II SA/RZ 1120/06

II SA/Rz 1120/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka
Krystyna Józefczyk /przewodniczący/
Magdalena Józefczyk. /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
art. 29 ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art, 77, art. 79, art. 80, art. 107 par 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi G.N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] r. nr [...] w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia [...]r. nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Gminy kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy C. działając na podstawie art. 29 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005r. nr 239, poz. 2019 ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku K.K. w sprawie uregulowania spływu wód opadowych na działkach nr 1902/1 i 1902/3 , których jest współwłaścicielem oraz na działkach sąsiednich nr 1903/1 – własność M. i A.S., działka nr 1943/3 własność Gminy N. i nr 1918 – własność Skarbu Państwa we władaniu Gminy N., położonych we wsi P.: 1/ odmówił K.K. uwzględnienia żądań dotyczących zmiany kierunku spływu wód opadowych w rejonie drogi gminnej nr działki 1918 i działek nr 1902/1 oraz 1902/3 poprzez wykonanie na działce nr 1943/3 stanowiących własność gminy N. rowu i wybudowanie kręgów betonowych pod zjazdem drogi gminnej na działkę nr 1944; 2/ nakazał K.K. przywrócenie spływu wód opadowych, istniejącego do listopada 2005r. poprzez wymianę przepustu o średnicy 30cm, wybudowanego w murku ogrodzenia działki nr 1902/1 na przepust o średnicy 60 cm; 3/ wymienione nakazy należy wykonać w terminie 1 miesiąca od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
W odwołaniu od tej decyzji K.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i rozstrzygnięcie, co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wymienionej na wstępie decyzji zarzucił brak analizy całego zebranego materiału dowodowego, pominięcie istotnych w sprawie zeznań świadków, a także dokumentów; jednostronną analizę materiału dowodowego poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji – nielegalnych regulacji spływu wody po 1970r., brak powołania biegłego w celu wykazania jak powinien być uregulowany spływ wody, aby powodował jak najmniejsze szkody, brak powołania biegłego w celu wykazania średnicy przepustu, jaki K. K. powinien obecnie wykonać.
W uzasadnieniu odwołania K.K. podniósł, że organ orzekający nie wykazał, dlaczego dał wiarę tylko wybranym świadkom, a zeznania innych uznał za niezgodne z prawdą. Podał, że na mapie geodezyjnej rowy przydrożne obok drogi gminnej są zaznaczone, to bezprawnie organ orzekający stwierdził, że nie ma jednolitego rowu po wschodniej stronie drogi gminnej działki nr 1918. Organ błędnie ustalił, że spływ wód opadowych w tym rejonie istniał niezmiennie od 1970r. (przebudowa drogi gminnej) do listopada 2005r., gdyż około 8 – 10 lat temu samowolnie bez stosownego zezwolenia nastąpiło zasypanie rowów na działce gminy N. nr 1943/3, co między innymi zatrzymało swobodny spływ wody. Przepust pod drogą wykonano samowolnie, a wodę z rowów przydrożnych skierowano na działkę odwołującego, czyniąc poważne szkody przedstawione jako materiał dowodowy za pismem z dnia[...]. Powołał też uchwałę Sądu Najwyższego z 4.06.2004r. III CZP 27/04 OSNC 2005/7-8/1190 i przepis art. 122 Prawa wodnego, iż pozwolenie wodno-prawne jest wymagane na regulację wód oraz zmianę ukształtowania terenu gruntu przylegających do wód mające wpływ na warunki przepływu wody. Organ orzekający bezpodstawnie wyłączył art. 30 ust. 1 Prawa wodnego i nie uzasadnił, dlaczego należy zamontować przepust o średnicy 60 cm, podczas, gdy z akt sprawy wynika, że wystarczającym byłby przepust o średnicy 40 cm. Wobec braku opinii biegłego w tym zakresie jak również przeliczeń odwołujący nie mógł uznać zasadności wydanej decyzji przez organ pierwszej instancji.
W uzupełnieniu odwołania K.K. stwierdził, że przepis art. 29 Prawa wodnego nie ma do niego zastosowania, ponieważ nie dokonał żadnej zmiany stosunków wodnych na swojej działce, a woda, której dotyczy spór nie jest wodą opadową, ale wodą w rowach tj. pewnego rodzaju ściekami, które posiadają jeszcze zanieczyszczenia stałe. Urząd Gminy w N., który jest właścicielem wody w rowach nie ma żadnych podstaw prawnych do zrzutu ścieków i zanieczyszczeń stałych na jego nieruchomości Zgodnie z art. 12 Prawa wodnego wody stojące oraz wody w rowach znajdujących się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciele tej nieruchomości. Zrzut ścieków oraz zanieczyszczeń stałych, które niesie woda w rowach na posesje odwołującego nie stanowi utrzymania wód w rozumieniu art. 21 Prawa wodnego. W latach sześćdziesiątych ubiegłego stulecia droga P.-G. działka nr 1918 była drogą polną, biegła głębokim wąwozem i tam pierwszy właściciel umieścił głęboką piwnicę oraz studnię, która obecnie znajduje się na trasie ścieków. Przywołani świadkowie zgodnie stwierdzili, że zmiana swobodnego spływu wody nastąpiła podczas spontanicznej akcji budowy drogi w latach siedemdziesiątych prowadzonej przy pomocy W.S., którego nowy dom posadowiono niżej niż poziom drogi po jej podwyższeniu. Rozbieżności w zeznaniach dotyczą tylko czasu, w jakim dokonano poszczególnych czynności tj. zastawki, małego przepustu, dużego przepustu, czy zablokowaniu rowu i wykonaniu nielegalnego wjazdu. Projekt drogi zakładał drożne rowy po jej obu stronach i obowiązkiem właściciela jest ich udrażnianie oraz zapewnienie swobodnego spływu wód. Nie ma w naszym prawie przepisu, który zmusiłby właściciela nieruchomości do przyjmowania ścieków na jego nieruchomość, Odwołujący zawarł też wniosek o zbadanie przez kompetentnych biegłych wszystkich spraw, jakie były wymienione w jego piśmie z dnia [...]r. skierowanym do Wójta Gminy N.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r. nr[...], działając na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło wymienioną na wstępie decyzję organu pierwszej instancji i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji nie została poprzedzona wymaganym postępowaniem wyjaśniającym, czym naruszono zasadę zawartą w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., bo nie zebrano pełnego materiału dowodowego i nie poczyniono niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Decyzja organu pierwszej instancji narusza art. 107 § 3 k.p.a., gdyż nie zawiera faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł swoje rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ pierwszej instancji powołał się na sprzeczne zeznania świadków i nie wskazał w oparciu, o jakie konkretnie dowody ustalił, że po stronie wschodniej drogi gminnej nr 1918 nie ma jednolitego rowu na całej jej długości poniżej działki nr 1943/3 aż do drogi krajowej. W katach sprawy brak dokumentacji odnoszącej się do wybudowania i eksploatacji przepustu pod drogą gminną na wysokości granicy działek 1902/1 i 1902/2 oraz budowy wjazdu na działkę 1943/3, brak jest też wyjaśnienia braku dołączenia tych dokumentów. Za błędny uznał określenia terminu wykonania obowiązku określonego w pkt 3 sentencji decyzji organu pierwszej instancji. Prawo wodne nie daje organowi prawa do określenia takiego terminu. Wierzyciel może domagać się od zobowiązanego wykonania nałożonego obowiązku od momentu uzyskania przez decyzję waloru ostateczności z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę egzekucji administracyjnej. Organ orzekający nie wykazał, dlaczego dla usunięcia stanu naruszenia stosunków wodnych wystarczy zamiana przepustu o średnicy 30 cm na przepust o średnicy 60 cm.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła Gmina N., zarzucając decyzji organu drugiej instancji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Wójta Gminy C. w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w sytuacji, gdy nie było podstaw do uprzedniego, a zarazem ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części; naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez uznanie, że Wójt Gminy C. nie zebrał pełnego materiału dowodowego i nie poczynił niezbędnych kroków celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że Wójt Gminy C. nie podał właściwej podstawy prawnej uzasadniającej określenie terminu do wykonania obowiązku określonego w pkt 2 uchylonej decyzji oraz poprzez uznanie, że uchylona przez SKO decyzja nie wskazuje w oparciu o jakie konkretne dowody Wójt Gminy C. ustalił stan faktyczny sprawy. W oparciu o te zarzuty skarżąca Gmina N. wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest błędne, bo postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a stan faktyczny sprawy ustalony na podstawie zeznań świadków obcych dla K.K. i G.B. Jedynie zeznania Z.B. matki G.B. różnią się od zeznań złożonych przez innych świadków, z którymi nie zgadzał się również K.K. Ustalenia dokonane w oparciu o zeznania świadków zostały potwierdzone oględzinami terenu przez komisję kierującą rozprawą administracyjną. Stwierdzono, że w skutek wybudowania murku ogrodzeniowego na działce K.K. i G.B. wody opadowe nie mieszczą się w zbyt wąskim przepuście w murku i zalewają działkę nr 1903/1, stanowiącą własność M. i A.S. Komisja stwierdziła istnienie rowów odprowadzających wodę ze wschodniej strony drogi do strony przeciwnej, a następnie dalej w kierunku zachodnio-północnym do naturalnego zagłębienia terenu na działce nr 1902/1, którym to rowem spływa woda do momentu zablokowania spływu przez wspomniany murek. Stan faktyczny sprawy potwierdza też fakt, że problemy związane z zalewaniem posesji nr 1903/1 zaistniały dopiero od momentu wybudowania na działce nr 1902/1 murku ogrodzeniowego przez K.K. w listopadzie 2006r. i zmiany granicy działki nr 1902/1 w związku z rozgraniczeniem zatwierdzonym decyzją Wójta Gminy N. z dnia [...]r. nr[...]. Wszystkie te dowody zostały wskazane w decyzji Wójta Gminy C., którą uchyliło Kolegium. Wielkość przepustu została orzeczona na postawie doświadczenia życiowego w oparciu o szerokości przepustów wybudowanych w innych podobnych miejscach, gdzie nie dochodzi do tamowania wody. Skarżąca zaznaczyła, że po 1970r. spływ wód opadowych na spornym odcinku nie był zmieniany, co potwierdzili świadkowie. Rozwiązanie spływu wód pod drogą do jaru zabezpiecza przed zalewaniem niżej położone posesje, a spływu wód w dół w kierunku drogi krajowej nigdy nie było od czasu, gdy ta droga powstała.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, że uzasadnione jest stanowisko organu, co do naruszenia art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie zawiera wskazania do określenia terminu wykonania obowiązku nałożonego na stronę postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a.
Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy
lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 k.p.a., lub innych przepisach.
Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ale wyłącznie z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr[...], którą na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) uchylono decyzję organu pierwszej instancji, a sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W myśl tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, a przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę.
W literaturze przedmiotu zwraca się uwagę, że korzystanie z tego typu rozstrzygnięcia nie może być stosowane przy posługiwaniu się wykładnią rozszerzającą (por. G. Łaszczyca w: G.Łaszczyca, A.Matan, Cz. Martysz "Postępowanie administracyjne ogólne" C.H. Beck Warszawa 2003 s.748) Żadne inne wady niż konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ I instancji, nie upoważnia do wydania decyzji kasacyjnej tego typu. Uzasadnienie dla takiego poglądu znajduje chociażby w treści art. 136 k.p.a., który uprawnia organ odwoławczy do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z treścią art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić tylko uzupełniające postępowanie dowodowe, co oznacza, że nie wszystkie rażące naruszenia przepisów prawa procesowego będą postawą do przeprowadzenia postępowania w całości lub w znacznej części.
Wyjątkowy charakter decyzji kasacyjnej wynika też z obowiązującej zasady ogólnej dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) oraz zasady ogólnej załatwiania spraw (art. 7 k.p.a.). Organ odwoławczy jest co do zasady zobowiązany do dążenia by sprawę administracyjną załatwić merytorycznie.
W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji uchylając decyzję organu pierwszej instancji stwierdził, że w aktach sprawy nie zalega odpowiednia dokumentacja dotycząca wybudowania i eksploatacji przepustu pod drogą gminną na wysokości granicy działek 1902/1 i 1902/2 oraz budowy wjazdu na działkę 1943/3 oraz niewyjaśnionio braku dołączenia tych dokumentów.
Organ odwoławczy uchylając decyzję organu pierwszej instancji z powodu niekompletności dokumentów, wyżej opisanych naruszył przepis art. 138 § 2 k.p.a., bowiem przeprowadzenie dowodu z dokumentu nie wyczerpuje pojęcia normatywnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części czym naruszył przepis art. 136 k.p.a. Nie wskazał też, na jaką okoliczność dowód z dokumentu ma być przeprowadzony.
Za niewystarczający powód orzekania organu odwoławczego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. należy również uznać braki uzasadnienia w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., czy ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Wszystkie te naruszenia mogą być poprawione w trakcie postępowania odwoławczego i znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji.
Organ odwoławczy pominął natomiast w swojej ocenie prawnej te naruszenia postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wady te dotyczą sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, a w szczególności naruszenia art. 79 k.p.a. W myśl tego przepisu strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem i ma prawo brać udział w przeprowadzaniu dowodu, może zadawać pytania świadkom biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.
Organ pierwszej instancji na wniosek gminy N. z dnia [...]r. zawarty w piśmie nr [...] przeprowadził dodatkowy dowód z przesłuchania świadków, czego dowodzi nieuwierzytelniona kserokopia protokołu przesłuchania świadków z [...]r. (karta akt admin. I inst. nr 21). Materiał dowody sprawy nie potwierdza, aby o terminie przesłuchania świadków były powiadomione strony postępowania, do czego obliguje wyżej wymieniony przepis, stanowiący realizację zasady czynnego udziału strony na każdym etapie postępowania wyrażoną w art. 10 k.p.a. Ważnym elementem tej gwarancji jest ustawowe określenie terminu zawiadomienia strony o czynnościach postępowania dowodowego. Naruszenie tego terminu ograniczać może przygotowanie strony do obrony swego interesu, a w konsekwencji stanowić może przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (patrz: wyrok NSA z 18.11.1999 sygn. akt II SA 1210/99 Komputerowy System Informacji Prawnej LEX nr 46806). Naruszenia tego nie sanuje możliwość zapoznania się z treścią protokołu przesłuchań świadków w trybie art. 10 § 1 k.p.a. wezwania do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym (patrz wyrok NSA z 1999r. sygn. akt I S.A./Gd 1252/97 LEX nr 37890) Wreszcie organ odwoławczy nie ustosunkował się do wniosku odwołującego zawartego w odwołaniu o powołanie biegłego dla ustalenia spływu wody, którego domaga się K.K.
Należy mieć na względzie, że postępowanie odwoławcze nie polega na kontroli zaskarżonej decyzji, ale na przeprowadzeniu postępowania w danej sprawie w całokształcie z zachowaniem wszystkich zasad tego postępowania wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego, rezultatem którego jest wydanie decyzji odpowiadającej warunkom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd podziela pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że przepis art. 29 Prawa wodnego nie daje podstaw do wyznaczenia terminu dla wykonania obowiązku orzeczonego na podstawie tego przepisu.
Na tle przedstawionych akt administracyjnych sprawy istotnym zagadnieniem jest kwestia zakresu przedmiotowego sprawy w kontekście podjętych rozstrzygnięć, jak i właściwości organów orzekających w sprawie.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek wniosku W.S. z dnia [...]r., w którym domaga się ustalenia dotychczasowego przebiegu rowu wzdłuż drogi gminnej P.-G. Podał, że K.K. naruszył dotychczasowy stan wodny poprzez wybudowanie murku oporowego i skierowanie wody na posesję, której właścicielami są A. i M.S., a wnioskodawca dożywotnim użytkownikiem. W wyniku tego zawiadomieniem z dnia [...]r. nr [...] Wójt Gminy N. powiadomił strony postępowania o przeprowadzeniu oględzin celem rozpoznania wniosku W.S. O terminie oględzin nie została powiadomiona współwłaścicielka nieruchomości 1902/1 i 1902/1 G.B., której w niniejszej sprawie przysługuje przymiot strony.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...], którym wyznaczono Wójta Gminy C. do załatwienia sprawy z wniosku K.K. w przedmiocie uregulowania odpływu wód pomiędzy działkami nr 1902/1, nr 1902/3, działką nr 1903/1 i działką nr 1943/3 stanowiąca własność gminy N. oraz działką nr 1918 własność Skarbu Państwa. Tak w sentencji jak i w uzasadnieniu postanowienia organ nie podał daty wniosku K.K. (karta akt admin I inst. nr 10). Z lektury pisma K.K. z dnia [...]r. opatrzonego tą samą datą wpływu i odręcznie wpisanym znakiem sprawy [...] można domyślić się, że organ potraktował to pismo jako wniosek o uregulowanie spływu wód (karat akt admin. I inst. nr 6), przy czym nie jest to sprawa oczywiste. Bezspornym jest, że w przypadku, gdy nieruchomość pozostaje we współwłasności, aby postępowanie administracyjne zostało skutecznie wszczęte wniosek musi być podpisany przez wszystkich współwłaścicieli. W katach sprawy takiego wniosku nie ma, a Wójt Gminy C. nie wezwał o uzupełnienie podpisu przez współwłaścicielkę. Brak zgody współwłaścielki nieruchomości na uregulowanie spływu wód czyni niemożliwym prowadzenie postępowania administracyjnego. Zauważyć też należy, że dla treści przyszłego rozstrzygnięcia, w tym prawidłowego określenia adresata obowiązku lub uprawnienia kwestia współwłasności nieruchomości może mieć istotne znaczenie.
W tym miejscu należy odnieść się do art. 61 § 1 k.p.a., stosownie do którego postępowanie administracyjne wszczyna się na z urzędu lub na wniosek strony. W razie wątpliwości – sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji (patrz wyrok NSA z 11.06.1990r., I SA 367/90 ONSA z 1990r. nr 2-3, poz. 47). O tym jaki charakter ma pismo strony decyduje sama strona. Jeśli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości organ administracji ma obowiązek wyjaśnić rzeczywistą wolę strony (wyrok NSA z 17.09.1992r. , III SA949/92 B.Adamiak w B. Adamiak J.Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz wyd. 6 Wydawnictwo C.H. Beck str. 355).
Wójt Gminy C., wydając decyzję z [...]r. nr [...] stwierdził, że postępowanie było prowadzone na skutek wniosku K.K. o uregulowanie spływu wód opadowych na działkach nr 1902/1 i 1902/3, których jest współwłaścicielem oraz na działkach sąsiednich nr 1903/1 – własność Al. i M.S. oraz działką nr 1943/3 – własność gminy N. i nr 1918 – własność Skarbu Państwa w zarządzie gminy N. W pkt 2 sentencji decyzji organ pierwszej instancji nakazał K.K. przywrócenia stanu spływu wód opadowych istniejącego do listopada 2005r. poprzez wymianę przepustu w murku ogrodzenia działki nr 1902/1 na przepust o średnicy 60 cm. Wójt Gminy C. rozpoznał wniosek W.S., chociaż był wyznaczony do prowadzenia postępowania z wniosku K.K., a ten nie domagał się przywrócenia stosunków wodnych istniejących przed wybudowaniem murku ogrodzeniowego. Zatem w ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organu będzie precyzyjne określenie zakresu żądania zawartego we wniosku K.K., który to wniosek winien zostać potwierdzony przez współwłaściciela nieruchomości.
Zakres przedmiotowy żądania K.K., który domaga się uregulowania spływu wód i zmiany tego spływu nie pokrywa się z treścią wniosku W.S., który domaga się ochrony z uwagi na naruszenie stosunków wodnych spowodowanych działaniem K.K. w trybie art. 29 Prawa wodnego. W odwołaniu K.K. zarzucił, że jego zdaniem organ orzekający bezpodstawnie wyłączyły zastosowanie art. 30 ust. 1 Prawa wodnego, a kwestia zakresu przedmiotowego została zupełnie pominięta przez organ odwoławczy. Zauważyć należy, że tylko do załatwienia sprawy z wniosku K.K. jako organ właściwy do załatwienia sprawy został wyznaczony Wójt Gminy C. Natomiast, dla załtwienia wniosku W.S. nadal organem właściwym jest Wójt Gminy N.
Przedstawione wady postępowania, którymi dotknięte są decyzje tak organu pierwszej jak i drugiej instancji a dotyczące naruszenia art. 7, art. 77, art. 79, art. 80, art. 107 § 3 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. spowodowały na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b, i lit. c, p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu pierwszej instancji (pkt I sentencji wyroku).
Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Wójt Gminy C:
- określi zakres przedmiotowy wniosku K.K. oraz wezwie współwłaścicielkę G.B., czy taki wniosek popiera, gdyż brak zgodnego wniosku współwłaścicieli spowoduje bezprzedmiotowość postępowania; w przypadku jednak poparcia wniosku, którego treść ma zostać jednoznacznie przez organ wyjaśniona rzeczą organu będzie przeprowadzenie postępowania zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności wyeliminowanie naruszeń w prowadzeniu postępowania wyjaśniającego wyżej opisanych i wyda decyzję odpowiadającą warunkom zawartym w art. 107 § 3 k.p.a.;
- tylko dla spraw wynikających z wniosku K.K. Wójt Gminy C. jest organem właściwym do prowadzenia postępowania. Wójt Gminy N. jest organem właściwym do prowadzenia postępowania wszczętego wnioskiem W.S., przy czym wynik postępowania prowadzonego z wniosku K.K. może mieć wpływ na wynik tego postępowania spowodować bezprzedmiotowość postępowania w przypadku ugodowego załatwienia sprawy w trybie art. 30 Prawa wodnego, zatem organ winien rozważyć ewentualnie możliwość zawieszenia postępowania.