II SA/Rz 1127/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2007-04-24
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanaodstępstwo od pozwoleniagranica działkipostępowanie administracyjneczynny udział stronywsanadzór budowlany

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego z powodu naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez jednego ze współwłaścicieli sąsiedniej działki.

Sprawa dotyczyła skargi A. i H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy nakaz rozbiórki części budynku gospodarczego z garażem ze względu na istotne odstępstwo od pozwolenia na budowę (nieprawidłowa odległość od granicy działki). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy administracyjne pominęły jednego ze współwłaścicieli sąsiedniej działki, naruszając jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem wszystkich stron.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę A. i H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę części budynku gospodarczego z garażem. Powodem nakazu było istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę, polegające na usytuowaniu budynku w odległości 1 metra od granicy działki, zamiast wymaganego 1,5 metra. Skarżący argumentowali, że odstępstwo było nieznaczne i nie miało wpływu na bezpieczeństwo, a przesunięcie ściany jest technicznie niemożliwe bez zniszczenia budynku. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które daje podstawę do wznowienia postępowania. Kluczowym błędem organów administracyjnych było pominięcie W. F., współwłaściciela sąsiedniej działki, i niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu. Sąd podkreślił, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 kpa) jest podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa) i obliguje sąd do uchylenia decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.). Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania z uwzględnieniem wszystkich stron.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przez pominięcie strony stanowi podstawę do uchylenia decyzji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pominięcie współwłaściciela sąsiedniej działki i niezapewnienie mu czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym jest naruszeniem przepisów, które daje podstawę do wznowienia postępowania i obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, w tym niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu.

P.p.s.a. art. 145 § 1 lit. b

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia.

Pr. bud. art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obowiązek nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego i wykonania robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 art. 12 § 7

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza się sytuowanie budynków w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, lecz nie mniej niż 1,5m.

Pomocnicze

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych.

P.p.s.a. art. 119 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd jest uprawniony do wyjścia poza granice skargi.

P.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o kosztach postępowania sądowego.

Pr. bud. art. 50 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Wstrzymanie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Dz. U. Nr 153, poz. 1269 art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa do czynnego udziału w postępowaniu przez pominięcie współwłaściciela sąsiedniej działki.

Odrzucone argumenty

Argumenty skarżących dotyczące nieistotności odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych i niemożności technicznej wykonania nakazanych robót (nie zostały rozstrzygnięte przez sąd z uwagi na naruszenie proceduralne).

Godne uwagi sformułowania

Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa i obliguje do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi powód wznowienia postępowania, gdyż powołany przepis nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy.

Skład orzekający

Ryszard Bryk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym i konsekwencje jej naruszenia przez organy administracji."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których doszło do naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu, a nie meritum sprawy budowlanej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie procedur administracyjnych i prawa do obrony dla stron postępowania, nawet jeśli kwestia merytoryczna wydaje się oczywista.

Naruszenie procedury administracyjnej uchyla nakaz rozbiórki budynku.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1127/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-04-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ryszard Bryk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 145 par. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ryszard Bryk po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym - w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. i H. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 roku nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2006r. nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i H. B. solidarnie koszty postępowania sądowego w kwocie 200 złotych (dwieście).
Uzasadnienie
II SA/Rz 1127/06
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] października 2006r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania A. i H. B. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006r. znak [...] nakazującej A. i H. B. dokonanie rozbiórki części budynku gospodarczego z garażem w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami tj. by odległość od granicy działki wynosiła 1,50 oraz sporządzenie projektu budowlanego zamiennego w terminie do dnia 30.11.2006r. - postanowił utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną powołano art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.).
W uzasadnieniu stwierdzono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził sprawę prawidłowości wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego na działce nr 2832/1 w W. Pismem z dnia 30.03.2006r. zawiadomiono strony postępowania
o wszczęciu postępowania w tej sprawie. W dniu 11.04.2006r. dokonano oględzin obiektu, w czasie których potwierdzono wcześniejsze ustalenia o istotnym odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę. Projekt przewidywał wymiary budynku 4,00 m x 10,00m i usytuowanie w odległości 1,5m od granicy. Zaś wybudowany budynek ma wymiary 5,00m x 10,00m i jest usytuowany w odległości 1,00m od granicy działki. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].04.2006r. wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego. Decyzją z dnia [...].05.2006r. nakazał A. i H. B. dokonanie rozbiórki części budynku gospodarczego z garażem wybudowanego na działce nr 2832/1 w W. w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z wydanym pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym tj. odsunięcie budynku od granicy działki na odległość 1,50m. Odwołanie od tej decyzji wnieśli A. i H. B.
Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzje. W jej motywach wskazał, że organ I instancji podjął w sprawie działania zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane. Stosownie do treści tego przepisu w przypadkach innych niż określono w art. 48 ust. 1 lub art. 49 b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Organ II instancji wskazał, ze decyzja z dnia [...].06.2006r. została wydana w oparciu o niewłaściwą podstawę prawną tj. art. 51 ust. 1 pkt. 1 w.w. ustawy i dlatego została ona uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po raz kolejny rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją
z dnia [...].09.2006r. nakazał A. i H. B. dokonanie rozbiórki części budynku gospodarczego
z garażem w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami tj. by odległość od granicy działki wynosiła 1,5m oraz sporządzenie projektu budowlanego zamiennego w terminie 30.11.2006r. A. i H. B. wnieśli odwołanie od tej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].10.2006r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podał, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą okoliczności wymienione w art. 51 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane zobowiązujące właściwy organ nadzoru budowlanego do nałożenia w drodze decyzji obowiązku sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych- oraz w razie potrzeby -wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Organ II instancji wskazał, ze projekt zagospodarowania działki jako element projektu budowlanego, który został zatwierdzony decyzją z dnia [...].07.2003r. nr [...]określał wymiary budynku 4,00 m x 10,00 m, a jego usytuowanie w odległości 1,50 m od granicy. Stwierdzono, że inwestorzy odstąpili istotnie od warunków pozwolenia na budowę. Aktualne usytuowanie obiektu narusza przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.). W § 12 ust. 7 w/w rozporządzenia uregulowano, że dopuszcza się sytuowanie budynków w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, lecz nie mniej niż 1,5m. Dlatego też należy doprowadzić wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę części obiektu.
Dodatkowo Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo bez naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnieśli A. i H. B. Wnieśli w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zwolnienia z opłat za złożenie skargi, zatwierdzenie opracowanej przez nich dokumentacji projektowej zamiennej uwzględniającej poczynione przez nich odstępstwa od zatwierdzonego projektu, wydanie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku gospodarczego, uwzględniając dokonane przez nich odstępstwa. W uzasadnieniu skargi podali, że usytuowanie budynku w odległości 1 m od granicy działki nie może powodować nakazu rozbiórki części budynku, ponieważ budynek ten nie jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 ustawy prawo budowlane, a jedynie dokonano nieznacznego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Podali, ze organ nadzoru budowlanego powinien zatwierdzić przedstawioną dokumentację zamienną, zgodnie z art. 51 ustawy prawo budowlane z uwagi na nieistotne a pod względem ochrony przeciwpożarowej dopuszczalne odstępstwo od warunków technicznych. Wskazali, że wybudowany budynek jest użytkowany i z uwagi na konstrukcję murowaną oraz strop żelbetowy nie ma możliwości przesunięcia ściany nośnej zewnętrznej o 0,5 m bez całkowitego zniszczenia budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne kontrolują zaskarżoną decyzje pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 133 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nazwanej dalej skrótem P.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy administracyjnej. Zaś zgodnie z art. 119 pkt. 1 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 kpa lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.
W rozpoznawanej sprawie skarga zasługuje na uwzględnienie gdyż zaskarżona decyzja i decyzja ja poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania dającym podstawę do wznowienia postępowania. Organy administracyjne orzekające
w sprawie pominęły W. F. współwłaściciela działki nr 2831 sąsiadującej z działką, na której znajduje się przedmiotowy budynek gospodarczy. Z akt administracyjnych Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (k. 55) wynika, że nie zostało W. F. doręczona decyzja z dnia [...].09.2006r. Co prawda jest on wymieniony w rozdzielniku decyzji jednakże brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru tej decyzji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zbadał czy wszystkie strony postępowania brały udział
w postępowaniu przed organem I instancji. Zaś z akt II instancji wynika, że decyzja z dnia [...].10.2006r. została wysłana W. F. ale znajdującej się w aktach przesyłki (k. 86 akt II instancji) wynika, że "pod wskazanym adresem adresat nieznany, budynek opustoszały".
Powyższe naruszenie prawa jako dające podstawę do wznowienia postępowania w myśl art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi przesłankę o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Zgodnie z poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 czerwca 2002 r. sygn. akt V SA 166/2002 "Gwarantowana w art. 10 § 1 kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Organ powinien przy tym podjąć wszelkie możliwe kroki celem ustalenia miejsca pobytu strony. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa i obliguje do wznowienia postępowania z powodu wypełnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Sam fakt braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi powód wznowienia postępowania, gdyż powołany przepis nie wymaga stwierdzenia, że udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy".
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien rozpoznać ją z udziałem wszystkich stron, którym powinien zapewnić czynny udział w każdym stadium postępowania (art. 10 kpa) jak również i poinformować o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 kpa.).
Mając powyższe na uwadze Sąd wychodząc poza granice skargi do czego jest uprawniony na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą na mocy art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b w zw. z art. 119 pkt 1 P.p.s.a.
Na podstawie art. 152 P.p.s.a. stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 P.p.s.a. skarżący w ramach prawa pomocy byli zwolnienie w 3/5 części od wpisu od skargi zatem uiścili wpis w kwocie 200 zł, który został zasądzony w pkt. III wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI