II SA/RZ 1119/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSkarżący K.D. zwrócił się do Podkarpackiej Okręgowej Izby Aptekarskiej (POIA) z wnioskiem o udostępnienie szczegółowych danych dotyczących wyborów samorządowych w 2023 r. Prezes Izby, pismem z 12 sierpnia 2024 r., udostępnił dane, ale jednocześnie poinformował, że przekształcenie informacji spowoduje powstanie dodatkowych kosztów w kwocie 650 zł, zgodnie z art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.). Skarżący wniósł skargę, zarzucając naruszenie art. 61 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 15 ust. 1 u.d.i.p. Podniósł, że organ nie wykazał rzeczywistych dodatkowych kosztów, a naliczona opłata jest niepowiązana z żadnym realnie poniesionym kosztem. Izba w odpowiedzi wniosła o oddalenie skargi, wskazując, że przygotowanie odpowiedzi zlecono prawnikowi na umowie cywilnoprawnej, a koszt jego pracy wyniósł 650 zł. Podkreślono, że pracownicy etatowi Izby nie są w stanie wykonać dodatkowych czynności w normalnych godzinach pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że art. 15 u.d.i.p. stanowi wyjątek od zasady bezpłatnego dostępu do informacji publicznej i wymaga od podmiotu zobowiązanego wykazania poniesienia dodatkowych kosztów związanych ze sposobem udostępnienia lub przekształceniem informacji. Sąd stwierdził, że Izba nie zawarła w piśmie z 12 sierpnia 2024 r. żadnej argumentacji uzasadniającej ustalenie "dodatkowych kosztów" ani ich wysokość, a jedynie ogólne stwierdzenie o konieczności przekształcenia informacji. Uzasadnienie przedstawione w odpowiedzi na skargę zostało uznane za spóźnione. Sąd podkreślił, że koszty osobowe mogą być traktowane jako dodatkowe, ale muszą być dokładnie wykazane, że przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu i odpowiadają rzeczywiście poniesionym wydatkom. W związku z naruszeniem art. 15 ust. 1 u.d.i.p., Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, obowiązek wykazywania przez organ dodatkowych kosztów, kontrola sądowa nad takimi opłatami.
Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłat za przekształcenie informacji, a nie rutynowego udostępniania.
Zagadnienia prawne (1)
Czy organ administracji publicznej prawidłowo naliczył opłatę za udostępnienie informacji publicznej, powołując się na "dodatkowe koszty" związane z przekształceniem informacji, bez szczegółowego wykazania tych kosztów i ich związku z normalnym funkcjonowaniem organu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nieprawidłowo naliczył opłatę, ponieważ nie wykazał w sposób wystarczający, że poniesione koszty przekraczają normalne koszty funkcjonowania organu i nie uzasadnił wysokości naliczonej kwoty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 15 ustawy o dostępie do informacji publicznej wymaga od organu szczegółowego wykazania dodatkowych kosztów, które muszą być rzeczywiste, ustalone każdorazowo i wykraczać poza normalne koszty funkcjonowania. Organ nie przedstawił takiej argumentacji w piśmie informującym o opłacie, a późniejsze uzasadnienie było spóźnione.
Przepisy (7)
Główne
u.d.i.p. art. 15 § 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot zobowiązany może pobrać opłatę od wnioskodawcy, jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. "Dodatkowe koszty" to rzeczywiste, ustalone każdorazowo koszty, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, jeśli została wydana z naruszeniem przepisów prawa.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 7 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Dostęp do informacji publicznej jest bezpłatny, z zastrzeżeniem art. 15.
u.d.i.p. art. 15 § 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot zobowiązany ma w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zasądza zwrot kosztów postępowania.
Konstytucja RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Każdy ma prawo do uzyskania informacji publicznej.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał, że naliczone koszty udostępnienia informacji publicznej przekraczają normalne koszty funkcjonowania Izby. • Organ nie uzasadnił wysokości naliczonej opłaty w sposób pozwalający na kontrolę sądową. • Naliczenie opłaty nastąpiło bez wykazania rzeczywistych, dodatkowych kosztów, a jedynie na podstawie potencjalnych wydatków.
Godne uwagi sformułowania
"dodatkowe koszty" należy rozumieć rzeczywiste, ustalane każdorazowo przy realizacji danego wniosku, wykraczające poza normalne koszty funkcjonowania podmiotu udostępniającego informację • naliczona opłata jest w ogóle niepołączona z żadnym realnie poniesionym już kosztem • organ nie wykazał, że ponosi jakiekolwiek dodatkowe koszty, które wykraczałyby poza zakres zwykłej pracy biurowej i organizacyjnej.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
sędzia
Magdalena Józefczyk
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, obowiązek wykazywania przez organ dodatkowych kosztów, kontrola sądowa nad takimi opłatami."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji naliczania opłat za przekształcenie informacji, a nie rutynowego udostępniania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego prawa do informacji publicznej i potencjalnych opłat z tym związanych, co jest istotne dla obywateli i organizacji. Pokazuje, jak sądy kontrolują organy w zakresie stosowania przepisów o dostępie do informacji.
“Czy za informację publiczną można żądać opłaty? Sąd wyjaśnia, kiedy organ musi udowodnić koszty.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.