II SA/Rz 1119/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie oddalił skargę spółki na decyzję Wojewody odmawiającą pozwolenia na budowę stacji bazowej, uznając, że właścicielka nieruchomości skutecznie cofnęła zgodę na inwestycję.
Spółka złożyła skargę na decyzję Wojewody Podkarpackiego, który uchylił decyzję Starosty o pozwoleniu na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda uznał, że inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością, ponieważ właścicielka, J. F., skutecznie cofnęła swoją zgodę na inwestycję, która pierwotnie była podstawą oświadczenia inwestora. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko Wojewody, że cofnięcie zgody przez właściciela nieruchomości jest wiążące dla organów administracyjnych w postępowaniu budowlanym.
Przedmiotem sprawy była skarga spółki P. Sp. z o.o. na decyzję Wojewody Podkarpackiego, który odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Wojewoda uchylił decyzję Starosty, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podstawą tej decyzji było pismo właścicielki działki, J. F., która cofnęła zgodę na inwestycję, twierdząc, że jej pierwotne oświadczenie było oparte na kłamstwie. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów k.p.a. i prawa budowlanego, argumentując, że oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością ma charakter materialnoprawny i nie może być łatwo cofnięte, a organ nie powinien kwestionować takiego oświadczenia. WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając stanowisko Wojewody za prawidłowe. Sąd podkreślił, że choć inwestor składa oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością, organy administracji mają obowiązek zweryfikować jego zasadność, zwłaszcza gdy właściciel nieruchomości skutecznie wycofa swoją zgodę. Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, wskazując, że zgoda właściciela nie jest nieodwołalna i jej cofnięcie jest wiążące dla organów architektoniczno-budowlanych do czasu rozstrzygnięcia sporu cywilnoprawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, cofnięcie zgody przez właściciela nieruchomości jest skuteczne i wiążące dla organów administracyjnych, nawet jeśli inwestor złożył wcześniej oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością. Organ odwoławczy ma obowiązek ocenić takie cofnięcie zgody.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością korzysta z domniemania prawdziwości, ale może zostać obalone. Cofnięcie zgody przez właściciela nieruchomości, zwłaszcza jeśli pierwotna zgoda była oparta na błędnych przesłankach, skutecznie podważa prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ administracyjny nie może wydać pozwolenia na budowę wbrew woli właściciela nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Główne
P.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co może być potwierdzone oświadczeniem pod rygorem odpowiedzialności karnej.
P.b. art. 32 § ust. 4 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd oddala ją.
Pomocnicze
P.b. art. 35 § ust. 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i odmówić zatwierdzenia projektu lub udzielenia pozwolenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, dowodów, przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania.
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest działać na podstawie przepisów prawa.
Konstytucja RP art. 8 § § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia jej nieważności w przypadku naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych w granicach sprawy.
k.c. art. 199
Kodeks cywilny
Do dokonania czynności przekraczającej zwykły zarząd nieruchomością potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właścicielka nieruchomości skutecznie cofnęła zgodę na inwestycję, co uniemożliwia wydanie pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił, że brak prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestora stanowi podstawę do odmowy wydania pozwolenia.
Odrzucone argumenty
Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością ma charakter materialnoprawny i nie może być łatwo cofnięte. Organ nie powinien kwestionować oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Spory cywilnoprawne dotyczące umowy między inwestorem a właścicielem nie powinny wpływać na postępowanie administracyjne.
Godne uwagi sformułowania
Organ odwoławczy nie może ignorować dokumentu zawierającego oświadczenie właściciela nieruchomości o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli. Zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być sformułowana w sposób jednoznaczny. Domniemanie to ulega obaleniu w sytuacji złożenia przez właściciela działki inwestycyjnej oświadczenia, że nie wyraża zgody na realizację na jego działce zamierzenia budowlanego. W świetle powyższego całkowicie bezzasadne są zarzuty Strony skarżącej o braku możliwości odwołania złożonego w ramach łączącej strony umowy, oświadczenia.
Skład orzekający
Piotr Godlewski
przewodniczący
Karina Gniewek-Berezowska
sprawozdawca
Joanna Zdrzałka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że cofnięcie zgody właściciela nieruchomości na inwestycję jest skuteczne i wiążące dla organów administracyjnych w postępowaniu o pozwolenie na budowę, nawet jeśli inwestor złożył wcześniej oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której właściciel nieruchomości skutecznie wycofał swoją zgodę, a inwestor nie wykazał innego tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. Nie dotyczy sytuacji, gdy inwestor posiada inny tytuł prawny (np. umowę dzierżawy) lub gdy spór cywilnoprawny został rozstrzygnięty na korzyść inwestora.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest posiadanie faktycznego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i jak właściciel może zablokować inwestycję, nawet po złożeniu pierwotnej zgody. Jest to praktyczny przykład konfliktu interesów i interpretacji przepisów prawa budowlanego.
“Właścicielka nieruchomości wygrała z deweloperem – cofnięcie zgody zablokowało budowę stacji telefonii komórkowej.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1119/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2023-11-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-07-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Joanna Zdrzałka Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/ Piotr Godlewski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2023 poz 682 art. 33 ust 2 pkt 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Karina Gniewek-Berezowska /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2023 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 2 czerwca 2023 r. nr I-III.7721.17.1.2023 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - skargę oddala - Uzasadnienie Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego (dalej: "Wojewoda", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 2 czerwca 2023 r. nr I-III.7721.17.1.2023 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. W podstawie prawnej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm.; dalej: "P.b."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu. P. Sp. z o.o. (dalej: "Strona skarżąca", "Spółka") wystąpiła do Starosty [...] (dalej: "Organ I instancji", "Starosta") z wnioskiem o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, przedkładając również oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Starosta [...] decyzją z [...] lutego 2023 r. nr [...] zatwierdził projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla P. Sp. z o.o. w [...] obejmujące stację bazową telefonii komórkowej P. Sp. z o.o. o oznaczeniu [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową na działce ewid. nr [...] obr. [...] jedn. Ewid. [...] w granicach oznaczonych na projekcie zagospodarowania ABCD-A. Od powyższej decyzji odwołania wnieśli: J. F. osobiście oraz reprezentowana przez pełnomocnika Z. G. oraz K. J. i J. J. osobiście oraz reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika. W osobiście złożonym odwołaniu J. F. wskazała, że podpisując umowę z P. Sp. z o.o. nie posiadała wiedzy o ogromnym sprzeciwie mieszkańców J. i okolic odnośnie tak bliskiej lokalizacji takiej wieży. Podała, że teraz musi walczyć ze Spółką, gdyż podpisała umowę i nie ma możliwości odstąpienia od niej. Podała, że wielokrotnie zwracała się z prośbą o wycofanie umowy, gdyż nie chce być obiektem nienawiści innych ludzi. Wskazała, że również sprzeciwia się budowie stacji bazowej. J. F. wyjaśniła, że jej umowa zawarta ze Spółką została oparta na kłamstwie o braku szkodliwości PEM na otoczenie, zatem została ona oszukana. W odwołaniu złożonym w imieniu J. F. przez pełnomocnika Z. G. zarzucono naruszenie szeregu przepisów postępowania i prawa materialnego i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji. K. i J. J. w złożonym osobiście odwołaniu podnieśli m.in., że obawiają się, że stacja bazowa postawiona w bezpośrednim sąsiedztwie domów będzie negatywnie oddziaływać na mieszkańców, powodując zagrożenie zdrowia i życia. Podnieśli również, że decyzja Starosty została wydana bez dostatecznego wyjaśnienia sprawy, w szczególności nie została przeprowadzona ekspertyza niezależnego od operatora biegłego. Wskazali, że według ich wiedzy w dokumentacji brakuje analizy oddziaływania z linią wysokiego napięcia, brakuje podania maksymalnych mocy EIRP, tiltów, brakuje także analizy rozkładu pola dla maksymalnych mocy EIRP i tiltów. Ponadto brak jest informacji w jakich standardach telekomunikacyjnych będą pracowały anteny (np. LTE). Inwestor nie załączył ponadto kart katalogowych wszystkich anten, przez co nie można zweryfikować prawdziwości oświadczeń Inwestora i realnych możliwości technicznych anten. Ponadto nie zawarto także informacji o kumulacji promieniowania wytwarzanego przez anteny w wyniku nałożenia się wiązek anten. Brak też zsumowania mocy EIRP anten na każdy sektor (z uwzględnieniem budżetu mocy anten w poszczególnych sektorach), co uniemożliwia klasyfikację przedsięwzięcia pod względem środowiskowym. Z kolei w złożonym przez profesjonalnego pełnomocnika ww. osób odwołaniu zarzucono naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, kwestionując oddziaływanie spornej inwestycji na zdrowie i życie ludzi. Po rozpoznaniu złożonych odwołań, Wojewoda Podkarpacki opisaną na wstępie decyzją z 2 czerwca 2023 r. nr I-III.7721.17.1.2023, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił P. Sp. z o.o. w [...] zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. zamierzenia inwestycyjnego. W pierwszej kolejności Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 32 ust. 4 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz. U. z 2022 r. poz.457, z późn. zm.), jeżeli są one wymagane oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wojewoda wyjaśnił, że analiza akt sprawy prowadzi do stwierdzenia, że do przedmiotowego wniosku dołączono oświadczenie J. K. - pełnomocnika P. Sp. z o.o. - o posiadanym prawie do dysponowania działką nr ewid. [...] na cele budowlane, datowane na dzień 3 listopada 2022 r. Natomiast z analizy informacji odziałce (według stanu na dzień 21 listopada 2022 r.) wynika, że działka nr ewid. [...] stanowi własność J. F. Organ odwoławczy stwierdził, że skoro właścicielka działki nr [...] nie wyraża zgody na zamierzenie inwestycyjne obejmujące budowę stacji bazowej telefonii komórkowej, co potwierdza w złożonym odwołaniu wskazując, że jej umowa z P. była oparta na totalnym kłamstwie ze strony [pic]P. i dlatego jeszcze raz prosi o oddalenie pozwolenia na budowę, to zdaniem Wojewody brak jest podstaw do wydania pozwolenia na budowę. Natomiast wszelkie spory dotyczące kwestii cywilnoprawnych pozostają poza gestią organów administracji architektoniczno-budowlanej, gdyż uprawnionymi do ich rozstrzygania są sądy powszechne. W ocenie Wojewody w niniejszej sprawie wymagania z art. 32 ust. 4 P.b. nie zostały spełnione, gdyż właścicielka działki jest przeciwna realizacji inwestycji. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosło P. Sp. z o.o. w [...] reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ww. decyzję Wojewody w całości. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a także naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: 1. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wydanie decyzji uchylającej decyzję Starosty [...], poprzez zastosowanie, w sytuacji, gdy należało ją utrzymać w mocy; 2. art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez: a) niewyjaśnienie, czy oświadczenie J. F. wyrażające zgodę na zaprojektowanie i budowę inwestycji Skarżącej, zostało złożone pod wpływem błędu; b) nie zbadano czy oświadczenie J. F. zostało skutecznie odwołane, co z pewnością wymagało ustalenia, wobec treści złożonego w toku postępowania administracyjnego pisma, z którego wynika, że wielokrotnie prosiła, że chce się wycofać, gdyż nie chce być obiektem nienawiści wśród ludzi, a jej umowa z P. była oparta na totalnym kłamstwie ze strony P. o braku szkodliwości PEM na otoczenie, przy jednoczesnym potwierdzeniu J. F., że zawarła umowę z P.; c) nie wyjaśniono też, kiedy J. F. udzieliła Spółce zgody na zaprojektowanie i budowę inwestycji P.; w konsekwencji pominięcie, że oświadczenie woli, z którego wynika zgoda właścicielki nieruchomości na dysponowanie jej nieruchomością na cele budowlane, nie jest oświadczeniem o charakterze procesowym, które strona może cofnąć, czy zmodyfikować w toku postępowania administracyjnego. Oświadczenie takie ma charakter materialnoprawny, ponieważ może wywołać skutki w zakresie [pic]prawa materialnego przewidziane w przepisach prawa budowlanego, co miało bezsprzecznie wpływ na wynik sprawy; 3. art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przedstawionych przez Skarżącą w niniejszym postępowaniu i dowolne ustalenie, że dla wykazania niedysponowania przez Skarżącą prawem do nieruchomości na cele budowlane [pic]wystarczające było to, że w ramach wniesionego odwołania złożonego w toku postępowania przed Organem II instancji, J. F. stwierdziła, że nie wyraża zgody na korzystanie przez Spółkę z jej nieruchomości; 4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 11 k.p.a., przez niewskazanie w uzasadnieniu skarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz (w szczególności) przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, podczas gdy z tego przepisu wynika bezwzględny obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji ww. elementów; 5. art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez nie działanie w postępowaniu administracyjnym przez Organ II instancji na podstawie i w granicach prawa, a w konsekwencji naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., tj. zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej; 6. art. 32 ust. 4 pkt 2 w zw. z art. 35 ust. 4 P.b., poprzez niezastosowanie pomimo spełnienia przez Spółkę wymagań określonych w ww. przepisach, tj. załączenie przez Skarżącą formularza - oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, przy czym co Skarżąca chce wyraźnie podkreślić: przepisy nie wymagają aby inwestor wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, a organ co do zasady nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia inwestora, złożonego w tym zakresie pod rygorem odpowiedzialności karnej; 7. art. 4 P.b., poprzez niezastosowanie w sytuacji wykazania przez Skarżącą prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i zgodności jej zamierzenia budowlanego z przepisami. Wobec tak sformułowanych zarzutów Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od Organu zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. W piśmie procesowym z 2 sierpnia 2023 r., uczestnicy postępowania – K. i J. J. wnieśli o oddalenie skargi w całości. W uzasadnieniu wskazali, że J. F., będąca właścicielką nieruchomości cofnęła oświadczenie woli uprawniające inwestora do złożenia oświadczenia woli w trybie i na zasadach art. 32 P.b. Cofnięcie uprawnień jest późniejsze, zatem Wojewoda musiał to uwzględnić na etapie postępowania odwoławczego. Podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 28 listopada 2023 r. pełnomocnik K. J., J. J. i P. F. – radca prawny B. B. poparła stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, wywodząc, że nie został spełniony jeden z kluczowych warunków niezbędnych do wydania dla inwestora pozwolenia na budowę, a mianowicie - nie dysponował on prawem do nieruchomości na cele budowlane, które zostało mu skutecznie cofnięte przez właścicielkę nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga została przez Sąd oddalona bowiem okazała się niezasadna. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Podkarpackiego uchylająca decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2023 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno – budowlany i udzielającej dla P. sp. o.o. pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej P. sp. z o.o. o oznaczeniu [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą i kanalizacją kablową, na dz. nr ewid. [...] obr. Nr [...]. Podstawą uchylenia decyzji i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę stanowił brak dysponowania przez inwestora prawem do terenu objętego inwestycją. Jak wynika z akt sprawy wniosek o pozwolenie na budowę dotyczy działki nr ewid.: [...] obr Nr [...] jedn.ewid. [...]. W sprawie nie ulega wątpliwości i wynika to z dołączonego wypisu z ewidencji gruntów, a strony tego nie kwestionują, że działka nr ewid. [...] stanowi własność J. F. Do wniosku o pozwolenie na budowę inwestor dołączył formularz oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością. 18 listopada 2022 r. J. F. złożyła w Starostwie Powiatowym w [...] pismo, z którego wynika, że nie wyraża zgody na realizację zamierzenia budowlanego na jej działce. W piśmie tym podniosła, że próbowała wycofać się z umowy, jednak w urzędzie uzyskała odpowiedź, że skoro umowa została zawarta na czas oznaczony, to nie może jej wypowiedzieć. Zdaniem inwestora oświadczenie woli, z którego wynika zgoda właścicielki nieruchomości na dysponowanie jej nieruchomością na cele budowlane, nie jest oświadczeniem o charakterze procesowym, które strona może cofnąć, czy zmodyfikować w toku postępowania administracyjnego. Oświadczenie takie ma zdaniem inwestora charter materialnoprawny, ponieważ może wywołać skutki w zakresie prawa materialnego przewidziane w przepisach prawa budowalnego. Podkreśla przy tym, że przepisy nie wymagają, aby inwestor wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, a organ nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia inwestora, złożonego w tym zakresie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Organ II instancji uchylając decyzję Organu I instancji i odmawiając zatwierdzenia projektu zagospodarowania działki oraz projektu architektoniczno - budowlanego stwierdził, że rozpatrując wniosek o pozwolenie na budowę organy nie mogą ignorować dokumentu zawierającego oświadczenie właściciela nieruchomości o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli, na podstawie którego inwestor dołączył do wniosku o pozwolenie na budowę oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W sporze tym rację należy przyznać Organowi II instancji. Zgodnie z powołanym art. 33 ust 2 pkt 2 P.b. pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie osobie, która wykaże prawo do dysponowania nieruchomością. Takim prawem może być własność, wieczyste użytkowanie, a nawet określone prawo obligacyjne, uprawniające inwestora do wzniesienia obiektu. W przypadku współwłasności, na dokonanie czynności przekraczających zwykły zarząd, zgodnie z art. 199 k.c. wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W razie braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny, który orzeknie mając na uwadze cel zamierzonej czynności i interesy wszystkich współwłaścicieli. Od wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. obowiązkiem inwestora nie jest wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ale złożenie oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Oświadczenia składane w postępowaniu administracyjnym korzystają z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. Oświadczenie to może zostać skutecznie zakwestionowane w postępowaniu administracyjnym o wydanie pozwolenia na budowę. Bo choć jego złożenie stanowi jedną z koniecznych przesłanek uzyskania pozwolenia na budowę, to nie zwalnia to organów orzekających od kontroli tego oświadczenia w zakresie zawartej w nim treści, zwłaszcza w sytuacji, gdy w związku ze stanowiskiem innych stron postępowania nasuwa ono konkretne wątpliwości. W orzecznictwie podkreśla się również, że obowiązek organu ustalenia istnienia tytułu prawnego inwestora trwa aż do wydania decyzji przez Organ II instancji, z uwagi na reformatoryjny charakter tych decyzji. Jeśli zatem organ odwoławczy dysponuje oświadczeniem inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak i oświadczeniem woli właściciela nieruchomości cofającym, z powodu błędu, swą wcześniejszą zgodę, na której to zgodzie oparte było oświadczenie inwestora, to powinien ocenić wycofanie zgody właściciela, w kontekście uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia złożonego pod wpływem błędu. Dysponując zaś zarówno oświadczeniem woli właściciela uprawniającym inwestora do złożenia oświadczenia w trybie art. 32 ust. 4 pkt 2 P.b., jak i oświadczeniem właściciela cofającym tę zgodę organ powinien uwzględniając stan faktyczny i prawny istniejący w chwili rozstrzygania, oprzeć się na oświadczeniu późniejszym. Ewentualne zakwestionowanie oświadczenia cofającego zgodę należałoby do sądu powszechnego, po zainicjowaniu przez inwestora postępowania cywilnego. ( wyrok NSA z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06). Z powyższego zatem wynika prawo do oceny złożonego przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, zwłaszcza w sytuacji, gdy przeczą temu inne dowody w sprawie. Wynika z tego również, że zgoda właściciela na wykorzystanie nieruchomości nie jest nieodwołalna. Zgoda właściciela nieruchomości, upoważniająca inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane winna być sformułowana w sposób jednoznaczny. Ze złożonego przez właściciela oświadczenia woli powinno wynikać, że wyraża on zgodę na wybudowanie na jego gruncie, przez wskazanego inwestora, określonego obiektu budowlanego. Zgoda taka nie może być dorozumiana ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2000 r. IV SA 316/98). Składane w trybie art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego oświadczenie jest więc o tyle skuteczne o ile z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika wniosek przeciwny. Oświadczenie to stwarza bowiem jedynie domniemanie, iż składającemu je przysługuję wymienione prawo. Stąd właśnie konieczność oceny złożonego oświadczenia, które zdaniem inwestora uprawniało go do realizacji zamierzenia budowlanego na nieruchomości stanowiącej własność innego podmiotu. W sprawie z pism kolejno kierowanych do Organu I instancji przez J. F., jak również ze złożonego przez nią odwołania bezsprzecznie wynika, że nie wyraża ona zgody na realizację na jej działce zamierzenia budowlanego. Treść tego oświadczenia skutecznie podnoszona w toku całego postępowania w sposób niewątpliwy podważa prawo inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z punktu widzenia Prawa budowalnego istotne jest domniemanie, że inwestor dysponuje prawem do nieruchomości w celach realizacji swojego zamierzenia, bez względu na treść łączącej go z właścicielem nieruchomości umowy ( tej nie ma w aktach sprawy). Może to być prawo samodzielne - prawo własności, ale może to być również prawo zależne – najem, dzierżawa. Przepisy nie przewidują obowiązku wykazania tytułu prawnego i nie nakładają również na organy obowiązku jego badania. Nie mniej jednak z tego rodzaju oświadczeniem łączy się wyłącznie domniemanie prawdziwości i związana z tym mniejsza ochrona prawna, polegająca na możliwości jego obalenia. Domniemanie to ulega obaleniu w sytuacji złożenia przez właściciela działki inwestycyjnej oświadczenia, że nie wyraża zgody na realizację na jego działce zamierzenia budowlanego. W takiej sytuacji nie ma możliwości by organ architektoniczny zezwolił na realizację zamierzenia budowlanego wbrew woli właściciela tej nieruchomości. Tak jak w przypadku złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tak również w przypadku złożenia oświadczenia o braku zgody, organ nie ma uprawnień do oceny skutków złożonych oświadczeń, czy też treści łączącej strony umowy. Jeszcze raz podkreślić bowiem należy, że warunkiem udzielenia zgody budowlanej na realizację inwestycji jest złożenie oświadczenia o dysponowaniu prawem do nieruchomości. Domniemanie to obala twierdzenie właściciela działki inwestycyjnej, że nie wyraża zgody na realizację zmierzenia. W świetle powyższego całkowicie bezzasadne są zarzuty Strony skarżącej o braku możliwości odwołania złożonego w ramach łączącej strony umowy, oświadczenia. Kwestia odwołania oświadczenia w ramach łączącej strony umowy jest kwestią cywilnoprawną. Z punktu widzenia prawa budowlanego istotne jest domniemanie prawa inwestora do dysponowania nieruchomością. Do czasu zakończenia postępowania przed Organem II instancji właściciel nieruchomości może odwołać swoją zgodę na realizację inwestycji na jego działce, co będzie wiążące dla organów architektonicznych. Dlatego też Sąd zgadza się ze stanowiskiem Organu II instancji, który w takich okolicznościach odmówił udzielenia zgody na realizację inwestycji. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI