II SA/Rz 1136/23

II SA/Rz 1136/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-07-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek /sprawozdawca/
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Sygn. powiązane
II GSK 1272/24 - Wyrok NSA z 2024-11-27
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 104
art. 10a ust. 1,art. 10b ust. 1, art. 10c ust. 1, art. 22 ust. 2a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j.)
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi I.Y. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 15 maja 2023 r., nr 1801-IGC.48.46.2022 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi I. Y. (dalej: strona, skarżąca) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 15 maja 2023 r. nr 1801-1GC.48.46.2022 utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu nr [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. w przedmiocie kary pieniężnej nałożonej na przewoźnika w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 104) - w dalszej części ,,ustawa SENT".
Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji I. Y. prowadząca działalność pod nazwą E., w myśl art. 2 pkt 8 ustawy SENT była przewoźnikiem towarów o zadeklarowanym kodzie CN 2710, 3403, 3820, w łącznej ilości 19.517,11 kg, którego przywóz, z racji brzmienia art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c, lit. f oraz lit. i ustawy SENT, podlegał systemowi monitorowania przewozu i obrotu, obejmującego m.in. gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania. Zgodnie ze zgłoszeniem nr [...] oraz dokumentami okazanymi podczas kontroli, przewóz towaru na terytorium RP odbywał się z miejscowości B. do miejscowości B. I. Y., jako przewoźnik, obowiązana była zatem do przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru, zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego - co też uczyniła, o czym świadczą zapisy w przedmiotowym zgłoszeniu [...].
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, skarżąca, jako przewoźnik, obowiązana była również zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. W toku postępowania ustalono jednak, że środek transportu o nr rej. [...] w momencie wjazdu na teren RP przez przejście graniczne w B. [...] listopada 2021 r. o godzinie [...] (zapis z kamer ANPRS) nie przekazywał aktualnych danych geolokalizacyjnych do sytemu SENT GEO. Po przejechaniu około [...] km o godz. [...] w pobliżu miejscowości A., w lokalizacji o koordynatach: [...] nastąpiło uruchomienie aplikacji e-TOLL PL o numerze [...] (zdarzenie "appstart"). Z tachografu kierowcy wynikało, że zespół pojazdów o nr rej. [...] po przekroczeniu granicy RP w B. poruszał się przez około 56 minut, następnie zatrzymał się i podczas postoju po upływie około 33 minut nastąpiło zdarzenie "appstart" w aplikacji e-TOLL PL.
Zatem, przewoźnik nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych przez ponad godzinę, pokonując trasę mierzącą około [...] km. Sytuacja ta uniemożliwiała organom monitorowanie w systemie środka transportu [...], który w dniu [...] listopada 2021 r. przewoził towar uznany za, "wrażliwy".
Konsekwencją tego stanu rzeczy było wydanie decyzji przez Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia [...] czerwca 2022 r. nakładającą na przewoźnika I. Y. prowadzącą działalność pod nazwą E., karę pieniężną w wysokości 10.000 zł w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy SENT.
W wyniku złożonego odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 15 maja 2023 r.
Organ odwoławczy podzielił w sprawie stanowisko organu pierwszej instancji, co do zasadności nałożenia kary.
W skardze na powyższą decyzję organu odwoławczego skarżąca zarzuciła błędną wykładnię przepisów sankcjonowanych, poprzez pominięcie rzeczywistej treści normy wynikającej z art. 10a ust. 1 i 10c ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy SENT, zgodnie z którą nie jest naruszony obowiązek zapewnienia przekazywania danych geolokalizacyjnych, w sytuacji gdy przed upływem godziny od stwierdzenia niesprawności działania lokalizatora kierowca zatrzymał pojazd i podczas postoju spowodował skutecznie działanie aplikacji geolokalizacyjnej. W jej ocenie nie doszło do naruszenia art. 10a ust. 1 w związku z art. 10c ust. 1 i tym samym nie została wyczerpana przez nią dyspozycji art. 22 ust. 2a ustawy SENT.
W okolicznościach niniejszej sprawy, w 56 minucie, po przekroczeniu granicy w B. kierowca zatrzymał pojazd na parkingu i przed rozpoczęciem dalszego etapu przewozu w 33 minucie tego postoju uruchomił aplikację ETOLL PL. Od tego
momentu odnotowano bezbłędne nadawanie sygnału GPS. Podczas kontroli zarządzonej na podstawie dyrektywy kontrolnej nie stwierdzono jednak naruszeń ustawy SENT, poza zakwestionowaniem poprawności nadawania sygnału GPS, przy czym organ bezzasadnie zsumował czas przejazdu (56 min.) i czas postoju (33 min), podczas którego nie odnotowano nadawania sygnału GPS. Skarżąca podnosi, że organ błędnie wyinterpretował z powołanych wyżej przepisów normę, wedle której, brak nadawania sygnału bezpośrednio po przekroczeniu granicy RP stanowi naruszenie obowiązku wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Zarzuca, że takiej normy w ustawie SENT nie ma. Istnieje obowiązek zapewnienia przekazywania aktualnych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu, w ocenie skarżącej nie ma on jednak charakteru bezwzględnego. Ustawodawca miał świadomość, że urządzenia elektroniczne nie działają niezawodnie, co jest wiadome każdemu użytkownikowi. Występują awarie, zawieszenia aplikacji, aplikacja też nie zawsze poprawnie się uruchamia, występują wypadki zaniku sygnału GPS lub jego słabej jakości. Z tej przyczyny w art. 10c ust. 1 i ust.3 pkt 1 ustawy SENT przewidziano, że w wypadku stwierdzenia trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora kierujący obowiązany jest do zatrzymania się na najbliższym parkingu, a przewóz może być kontynuowany po przywróceniu sprawności lokalizatora. Nie precyzuje przy tym ustawodawca, że warunkiem zastosowania tego przepisu jest uprzednia bezbłędna praca lokalizatora (aplikacji). W szczególności nie posłużono się w art. 10c ust. 1 ustawy terminem ,,przerwa" w pracy lokalizatora, co mogłoby sugerować stosowanie tego przepisu w wypadkach utraty sygnału po uprzednim jego uzyskaniu. Taką wykładnię natomiast proponuję organ Il instancji, twierdząc, że przyczyną nałożenia kary jest niepoprawne działanie aplikacji już od momentu przekroczenia granicy w B. Interpretacja taka nie ma jednak uzasadnienia w treści cytowanych przepisów. Problemy z uruchomieniem aplikacji mogą pojawić już na samym początku próby jej uruchomienia lub w trakcie jej działania. Ustawodawca rozumie, że awarie mogą pojawiać się na każdym etapie użytkowania aplikacji lub urządzenia, dlatego konstrukcja przepisu art. 10c ust. 1 ustawy jest taka a nie inna. Niesprawność działania lokalizatora może tym samym zachodzić już od chwili przekroczenia granicy. Natomiast niezapewnienie przekazywania danych zachodzi dopiero po upływie godziny nieprzerwanego przewozu, i to jeśli po upływie tego ustawowego terminu, kierujący nie zatrzyma się na pierwszym dostępnym
parkingu lub zatoce parkingowej. Jeśli jednak zachowa ten termin, wówczas, z mocy art. 10c ust. 1 ustawy SENT, nie można mu postawić zarzutu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przeprowadzona we wskazanych wyżej ramach kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji wykazała, że organy nie naruszyły przepisów prawa.
W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do nałożenia kary pieniężnej, na podstawie art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT.
Zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy SENT, przewoźnik, w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, jest obowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. W związku z powyższym, na podstawie art. 22 ust. 2a ustawy SENT, w przypadku niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
W przedmiotowej sprawie za organem odwoławczym powtórzyć należy, że w świetle zapisów tachografu kierowcy, przemieszczanie zespołu pojazdów od
momentu wjazdu na terytorium kraju do okolic miejscowości A. w lokalizacji o koordynatach: [...], faktycznie przekazywanie trwało krócej niż jedną godzinę. Nie sposób jednak uznać, że nastąpiła przerwa w danych geolokalizacyjnych, o której mowa w art. 10c ustawy SENT, ponieważ kierowca nie włączył aplikacji e-TOLL PL przed wjazdem na terytorium kraju, czyli nie zastosował się do art. 10b ust. 1 ustawy SENT, tym samym przewoźnik nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 10a ustawy SENT.
Okoliczność ta wyczerpuje przesłankę określoną w art. 22 ust. 2a ustawy SENT, co skutkuje nałożeniem na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Jednocześnie, wobec informacji o braku odnotowania wadliwego działania systemu SENT-GEO - została wykluczona podstawa do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy SENT (odstępuje się od nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, jeżeli jego niedopełnienie wynikało z niedostępności rejestru).
Skarżąca w uzasadnieniu skargi starała się wykazać, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 10c ust. 1 ustawy SENT. Argumentuje, że niezapewnienie przekazywania danych zachodzi dopiero po upływie godziny nieprzerwanego przewozu, i to jeśli po upływie tego ustawowego terminu, kierujący nie zatrzyma się na pierwszym dostępnym parkingu lub zatoce parkingowej. Jeśli jednak zachowa ten termin, wówczas, z mocy art. 10c ust. 1 ustawy SENT, nie można mu postawić zarzutu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT.
Odnosząc się do tej argumentacji należy wskazać, że ewentualne zastosowanie się przez kierowcę do wymogów z art. 10c ustawy SENT, nie stanowi podstawy do zwolnienia przewoźnika z odpowiedzialności co do wypełnienia obowiązku, wynikającego z art. 10a ust. 1 ustawy SENT. Należy podkreślić, że odpowiedzialność przewoźnika z tytułu naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy SENT jest odpowiedzialnością odrębną względem odpowiedzialności kierowcy z art. 10c ust. 1 tej ustawy.
Obowiązki przewoźnika wynikające z art. 10a ustawy SENT nie budzą wątpliwości. Zgodnie z tym przepisem, przewoźnik jest obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Obowiązki przewoźnika
i przewidziane za nie kary administracyjne są odrębnie uregulowane od obowiązku kierowcy i grzywny której on podlega za naruszenie tych obowiązków (zob. np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt III SA/Gl 34/21). Należy bowiem zauważyć, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność za przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru (art. 10a ust. 1 w związku z art. 22 ust. 2a ustawy SENT). Z kolei odpowiedzialność kierowcy aktualizuje się w przypadku niedopełnienia obowiązku niezwłocznego zatrzymania pojazdu w razie trwającej dłużej niż godzinę niesprawności lokalizatora albo zewnętrznego systemu lokalizacji (art. 10c ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy SENT). Z porównania tych regulacji bezsprzecznie wynika, że odpowiedzialność przewoźnika ma szerszy charakter, gdyż dotyczy całej trasy przewozu, podczas gdy odpowiedzialność kierowcy powstaje w razie niesprawności lokalizatora w okresie przekraczającym godzinę. Zatem nawet wywiązanie się przez kierowcę z obowiązku nałożonego przez art. 10c ustawy SENT nie oznacza uwolnienia przewoźnika od odpowiedzialności za brak przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu. Art. 10a ustawy SENT wymaga od przewoźnika przekazywania danych geolokalizacyjnych pojazdu w trakcie całej trasy przewozu, niezależnie od czasu jego trwania (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 28 września 2021 r., III SA/Lu 403/21).
W sprawie ustalono, że mimo zgłoszenia do rejestru monitorowania przewozów drogowych numeru lokalizacyjnego GPS, od rozpoczęcia trasy na terytorium kraju do miejsca kontroli, nie były przekazywane dane geolokalizacyjne do rejestru SENT o aktualnym położeniu środka transportu.
W związku z powyższym organ odwoławczy trafnie uznał, że przewoźnik nie zapewnił przekazywania danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem. Okoliczność ta wyczerpuje przesłankę określoną w art. 22 ust. 2a ustawy SENT, i powoduje nałożenie na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.
Wobec wykazanego braku przekazywania danych z lokalizatora wskazanego w zgłoszeniu przewozu od rozpoczęcia jego wykonywania na terytorium RP do momentu kontroli i wykluczeniu przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej w oparciu o art. 22 ust. 2b ustawy o SENT należało uznać, że zaskarżona
decyzja, jak również decyzja organu I instancji znajdowała podstawę w treści art. 10a ust. 1 i art. 22 ust. 2a ustawy SENT.
Reasumując, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, pod kątem podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek, które obowiązany był uwzględnić z urzędu stwierdził, że jest ona zgodna z prawem, nie narusza ani przepisów materialnoprawnych ani też przepisów postępowania w stopniu istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy.
Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.