II SA/Rz 1127/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku legalizacji przystani, uznając wadliwe ustalenie stanu faktycznego i inwestora przez organy niższych instancji.
Sprawa dotyczyła skargi J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wstrzymujące roboty budowlane związane z budową przystani i nakładające obowiązek jej legalizacji. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia były wątpliwości Sądu co do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, kwalifikacji obiektu budowlanego jako przystani, a przede wszystkim co do tożsamości inwestora samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązku legalizacji przystani. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Głównym powodem uchylenia było wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez organy obu instancji, w szczególności co do kwalifikacji obiektu budowlanego jako przystani oraz ustalenia, że skarżący jest inwestorem samowoli budowlanej. Sąd wskazał na liczne nieścisłości w opisie obiektu, jego wymiarach i składnikach, a także na brak wystarczających dowodów potwierdzających, że to skarżący rozpoczął budowę. Podkreślono, że organy nie uwzględniły w wystarczającym stopniu dowodów wskazujących, że obiekt istniał przed nabyciem przez skarżącego sąsiedniej działki, a także nie przesłuchały kluczowych świadków. Sąd zwrócił uwagę na potrzebę prawidłowego ustalenia, czy obiekt wymaga pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia, a także na potencjalną właściwość organów w kontekście przepisów Prawa wodnego. Wskazano również na naruszenie zasady dwuinstancyjności przez organ odwoławczy.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, organy nadzoru budowlanego wadliwie ustaliły stan faktyczny, co skutkowało nieprawidłowym zastosowaniem przepisów dotyczących samowoli budowlanej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził liczne nieścisłości w opisie obiektu, jego wymiarach i składnikach, a także brak wystarczających dowodów na ustalenie inwestora. Organy nie uwzględniły dowodów wskazujących na istnienie obiektu przed nabyciem działki przez skarżącego i nie przesłuchały kluczowych świadków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek działania organów w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i wnikliwego ustalania stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji, w tym wskazanie podstaw faktycznych i prawnych.
P.b. art. 48 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące samowoli budowlanej.
P.b. art. 48 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych w przypadku samowoli budowlanej.
P.b. art. 48 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązek przedstawienia dokumentów do legalizacji samowoli budowlanej.
P.b. art. 52 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Podmioty zobowiązane do wykonania obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego.
P.b. art. 82 § ust. 3 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwość organów nadzoru budowlanego w sprawach obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich.
P.b. art. 83 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Właściwość wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
P.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu administracyjnego wykładnią prawa wyrażoną w orzeczeniu sądu wyższej instancji.
P.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasądzenie kosztów postępowania.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
P.w. art. 190 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Legalizacja urządzeń wodnych wykonanych bez pozwolenia wodnoprawnego.
P.w. art. 16 § pkt 65 lit. i
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Definicja urządzenia wodnego.
P.w. art. 388 § ust.2 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego przed pozwoleniem na budowę.
P.w. art. 389 § pkt 6
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymóg uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych.
Pomocnicze
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
P.b. art. 29 § ust. 1 pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla pomostów o określonych parametrach.
P.b. art. 3 § pkt 8
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Definicja remontu.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez sąd administracyjny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe ustalenie stanu faktycznego przez organy. Brak wystarczających dowodów na ustalenie inwestora samowoli budowlanej. Niewłaściwa kwalifikacja obiektu budowlanego. Prace wykonane przez skarżącego miały charakter remontu, a nie budowy. Obiekt istniał przed nabyciem działki przez skarżącego.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zauważył, że wizerunek i opisy obiektu stanowiącego przedmiot postępowania nie odpowiadają pojęciu pomostu, a bliższe rzeczywistości wydaje się zakwalifikowanie budowli jako przystani. Organy w żaden sposób nie uwzględniły faktu, że na wykonanie obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Cała zaś argumentacja przedstawiona w decyzji, mimo że dość logiczna, ma charakter niejako "poszlakowy", co tym bardziej uzasadnia poszukiwanie dodatkowych dowodów i ich wnikliwą ocenę. Przedmiot postępowania, jego długość i szerokość, okoliczność czy składa się z jednego czy kilku obiektów budowlanych jest wątpliwe. Stanowisko, aby został on (obiekt) wykonany bez wiedzy, zgody i udziału ww. J.N. jest niedorzeczne, a szukanie innych sprawców absurdalne. Prace polegające na uzupełnieniu ubytków w betonie, grożących skręceniem lub złamaniem nogi, czy też uszkodzeniem innej części ciała, nie mogą zostać zakwalifikowane jako proces budowy.
Skład orzekający
Joanna Zdrzałka
przewodniczący
Elżbieta Mazur-Selwa
sprawozdawca
Maria Mikolik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie stanu faktycznego w sprawach samowoli budowlanej, kwalifikacja obiektów budowlanych, rola dowodów w postępowaniu administracyjnym, ustalanie inwestora samowoli budowlanej, znaczenie orzecznictwa sądów administracyjnych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obiektu budowlanego (przystań/pomost) i jego kwalifikacji prawnej, co może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych branżach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest dokładne ustalenie stanu faktycznego i prawidłowa ocena dowodów w postępowaniu administracyjnym, a także jak sąd administracyjny może skorygować błędy organów. Dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej.
“Sąd administracyjny uchyla decyzję: kluczowe dowody zadecydowały o losach przystani.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1127/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2021-11-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-07-16 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/ Joanna Zdrzałka /przewodniczący/ Maria Mikolik Symbol z opisem 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 1173/22 - Wyrok NSA z 2025-01-24 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono postanowienie I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 205 § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2020 poz 1333 art. 48 ust. 2 i ust. 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J. N. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. N. kwotę 587 zł /słownie: pięćset osiemdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "WINB", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], wydane w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W dniach [...] marca i [...] kwietnia 2013 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili kontrolę w sprawie pomostu wybudowanego przy rzece T., w obrębie działki nr 8 położonej w miejscowości U. Ustalono, że na działce nr 8 oraz częściowo na działce nr 2 w U. istnieje żelbetowy pomost stały. Zasadnicza część składowa pomostu to żelbetowy mur oporowy zlokalizowany bezpośrednio przy rzece T. oraz betonowy pomost od rzeki aż do samej bramy ogrodzeniowej z działką skarżącego nr 9 o wymiarach 10,98 m x 10,38 m. Przy pomoście istnieje drugi mniejszy żelbetowy pomost w kształcie trapezu służący do wchodzenia i wychodzenia z łodzi o wymiarach podanych na szkicu sytuacyjnym. Przy mniejszym pomoście zabetonowane są cztery słupy żelbetowe (zalane betonem rury PCV 150 mm, z których wystają pręty stalowe). Wysokość muru oporowego od lustra wody rzeki wynosi 143 cm. Wedle organu budowa przedmiotowego pomostu została rozpoczęta w 2001 r., czego dowodem jest dokumentacja fotograficzna z dnia [...] września 2001 r. przesłana przez RZGW w K. - Zarząd Zlewni S. w P. przy piśmie z dnia [...] października 2017 r. zaś inwestorem wykonanych robót jest skarżący –właściciel zlokalizowanej w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr 9. Zakończenie betonowe konstrukcji pomostów betonowym murem oporowym miało miejsce przy obydwu pomostach w 2012 r. Budowa nie została zakończona. Na jego budowę inwestor nie posiada żadnych dokumentów. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) – dalej: "P.b.", nakazał J.N. (dalej: "skarżącemu"), rozbiórkę betonowego pomostu stałego, zlokalizowanego na działce nr 8, położonej w miejscowości U. Uwzględniając odwołanie skarżącego, decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego, PINB nie ustalił dokładnej daty budowy pomostu oraz jego inwestora. Nie wyjaśnił również jakie roboty zostały wykonane przy pomoście przez skarżącego, a obowiązek rozbiórki nałożył na skarżącego, który nie jest właścicielem lub zarządcą nieruchomości. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2018 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją pomostu na działce nr 8 i 2 w U. oraz zobowiązał Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie, Zarząd Zlewni w S. do przedłożenia wskazanych w rozstrzygnięciu postanowienia dokumentów, celem ewentualnej legalizacji stwierdzonej samowoli budowlanej. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie PINB z dnia [...] grudnia 2018 r. i jednocześnie wstrzymał roboty budowlane przy budowie pomostu na działkach nr 8 i 2 w U. oraz zobowiązał skarżącego do przedłożenia dokumentów wskazanych w rozstrzygnięciu, w celu legalizacji ww. obiektu. Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 czerwca 2019 r. II SA/Rz 256/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] oraz postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 roku nr [...]. Zdaniem Sądu, wizerunek i opisy obiektu stanowiącego przedmiot postępowania nie odpowiadają pojęciu pomostu, a bliższe rzeczywistości wydaje się zakwalifikowanie budowli jako przystani. Sąd zauważył, że w myśl kolejno obowiązujących od 1975 r. ustaw Prawo wodne, takie obiekty jak pomosty, przystanie lub inne podobne urządzenia – stanowiły urządzenia wodne. Według zaś aktualnie obowiązujących przepisów art. 190 ust. 1 Prawa wodnego, jeśli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego lub zgłoszenia, właściciel tego urządzenia może wystąpić z wnioskiem o jego legalizację. Z ust. 13 tego przepisu wynika zaś, że jeżeli właściciel urządzenia wodnego nie wystąpił z wnioskiem o którym mowa w ust. 1 lub, nie uzyskał decyzji o legalizacji urządzenia wodnego, właściwy organ Wód Polskich nakłada na właściciela tego urządzenia, w drodze decyzji, obowiązek likwidacji urządzenia, ustalając warunki i termin wykonania tego obowiązku. Organy w żaden sposób nie uwzględniły faktu, że na wykonanie obiektu wymagane było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Niezależnie od powyższego, za zasadny Sąd uznał zarzut skarżącego, że nakazując przedłożyć "odpowiednie" szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie należy je konkretnie wskazać. Nałożony obowiązek powinien być bowiem określony jednoznacznie, tak aby strona mogła się z niego wywiązać. Ogólnikowe określenie wymaganych do legalizacji dokumentów – w sposób, jaki uczyniły to organy powoduje, że tak naprawdę strona, nawet jeżeli podejmie w tym kierunku działania, nie będzie miała pewności, że obowiązek wykona. Sąd zauważył, że znajdujące się w aktach administracyjnych dwa zdjęcia (k. 172) mające stanowić koronny dowód, że to skarżący wykonał obiekt będący przedmiotem postępowania, zostały przedłożone przez Kierownika Zlewni [...] z/s w P. RZGW w K. za pismem z [...] października 2001 r. jedynie z informacją, że jest to archiwalna dokumentacja fotograficzna. Nie wskazano przez kogo (niekoniecznie z imienia i nazwiska) zostały one wykonane, z jakiej okazji i w zasadzie też kiedy. Nie wiadomo skąd pewność, że dotyczą one właśnie spornego obiektu i że zostały wykonane w dacie na nich widniejącej. W ocenie Sądu ustalając stan faktyczny organy uchybiły przepisom proceduralnym normującym ustalanie stanu faktycznego sprawy, mimo możliwości przesłuchania świadków – np. osób zamieszkałych lub przebywających w sąsiedztwie, czy autora pisma z dnia [...] lutego 2013 r., zażądania dodatkowych danych od przedstawiającego fotografie, co pozwoliłoby na pewniejsze ustalenie zarówno osoby inwestora, jak i daty powstania obiektu. Cała zaś argumentacja przedstawiona w decyzji, mimo że dość logiczna, ma charakter niejako "poszlakowy", co tym bardziej uzasadnia poszukiwanie dodatkowych dowodów i ich wnikliwą ocenę. Zdaniem WSA, skąpy materiał dowodowy, w tym brak oceny treści pisma RZGW w K. z dnia [...] maja 2013 r., może podważać prawidłowość ustaleń faktycznych zarówno co do okresu budowy obiektu jak i osoby inwestora. Niewyczerpanie możliwości dowodowych, w sytuacji gdy takie istnieją a strona konsekwentnie kwestionuje fakt wykonania obiektu jak i datę jego wykonania, jest naruszeniem reguł wynikających z przytoczonych przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak weryfikacji jedynego dowodu w kontekście jego oceny i bezkrytyczne oparcie się na nim musi zostać ocenione jako uchybienie przepisom postępowania obligujące do uchylenia postanowienia. Dodatkowo Sąd zauważył, że organ II instancji orzekając reformatoryjnie w taki sposób, że obowiązek nałożył na inną stronę niż organ I instancji, de facto pozbawił tę stronę tj. skarżącego możliwości zakwestionowania powyższego w administracyjnym toku instancji, czym naruszono wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadę dwuinstancyjności. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], działając na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., wstrzymał prowadzenie robot budowlanych związanych z samowolną budową przystani umożliwiającej cumowanie i spławianie łodzi oraz innych jednostek pływających na działce nr 8 i 2 w U. oraz nałożył na skarżącego – jako inwestora – obowiązek przedłożenia wskazanych w rozstrzygnięciu postanowienia dokumentów w terminie do dnia [...] marca 2022 r. Organ I instancji podał, że stanowiąca przedmiot postępowania przystań zlokalizowana jest na działkach nr 8 oraz nr 2 i przylega bezpośrednio do stanowiącej własność skarżącego działki nr 9 w U. Zdaniem PINB, rozpoczęcie budowy przystani nastąpiło w 2001 r., a inwestorem stwierdzonej samowoli budowlanej jest skarżący. Świadczy o tym zgormadzona w aktach sprawy dokumentacja, w tym kopie anonimowej informacji skierowanej do WINB oraz oświadczenie świadka dołączone przy piśmie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] stycznia 2021 r. Nie mniej istotne jest też brak odpowiedzi skarżącego na wezwania z dnia [...] listopada 2019 r. i [...] lutego 2020 r. oraz brak wskazania przez niego inwestora, na zlecenie którego wykonał pomost. Wobec powyższego organ I instancji za zasadne uznał nałożenie na skarżącego obowiązku, o którym mowa w rat 48 ust. 3 P.b. We wniesionym zażaleniu skarżący zakwestionował zarówno kwalifikację spornego obiektu budowlanego jako przystani wymagającej uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również przyjęcie, że skarżący ingerował w proces budowy przystani i był jej inwestorem. Z uwagi na rozmiary rzeki T., która wyłączają całkowicie możliwość spławiania i pływania po niej czymkolwiek oprócz kajaków i małych łódek, niezasadnie przyjęto, ze budowla stanowi przystań, która według definicji pełni funkcję małego portu dla niewielkich statków, jachtów oraz łodzi. Z kolei uznając skarżącego za inwestora organ I instancji zignorował wyjaśnienia skarżącego i nie udowodnił, że przystań nie istniała przed dniem zakupu działki przez skarżącego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił opisane wyżej postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2021 r. i jednocześnie wstrzymał roboty budowlane przy budowie przystani usytuowanej na działkach nr 8 i 2 w U., oraz nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia wskazanych w rozstrzygnięciu postanowienia dokumentów w terminie do dnia [...] marca 2020 r. Organ odwoławczy podał, że stanowisko organu I instancji wyrażone w zaskarżonym zażaleniem postanowieniu jest prawidłowe, a zreformowania podlegała jedynie jego sentencja z uwagi na jej niewłaściwe sformułowanie. Wypełniając wskazania wynikające z wydanego poprzednio prawomocnego wyroku WSA w Rzeszowie, organ I instancji uzupełnił materiał dowodowy w sposób uprawniający do wydania postanowienia legalizacyjnego, Prawidłowo uznał, ze sporny obiekt służy do spławiania i cumowa łodzi, a zatem jest przystanią. Budowa obiektu rozpoczęła się w 2001 r., o czym świadczy pismo Kierownika Zlewni [...] z/s w [...] RZGW w [...] z dnia [...] października 2001 r. i dołączona do niego dokumentacja fotograficzna, potwierdzona w zakresie dat jej wykonania oświadczeniem osoby pełniącej obecnie funkcję Zastępcy Dyrektora Zlewni [...] w [...], a ponadto znajdujące się w aktach administracyjnych ortofotomapy (k. 314 – 316). W pełni zasadnie uznał także skarżącego za inwestora spornej budowli, gdyż materiały do budowy przystani pochodziły z działki skarżącego, przylegającej bezpośrednio do przystani, a lokalizacja przystani i jej otoczenie, w tym niedostępny teren, w sposób oczywisty eliminują możliwość wykonania przystani przez osoby trzecie, co potwierdza stanowisko wyrażone przez PGW Wody Polskie w piśmie z dnia [...] maja 2021 r. Organ odwoławczy wskazał, że PINB nałożył na skarżącego obowiązek niezgodnie z treścią art. 48 ust. 3 P.b. Rola organu nadzoru budowlanego jest bowiem nałożenie obowiązku przedłożenia dokumentów, o których mowa we wskazanym przepisie. Jakie to będą dokumenty, pozwolenia, uzgodnienia i opinie, zależy od rodzaju legalizowanej inwestycji. Zdaniem WINB, to inwestor a nie organ decyduje jaką funkcje będzie pełnia legalizowana inwestycja. To zaś obligowało do wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, J.N. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Powtarzając argumentację sformułowaną w zażaleniu, zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a." poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, będące konsekwencją braku zebranie pełnego materiału dowodowego oraz jego należytej oceny, a wyrażające się w przyjęciu, że skarżący był inwestorem przystani. 2. art. 48 ust. 2 i 3 P.b. poprzez jego zastosowanie i nałożenie obowiązku przedstawienia dokumentów na skarżącego, który nie jest właścicielem ani inwestorem przystani. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) — dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego obydwu instancji uznały, że zachodzą podstawy do nałożenia na skarżącego obowiązku wstrzymania prowadzenia robot budowlanych związanych z samowolną budową przystani umożliwiającej cumowanie i spławianie łodzi oraz innych jednostek pływających na działce nr 8 i 2 w U. oraz obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, celem ewentualnej legalizacji spornego obiektu. Podstawę do nałożenia obowiązków stanowiły art. 48 ust. 2 i 3 P.b. Zgodnie z art. 48 ust. 2 wskazanej ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Stosownie zaś do art. 48 ust. 3 P.b., w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2. Przepis art.48 P.b. reguluje kwestię samowoli budowlanej i możliwości jej legalizacji, co poprzedzone jest wydaniem postanowienia o wstrzymaniu budowy. Postanowienie wydawane na podstawie art. 48 ust. 1 P.b. otwiera zatem drogę do legalizacji samowoli budowlanej, o której mowa w tym przepisie, a zatem co do zasady obiektu budowlanego wymagającego uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wymaga podkreślenia, że naruszenia P.b., w tym odnoszące się również do niedotrzymania obowiązku zrealizowania obiektu budowlanego na podstawie wymaganego przepisami pozwolenia na budowę, powinny być oceniane według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia samowoli, natomiast zastosowanie przepisów dotyczących usuwania skutków samowoli uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy, z zachowaniem zasady, że organy wydają decyzje według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydawania decyzji. Istotne jest rozróżnienie samego zdarzenia prawnego, jakim jest samowola budowlana, od jej likwidacji. Zgodność samowoli budowlanej z prawem należy zasadniczo oceniać na czas jej legalizacji, skoro celem regulacji jest właśnie doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc (por. wyrok NSA z 2 października 2019 r. Il OSK 2474/18; dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym, to stosowanie do likwidacji jej skutków przepisów, które weszły w życie w czasie jej trwania, nie jest retroaktywnym działaniem prawa, lecz działaniem retrospektywnym (bezpośrednim działaniem nowego prawa), które należy uznać za dopuszczalne (por. wyroki NSA z 28 sierpnia 2019 r. Il OSK 1998/18 i Il OSK 1974/18; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla dalszych rozważań istotne jest również, że stroną postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 jest zasadniczo inwestor. Prawo budowlane nie definiuje pojęcia "inwestor", ale przyjmuje się, że jest nim sprawca samowoli budowlanej, czyli podmiot, który we własnym imieniu i na własną rzecz prowadzi roboty budowlane (por. wyrok NSA z 14.05.2018 r., Il OSK 2943/17, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej nie tylko na inwestora mogą zostać nałożone obowiązki na podstawie komentowanego artykułu. Krąg takich podmiotów wskazany został w art. 52 ust. 1 P.b. Zgodnie z brzmieniem tego przepisu obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w całym rozdziale 5a, nakłada się na inwestora. Jeżeli jednak roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Podmioty te będą obowiązane do wykonania czynności nakazanych w postanowieniach i decyzjach organu nadzoru budowlanego na swój koszt. Wobec powyższego, gdy roboty budowlane nie zostały jeszcze zakończone, w pierwszej kolejności obowiązki powinny zostać nałożone właśnie na inwestora, a w przypadku gdy nie ma takiego podmiotu lub z innego powodu jest to niemożliwe, adresatem decyzji będzie właściciel lub działający w jego imieniu zarządca (por. wyroki WSA: w Kielcach z 15 grudnia 2010 r. Il SA/Ke 667/10, WSA w Rzeszowie z 19 października 2011 r. Il SA/Rz 589/11; dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeśli jednak roboty budowlane zostały już zakończone, w myśl art. 52 ust. 1, obowiązki nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Nie nakłada się ich wówczas na inwestora. Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę opisywanej sprawy Sąd stwierdza, że organy nadzoru budowlanego wadliwie ustaliły stan faktyczny i w konsekwencji zastosowały art. 48 ust. 2 i 3 w sposób nieuprawniony, a co najmniej przedwczesny. Zasadniczym warunkiem prowadzenia postępowania w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 P.b. jest stwierdzenie samowoli budowlanej polegającej na zrealizowaniu obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Oznacza to, że organ nadzoru budowlanego winien — po pierwsze, ustalić co dokładnie stanowi przedmiot oprowadzonego postępowania, a po drugie — wykazać, że realizacja obiektu wymagała, w świetle przepisów obowiązujących w dacie budowy, uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Innymi słowy, rzeczą organu jest ustalenie i wskazanie w sposób nie budzący wątpliwości parametrów technicznych obiektu oraz wskazanie przepisów prawa, z których wywodzą fakt obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, co w konsekwencji przekłada się na stwierdzenie samowoli budowanej podlegającej procedurze określonej w art. 48 P.b. Na wstępie należy podkreślić, że zarówno organy jak i Sąd są związane w tej sprawie prawomocnym wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 18 czerwca 2019 r., II SA/Rz 256/19, na podstawie art. 153 P.p.s.a. Zdaniem Sądu opisane w wcześniejszej części uzasadnienia wytyczne tego Sądu nie zostały w całości wykonane. Dotyczy to przede wszystkim opisu i kwalifikacji przedmiotu postępowania oraz jego inwestora. W postanowieniach organów obu instancji przedmiot postępowania nazwano przystanią położoną na działce nr 8 i częściowo na działce nr 2 w U. Odnosząc się do powyższego Sąd zwraca uwagę, że zarówno w postanowieniu organu I instancji jak i w reformatoryjnym w całości postanowieniu WINB w sentencji organy posłużyły się jedynie nazwą obiektu budowlanego, opisując go jako przystań. Jest to istotne, gdyż nazwa ta, w okolicznościach sprawy, nawet łącznie z opisem miejsca położenia, tj. na dz. nr 8 i częściowo na dz. nr 2 w U., jest niewystarczająca dla precyzyjnej identyfikacji przedmiotu postępowania. PWINB powinien go jednoznacznie opisać w sentencji postanowienia. Opisanie przedmiotu postępowania ma kluczowe znaczenie zarówno przy ewentualnym wydaniu późniejszej decyzji o rozbiórce, czy też przy legalizacji (opłaty). Także uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie daje w tym zakresie pewności. W opisie przedmiotu postępowania WINB odwołał się do protokołu kontroli z [...].04.2013 r. Istotny jest tu więc dla zweryfikowania ustaleń organów szkic roboczy (k. 90), a zwłaszcza szkic wykonany już w organie (k. 92), do którego Sąd będzie się odwoływał w dalszej części uzasadnienia. WINB opisał przedmiot postępowania jako jedną całość – "żelbetowy obiekt budowlany". Składa się on wg PIINB z muru oporowego, którego wymiaru organ nie podał, położonego na rzece T. W jego skład wchodzi betonowa część od rzeki T. do bramy skarżącego o wymiarach 1,098m x 10,38m. Problem w tym, że wg szkicu betonowa część nie jest jednorodna, ma wymiary inne niż podał to WINB , nie jest także w całości wykonana z betonu. Ze szkicu wynika, że szerokość pomostu 1 wynosi 10,83 m od strony rzeki, jego wymiary od strony lewej to 1,73 m, od prawej 2,03 m. W dolnej części pomost 1 ma szerokość 10,98 m. Betonowa część poniżej pomostu 1 ma po prawej długość 8,35 m, co w połączeniu z długością pomostu 1 po prawej stronie daje 10,38 m, jak opisały to organy. Po lewej stronie długość ta wynosi 8,76 m, co w połączeniu z długością pomostu 1 – 1,73 m po tej stronie daje łącznie 10,49 m. Istotny jest fakt, że jak wynika ze szkicu "betonowej części" opisanej przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wcale nie jest ona zbudowana w całości z betonu. Duży jej fragment po lewej stronie to nie wylany beton, ale położone na gruncie krawężniki, obrzeża drogowe. Opisanie tej części jako betonowej jest oczywiście błędne. Wątpliwości Sądu budzi związek tej części przedmiotu postępowania z szeroko rozumianym korzystaniem z rzeki. Prawdopodobnie chodzi o utwardzenie gruntu albo o ochronę przed podmywaniem ogrodzenia, czy też dojście do pomostu czy przystani. Organy opisując przedmiot postępowania jak jeden obiekt budowlany nie zwróciły uwagi, że na odcinku powyżej bramy skarżącego w betonie jest dylatacja. Ze szkicu wynika ponadto, że "betonowa powierzchnia" nie jest jednorodna nawet wg PINB. Beton wylany po linii istniejącej furtki traktuje on jako pomost 2, milcząc na temat betonu po lewej stronie i jej funkcji. W skład przedmiotu postępowania wchodzi także wg WINB druga żelbetowa część obiektu służąca do wchodzenia i wychodzenia z łodzi o wymiarach 3,77m x 1,61m x 2,51m x 1,26m. Można przypuszczać, że przedmiotem postępowania są także 4 słupy żelbetowe. Z tymże dwa z nich są elementem trapezowej konstrukcji żelbetowej, a dwa nie są z nią połączone w żaden sposób. Co ciekawe ww trapezowej części służącej do wchodzenia i wychodzenia z łodzi autor szkicu nie zakwalifikował jako pomostu. Do przedmiotu postepowania organ nie zaliczył fragmentu betonu leżącego u dołu ww trapezowej części, o wymiarach 3,77m x 2,03m, oddzielonej od niej schodkiem – nie wyjaśniając dlaczego. Należy więc podkreślić, że przedmiot postępowania, jego długość i szerokość, okoliczność czy składa się z jednego czy kilku obiektów budowlanych jest wątpliwe. Stan faktyczny w tym zakresie nie został prawidłowo ustalony z obrazą art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., co przełożyło się na wynik sprawy. WINB stwierdził, że obiekt, będący przedmiotem postępowania jest przystanią, gdyż służy on do cumowania i spławiania łodzi. W przepisach prawa budowlanego brak jest definicji przystani, jednak zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego PWN przystań to mały port dla niewielkich statków, jachtów lub łodzi. Z kolei pomost to platforma oparta na podporach, wychodząca z brzegu na jezioro lub rzekę lub platforma oparta na podporach lub podwieszona, umożliwiająca przejście ponad czymś na druga stronę. Organ nie wyjaśnił w żadnym akapicie dlaczego uznał go za przystań, które jego elementy stanowią pomost, pomosty, milczał o związkach pomiędzy murem oporowym a pomostem i pozostałym utwardzeniem gruntu. Oznacza to, że także kwalifikacja wykonanych robót budowlanych budzi wątpliwości. Zakwalifikowanie powstałego obiektu jako przystani, bez de facto żadnego uzasadnienia, skutkowała ustaleniem braku wyłączeń, jeżeli chodzi o obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę z art. 29 P.b., które istnieją co do np. pomostu. Słusznie wskazuje skarżący, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 8 P.b. nie wymaga pozwolenia na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia budowa pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do dna akwenu do 2,5 m. Po drugie kwalifikacja przedmiotu postępowania jako przystani wątpliwa jest także z tego powodu, że cytowany przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 16 pkt 65 i prawa wodnego stanowi, że przez urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym: rury oporowe, bulwary, nadbrzeża, mola, pomosty i przystanie. Konieczne jest więc wyjaśnienie dlaczego np. istniejący mur oporowy nie jest traktowany jako osobny przedmiot postępowania, to samo dotyczy pomostu, pomostów, czy wreszcie przystani. Sąd oczywiście podziela stanowisko WINB, że zgodnie z art. 389 pkt 6 ww ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych.[pic] Natomiast zgodnie z art. 388 ust.2 pkt 1 w/w ustawy - wydanie pozwolenia wodnoprawnego, o którym mowa w art. 389 pkt 6-10 oraz art. 390 ust. 1 pkt 1, następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych - wydawanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane. Należy również wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z dnia [pic]18 października 2017 r. sygn. II OSK 2578/16 w przypadku wykonania robót budowlanych bez [pic]wymaganego pozwolenia na budowę, stanowiących jednocześnie wykonanie urządzenia wodnego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, powstały w ten sposób obiekt budowlany podlega legalizacji zarówno w trybie prawa budowlanego, jak i prawa wodnego. Zatem w przypadku, gdy urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganej zgody wodnoprawnej, przed przedłożeniem dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, należy uprzednio uzyskać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego wydanej na podstawie art. 190 ustawy z dnia 20 lipca 2017r. Prawo wodne. Jednakże prawidłowa kwalifikacja przedmiotu postępowania jako urządzenia wodnego może mieć znaczenie w zakresie właściwości organu nadzoru budowlanego właściwego do likwidacji przedmiotowej samowoli budowlanej. Jak bowiem wynika z art. 83 ust. 3 w zw. z art. 82 ust. 3 pkt 2 P.b., do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji, należą zadania i kompetencje określone m.in. w art. 48-51 P.b. dotyczące spraw obiektów i robót budowlanych: hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi, z wyłączeniem urządzeń melioracji wodnych. Dla ustalenia rozumienia pojęcia "innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystania z nich" można odwołać się do art. 16 pkt 65 lit. i P.w., który definiuje "urządzenie wodne" jako urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, wymieniając m.in: mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty i przystanie. Jak jednak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, taka konstatacja oparta wyłącznie na literalnej wykładni przepisów, bez uwzględnienia autonomiczności i specyfiki różnych reżimów i regulacji prawnych zawartych w przepisach Prawa wodnego i Prawa budowlanego nie jest prawidłowa (por. NSA wyroku z dnia 30 V 2019 r. II OSK 1102/19, CBOSA). Podzielając stanowisko zawarte w przywołanym wyroku - które nadal zachowuje aktualność (pomimo, że odnosi się do Prawa wodnego z 2001 r.), za NSA zaznaczyć trzeba, że definicja urządzeń wodnych zawarta w art. 16 pkt 65 Prawa wodnego jest bardzo szeroka i pojemna. Ustawodawca, nie zdecydował się na konkretne wyliczenie tych urządzeń wskazując je tylko przykładowo – w tym także pomosty. O ile tak szerokie zdefiniowane urządzeń wodnych na gruncie Prawa wodnego może być uzasadnione celem i regulacją tej ustawy, to brak podstaw do bezpośredniego (automatycznego) rozciągania tak przyjętej, szerokiej i pojemnej definicji urządzeń służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich - na potrzeby rozumienia znaczeń terminów zawartych w innych aktach prawnych, w tym w P.b. W szczególności, brak jest podstaw aby posługiwać się tą otwartą i szeroką definicją zawartą w Prawie wodnym - dla ustalania właściwości rzeczowej organów nadzoru budowlanego. Pomimo, że Prawo budowlane w art. 82 ust. 3 pkt 2 także posługuje się terminem obiektów/urządzeń "służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich", to jednak znaczenie (rozumienie) tego pojęcia, zawarte w pierwszym ze wskazanych przepisów jest zupełnie odmienne i służy innym celom. Jak wyjaśnił NSA uwzględnienie systematyki i kontekstu przepisu określającego zakres właściwości rzeczowej wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego w pierwszej instancji (art. 82 ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 3 P.b.) pozwala zauważyć, że obiekty służące kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich zostały wymienione obok takich obiektów jak: hydrotechniczne piętrzące, upustowe, regulacyjne, kanały, obiekty usytuowane na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego, czy obiektów lotnisk cywilnych, obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych, obiektów dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, elektrowni wiatrowych i obiektów znajdujących się w obszarze kolejowym, a także dróg publicznych krajowych i wojewódzkich. Przy wykładni przepisu (art. 82 ust. 3 pkt 2 P.b.) uwzględnić zatem należy przede wszystkim siatkę pojęciową zawartą w otoczeniu tego przepisu (art. 82 ust. 3 pkt 1, pkt 3a, pkt 4, pkt 5-5c i pkt 6 P.b.). Uwzględnienie tego otoczenia i kontekstu, pozwoli dopiero na pełne rozpoznanie aksjologii normy prawnej zawartej we wskazanym przepisie i należytą wykładnię tego przepisu. Przy tak przeprowadzonej wykładni na plan pierwszy wysuwa się, że wskazane wyżej rodzaje i kategorie obiektów budowlanych wymienionych w przepisie art. 82 ust. 3 P.b., cechuje niewątpliwy rozmach inwestycyjny i doniosłość z punktu widzenia interesów Państwa. Są to bowiem obiekty i roboty budowlane o określonej specyfice, która uwzględnia charakterystyczną lokalizację tych obiektów, specjalne ich przeznaczenie, czy też skalę inwestycyjną. W takim też kontekście, nie sposób przyjmować, że każdy, nawet niewielki obiekt "służący kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich", który wymieniony został w 16 pkt 65 P.w. może wypełniać dyspozycję przepisu art. 82 ust. 3 pkt 2 in fine P.b. Akceptując przedstawioną wyżej wykładnię Sąd w składzie orzekającym zauważa, że dopiero ustalenie przez organy elementów przedmiotu postępowania i ich funkcji pozwoli na prawidłową ocenę właściwości organów nadzoru budowlanego. Zdaniem Sądu, w dalszym ciągu nie zostały wyjaśnione wątpliwości dotyczące zakresu robót budowlanych wykonanych przez skarżącego. Rację ma skarżący, że kwestia ustalenia inwestora wykonanych robót budowlanych nie jest prawidłowo wyjaśniona. Przede wszystkim rację ma skarżący, że okolicznością potwierdzającą rzekome przeprowadzenie inwestycji przez niego nie jest z pewnością fakt, że jego własność stanowi działka sąsiednia. Takie stwierdzenie to nic więcej, jak tylko hipoteza niepoparta żadnymi dowodami i wniosek niewynikający z materiału dowodowego sprawy. Nie jest akceptowalne również przyjęcie organu, jakoby fakt zamontowania przez skarżącego metalowej furtki w istniejącym ogrodzeniu międzysąsiedzkim oraz bramy dwudzielnej miał w jakikolwiek sposób wskazywać, że to skarżący jest inwestorem przedmiotowej "przystani". Jest w pełni zgodne z doświadczeniem życiowym, że każdy właściciel w ogrodzeniu swojej działki może zamontować furtkę i w żaden sposób z tego powodu nie można czynić go inwestorem na nieruchomości sąsiedniej. Z samego faktu wykorzystania sąsiedniego gruntu do spławiania łódek, o czym świadczą liny stalowe stwierdzone [...].03.2013 r., usunięte później, nie można domniemywać budowy od podstaw wszystkich elementów przedmiotu postępowania. Rację ma skarżący zarzucając, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał również na rzekomą datę rozpoczęcia budowy pomostu — 2001 rok. Nie można się zgodzić z twierdzeniem, że niekwestionowanym dowodem na powyższe jest przesłana do organu przez RZGW w K. Rejon Zlewni [...] w P. przy piśmie z dnia [...].10.2017 r., znak: [...] archiwalna dokumentacja fotograficzna. Brak jest bowiem informacji kto wykonał przedmiotową dokumentację fotograficzną, w jakim celu i w jaki sposób określono datę wykonania zdjęć na 5 września 2001 r. Samo oświadczenie B.O. z dnia [...].02.2020 r. o tym, że dokumentacja fotograficzna została wykonana w dacie na niej uwidocznionej, czyli w 200 roku nie jest wiarygodnym źródłem dowodowym. Pani B.O. nie wskazała w szczególności skąd wywodzi, że dokumentacja pochodzi z tej daty ani kto ją wykonywał i w jakim celu. Również oparcie rozstrzygnięcia o pismo Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...].03.2020 r. nie może uznane być za prawidłowe. W piśmie tym bowiem nie przedstawiono jakichkolwiek argumentów za tym, że to skarżący zainicjował budowę przedmiotowej "przystani", a jedynie arbitralnie stwierdzono, że cyt. "stanowisko, aby został on (obiekt) wykonany bez wiedzy, zgody i udziału ww. J.N. jest niedorzeczne, a szukanie innych sprawców absurdalne". Twierdzenia przedstawione w ww. piśmie są całkowicie gołosłowne i nie znajdują potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Co więcej, organ nie wziął pod uwagę wyjaśnień skarżącego, który w toku postępowania wielokrotnie skazywał, że "przystań" istniała już w chwili nabycia przez skarżącego własności działki nr 9, która sąsiaduje z działką nr 8, na której obszarze znajduje się przedmiotowy obiekt. Organ ponadto ustalił, że z dokumentacji fotograficznej przesłanej przez RZGW w K. Zarząd Zlewni [...] w P. wraz z pismem z dnia [...].10.2017 r. wynika, że na dzień [...] września 2001 r. istniało już betonowe utwardzenie terenu z widocznym drewnianym szalunkiem. Organ nie jest w posiadaniu żadnych dowodów świadczących o tym, że obiekt budowlany nie istniał przed nabyciem sąsiadującej działki nr 9 na własność przez skarżącego. Organ przypisuje skarżącemu przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji oparciu o własne przypuszczenia niepoparte żadnym materiałem dowodowym świadczącym o wykonaniu przez niego przedmiotowego obiektu budowlanego. Należy zaznaczyć, iż orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że: [pic]błędy w zakresie gromadzenia i oceny dowodów mogą wystąpić, gdy: (...) organ przyjął pewne fakty za ustalone, mimo, że nie zostały one w ogóle lub są niedostatecznie potwierdzone". Niewątpliwym jest, że z takim uchybieniem mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Co również istotne, organ całkowicie pominął oświadczenie zarządcy nieruchomości zawarte w jego piśmie z dnia [...].07.2018 r., znak [...] wskazujące, że obiekt budowlany w postaci "przystani" istniał jeszcze w latach 90-tych, czyli przed nabyciem przez skarżącego własności sąsiadującej nieruchomości oznaczonej jako działka nr 9 w U. Materiał dowodowy skazywał więc na coś dokładnie odwrotnego, niż przyjęły organy administracji, co stanowił oczywiste naruszenie wskazanych przepisów postępowania i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący przyznał w toku postępowania, że dokonał prac polegających na uzupełnieniu ubytków w betonie, grożących skręceniem lub złamaniem nogi, czy też uszkodzeniem innej części ciała. Powyższe prace z całą pewnością nie mogą zostać zakwalifikowane jako proces budowy, nie polegały bowiem na utworzeniu nowego obiektu budowlanego, dążyły jedynie do odtworzenia stanu pierwotnego i zlikwidowaniu zagrożeń dla zdrowia osób z niego korzystających. Oceniając zeznania złożone przez stronę postępowania zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania należy przyjąć, że skarżący nie budował nowego obiektu, na który było potrzebne pozwolenie na budowę, lecz prowadził czynności na już istniejącym obiekcie. Organ wydając decyzję powinien orzekać na podstawie materiału dowodowego, który w sprawie zgromadził, a w związku z brakiem prawidłowego ustalenia daty w jakiej obiekt miał powstać nie jest możliwym ustalenie kto jest odpowiedzialny za jego powstanie. Jak już wskazywano sam fakt, że działka nr 8 na której mieści się pomost leży w sąsiedztwie działki nr 9, której właścicielem jest skarżący w żadnym stopniu nie dowodzi, że to skarżący odpowiedzialny jest za zorganizowanie procesu budowy przedmiotowego pomostu. Co więcej, w piśmie z dnia [...].07.2013 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. — Zarząd Zlewni [...] z siedzibą w P. (zarządca działki nr 8) wyraźnie przyznał, że obiekt budowlany w postaci pomostu powstał jeszcze w latach 90-tych, czyli przed nabyciem przez skarżącego własności nieruchomości nr 9, sąsiadującej z nieruchomością, na której znajduje się obiekt. Organ wydając decyzję przyjął własną wersję wydarzeń, wedle której to skarżący zainicjował proces budowy pomostu. Wersja ta nie koreluje nie tylko z zeznaniami skarżącego, ale też — przede wszystkim — z oświadczeniem zarządcy nieruchomości. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 pkt 8 P.b. remont polega na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. Oceniając powyższe Sąd zauważa, że ustalenia WINB oparły się na domniemaniach faktycznych i oświadczeniu pisemnym Ł.C. Wbrew twierdzeniom WINB nie ma on statusu świadka w postępowaniu administracyjnym. Złożone przezeń oświadczenie było kluczowe de facto dla przyjęcia, że skarżący jest inwestorem. Nie miał on możliwości weryfikacji tego oświadczenia, skontrolowania czy to oświadczenie faktycznie pochodzi od Ł.C. Wobec uchylenia przez WINB decyzji organu I instancji ostała się tylko argumentacja zawarta w uzasadnieniu kontrolowanego postanowienia. Zdaniem Sądu konieczne jest przesłuchanie w charakterze świadka Ł.C. na okoliczność daty i zakresu wykonanych robót budowlanych przez skarżącego. WINB czyniąc swoje ustalenia co do osoby inwestora nie oparł się na całym materiale dowodowym zalegającym w aktach sprawy. Dotyczy to zwłaszcza materiału zdjęciowego oraz dokumentów, na których oparł się organ I instancji czyniąc własne ustalenia w tym zakresie. Wskazane wyżej uchybienia polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy stanowiły naruszenie art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Doprowadziło to do błędnego zastosowania art. 48 ust. 2 i 3 P.b. w wadliwie ustalonym stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzone koszty stanowią równowartość uiszczonego przez skarżących wpisu od skargi w kwocie 597 zł. Na zasądzone koszty złożyło się: wpis od skargi w wysokości 100 zł, wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480 zł oraz opłata skarbowa od złożenia dokumentu pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI