie 28 września 2003 r.) ma zastosowanie do postępowań wszczętych, a niezakończonych przed tą datą.
Ustawa o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw art. 8
Przepis przejściowy nakazujący stosowanie przepisów nowej ustawy do postępowań wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie.
Pomocnicze
u.t.d. art. 92 § ust. 1 pkt 10
Ustawa o transporcie drogowym
Przepis w brzmieniu obowiązującym przed 28 września 2003 r. nie wymagał kumulatywnego spełnienia naruszeń.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
u.c.p.k. art. 6 § ust. 1, 3-5
Ustawa o czasie pracy kierowców
u.c.p.k. art. 10 § ust. 1
Ustawa o czasie pracy kierowców
AETR art. 7 § ust. 1
Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe
AETR art. 8 § ust. 1, 2, 3
Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe
AETR art. 9
Umowa europejska dotycząca pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe
Możliwość odstąpienia od przepisów w celu zapewnienia bezpieczeństwa, pod warunkiem podania powodu.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 art. 12
Możliwość odstąpienia od przepisów w celu zapewnienia bezpieczeństwa, pod warunkiem podania powodu.
Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85
Harmonizacja przepisów socjalnych w transporcie drogowym.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r.
Wysokość kar pieniężnych w transporcie drogowym (uchylone).
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uchylenia decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi, gdy zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
p.p.s.a. art. 185 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 190
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie przepisów prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia naruszenia (argumentacja skarżącej, odrzucona przez WSA po ponownym rozpoznaniu) Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (argumentacja skarżącej, uznana przez WSA za nieistotną dla wyniku sprawy)
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, która została odrzucona przez WSA po ponownym rozpoznaniu sprawy. Argumentacja organu kasacyjnego dotycząca stosowania przepisów przejściowych i zasady czynnego udziału strony.
Godne uwagi sformułowania
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (...) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy. Ponadto w myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną organu przesądził o błędnej interpretacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten w sposób czytelny formułuje wolę ustawodawcy bezpośredniego stosowania znowelizowanych przepisów do spraw wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną. Nie można też uznać, aby w sprawie została złamana zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 10 k.p.a. i aby miało to wpływ na wynik sprawy.
Skład orzekający
Maria Jagielska
przewodniczący
Dorota Wdowiak
członek
Pamela Kuraś-Dębecka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych w prawie administracyjnym, stosowanie prawa nowego do zdarzeń przeszłych, zasada niedziałania prawa wstecz w kontekście sankcji administracyjnych, zasada czynnego udziału strony w postępowaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nowelizacji przepisów o transporcie drogowym i stosowania kar pieniężnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stosowania przepisów przejściowych i zasady niedziałania prawa wstecz, co jest kluczowe dla wielu postępowań administracyjnych. Pokazuje też, jak sądy różnych instancji mogą różnie interpretować te same przepisy.
“Kiedy nowe prawo zastępuje stare? Sąd NSA wyjaśnia zasady stosowania przepisów przejściowych w sprawach o kary pieniężne.”
Dane finansowe
WPS: 19 800 PLN
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 695/07 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2007-07-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2007-04-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Wdowiak Maria Jagielska /przewodniczący/ Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6037 Transport drogowy i przewozy Skarżony organ Inspektor Transportu Drogowego Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Protokolant Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi L. Sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r., wydaną na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2, art. 92 ust. 4, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 25 poz. 1371 ze zm.- dalej jako u.t.d.), lp. 1.11.4, lp. 1.11.8, lp. 1.11.1 załącznika do tej ustawy, art. 6 ust. 1, 3-5, art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 123, poz. 1354 ze zm.), art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, 2, 3 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR) sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. 1999, Nr 94, poz. 1086, 1087), .S. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na L. Spółkę z o.o. (dalej jako L. Sp. z o.o.) karę pieniężną w łącznej kwocie 19.800 zł, na którą składają się wskazane w decyzji kary za poszczególne, określone w decyzji naruszenia. Podstawę faktyczną decyzji stanowiło stwierdzone w czasie przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2002 r. kontroli ww. spółki przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia bez przerwy, przy wykonywaniu transportu drogowego, przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia przy wykonywaniu transportu drogowego, skrócenie przy wykonywaniu transportu drogowego dziennego czasu odpoczynku i tygodniowego czasu odpoczynku. W odwołaniu od tej decyzji L. Sp. z o.o. zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 74 u.t.d. z uwagi na doręczenie jej protokółu kontroli równocześnie z decyzją i niewyznaczenia przed wydaniem decyzji terminu do zapoznania się z całością materiałów sprawy i wypowiedzenia się do nich, art. 7, 77 § 1, 107 § 3 k.p.a. przez pominięcie przy wydawaniu decyzji dowodów przedłożonych przez stronę i braku wyjaśnienia tej okoliczności w uzasadnieniu decyzji, nadto naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92 ust. 1 pkt 2 w/cyt. ustawy przez zastosowanie tego przepisu, jako podstawy materialnoprawnej decyzji mimo, iż przepis w takim brzmieniu nie obowiązywał w momencie, w którym miały być popełnione naruszenia, będące podstawą nałożenia kary pieniężnej. Podnosząc powyższe zarzuty spółka wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, bądź uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 k.p.a., art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1-5, art. 8 ust. 1, 2, 7, art. 9 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, art. 7 ust. 1, art. 8 art. 1-3 umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), art. 92 ust. 1 pkt 6, art. 92 ust. 2 pkt 2 u.t.d., lp. 1.11.4, lp. 1.11.5, lp. 1.11.1, lp. 1.11.2 załącznika do tej ustawy w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452). W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor przytaczając treść ww. przepisów stwierdził, że analiza zapisów tarczek tachografu wskazuje na to, że kara została nałożona prawidłowo i że naruszenia skutkujące nałożeniem kar bezsprzecznie wynikają z protokółu kontroli nr [...] oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w szczególności wykresówek. Organ wskazał przy tym naruszenia, których dopuścili się poszczególni kierowcy. W uzasadnieniu decyzji podniesiono nadto, iż w ocenie organu nie doszło do naruszenia przepisów k.p.a. w zakresie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. Strona otrzymała bowiem protokół pokontrolny w dniu [...] listopada 2003 r. z pouczeniem o możliwości wniesienia ewentualnych uwag w formie pisemnej w terminie 14 dni od daty doręczenia i w wyniku tego dostarczyła oświadczenia kierowców, w których wyjaśniają oni powody naruszenia przepisów o czasie pracy. Jednakże, zdaniem organu, kierowca może, zgodnie z art. 12 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3820/85 i art. 9 umowy AETR, odstąpić od jego przepisów w zakresie niezbędnym do zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu ale musi w wykresówce lub swojej karcie dziennej podać powód odstąpienia od rejestracji. Kierowcy zatrudnieni w kontrolowanej spółce nie zastosowali się jednak do tego wymogu a zatem późniejsze sporządzenie oświadczeń nie może mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Odnosząc się do zarzutu błędnego zastosowania art. 92 ustawy o transporcie drogowym organ podniósł, że artykuł ten nie ma wpływu na rozstrzygnięcie ponieważ szczegółowy wykaz naruszeń zamieszczony jest w załączniku do tej ustawy. Organ podniósł przy tym, iż użycie w art. 92 ust. 1 pkt 10 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie stwierdzonych naruszeń, spójnika "oraz" nie oznacza, że warunkiem karalności naruszeń w tym przepisie określonych jest ich łączne popełnienie. Jednoczesne nieprzestrzeganie przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców, a także nieposiadanie zapisu urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju nie byłoby bowiem możliwe do udowodnienia; przy braku zapisów tachografu nie można stwierdzić naruszeń w czasie pracy i odpoczynku kierowcy. W skardze na tę decyzję L. Sp. z o.o. wniosła o jej uchylenie ponawiając podniesione w odwołaniu zarzuty naruszenia prawa procesowego i zarzucając naruszenie art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie tej ustawy i niektórych ustaw. Skarżąca podniosła, że art. 92 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy wszedł w życie z dniem 28 września 2003 r. a naruszenie, za które nałożono karę miały być popełnione w lutym 2003 r. a więc w czasie gdy karalność naruszeń związanych z czasem pracy kierowców uznawał art. 92 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy, który w ocenie skarżącej, wskazuje karalność określonych w nim naruszeń łącznym ich spełnieniem. Zdaniem skarżącej art. 8 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym odnosi się do przebiegu postępowania, pewnej procedury, a nie do praw i obowiązków podmiotów prawa. Przepis art. 92 ustawy o transporcie drogowym jest przepisem o charakterze sankcyjnym a zatem przewidziane w nim kary pieniężne można stosować tylko w stosunku do zachowań mających miejsce w czasie jego obowiązywania, a do zachowań zaszłych przed nowelizacją tego przepisu należy stosować przepis w brzmieniu obowiązującym w tym czasie, a stosownie do art. 92 ust. 1 powołanej ustawy w brzmieniu obowiązującym w czasie, w którym naruszenia miały być popełnione, maksymalna wysokość kary pieniężnej nie mogła przekraczać 15.000 zł, a organ wymierzył karę w łącznej kwocie 19.800 zł. Wyrokiem z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 481/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję S. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2004 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku stwierdził, że kara pieniężna została nałożona na skarżącą w wyniku kontroli z [...] sierpnia 2003 r., którą objęto działalność skarżącej w okresie [...] - [...] lutego 2003 r., a kara pieniężna jest skutkiem zdarzeń mających miejsce w tym okresie. Art. 92 ust. 1 pkt 10 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie zdarzeń stanowił, że kto wykonuje transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne nie przestrzegając przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców oraz nie posiadając zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju; podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 do 15.000 zł, z tym, że wysokość tych kar została określona w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2002 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych w transporcie drogowym (Dz. U. Nr 115, poz. 999) wydanym na podstawie delegacji z art. 92 ust. 2 ustawy. Błędnie zatem organ II i I instancji powiązał art. 92 ust. 1 ustawy z załącznikiem do tej ustawy, który został wprowadzony ustawą z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452), która weszła w życie z dniem 28 września 2003 r., kiedy to utraciło moc wskazane rozporządzenie. Na mocy tej znowelizowano również art. 92 ustawy - i właśnie art. 92 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 stanowi podstawę prawną nałożenia kar orzeczonych zaskarżoną decyzją. Pierwszy z tych przepisów stanowi, że karze w wysokości od 50 do 15.000 zł podlega ten, kto wykonuje transport drogowy naruszając wiążące RP umowy międzynarodowe, zaś ust. 2 tego artykułu stanowi o ograniczeniu kar pieniężnych nałożonych podczas jednej kontroli do 30.000 zł. Przepisy te nie miały swego odpowiednika w przepisach obowiązujących w dacie zdarzeń podlegających kontroli. Organ II instancji powołując się na te przepisy odwołał się do art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r., zgodnie z którym do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami tej ustawy wszczętych, a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy. Sąd uznał, że ze względu na wynikający z art. 2 Konstytucji RP zakaz lex retro non agit, odstąpienie od niego winno być przedmiotem jednoznacznej i niebudzącej wątpliwości regulacji prawnej. Przepis art. 8 powołanej ustawy takich znamion nie posiada. Biorąc pod uwagę okoliczność, iż skarżący mógł działając w oparciu o zasadę zaufania do państwa i stanowionego przezeń prawa oczekiwać zastosowania wobec niego sankcji na podstawie przepisów obowiązujących w czasie, gdy dopuścił się naruszenia prawa, należy stosować przepisy ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie ich zaistnienia (wyrok NSA z 11 stycznia 2005 r., OSK 994/04). Organ tych przepisów nie zastosował. W uzasadnieniu odniósł się do art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy w brzmieniu obowiązującym do dnia 28 września 2003 r., trafnie uznając, że nie wynika z niego konieczność kumulatywnego spełnienia wskazanych naruszeń - spójnik "oraz" nie nadaje mu cech koniunkcji. Sąd podzielił też zarzut naruszenia prawa procesowego - art. 7 i 10 k.p.a. Wprawdzie doręczono skarżącej protokół pokontrolny z [...] listopada 2002 r. jednakże znajduje się na nim dopisek inspektora i stanowi on wstępne powiadomienie o wykrytych naruszeniach, a nie podano na nim kwoty, na jaką zostały one wyliczone. Protokół "ostateczny" sporządzony [...] sierpnia 2003 r. został skarżącej doręczony wraz decyzją. Pozbawiono więc stronę możliwości wypowiedzenia się, co do jego ustaleń, oraz do całości materiału dowodowego. Sąd uznał, że ponowne rozpoznanie będzie wymagało uwzględnienia stanu prawnego z daty zaistnienia powyższych zdarzeń, z uwzględnieniem zasad procedury administracyjnej. W skardze kasacyjnej Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu: - naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej p.p.s.a., w zw. z art. 10 i 7 k.p.a. przez uznanie, że naruszenie tych przepisów miało miejsce, względnie poprzez niedokonanie oceny czy wpływ tego naruszenia na wynik sprawy mógł być istotny; - naruszenie przepisów prawa materialnego: - art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452) poprzez przyjęcie, że przepis ten nie nakazywał stosowania prawa nowego do zdarzeń sprzed wejścia w życie ustawy ww. decyzji wydawanych po 28 września 2003 r., czym też naruszono art. 6 k.p.a.; - art. 92 ust. 1 pkt 6 in fine ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od 28 września 2003 r.; - art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym przed dniem 28 września 2003 r., a w dacie stwierdzonych naruszeń, poprzez nieuzasadnioną odmowę jego zastosowania w ocenie odpowiedzialności przedsiębiorcy na gruncie przepisów wynikających z umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe - AETR. W oparciu o te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca ustosunkowała się do protokołu doręczonego jej w dniu [...] listopada 2003 r., co przeczy stanowisku Sądu, iż była pozbawiona prawa udziału w postępowaniu. Brak jest też przepisu, który nakładałby obowiązek zamieszczania w protokole rozstrzygnięcia dotyczącego wysokości kar pieniężnych, które powinno nastąpić w decyzji. Jeżeli nawet trafne było stanowisko Sądu odnoszące się do doręczenia protokołu dopiero w styczniu 2004 r., to Sąd nie dokonał oceny, czy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego wskazano, że art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy zawiera normę przechodnią: "do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami ustawy wszczętych, a nie zakończonych przed dniem jej wejścia w życie stosuje się przepisy tej ustawy". Oznacza to, że przepisy nowej ustawy mają zastosowanie do wszystkich postępowań wszczętych, a nie zakończonych wydaniem decyzji ostatecznej, przed wejściem w życie nowelizacji. Wbrew twierdzeniom Sądu zasada bezpośredniego działania nowych przepisów powoduje konieczność uwzględniania nowych przepisów w całym postępowaniu administracyjnym. Obowiązek stosowania prawa nowego musi uwzględniać represyjną naturę stosowanych przepisów. W przypadku postępowań, które obejmują zdarzenia sprzed wskazanych zmian uwzględniać trzeba szczególną naturę sankcji administracyjnych. Powołano się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z 26 kwietnia 1995 r., K 11/94, OTK ZU 1995, z. 1, poz. 12, w którym stwierdzono, że gwarancyjne zasady prawne nullum crimen sine lege oraz nulla poena sine lege obowiązują także wobec sankcji administracyjnych. Nie może to oznaczać, że trzeba stosować normy nieobowiązujące, jak chce Sąd. Konsekwencją stanowiska Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 in fine ustawy o transporcie drogowym. Sąd uznał, że przepis ten był względniejszy dla strony. Jednak przepis ten był dla rozstrzygnięcia neutralny, bowiem kara nie przekroczyła 30.000 zł. Jeżeli odczytywać stanowisko Sądu, jako stwierdzenie, że przed 28 września 2003 r. nie były objęte sankcją naruszenia umów międzynarodowych, w tym umowy AETR, to stanowisko to nie jest słuszne i pomija treść art. 92 ust. 1 pkt 10 ustawy o transporcie drogowym obowiązującego w czasie objętym kontrolą. Wynikało z niego, że karze podlega wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne "nie przestrzegając przepisów o czasie pracy i odpoczynku kierowców oraz nie posiadając zapisów urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy oraz czas jazdy i postoju". Tak więc w czasie wydawania decyzji, jak i w czasie popełnienia naruszeń spółka mogła ponosić odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Spółka L. wniosła o oddalenie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2007 r. na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 10 i art. 7 k.p.a. w zakresie w jakim Sąd I instancji przyjął, iż pozbawiono stronę prawa czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Stronie bowiem doręczono protokół pokontrolny w dniu [...] listopada 2003 r. wraz z pouczeniem o możliwości wniesienia w stosunku do niego uwag w terminie 14 dni, ale w protokole tym nie wskazano kwot na jakie zostały wyliczone kary pieniężne. Zdaniem Sądu II instancji wyliczenie owych kar jest materią, która winna znaleźć się w decyzji kończącej postępowanie w danej instancji, a nie w protokole pokontrolnym. Okoliczność, że "ostateczny protokół, zgodnie zresztą z pouczeniem - dopiskiem - że protokół ten stanowi wstępne powiadomienie strony o wykrytych naruszeniach, został doręczony skarżącej Spółce dopiero razem z decyzją z nie może być oceniona pozytywnie. Jednak Sąd I instancji nie wykazał, że to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 149, poz. 1452) stanowi: "Do postępowań administracyjnych w sprawach objętych przepisami niniejszej ustawy wszczętych a niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy tej ustawy". Przepis art. 1 pkt 46 tej ustawy nadał nowe brzmienie art. 92 ustawy o transporcie drogowym, stanowiącemu podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji uznano, że ustawodawca w sposób wyraźny i niebudzący wątpliwości, nakazał stosownie nowego brzmienia art. 92 do rozstrzygania tych spraw, które w dacie wejścia w życie nowelizacji - 28 września 2003 r. miały charakter spraw zawisłych przed organami administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie powołał przesłanek, które spowodowały, że Sąd ten przyjął, iż przepis ten "ma charakter normy prawnej, i jako taki nie może stanowić podstawy do oceny, które przepisy należy stosować do stanów faktycznych zaszłych przed dniem wejścia w życie ww. ustawy". Naczelny Sąd Administracyjny powołał się natomiast na uchwałę składu siedmiu sędziów NSA z 1 kwietnia 2006 r. (I OPS 1/06), gdzie przyjęto, że przepisy ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zmienione ustawą z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2002 r. nie mają zastosowania w sprawach wymierzenia opłaty podwyższonej za przejazd pojazdem ponadnormatywnym bez zezwolenia wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed wejściem w życie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przytoczone poglądy prawne nie mogły mieć jednak zastosowania w rozpoznawanej sprawie, w której art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. w sposób czytelny formułuje wolę ustawodawcy bezpośredniego stosowania znowelizowanych przepisów do spraw wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną. Z tych względów za trafne Sąd uznał także podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 92 ust. 1 pkt 6 in fine ustawy o transporcie drogowym w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 września 2003 r. oraz art. 92 ust. 1 pkt 10 tej samej ustawy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 28 września 2003 r. W sprawie mają bowiem zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, co w sposób oczywisty wynika z art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie rozpatrzenia sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej jako p.p.s.a.). Ponadto w myśl art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Norma ta znajduje zastosowanie, gdy doszło do orzeczenia, o którym mowa w art. 185 § 2 p.p.s.a. a mianowicie - jak w sprawie niniejszej - gdy zaszła konieczność ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wykładnia obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Rozpoznając sprawę z punktu widzenia wskazanych wyżej kryteriów skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2004 r. nie naruszają prawa. Należy podkreślić, iż Główny Inspektor Transportu Drogowego, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną w sprawie nałożenia kary pieniężnej był związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84, ONSA 1984, Nr 2, poz. 117, podkreślił, że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Przede wszystkim podkreślić trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny uwzględniając skargę kasacyjną organu przesądził o błędnej interpretacji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisu art. 8 ustawy z 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw. Przepis ten w sposób czytelny formułuje wolę ustawodawcy bezpośredniego stosowania znowelizowanych przepisów do spraw wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną. Bezsporna w sprawie niniejszej była okoliczność, że obie decyzje zarówno organu I instancji z dnia [...] stycznia 2004 r., jak również decyzja organu odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004 r. zapadły pod rządami ustawy o transporcie drogowym po jej nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 149, poz. 1452 ), na mocy której zmieniono treść m.in. art. 92 ustawy o transporcie drogowym. Ponadto fakt przekroczenia przez kierowców przepisów o czasie pracy nie był w toku postępowania kwestionowany, co wynika z ich pisemnych oświadczeń, zawierających informację o przyczynach skrócenia czasu odpoczynku lub wydłużenia czasu jazdy bez przerwy. Potwierdza to też treść pisma strony skarżącej z dnia [...] grudnia 2003 r. gdzie wyjaśniono, iż naruszenia wynikające z kontroli były spowodowane wyłącznie samodzielnie podjętymi i niezależnymi decyzjami kierowców, za które strona nie ponosi odpowiedzialności. Nie można też uznać, aby w sprawie została złamana zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 10 k.p.a. i aby miało to wpływ na wynik sprawy. Protokół pokontrolny doręczono stronie w dniu [...] listopada 2003 r. i wyznaczono jednocześnie termin 14 dni dla złożenia ewentualnych wyjaśnień lub uwag, z czego też strona skorzystała. Protokół ten zawierał stwierdzenie popełnienia przez kierowców uchybień, związanych z czasem prowadzenia pojazdu, przerw i obowiązkowych odpoczynków. Zarzut strony, iż protokół ten nie określał wysokości poszczególnych kar pieniężnych, co umożliwiłoby stronie wypowiedzenie się w tej kwestii, należy uznać za chybiony bowiem wyliczenie owych kar jest materią, która, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, powinna znaleźć się w decyzji. W konsekwencji należy stwierdzić, iż w obu zaskarżonych decyzjach brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialno-prawnym. Z tych wszystkich względów na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu wymagającym jej uchylenia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI