II SA/Rz 1114/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2024-11-12
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
ochrona środowiskahałasdroga krajowaprzegląd ekologicznyoddziaływanie akustycznezabudowa mieszkaniowaprawo ochrony środowiskapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę zarządcy drogi krajowej na decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego dotyczącego oddziaływania akustycznego na tereny zabudowy mieszkaniowej.

Sprawa dotyczyła skargi zarządcy drogi krajowej na decyzję nakładającą obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego w celu analizy oddziaływania akustycznego na tereny zabudowy mieszkaniowej. Skarżący kwestionował zasadność nałożenia obowiązku, jego precyzję oraz termin wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że organy administracji prawidłowo zastosowały przepisy Prawa ochrony środowiska, stwierdzając istnienie przesłanek do nałożenia obowiązku na podstawie wyników pomiarów hałasu i strategicznej mapy hałasu. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy wykazały możliwość negatywnego oddziaływania akustycznego i prawidłowo określiły zakres oraz cel przeglądu.

Przedmiotem skargi była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie, utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. nakładającą na zarządcę drogi krajowej obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego. Celem przeglądu była analiza aktualnego oddziaływania akustycznego odcinka drogi na tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Organ I instancji wszczął postępowanie z urzędu po otrzymaniu pisma mieszkańca, wskazującego na wycinkę drzew chroniących przed hałasem i przekroczenie norm hałasu. Organ oparł się na wynikach Generalnego Pomiaru Hałasu 2020 oraz Strategicznej mapy hałasu, które wykazały przekroczenie dopuszczalnych poziomów dźwięku w porze dnia i nocy w rejonie wskazanych działek. Skarżący zarzucał m.in. przekroczenie granic uznania, niewykonalność decyzji z powodu zbyt krótkiego terminu oraz nieprecyzyjne określenie obowiązku. SKO utrzymało decyzję w mocy, wskazując, że do nałożenia obowiązku wystarczy stwierdzenie możliwości negatywnego oddziaływania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 237 Prawa ochrony środowiska, a przedstawione dowody (pomiary hałasu, mapa hałasu) wystarczająco wykazały możliwość negatywnego oddziaływania akustycznego. Sąd nie dopatrzył się nieprecyzyjności w określeniu obowiązku ani niewykonalności decyzji, wskazując na możliwość sprostowania oczywistej pomyłki w oznaczeniu drogi oraz możliwość wnioskowania o przedłużenie terminu. Sąd podkreślił, że instytucja przeglądu ekologicznego realizuje zasadę prewencji i przezorności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, wystarczające jest stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania, a nie jego pewność. Przegląd ma na celu weryfikację tych podejrzeń.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo NSA, zgodnie z którym art. 237 Prawa ochrony środowiska wymaga jedynie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania, co wpisuje się w zasadę prewencji i przezorności.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.ś. art. 237

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 241 § 1

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.o.ś. art. 6

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

p.o.ś. art. 238 § pkt 5

Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji prawidłowo zastosowały art. 237 Prawa ochrony środowiska, stwierdzając możliwość negatywnego oddziaływania akustycznego na podstawie dowodów. Przegląd ekologiczny jest zgodny z zasadą prewencji i przezorności. Obowiązek został określony precyzyjnie, a termin jego wykonania jest procesowy i może być przedłużony. Wyniki pomiarów hałasu i strategiczna mapa hałasu stanowią wystarczający dowód na możliwość negatywnego oddziaływania.

Odrzucone argumenty

Decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania. Nałożony obowiązek jest niewykonalny z powodu zbyt krótkiego terminu. Obowiązek został określony nieprecyzyjnie. Nie wskazano, z jakich przyczyn zachodziła konieczność nałożenia obowiązku. Nie można porównywać wyników pomiarów z odległych punktów. Budowa drogi ekspresowej zminimalizuje ruch i negatywne oddziaływanie.

Godne uwagi sformułowania

wystarczającym jest stwierdzenie okoliczności, które powodują możliwość wystąpienia takiego negatywnego odziaływania nie chodzi w tym przypadku o stwierdzenie takich okoliczności, które w stopniu niebudzącym wątpliwości przesądzają o zaistnieniu negatywnego odziaływania przegląd ekologiczny realizuje cele ustawowe zasad: prewencji i przezorności możliwość negatywnego oddziaływania została również wykazana za pomocą analizy "Strategicznej mapy hałasu"

Skład orzekający

Maria Mikolik

przewodniczący sprawozdawca

Elżbieta Mazur-Selwa

sędzia

Karina Gniewek-Berezowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 237 Prawa ochrony środowiska w kontekście obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego na podstawie możliwości negatywnego oddziaływania, a także kwestie związane z terminem wykonania nałożonych obowiązków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nałożenia obowiązku przeglądu ekologicznego dla odcinka drogi krajowej w związku z oddziaływaniem akustycznym na tereny mieszkaniowe.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska przed hałasem komunikacyjnym i interpretacji przepisów dotyczących przeglądów ekologicznych, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w prawie ochrony środowiska i administracyjnym.

Czy wystarczy samo podejrzenie o szkodliwość dla środowiska, by nałożyć obowiązek przeglądu ekologicznego? WSA w Rzeszowie wyjaśnia.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1114/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-11-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-08-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Karina Gniewek-Berezowska
Maria Mikolik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 54
art. 6, art. 237, art. 238 pkt 5, art. 240, art. 241 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2024 r. sprawy ze skargi G. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 czerwca 2024 r. nr SKO.4170/34/2024 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi G. w R. (dalej: "Skarżący") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 28 czerwca 2024 r. nr SKO.4170/34/2024, utrzymująca w mocy decyzję Starosty S. (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") z dnia 2 kwietnia 2024 r. nr OS.6243.1.2024 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenie przeglądu ekologicznego.
Jak wynika z akt sprawy, Starosta S. (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") decyzją z dnia 2 kwietnia 2024 r., nr OS.6243.12024, działając na podstawie art. 237, art. 238, art. 239 ust. 2, art. 240 i art. 241 w związku z art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 54 z późn. zm.; dalej: "p.o.ś.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a."), nałożył na Skarżącego, jako zarządzającego odcinkiem od km 231+000 do km 232+000 drogi krajowej Nr [...] B. – L., obowiązek sporządzenia i przedłożenia organowi w terminie do dnia 30 września 2024 r. przeglądu ekologicznego, w celu dokonania analizy aktualnego oddziaływania akustycznego odcinka ww. drogi krajowej Nr [...] na działki nr ewid.[...] i [...] położone w obrębie [...] w gminie [...], tj. tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, określając jednocześnie zakres tego przeglądu.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 6 lutego 2024 r. wpłynęło pismo P. W., mieszkańca wsi L. w powiecie [...], zawierające żądanie nałożenia na zarządzającego drogą krajową nr [...] obowiązku wymiany w budynkach nr [...] i [...] w L. (zlokalizowanych na działkach nr ewid. [...] i [...]) drzwi i okien na dźwiękoszczelne. Z ww. pisma wynikało, że w związku z planowaną przez Skarżącego budową chodnika w miejscowości L. wycięte zostaną wszystkie drzewa i krzewy na działce nr ewid. [...], które zostały posadzone jako ochrona przed hałasem i spalinami pochodzącymi z drogi krajowej nr [...]. Poinformowano również o stwierdzonym przekroczeniu norm hałasu.
Organ wyjaśnił, że nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia ww. żądania, lecz niezależnie od powyższego stwierdził, że zachodzą okoliczności wskazujące na możliwość negatywnego oddziaływania drogi krajowej na ww. budynki. Powyższe wnioski oparł na wynikach Generalnego Pomiaru Hałasu 2020 przy drogach krajowych w województwie [...] opracowanego na zlecenie Skarżącego przez akredytowane laboratorium E. Sp. z o.o. w K. Z pomiarów wykonanych w dniach 26-27 kwietnia 2020 r., wynika, że w punkcie pomiarowym [...], zlokalizowanym w km 227+390 drogi krajowej [...] (miejscowość L., strona lewa), przekroczony jest równoważny poziom dźwięku w porze dnia o 3,9 dB, zaś w porze nocy o 8,8 dB. Punkt ten jest oddalony od posesji nr [...] i [...] w L., ale dotyczy rozpatrywanego odcinka drogi krajowej w tej samej miejscowości. Ponadto z analizy kolejnego dokumentu, tj. "Strategicznej mapy hałasu dla dróg krajowych o ruchu powyżej 3 000 000 pojazdów rocznie na terenie województwa [...]", opracowanej w 2022 r. przez E. Sp. z o.o. z K., w szczególności z danych dla odcinka DK nr [...] od km 200+952 do km 268+641 zawartych w arkuszu nr 14/46, wynika, że w rejonie budynków nr [...] i [...] w L., które znajdują się w pierwszej linii zabudowy i są budynkami jednorodzinnymi, dopuszczalny poziom hałasu jest przekroczony zarówno w porze dnia jak i nocy.
W związku z powyższym Starosta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na zarządzającego tym odcinkiem, a więc Skarżącego, obowiązku sporządzenia w trybie art. 237-241 p.o.ś. i przedłożenia przeglądu ekologicznego, a także dopuścił powyższe dokumenty jako dowód w przedmiotowym postępowaniu. Organ wyjaśnił, że celem przeglądu jest wykazanie rzeczywistego oddziaływania akustycznego odcinka ww. drogi krajowej nr [...] na działki nr ewid. [...] i [...] w L. i zaproponowanie działań mających na celu ograniczenie negatywnego oddziaływania. Dodał, że przegląd ten będzie również podstawą ewentualnego wszczęcia postępowania na podstawie art. 362 p.o.ś.
W odwołaniu od powyższej decyzji Skarżący zarzucił, że decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania, a organ nie wskazał, z jakich przyczyn zachodziła konieczność nałożenia obowiązku opracowania przeglądu. Podniósł także, że nałożony obowiązek jest niemożliwy do zrealizowania w wyznaczonym terminie, z uwagi na czas potrzebny do przeprowadzenia procedury przetargowej, co czyni decyzję niewykonalną w chwili jej wydania. W ocenie Skarżącego, nie jest właściwe porównywanie wyników pomiarów hałasu punktów zlokalizowanych w tak dużej odległości, ponieważ hałas drogowy jest hałasem zmiennym w czasie i zależy od wielu czynników. Zaznaczył, że po wybudowaniu drogi większość ruchu, w szczególności ruchu pojazdów ciężkich, zostanie przeniesiony na drogę ekspresową, co będzie miało znaczące pozytywne skutki dla klimatu akustycznego terenów sąsiadujących z drogą krajową. Dodał również, że Marszałek Województwa w projekcie Programu ochrony środowiska przed hałasem dla województwa [...] na lata 2024-2028, nie stwierdził w tym miejscu potrzeby budowy dodatkowych zabezpieczeń akustycznych. Skarżący wyjaśnił również, że nasadzenia dokonane przez właściciela działki zostały zrealizowane w granicach pasa drogowego, w związku z czym stwierdzono koniczność usunięcia kolidującej roślinności.
W wyniku rozpoznania powyższego odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 28 czerwca 2024 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 237 p.o.ś., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z wykładnią językową przepisu art. 237 p.o.ś., do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego wystarczy jedynie stwierdzenie przez organ okoliczności, które wskazują na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, co w ocenie Kolegium zostało w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji wykazane. Jednocześnie SKO nie podzieliło zarzutów odwołania, wskazując, że to właśnie przegląd ekologiczny służy głównie wyjaśnieniu, czy konkretna instalacja (działalność), negatywnie oddziałuje na środowisko i ewentualnie - jakie należy podjąć działania w celu zmniejszenia lub całkowitej eliminacji tego negatywnego działania. Za nieuzasadniony uznało zarzut nałożenia obowiązku w sposób niepoprawny i niejednoznaczny, wskazując, że droga krajowa podzielona jest porządkowo na odcinki o długości 1 km oznaczone dodatkowo odpowiednim kilometrażem, a ponadto każdy odcinek identyfikuje "ID". Organ zaznaczył także, że oprócz numeru drogi w sentencji decyzji przywołano nazwę miejscowości, numery ewidencyjne działek do niej przyległych - narażonych na ponadnormatywny hałas, a także kilometraż tego odcinka, co powoduje, że można ją zidentyfikować. SKO nie dopatrzyło się również uchybienia w zakresie wskazanego w decyzji termin na opracowanie i przedłożenie przeglądu ekologicznego, zaznaczając, że jest to termin uznaniowy, który uwzględnia niewielki obszar wymagający analizy. Kolegium podkreśliło przy tym, że decyzja została wydana z urzędu, po analizie wniosku P. W. oraz opracowanych na zlecenie Skarżącego i Marszałka Województwa dokumentów, wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania akustycznego odcinka przedmiotowej drogi na środowisko.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
- art. 237 p.o.ś. poprzez jego wadliwe zastosowanie, polegające na nałożeniu obowiązku wykonania przeglądu ekologicznego oraz wydanie decyzji niewykonalnej z uwagi na wyznaczenie zbyt krótkiego terminu realizacji nałożonych obowiązków,
- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak dokonania rzetelnych, wnikliwych i wszechstronnych ustaleń faktycznych uzasadniających nałożony decyzją obowiązek.
W oparciu o powyższe zarzuty, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi Skarżący zarzucił, że nałożony obowiązek nie został wskazany poprawnie i jednoznacznie, ponieważ nie wynika z niego precyzyjnie czy przegląd ekologiczny ma dotyczyć całego odcinka drogi krajowej nr [...] od km 231+000 do km 232+000, czy wpływu drogi krajowej tylko na działki nr ewid. [...] i [...], przez co staje się niewykonalny. Natomiast z decyzji Starosty wynika, że Skarżący winien przeanalizować konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania "dla odcinka drogi krajowej" a nie konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania "dla zabudowy na działkach [...] i [...]". Skarżący podtrzymał również dotychczasowe zarzuty przedstawione w odwołaniu od decyzji Starosty. Podniósł również, że Wnioskodawca nie żądał innego rozwiązania swojego problemu jak wymiana stolarki okiennej oraz drzwi, a w uzasadnieniu swojej decyzji Starosta nie wyjaśnił, że ewentualne ustalenie negatywnego oddziaływania drogi krajowej na środowisko terenu działek nr ewid. [...] i [...] w L. nie jest możliwe przy użyciu innych środków dowodowych niż przegląd ekologiczny. W ocenie Skarżącego, organ powinien ustalić nie tylko, że w związku z eksploatacją drogi krajowej nr [...] na odcinku w miejscowości L. występuje możliwość negatywnego oddziaływania na środowisko, ale także i to, czy poprzez nałożenie przedmiotowego obowiązku jest możliwe osiągnięcie celu stającego przed przeglądem ekologicznym oraz czy jest uzasadnione.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie.
Uzupełniając skargę, pismem z dnia 4 września 2024 r. Skarżący wskazał dodatkowo, że intencją Wnioskodawcy nie było opracowanie przeglądu ekologicznego i budowa ekranów akustycznych, co potwierdza również w swoim piśmie do Starosty z dnia 26 sierpnia 2024 r., wskazując, że nie godzi się na ewentualne posadowienie ekranów akustycznych na swojej posesji, w przypadku gdyby z postępowania wszczętego przez Starostę w efekcie wynikła konieczność budowy ekranów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż organy I oraz II instancji w sposób prawidłowy zastosowały art. 237 w zw. z art. 241 ust. 1 p.o.ś., nakładając obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego.
Zgodnie z art. 237 p.o.ś., w razie stwierdzenia okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, zobowiązać prowadzący instalację podmiot korzystający ze środowiska do sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego.
W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle stosowania ww. przepisu występuje ugruntowane stanowisko, że w rozumieniu art. 237 p.o.ś. wystarczającym jest stwierdzenie okoliczności, które powodują możliwość wystąpienia takiego negatywnego odziaływania. Przy czym nie chodzi w tym przypadku o stwierdzenie takich okoliczności, które w stopniu niebudzącym wątpliwości przesądzają o zaistnieniu negatywnego odziaływania instalacji na środowisko. W przypadku bowiem stwierdzenia zaistnienia takich okoliczności, które w stopniu niewątpliwym wskazują na negatywne odziaływanie instalacji na środowisko przeprowadzanie przeglądu ekologicznego staje się zbędne, a konieczne jest podjęcie innych czynności przewidzianych prawem celem wyeliminowania negatywnego odziaływania instalacji na środowisko (tak wyrok NSA z 17.01.2023 r., III OSK 1561/21, LEX nr 3476979).
Materialną przesłanką nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ma być "stwierdzenie okoliczności wskazujących na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko". W piśmiennictwie wskazano, że: "Ze sformułowania tego wynikałoby, że wystarczy powzięcie przez organ podejrzenia co do możliwości powodowania takiego oddziaływania, organ nie musi wykazywać, iż takie oddziaływanie ma miejsce. Tym niemniej podejrzenie powinno być uzasadnione, musi się oprzeć na konkretnych okolicznościach je uzasadniających, organ takie okoliczności powinien więc wyraźnie wykazać. Organ nie musi mieć pewności co do tego, że negatywne oddziaływania występują, chodzi o «możliwość» ich wystąpienia. Przegląd ma być przeprowadzony właśnie po to, żeby te podejrzenia zweryfikować i sprawdzić, czy w rzeczywistości negatywne oddziaływanie nie występuje." (zob. M. Górski (w:) Prawo ochrony środowiska. Komentarz, Warszawa 2019, s. 701).
Pogląd ten ma potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdzie stwierdzono, że: "Z treści art. 237 p.o.ś. wynika, że wystarczającą przesłanką do nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia przeglądu ekologicznego jest fakt funkcjonowania instalacji mogącej negatywnie oddziaływać na środowisko (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 2017/10, LEX nr 1138042). Przepis art. 237 p.o.ś. mówi bowiem o stwierdzeniu wystąpienia okoliczności (por. wyrok NSA z 26 września 2013 r., sygn. II OSK 1568/12, LEX nr 1410752).
Instytucja prawna przeglądu ekologicznego realizuje cele ustawowe zasad: prewencji i przezorności uregulowanych w art. 6 p.o.ś. Zgodnie z treścią tego przepisu, kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (art. 6 ust. 1 p.o.ś.). Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (art. 6 ust. 2 p.o.ś.). W znaczeniu słowa "prewencja" mieści się działanie polegające na niedopuszczeniu do powstania zjawiska uważanego w sensie normatywnym za niepożądane. Prewencja jest związana z działaniem polegającym na zapobieganiu szkodzącemu działaniu. W prewencji chodzi zatem zarówno o wszelkie przedsięwzięcia zmierzające do przeciwdziałania niekorzystnym zjawiskom, jak i o niedopuszczenie do ich powstania. W zasadzie prewencji kładzie się główny nacisk na zapobieganie negatywnemu oddziaływaniu na środowisko. U podstaw tak rozumianej zasady prewencji leży założenie, że chodzi tu o zapobieżenie czemuś, co zagraża powstaniem negatywnych skutków w środowisku jako całości. Odkładanie sporządzenia przeglądu ekologicznego do momentu, kiedy negatywne oddziaływanie ujawni się, może spowodować sytuację, w której opanowanie tego negatywnego oddziaływania będzie wymagało podjęcia bardziej kosztownych działań od tych, które można było podjąć wcześniej, sporządzając przegląd ekologiczny zgodnie z zasadę prewencji. Sporządzając przegląd ekologiczny zgodnie z art. 237 p.o.ś. można zminimalizować szkodliwość i niebezpieczeństwo negatywnego oddziaływania na środowisko (por. wyrok NSA z 22 października 2018 r., sygn. akt III OSK 1423/21).
W niniejszej sprawie Starosta wskazał na dwa dokumenty, wskazujące na możliwość negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko. Po pierwsze wskazał na wyniki Generalnego Pomiaru Hałasu 2020 przy drogach krajowych w województwie [...], opracowanego na zlecenie G. przez akredytowane laboratorium E. Sp. z o.o. . Z pomiarów tych, wykonanych w dniach 26-27.04.2020 r. wynika, że w punkcie pomiarowym [...], zlokalizowanym w km 227+390 drogi krajowej DK [...] (miejscowość L., strona lewa), przekroczony jest równoważny poziom dźwięku w porze dnia o 3,9 dB, zaś w porze nocy o 8,8 dB. Jak wskazywał Starosta, punkt ten co prawda jest oddalony od posesji nr [...] i [...] w L., lecz dotyczy rozpatrywanego odcinka drogi krajowej w tej samej miejscowości.
Po drugie Starosta powołał się na analizę "Strategicznej mapy hałasu dla dróg krajowych o ruchu powyżej 3 000 000 pojazdów rocznie na terenie województwa [...]", opracowanej w 2022 r. na zlecenie G. przez E. Sp. z o.o. z K., zatwierdzonej przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska w zakresie dotyczącym danych dla odcinka DK nr [...] od km 200+952 do km 268+641 zawartych w arkuszu nr 14/46. Wynika z nich, że w rejonie budynków nr [...] i [...] w L., które znajdują się w pierwszej linii zabudowy i są budynkami jednorodzinnymi, dopuszczalny poziom hałasu jest przekroczony zarówno w porze dnia jak i nocy.
Z przedstawionych dokumentów wynika, że w miejscowości L. wzdłuż drogi krajowej nr [...] dochodzi do przekroczenia norm hałasu zarówno w porze dziennej, ja i nocnej. W przypadku wyników Generalnego Pomiaru Hałasu punkt pomiarowy oddalony był, jak podnosiła Skarżąca od działek nr [...] i [...] o ponad 3,6 km. Punkt pomiarowy zlokalizowany był na innym odcinku kilometrowym niż ten, którego dotyczy zaskarżona decyzja, jednak jak słusznie zwrócił uwagę organ I instancji, dotyczył odcinka krajowego w tej samej miejscowości L. Co więcej, punkt pomiarowy został zlokalizowany na terenie zabudowy zagrodowej, w tym mieszkaniowej, znajdującej się w pierwszej linii zabudowy. Z tego też powodu, wbrew zarzutom skargi pomiar ten mógł być brany pod uwagę przy ocenie co do zasadności nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego, bowiem zabudowa mieszkaniowa, znajdująca się na działkach nr [...] i [...] również znajduje się w pierwszej linii zabudowy. Przedstawione wyniki pomiaru hałasu są wystarczającym dowodem do wykazania możliwości negatywnego oddziaływania instalacji na środowisko, o czym stanowi art. 237 p.o.ś. Możliwość negatywnego oddziaływania została również wykazana za pomocą analizy "Strategicznej mapy hałasu dla dróg krajowych o ruchu powyżej 3 000 000 pojazdów rocznie na terenie województwa [...]". Organ I instancji powołał się na konkretny arkusz mapy (14/46), który dotyczy drogi krajowej nr [...] na odcinku od km 231+000 do km 232+000, przy którym znajdują się działki o nr: [...] i [...]. Wynika z niego bezspornie, że budynki o nr [...] i [...] znajdują się w obszarze, w którym przekroczony jest poziom hałasu w dzień i w nocy. Powołane przez Starostę dokumenty świadczą w ocenie Sądu o tym, że przesłanka możliwości negatywnego oddziaływania na środowisko została wykazana.
W ocenie Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty dotyczące sformułowania nakazu wykonania przeglądu ekologicznego w sposób nieprecyzyjny, który miałby prowadzić do niewykonalności nałożonego obowiązku. W ocenie Sądu z zaskarżonej decyzji oraz z decyzji Organu I instancji wprost wynika, jakiego odcinka drogi ma dotyczyć przegląd ekologiczny. Wprawdzie Starosta w sentencji decyzji posłużył się starą numeracją drogi krajowej (tj. nr [...], która obecnie nosi numer [...]), jednak oczywista pomyłka w tym zakresie została sprostowana na mocy postanowienia z 25 lipca 2024r., nr OS.6243.1.2024. Ponadto w decyzji Organu I instancji sprecyzowano bezpośrednio odcinek drogi, którego ma dotyczyć przegląd ekologiczny (w kilometrażu od km 231+000 do km 232+000) oraz nazwę tego odcinka. W ocenie Sądu nie budzi więc wątpliwości, jakiego odcinka drogi krajowej ma dotyczyć przegląd ekologiczny. Organ określił również cel sporządzenia przeglądu ekologicznego – w postaci analizy aktualnego oddziaływania akustycznego odcinka ww. drogi krajowej Nr [...] na działki nr ewid. [...] i [...] położone w obrębie [...] w gminie [...], tj. tereny istniejącej zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, decyzja wydana na podstawie art. 237 p.o.ś. winna też wskazywać cel, któremu ma służyć wykonanie obowiązku wykonania i przedłożenia przeglądu ekologicznego (por. wyrok WSA w Gdańsku z 15.05.2019 r., II SA/Gd 899/18, LEX nr 2673754). Z tego też względu określenie celu sporządzenia przeglądu ekologicznego nie narusza przepisów art. 237 i nast. p.o.ś. a ma prowadzić do należytego sprecyzowania nałożonego obowiązku. Organ, stosownie do art. 240 p.o.ś określił również w decyzji, które z wymagań wymienionych w art. 238 należy spełnić, sporządzając przegląd. Wprawdzie określenie zakresu przeglądu ekologicznego ma charakter uznaniowy (ale nie dowolny) to jednak w niniejszej sprawie Starosta tego zakresu nie przekroczył. Określone w decyzji wymogi przeglądu ekologicznego odpowiadają rodzajowi oddziaływania akustycznego, który będzie przedmiotem badania (por. wyrok NSA z 10.05.2007 r., II OSK 723/06, LEX nr 437707). W ocenie Sądu nie jest również trafny zarzut dotyczący określenia granic obszaru ograniczonego użytkowania. Zgodnie z art. 238 pkt 5 p.o.ś., przegląd ekologiczny powinien zawierać wskazanie, czy dla instalacji konieczne jest ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania, określenie granic takiego obszaru, ograniczeń w zakresie przeznaczenia terenu, wymagań technicznych dotyczących obiektów budowlanych i sposobów korzystania z nich. Odnośnie konieczności przeanalizowania potrzeby ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania Starosta w decyzji sformułował nakaz w sposób zgodny z treścią art. 238 pkt 5 p.o.ś.
Odnośnie zarzutów dotyczących wniosku P. W. wskazać należy, że z akt sprawy wynika, że postępowanie w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego zostało wszczęte z urzędu, o czym zawiadomiono stronę postępowania pismem z 6 marca 2024r. Wskazane powyżej dokumenty w postaci strategicznej mapy hałasu dla dróg krajowych oraz wyniki generalnego pomiar hałasu 2020 zostały dopuszczone jako dowód odrębnym postanowieniem. Sam wniosek P. W., dotyczący wymiany drzwi i okien na dźwiękoszczelne został załatwiony poza kontrolowanym postępowaniem.
Na uwzględnienie nie zasługiwały również zarzuty względem wyznaczonego terminu do przedłożenia przeglądu ekologicznego. W ocenie Sądu wyznaczony w decyzji Starosty termin ma charakter terminu procesowego do wykonania obowiązków nałożonych na stronę. Ustawodawca nie określił zakresu i biegu terminu, pozostawiając to decyzji organu, który określa termin w zależności od realiów konkretnej sprawy.
Pozostawiony uznaniu organu termin, powinien zostać wyznaczony z jednej strony z poszanowaniem zasad działania bez zbędnej zwłoki z drugiej zaś z uwzględnieniem warunków techniczno - organizacyjnych wykonania obowiązków. Jeżeli zajdzie potrzeba na wniosek strony termin ten może być przedłużany aby umożliwić stronie wykonanie nałożonych obowiązków. Organ administracyjny dysponuje w tym przypadku luzem administracyjnym, dlatego też wykonanie obowiązku po upływie terminu nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu, że doszło do jego wykonania. Upływ terminu procesowego w odróżnieniu od terminu materialno-prawnego nie powoduje wygaśnięcia nałożonego obowiązku. (por. wyroki WSA w Rzeszowie z 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 387/13, wyrok WSA w Kielcach z 16 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 845/12, wyrok WSA w Warszawie z 23 listopada 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 441/06, wyrok WSA w Rzeszowie z 23.03.2023 r., II SA/Rz 1262/22, dost baza CBOSA - w których wyrażono stanowiska co do analogicznego zagadnienia związanego z wyznaczeniem terminu do wykonania obowiązków nałożonych przez organ administracji publicznej).
W ocenie Sądu Starosta wyznaczając termin do wykonania przeglądu ekologicznego nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Wyznaczony termin wynosił niecałe 6 miesięcy od dnia wydania decyzji przez Organ I instancji i był nadal aktualny na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Strona uznając, że wyznaczony teren jest zbyt krótki na wykonanie obowiązku ma możliwość zwrócenia się o jego wydłużenie w trybie art. 123 k.p.a.
Jako nie przekonujący Sąd ocenił argument skargi, iż zarządca drogi nie posiada środków finansowych na wykonanie przeglądu ekologicznego. G. jest jednostką budżetową sektora publicznego, do której należy realizacja zadań w zakresie wyznaczonym przez przepisy prawa, w tym w szczególności ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2068, z późn. zm.), z której działalnością wiążą się również obowiązki wynikające z ustawy Prawo ochrony środowiska, w tym dotyczące możliwości nałożenia obowiązku sporządzenia przeglądu ekologicznego.
Na uwzględnienie nie zasługiwała również argumentacja zawarta w skardze, że termin realizacji wskazanych w przeglądzie działań najprawdopodobniej pokryje się z oddaniem drogi ekspresowej na równoległym odcinku do użytkowania, co może prowadzić do tego, że wykonanie działań objętych przeglądem okaże się bezcelowe, skoro wybudowanie nowego odcinka drogi ekspresowej służyć ma obniżeniu ruchu na drodze krajowej, gdyż zostanie przeniesiony (w szczególności co do ruchu pojazdów ciężkich) na drogę ekspresową. Powyższa argumentacja nie może w ocenie Sądu wpływać na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Sąd zobowiązany był do oceny nałożonego na Skarżącą obowiązku pod względem jego zgodności z prawem, w tym z art. 237 i nast. p.o.ś. a nie pod względem jego celowości, kwestionowanej przez stronę. Kluczowa w tym zakresie jest analizowana powyżej okoliczność wykazania, za pomocą wyników pomiaru hałasu oraz strategicznej mapy hałasu, możliwości negatywnego oddziaływania akustycznego drogi na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Z przyczyn powyżej wskazanych Sąd stwierdził, że Organy I oraz II instancji w sposób prawidłowy zastosowały art. 237 - art. 241 p.o.ś. nakładając na Skarżącą obowiązek sporządzenia przeglądu ekologicznego. Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI