II SA/Rz 1106/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę przewoźnika na karę pieniężną nałożoną za podanie niezgodnych ze stanem faktycznym danych w systemie SENT.
Spółka P. sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy SENT. Spółka podała w zgłoszeniu nieprawidłowy numer urządzenia lokalizacyjnego, co uniemożliwiło monitorowanie przewozu oleju palmowego. Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły odstąpienia od nałożenia kary, gdyż naruszenie było istotne, a sytuacja finansowa spółki nie uzasadniała zastosowania tej instytucji.
Sprawa dotyczyła skargi P. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Kara została nałożona za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (ustawa SENT). W dniu 3 listopada 2019 r. podczas kontroli pojazdu przewożącego olej palmowy stwierdzono, że w zgłoszeniu SENT podano nieprawidłowy numer urządzenia lokalizacyjnego (ZSL), co uniemożliwiło śledzenie przesyłki. Dodatkowo, zgłoszony numer urządzenia nie odpowiadał faktycznie zamontowanemu w pojeździe. Spółka argumentowała, że naruszenie było znikome, nie spowodowało szkody i zostało szybko naprawione. Wnioskowała o odstąpienie od nałożenia kary na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej oraz rozporządzenia o pomocy de minimis. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, uznając, że naruszenie miało istotny charakter, ponieważ błędny numer urządzenia GPS uniemożliwił monitorowanie przewozu towaru "wrażliwego". Sąd podkreślił, że kary w systemie SENT mają charakter obligatoryjny i prewencyjny, a odstąpienie od ich nałożenia jest wyjątkiem. Analiza sytuacji finansowej spółki wykazała, że kara nie stanowi zagrożenia dla jej bytu, a interes publiczny przemawia za stosowaniem przepisów ustawy SENT. Sąd odrzucił również argumentację dotyczącą pomocy de minimis, wskazując, że przepisy te nie nakładają obowiązku przyznania pomocy, a ustawa SENT ma pierwszeństwo w tym zakresie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, podanie w zgłoszeniu SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym, innych niż dotyczące towaru, stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł na przewoźnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że naruszenie obowiązku podania prawidłowego numeru urządzenia ZSL w zgłoszeniu SENT jest istotne, ponieważ uniemożliwia monitorowanie przewozu towarów "wrażliwych", co jest celem ustawy SENT. Kara ma charakter obligatoryjny i prewencyjny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
ustawa SENT art. 24 § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
W przypadku gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
ustawa SENT art. 6 § 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju ma obowiązek uzupełnić zgłoszenie o dane, w tym numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Pomocnicze
ustawa SENT art. 10a § 1
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Przewoźnik jest zobowiązany zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy przewozu towaru po terytorium kraju.
ustawa SENT art. 24 § 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu lub interesem publicznym.
ustawa SENT art. 26 § 3
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi
Określa warunki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej związane z pomocą publiczną lub pomocą de minimis.
rozporządzenie z dnia 20 lipca 2018r. art. 1 § § 1
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2018r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów
Określa, że systemem monitorowania objęty jest m.in. przewóz towarów objętych pozycjami CN od 1507 do 1516, przy masie brutto powyżej 500 kg lub objętości powyżej 500 litrów.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
O.p. art. 121
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada zaufania do organów podatkowych.
O.p. art. 120
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
O.p. art. 122
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 210 § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie obowiązku podania prawidłowego numeru urządzenia ZSL w zgłoszeniu SENT jest istotne i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej. Sytuacja finansowa spółki nie uzasadnia odstąpienia od nałożenia kary ze względu na "ważny interes przewoźnika". Interes publiczny przemawia za stosowaniem przepisów ustawy SENT i monitorowaniem obrotu towarami "wrażliwymi". Przepisy dotyczące pomocy de minimis nie nakładają obowiązku przyznania pomocy i nie mogą zastąpić przesłanek z ustawy SENT.
Odrzucone argumenty
Naruszenie było znikome, nie spowodowało szkody i zostało szybko naprawione. Należy odstąpić od nałożenia kary na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej (art. 2a O.p.) i rozporządzenia o pomocy de minimis. Organy zastosowały wykładnię rozszerzającą i profiskalną.
Godne uwagi sformułowania
podanie w zgłoszeniu SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym uniemożliwiło prawidłowe śledzenie przesyłki kary nakładane na uczestników przewozu na podstawie ustawy SENT są niezależne od przyczyny niedopełnienia obowiązków ustawa SENT zawiera instrumenty służące m.in. "uszczelnieniu" systemu podatkowego podstawy do odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związane z brakiem należytej staranności naruszenie miało charakter poważny, wywołując istotne, z punktu widzenia ustawy SENT, nieprawidłowości ustawodawca posłużył się instytucją opartą na tzw. uznaniu administracyjnym ważny interes przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa kara pieniężna niesie za sobą określoną dolegliwość finansową dla firmy, wpływa na sytuację ekonomiczną, ale też taki jest jeden z celów jej wymierzenia w interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa przewidziane w ustawie SENT kary m.in. za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym mają przede wszystkim charakter prewencyjny zwolnienie z kary jest zaś uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu błędny numer urządzenia GPS, co samo w sobie uniemożliwiło kontrolę przewozu towaru uznanego za "wrażliwy"
Skład orzekający
Małgorzata Niedobylska
przewodniczący
Piotr Popek
sprawozdawca
Jarosław Szaro
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy SENT dotyczących obowiązku podania prawidłowych danych w zgłoszeniu, możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz stosowania przepisów o pomocy de minimis."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego naruszenia w ramach ustawy SENT. Interpretacja przepisów o odstąpieniu od kary opiera się na uznaniu administracyjnym i analizie konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konsekwencje błędów w systemach monitorowania transportu i interpretację przepisów dotyczących kar administracyjnych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie transportowym i administracyjnym.
“Błąd w zgłoszeniu SENT kosztował firmę transportową tysiące złotych. Czy sąd miał rację?”
Sektor
transportowe
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1106/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-01-19
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jarosław Szaro
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący/
Piotr Popek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 592/23 - Wyrok NSA z 2024-01-09
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 1857
art. 24 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, Protokolant specjalista Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 30 czerwca 2022 r., nr 1801-IGC.48.65.2021 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia 30 czerwca 2022 r. nr 1801-IGC.48.65.2021 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: NPUCS) z dnia 17 maja 2021 r. nr 408000-408000-COC2.48.72.2020. nakładającą karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z naruszeniem obowiązków wynikających z ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2021 r. po. 1857 ze zm., dalej ustawa SENT).
Z akt sprawy wynika, że w dniu 3 listopada 2019 r. w miejscowości P. funkcjonariusze II Mobilnego Referatu Realizacji w Rzeszowie [...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...] przeprowadzili kontrolę pojazdu M. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego olej palmowy o zadeklarowanym kodzie CN 1511 w ilości 25 000,00 kg. Przewozu dokonywano od miejsca wjazdu na terytorium RP w O. do miejscowości Ł, przewoźnikiem towaru była firma P. sp. z o.o. (dalej: Spółka/skarżąca).
Kontrolę przeprowadzono pod kątem przestrzegania obowiązków wynikających z ustawy SENT.
Kierowca do kontroli przedstawił następujące dokumenty:
1. dokument przewozowy CMR nr [...] z dnia 1 listopada 2019 r. z numerem [...],
2. dowód rejestracyjny ciągnika siodłowego nr. rej. [...],seria [...],
3. dowód rejestracyjny cysterny nr. rej. [...], seria [...],
4. prawo jazdy nr [...],
5. licencja nr [...].
W wyniku kontroli przedmiotowego zgłoszenia i dokumentów towarzyszących ww. przewozowi towarów oraz kontroli urządzenia ZSL wskazanego w zgłoszeniu przewozu o nr. [...] stwierdzono brak przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...], co uniemożliwiło prawidłowe śledzenie przesyłki. Dodatkowo stwierdzono, że zgłoszony przez przewoźnika numer urządzenia ZSL nie odpowiadał numerowi urządzenia, który został zamontowany w pojeździe kierowcy. W zgłoszonych uwagach kierujący oświadczył, że pomyłka powstała w skutek błędnego naniesienia numeru urządzenia [...], natomiast winien być [...]. W trakcie kontroli nr urządzenia został zaktualizowany.
Kontrolujący dostrzegli również naruszenie przez przewoźnika obowiązku o którym mowa w art. 10a ust. 1 ustawy SENT z którego wynika, że przewoźnik zobowiązany był również zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem w trakcie całej trasy towaru po terytorium kraju.
Czynności kontrolne zostały udokumentowane protokołem kontroli nr. [...]. z dnia 3 listopada 2019 r.
Postanowieniem nr 408000-408000-COC2.48.72.2020 z dnia 7 grudnia 2020 r. NPUCS wszczął z urzędu postępowanie w stosunku do przewoźnika: P. sp. z o.o., w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów ustawy SENT, dotyczące zgłoszenia [...].
Pismem z dnia 15 grudnia 2020 r. przewoźnik wniósł o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 26 ust. 3 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (DZ. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), dalej: O.p.
Do wniosku dołączono formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc de minimis oraz decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia 8 czerwca 2020 r. o odstąpieniu od nałożenia na spółkę kary pieniężnej.
W ocenie Spółki waga naruszenia do jakiego doszło była znikoma, a więc nie ucierpiało chronione dobro prawne, a strona bez zbędnej zwłoki, w trakcie kontroli podjęła działania w celu uzupełnienia zgłoszenia SENT.
W toku postępowania organ uzyskał dostęp do akt sprawy prowadzonej przeciwko kierującemu przedmiotowym pojazdem, w tym do korespondencji z Izbą Administracji Skarbowej we W. w sprawie ustalenia przyczyny braku aktywności urządzenia lokalizacyjnego, mapy wszystkich zdarzeń oraz koordynatorów.
Z pisma Izby Administracji Skarbowej we W. znak 0201 -IIC.041.174.2020 z dnia 27 kwietnia 2020 r. wynikało, że w dniach 1-3 listopada 2019 r. nie odnotowano wadliwego działania systemu SENT GEO, które mogłoby wpłynąć na przyjmowanie danych od operatorów ZSL. Na podstawie systemu SENT GEO BI stwierdzono, że urządzenie ZSL o numerze [...] przekazywało dane lokalizacyjne do systemu SENT GEO w sposób prawidłowy, natomiast nie stwierdzono danych lokalizacyjnych z urządzenia ZSL o numerze [...] w okresie realizacji [...]. Brak danych lokalizacyjnych był spowodowany błędnym wypełnieniem zgłoszenia SENT na etapie aktualizacji danych, gdzie wpisano zły numer urządzenia ZSL (zamiast [...] winien być [...]). Po aktualizacji i zmianie urządzenia ZSL w zgłoszeniu SENT dane lokalizacyjne były przekazywane w sposób prawidłowy.
Po przeprowadzonym postępowaniu NPUSC decyzją z dnia 17 maja 2021 r., opisaną na wstępie, stwierdził:
- naruszenie przez przewoźnika - firmę P. sp. z o. o. - obowiązku określonego w art. 6 ust. 3 pkt 1 (podanie w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym) oraz art. 10a ust. 1 (niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr rej. [...] w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...] ) ustawy SENT;
- nałożył na ww. przewoźnika karę pieniężną w wysokości [...] zł na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT za podanie w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym;
- odstąpił od nałożenia na ww. przewoźnika kary pieniężnej określonej w art. 22 ust. 2a ustawy SENT za niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr rej. [...] w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem [...].
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie w całości na podstawie art. 2 i art.7 Konstytucji RP, art.165b w związku z art. 247 § 1 pkt 3 oraz art.120 i art.121 O.p. i art. 26 ust. 5 ustawy SENT;
- odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 24 ust.3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT oraz art.120, art.121, art.122 O.p.;
ewentualnie
- odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł i udzielenie pomocy de minimis na podstawie art. 24 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT w związku z art. 2a, art.1 20, art. 121, art. 122 O.p. oraz art. 1 ust. 1 w związku z art. 3, art. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013.
Spółka podniosła, że kontrola miała miejsce 3 listopada 2019 r. natomiast postanowienie o wszczęciu kontroli organ wydał w dniu 7 grudnia 2020 r, co oznacza, że przekroczony został ustawowy termin do wszczęcia postępowania administracyjnego.
DIAS decyzją z dnia 30 czerwca 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko organu I instancji, że w związku z podaniem z w zgłoszeniu [...] danych niezgodnych ze stanem faktycznym tj. w związku z niewykonaniem obowiązku o którym mowa w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT należało na przewoźnika nałożyć karę pieniężną w wysokości [...] zł.
Jednocześnie organ uznał, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki interesu publicznego, które uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego ww. zgłoszeniem.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę materialnoprawną stanowią przepisy ustawy SENT z dnia kontroli.
Następnie DIAS przytoczył brzmienie art. 2 i art. 3 i art. 4 ustawy SENT oraz podniósł, że na podstawie art. 6 ust. 3 tej ustawy przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju powinien uzupełnić zgłoszenie przewozu towarów o następujące dane:1) dane przewoźnika obejmujące: a) imię i nazwisko albo nazwę, b) adres zamieszkania albo siedziby, 2) numer identyfikacji podatkowej przewoźnika albo numer, za pomocą którego przewoźnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od towarów i usług albo podatku od wartości dodanej, 3) numery rejestracyjne środka transportu, 4) miejsce i datę rozpoczęcia przewozu towaru na terytorium kraju, 5) planowaną datę zakończenia przewozu towaru, 6) numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane, 7) numer dokumentu przewozowego towarzyszącego przewożonemu towarowi, 8) numer lokalizatora albo numer urządzenia.
Ponadto wskazał organ, że w dacie kontroli obowiązywało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 20 lipca 2018r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1427- dalej: rozporządzenie z dnia 20 lipca 2018r.), w myśl którego, systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów jest objęty m.in. przewóz towarów objętych pozycjami Nomenklatury Scalonej "CN" od 1507 do 1516, przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów (§ 1 ww. rozporządzenia).
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do naruszenia przez przewoźnika postanowień przepisu w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy SENT. Jak bowiem ustalono w trakcie kontroli w zgłoszeniu SENT jako numer urządzenia/lokalizatora GPS podano [...] zaś urządzenie zamontowane w pojeździe posiadało numer [...]. Powyższe nie odzwierciedlało zatem rzeczywistego stanu rzeczy.
W ocenie DIAS, prawidłowo uznano, że okoliczność ta wyczerpuje przesłankę określoną w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, który stanowi, że w przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający, albo przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru - odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.
Odnosząc się do powołanych przez spółkę argumentów przemawiających, w jej ocenie, za odstąpieniem od nałożenia kary tj. znikoma waga naruszenia prawa, brak szkody, niezwłoczne usunięcie naruszenia po jego ujawnieniu DIAS podkreślił, że kary nakładane na uczestników przewozu na podstawie ustawy SENT są niezależne od przyczyny niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy SENT czy też stopnia zawinienia.
DIAS podkreślił, że ustawodawca w art. 6 ust. 3 wyraźnie określił dane, które przewoźnik jest obowiązany wskazać w zgłoszeniu SENT przed rozpoczęciem przewozu towarów.
Zdaniem DIAS, podanie danych w zgłoszeniu niezgodnych ze stanem faktycznym, a następnie ich skorygowanie w trakcie kontroli nie można utożsamiać z wykonaniem obowiązku wynikającego z art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy SENT. W przeciwnym razie prewencyjna i odstraszająca funkcja kary za naruszenie ustawy SENT nie miałaby racji bytu.
Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m.in. "uszczelnieniu" systemu podatkowego, nie zawiera natomiast przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Z przepisów ustawy SENT nie wynika, aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Również fakt, iż obowiązek określony w art. 6 ust. 3 pkt 1 lit. h) ustawy SENT, ma charakter formalny, nie zwalnia organu z zastosowania sankcji za jego niedopełnienie. Podkreślił przy tym, że wszelkie obowiązki przewoźnika wymienione w art. 6 ust. 3 mają charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art. 24 ust. 1 ustawy SENT, że zgłoszenie przez przewoźnika danych niezgodnych ze stanem faktycznym, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej.
DIAS zaakcentował także, że Spółka jest przedsiębiorcą profesjonalnie zajmującym się obrotem i przewozem towarów "wrażliwych", a od takiego podmiotu należy oczekiwać znajomości przepisów prawa i zasad zawiązanych z przewozem określonego rodzaju towarów. Z kolei należyta realizacja obowiązków co do uzupełniania danych objętych zgłoszeniem SENT jest szczególnie istotna z uwagi na przedmiot ochrony i cel regulacji ustawowej, którym jest skuteczne, bieżące i nieprzerwane monitorowanie rynku towarów uznanych za "wrażliwe". Skoro celem regulacji ustawowej jest zabezpieczenie sprawności i skuteczności systemu monitorowania obrotu towarami "wrażliwymi", to niezmiernie ważne jest, aby dane wprowadzane do systemu SENT były zgodne ze stanem faktycznym. Pozwala to bowiem zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów.
Natomiast w niniejszej sprawie, ujawnione w trakcie kontroli niezgodności realizacji przewozu towaru objętego procedurą SENT z danymi podanymi w zgłoszeniu SENT miały charakter znaczący, dotyczyły bowiem rozbieżności w zakresie numeru urządzenia/lokalizatora GPS, zainstalowanym w pojeździe przewożącym towar uznany za "wrażliwy", co stanowi całkowite zaprzeczenie celu ustawy, którym miało być umożliwienie organom państwa skutecznego monitorowania obrotu towarami "wrażliwymi".
Organ odwoławczy podkreślił, że zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów "wrażliwych" zostały ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne. Organy decyzyjne nie mogą uznaniowo oceniać okoliczności każdego przypadku naruszenia przepisów, wśród których zdarzać się mogą przypadki naruszeń ustawy niezamierzone, będące skutkiem błędu, omyłki, czy działania przyczyn zewnętrznych.
Odnosząc się do spornej kwestii możliwości odstąpienia przez organ od nałożenia kary DIAS wskazał, że zgodnie z art. 24 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzielona z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, w określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Organ podkreślił, że odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w trybie art. 24 ust. 3 ustawy SENT oparte jest na uznaniu administracyjnym, które ograniczone jest jedynie dyrektywami wyboru "interesem publicznym" oraz "ważnym interesem przewoźnika", które nie zostały zdefiniowane przez ustawodawcę.
W ocenie DIAS, okoliczności niniejszej sprawy nie wypełniają przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" czy przesłanki "interesu publicznego" i nie ma podstaw do odstąpienia od nałożenia na zobowiązany podmiot kary pieniężnej w oparciu o przepis art. 24 ust. 3 ustawy SENT. Naruszenie przez Spółkę obowiązku zgłaszania danych zgodnych ze stanem faktycznym nie było związane z wystąpieniem sytuacji nadzwyczajnych, szczególnych, na które nie miała wpływu, a wynikały z braku dostatecznej staranności i odpowiedzialności w wypełnianiu obowiązków nałożonych na przewoźnika ustawą SENT. Tymczasem Spółka jako podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem i przewozem towarów winna posiadać rozeznanie co do obowiązków jakie w tym zakresie nakłada na nią ustawa SENT i tak zorganizować pracę przedsiębiorstwa aby umożliwić właściwe, poprawne wykonanie tych obowiązków. Podstawy do odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić natomiast okoliczności związane z brakiem należytej staranności w realizacji obowiązków wynikających z tych przepisów.
W ocenie DIAS za nałożeniem kary pieniężnej na przewoźnika przemawia również fakt, że przeprowadzona w oparciu o system SENT, analiza zgłoszeń dokonanych w okresie od dnia 31 października 2018 r. do dnia 30 października.2019 r. (gdzie jako przewoźnik występowała spółka P.) wykazała, że na 559 skontrolowanych zgłoszeń w 3 przypadkach przewoźnik nie dopełnił nałożonych na niego ustawą SENT obowiązków. Zdaniem organu nie bez znaczenia w sprawie jest również fakt, że sam przewoźnik w złożonym odwołaniu podniósł, że do dnia 30 kwietnia 2021 r. do spółki wpłynęło 41 protokołów ze stwierdzonymi naruszeniami, a w 20 sprawach wszczęto postępowanie. W świetle powyższych faktów, zdaniem organu, trudno jest uznać, że zaistniałe nieprawidłowości mają charakter, jak ocenia to przewoźnik, incydentalny.
Organ podkreślił, że niedopełnienie przez przewoźnika obowiązku zgłoszenia do rejestru SENT danych zgodnych ze stanem faktycznym skutkowało brakiem możliwości sprawowania kontroli nad przewożonym towarem..
DIAS zaznaczył, że sam fakt braku uszczuplenia należności podatkowych nie daje wystarczającej podstawy do odstąpienia od nałożenia kary. Zważył również na zasadę proporcjonalności, wywodzoną z art. 31 ust 3 Konstytucji RP, która nakazuje organom państwowym użycie jedynie takich środków, które są niezbędne dla osiągnięcia konkretnego celny. Jak zaznaczył organ, celem ustawy SENT jest walka z fikcyjnym obrotem, realizowana poprzez zapewnienie maksymalnie skutecznego monitoringu przewozu towarów m.in. poprzez weryfikację zapisów w zgłoszeniu SENT ze stanem faktycznym. Z kolei, jak wynika z analizy przepisów ustawy SENT, wspomniana wyżej zasada proporcjonalności kary do stopnia przewinienia została uregulowania w samej ustawie. Przewidziane w ustawie SENT sankcje administracyjne mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów - wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania przepisów prawa. Jest więc zapowiedzią negatywnych konsekwencji, jakie nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków, wynikających z dyrektyw administracyjnych.
Podsumowując organ II instancji stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie obowiązków ustawowych ciążących na Spółce nie przemawia za odstąpieniem od nałożenia kary w oparciu o interes publiczny jak i interes przewoźnika.
Na powyższą decyzję DIAS z dnia 30 czerwca 2022 r., Spółka złożyła skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postepowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 121 § 1 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych przez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie w związku z art. 120 oraz art. 122 O.p.
2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy SENT,
3) przepisów prawa materialnego art. 1 ust. 1 w związku z art. 3 i art. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 w związku z art. 2a O.p.
W uzasadnieniu skargi skarżąca zakwestionowała stwierdzenie organu II instancji, że w sprawie nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli naruszenia.
Skarżąca podniosła, że ustawa SENT nie miała na celu karać uczciwych przewoźników za drobne błędy, które nie mają żadnego znaczenia dla prawidłowej realizacji transportu. Błędnie przeprowadziły postępowanie administracyjne, ustalając sytuację majątkową Spółki. W jej ocenie w sprawie istotne było, czy doszło do naruszenia należności fiskalnych, co organ zbagatelizował.
Ponadto skarżąca zarzuciła, że organy obu instancji nie rozpatrzyły sprawy pod kątem zastosowania art. 2a O.p. w kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013. Zaznaczyła, że wbrew twierdzeniom organów art. 2a O.p. powinien mieć zastosowanie w sprawie dotyczącej kar nakładanych na podstawie ustawy SENT.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a sformułowane w niej zarzuty okazały się nietrafne.
Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanej decyzji środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 329 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna
z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała.
Przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego w przedmiocie nałożenia na Spółkę jako przewoźnika realizującego przewóz towarów wrażliwych kary pieniężnej w wysokości [...] zł w związku z naruszeniem obowiązków przewoźnika wynikających z ustawy SENT.
Materialną podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy SENT obowiązujące w dniu dokonania kontroli (3 listopada 2019 r.). Ustawa ta określa m.in. obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów z terytorium innego państwa.
W zakresie obowiązków przewoźnika istotny jest art. 6 ust. 3 ustawy SENT, zgodnie z którym przed rozpoczęciem przewozu towaru przewoźnik ma obowiązek uzupełnienia zgłoszenia o dane wymienione w tym przepisie, w tym poprzez podanie numeru lokalizatora albo numeru urządzenia.
Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu. Katalog towarów, których przewóz podlega systemowi monitorowania drogowego określa art. 3 ust. 2 ustawy SENT. Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 3 ust. 11 ww. ustawy, zostało wydane rozporządzenie z dnia 20 lipca 2018 r. w sprawie towarów, których przewóz jest objęty systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1427 ze zm.), według którego systemem monitorowania drogowego przewozu towarów jest objęty m.in. przewóz towarów objętych pozycjami Nomenklatury Scalonej "CN" od 1507 do 1516, przy jednoczesnym warunku, że masa brutto przesyłki towarów objętych wskazanymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów (§ 1 ww. rozporządzenia).
Na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT, w przypadku gdy przewoźnik zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W realiach niniejszej sprawy jest poza sporem, że skarżąca Spółka była przewoźnikiem towaru podlegającego obowiązkowej rejestracji w systemie SENT- oleju palmowego (CN 1511) o masie 25.040 kg, który podlega monitorowaniu stosownie do § 1 cyt. wyżej rozporządzenia.
W toku przeprowadzonej w dniu 3 listopada 2019 r. kontroli funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej stwierdzili brak włączonego urządzenia/lokalizatora GPS nr [...] co stanowi naruszenie obowiązku określonego w art. 6 ust. 3 pkt 1 ustawy SENT poprzez podanie w zgłoszeniu SENT danych niezgodnych ze stanem faktycznym. Nieprawidłowość ta została zakwalifikowana jako niezgodność ze stanem faktycznym, wyczerpująca przesłankę określoną w art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT.
Kontrolujący stwierdzili także naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy SENT poprzez niezapewnienie przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie przewozu towaru objętego zgłoszeniem SENT.
Mając na uwadze okoliczności w jakich doszło do naruszenia obowiązków wynikających z przepisów prawa, tj. niezapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych, co było konsekwencją podania w zgłoszeniu SENT innego numeru urządzenia ZSL niż ten, w który wyposażony był środek transportu oraz fakt, że po aktualizacji numeru urządzenia ZSL w zgłoszeniu SENT dane lokalizacyjne były przekazywane w sposób prawidłowy, organ podatkowy wymierzył karę pieniężną za jedno tylko naruszenie dotyczące podania błędnych danych odnośnie numeru urządzenia ZSL, jednocześnie uznając, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki interesu publicznego, które uzasadniają odstąpienie od nałożenia kary za naruszenie obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem. To rozstrzygnięcie (odstąpienie od wymierzenia kolejnej kary za naruszenie wskazane w art. 10a ust. 1 ustawy SENT) aczkolwiek nie było, co oczywiste, przedmiotem zaskarżenia ze strony Spółki, ma jednak swoją wymowę, gdyż dowodzi, że postępowanie organu nie ma charakteru tendencyjnego i uwzględnił on także okoliczności przemawiające na korzyść Spółki. W istocie mamy tutaj do czynienia z jednym naruszeniem, które wywołuje różnorakie konsekwencje mogące prowadzić do wielu sankcji. Zasadnie organy w niniejszej sprawie odstąpiły od wymierzenia kolejnej kary powołując się m.in. na zasadę proporcjonalności, co jednak nie zmienia istoty rzeczy, że naruszenie miało charakter poważny, wywołując istotne, z punktu widzenia ustawy SENT, nieprawidłowości.
W rozpoznawanej sprawie istota sporu sprowadza się więc kwestii, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określone w art. 24 ust. 3 ustawy SENT, zwłaszcza że zdaniem skarżącej Spółki waga naruszenia do jakiego doszło była znikoma, nie ucierpiało chronione dobro prawne, a strona bez zbędnej zwłoki, w trakcie kontroli podjęła działania w celu uzupełnienia zgłoszenia SENT.
Zgodnie ze wskazanym przepisem, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, podmiotu nabywającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-1b, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.
Stosownie do art. 26 ust. 3 ww. ustawy organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną
z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Odesłanie do art. 26 ust. 3 ustawy SENT powoduje, że możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej istnieje, gdy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo gdy stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo gdy stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach rozporządzenia określającego szczegółowe warunki odstąpienia od nałożenia kar pieniężnych.
Analiza treści w/w prowadzi do wniosku, że ustawodawca posłużył się instytucją opartą na tzw. uznaniu administracyjnym. Przepis ten zawiera odesłanie do pojęć niedookreślonych – "ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego" jako materialnoprawnych przesłanek będących podstawą do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Użyty łącznik "lub" wskazuje, że do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej wystarczy zaistnienie jednej z wyżej powołanych dwóch dyrektyw wyboru ("ważnego interesu przewoźnika" lub "interesu publicznego"), przy czym w każdej sprawie zawsze powinny zostać rozważone przez organ obie przesłanki. Ogólną dyrektywą interpretacyjną w stosunku do w/w pojęć jest uznanie wyjątkowości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej (por. wyroki NSA z dnia 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20, II GSK 855/20, z dnia 12 marca 2020r., sygn. akt II GSK 1464/19).
Ważnego interesu przewoźnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. W orzecznictwie prezentowane jest jednolite stanowisko, że jedynie nadzwyczajne, losowe sytuacje, taki jak utrata możliwości wywiązania się z zobowiązań, utrata możliwości zarobkowania, trudności finansowe, które w konkretnych okolicznościach wiązałyby się z zagrożeniem dla istotnego interesu zobowiązanego, w szczególności dla realizacji podstawowych potrzeb bytowych osób zobowiązanych i ich rodzin, skutkujące brakiem możliwości uregulowania nałożonej kary, przesądzają o wystąpieniu ważnego interesu przewoźnika. Pojęcia tego nie należy ograniczać jedynie do sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu. Ważny interes podatnika (przewoźnika) to również sytuacja ekonomiczna, życiowa, możliwość zarobkowania itp.
Natomiast interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej takich jak: sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej (por. np. wyroki NSA z dnia 28 sierpnia 2019r., sygn. akt II GSK 360/1, z dnia 13 lutego 2020r., sygn. akt II GSK 1498/19).
Zaznaczenia wymaga, że ustawodawca w art. 24 ust. 3 ustawy SENT użył słowa "ważny", co podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na interes wysyłającego odbiorcy lub przewoźnika. W ocenie Sądu zwrot "ważny interes przewoźnika" nie dotyczy tylko nadzwyczajnych okoliczności, ale powinien uwzględniać również trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika. Bez wątpienia nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie, które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu, bytu firmy. Poza tym nie należy tracić z pola widzenia, że możliwość odstąpienia od wymierzenia kary jest wyjątkiem od zasad ogólnych i regulacja w tym zakresie powinna być interpretowana ściśle, nie można jej rozciągać na okoliczności podnoszonych przez skarżącą w zakresie nieznaczącego zaniedbania. Przewoźnik jako podmiot profesjonalny w zakresie organizowania i wykonywania przewozów winien tak przeszkolić i zorganizować pracę podlegających mu osób, aby nie zdarzały się tego rodzaju zaniedbania. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych odpowiedzialności za niewywiązanie się z obowiązków nałożonych na przewoźnika ustawą SENT przewoźnik nie może przerzucać na pracownika, ponieważ to przewoźnik jest obowiązany zaznajomić osoby działające w jego imieniu i świadczące na jego rzecz pracę wiążącą się z wypełnianiem konkretnych wymagań ustawowych - z tymi wymaganiami oraz umożliwić im wypełnienie tych wymagań (por. wyroki NSA z 19 września 2019r., sygn. akt II GSK 716/10, z dnia 8 grudnia 2016r., sygn. akt II GSK 1251/150.). Normatywnym przejawem takiego podejścia jest przepis art. 9 ust. 3 ustawy SENT, wedle którego wypełnienie obowiązków w zakresie np. przesłania zgłoszenia przez przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika w tym wypadku przewoźnika pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
W rozpoznawanej sprawie organy dokonały analizy sytuacji ekonomicznej skarżącej Spółki. Organy ustaliły, że Spółka w 2019 r. wykazała zysk na poziomie [...] zł. Osiągnęła przychód ze sprzedaży produktów (polska i zagranica) o łącznej kwocie [...] zł, w tym [...] zł to wartość przychodów uzyskana ze sprzedaży produktów w usługach transportowych. Na dzień 31 listopada 2019 r. posiadała środki pieniężne w kasie oraz na rachunku bankowym, w tym zgromadzone na rachunku VAT o łącznej kwocie [...] zł.
Dodatkowo, jak zaznaczył organ, Spółka działa w sektorze usług foodtransport, który nie odczuł istotnie skutków epidemii covid-19. Na przestrzeni ostatniego czasu Spółka realizowała względnie stabilną, a nawet okresowo zwiększoną sprzedaż, a jej działalność gospodarcza, w tym dostawy miały charakter ciągły. Na postawie publicznie dostępnych informacji, kierownictwo nie przewiduje w średnim i długim okresie bezpośrednio istotnie negatywnego wpływu epidemii COVID-19 na działalność, sytuację finansową i wyniki operacyjne Spółki.
Ponadto z danych przekazanych przez Dział Analizy Ryzyka, Kontroli Celno-Skarbowej Rynku oraz Analiz, Prognoz i Sprawozdawczości wynika, iż Spółka posiada na stanie ok 197 pojazdów w tym 121 ciągników samochodowych i samochodów ciężarowych, 29 samochodów osobowych, 1 samochód specjalny oraz 46 naczep.
W kontekście powyższych ustaleń należy wskazać, że każda kara pieniężna niesie za sobą określoną dolegliwość finansową dla firmy, wpływa na sytuację ekonomiczną, ale też taki jest jeden z celów jej wymierzenia w następstwie stwierdzenia naruszenia nałożonych przez ustawodawcę obowiązków. Dolegliwość kary jest immanentnym elementem kary i warunkiem jej skuteczności. Poczynione przez organ ustalenia dotyczące sytuacji finansowej strony skarżącej pozwalają natomiast przyjąć, że w warunkach niniejszej sprawy, nie stanowi ona zagrożenia dla interesów Spółki czy wręcz podstaw jej bytu.
W przekonaniu Sądu, słusznie organy administracji publicznej przyjęły, że nie zostało spełniona również druga przesłanka określona uzasadniająca odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej, tj. interes publiczny. Na pojęcie interesu publicznego składa się zarówno zasada powszechności ponoszenia danin publicznych, sprawiedliwości i nieobciążania budżetu Państwa, jak również proporcjonalność nałożonej kary, skutków, jakie może pociągnąć za sobą niewypełnienie nałożonego obowiązku oraz cel, jakiemu służy realizacja danego obowiązku, a który niewątpliwie jest związany z celem, jakim kierował się ustawodawca wprowadzając dane regulacje prawne. Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy SENT, ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Służy temu objęcie kontrolą wszystkich podmiotów biorących udział w obrocie tymi towarami, w tym podmiotów wysyłających, podmiotów odbierających, jak również przewoźników, z czym związane jest nałożenie dodatkowych obowiązków. Istniała potrzeba wprowadzenia tej ustawy, ponieważ wyspecjalizowane grupy działające na rynkach towarów wrażliwych nie płaciły należnych podatków oraz dokonywały wyłudzeń nienależnych zwrotów. Tylko w przypadku wszechstronnej kontroli jest możliwa skuteczna walka z negatywnymi skutkami dla gospodarki krajowej przed naruszeniami, mającymi określony wymiar fiskalny, uszczupleniami w budżecie państwa. Oczywistym jest, że nałożona kara - o czym była już wyżej mowa - stanowi pewną dolegliwość finansową dla skarżącej, ale nie oznacza to, że zostały wyczerpane znamiona przesłanki interesu publicznego w rozumieniu art. 24 ust. 3 ustawy SENT.
W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy nałożona kara pieniężna stanowi zaledwie znikomy ułamek osiągniętego przez skarżącą dochodu, z tego punktu widzenia nie sposób dopatrywać się zaistnienia w jakimkolwiek zakresie przesłanki ważnego interesu strony, przemawiającej za ewentualnym odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej. W interesie publicznym leży bowiem powszechne, prawidłowe stosowanie przez wszystkich uczestników łańcucha dostaw przepisów prawa. Przyjęte rozwiązania służą prawidłowej realizacji obrotu towarowego i chronią legalny handel towarami "wrażliwymi". Strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna dysponować stosowną wiedzą na temat obowiązków, jakie nakładają na nią przepisy prawa i tak zorganizować działalność przedsiębiorstwa, w tym nadzór nad pracownikami, aby wypełniać obowiązki przewidziane w tych przepisach. Przewidziane w ustawie SENT kary m.in. za podanie danych niezgodnych ze stanem faktycznym mają przede wszystkim charakter prewencyjny (zob. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020r., sygn. akt II GSK 1052/20). Zwolnienie z kary jest zaś uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania. W rozpoznawanej sprawie, według Sądu, takie okoliczności nie zachodzą.
W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom skarżącej, stwierdzone naruszenie miało istotny charakter, ponieważ dotyczyło błędnego numeru urządzenia GPS, co samo w sobie uniemożliwiło kontrolę przewozu towaru uznanego za "wrażliwy", a więc stało w opozycji do założeń ustawy SENT, czyli umożliwienie organom państwa skutecznego monitorowania obrotu takimi towarami. Jak już podkreślono, zakwestionowane zgłoszenie nie tylko, że obarczone było wadliwym wpisem, ale też skutkowało tym, że przez okres prawie całego przejazdu, przez prawie całą Polskę, przewóz w ogóle nie mógł być monitorowany. Skutkiem wprowadzenia do zgłoszenia wadliwego nr lokalizatora, od czasu przekroczenia granicy zachodniej kraju w dniu 2 listopada 2019 r. godz. 7.45. do momentu kontroli w dniu 3 listopada 2019 r. godz. 11.30, przewóz towaru wrażliwego był w systemie niewidoczny. Skutku takiego rzecz jasna nie mogło odwrócić ani zminimalizować wpisanie, pod wpływem wyników kontroli drogowej, właściwego nr lokalizatora i tym samym, przywrócenie geolokalizacji transportu, tym bardziej, że nastąpiło to prawie po 30 godzinach przemieszczania się po terytorium kraju, w odległości ok. 8 kilometrów od siedziby odbiorcy. Słusznie też akcentuje organ, że odstąpienie od wymierzenia kary wskutek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonej w ramach kontroli, byłoby nieracjonalne i pozbawiłoby kary przewidziane w ustawie SENT charakteru odstraszającego, a tym samym uniemożliwiłoby osiągnięcie celów prewencji ogólnej i szczególnej.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej dotyczącej przepisów pomocy de minimis, wedle której, jej zdaniem, taka pomoc powinna zostać przyznana w postaci odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, należy wskazać, że z art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1407/2013 wynika, że przedsiębiorcom może zostać przyznana pomoc publiczna, zaś w art. 3 tego rozporządzenia określono warunki uznania danej pomocy za pomoc de minimis. Natomiast z art. 8 omawianego rozporządzenia wynika m.in., że wiąże ono w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich.
Z kolei zgodnie z art. 2a O.p. niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
Z argumentacji przedstawionej w skardze wynika, że skarżąca zdaje sobie sprawę, że w niniejszej sprawie doszło do kolizji przepisów rozporządzenia nr 1407/2013 oraz ustawy SENT kwestii zastosowania pomocy de minimis, jednak na podstawie art. 2a O.p. Sąd powinien zastosować bezpośrednio rozporządzenie nr 1407/2013 jako przepis, który jest bardziej względny dla skarżącej.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko skarżącej jest bezzasadne. Po pierwsze, żaden przepis rozporządzenia nr 1407/2013 nie określa obowiązku przyznania przedsiębiorstwu pomocy de minimis. Po drugie, z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy SENT wynika, że odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej należy traktować jako pomoc de minimis, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, co oznacza m.in., że może być udzielona tylko wówczas, gdy w przypadku określonego przedsiębiorcy nie zostały przekroczone progi tej pomocy określone w rozporządzeniu nr 1407/2013. Niezależnie od tego, podkreślania wymaga, że art. 26 ust. 3 ustawy SENT określa tylko część przesłanek odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, zaś pozostałe, zasadnicze przesłanki, określa art. 22 ust. 3 tej ustawy i są nimi "ważny interes przewoźnika" lub "interes publiczny". Jak wskazano wyżej, żadna z przesłanek z art. 22 ust. 3 ustawy SENT nie ziściła się w tej sprawie, co wykluczało możliwość odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, niezależnie już od tego, że decyzja ma charakter uznaniowy.
W odniesieniu do przedstawionego wyżej zarzutu skargi należy wskazać, że przepisy rozporządzenia nr 1407/2013 i ustawy SENT nie są przepisami prawa podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2021r., sygn. akt II GSK 1265). Stwierdzić także należy, że w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do okoliczności stanu faktycznego, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść skarżącej.
Podsumowując Sąd stwierdza, że orzekające w niniejszej sprawie organy prawidłowo zinterpretowały wchodzące w rachubę przepisy ustawy o SENT dochodząc do słusznych wniosków w jakim zakresie znajda one zastosowanie a w jakim nie. W uzasadnieniach swoich decyzji odpowiadających wymogom określonym w art. 210 § 1 i 4 O.p., organy rozważyły argumentację strony poprzez pryzmat brzmienia art. 24 ust. 3 ustawy SENT, a zajęte przez nie stanowisko co do zasadności nałożenia na skarżącą kary pieniężnej i braku podstaw do odstąpienia od jej nałożenia na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy SENT przekonująco i logicznie uzasadniły.
W ocenie Sądu, organy poczyniły w sprawie prawidłowe ustalenia faktyczne, wywiodły z nich prawidłowe wnioski, przytoczyły przepisy prawa znajdujące zastosowanie do ustalonego stanu faktycznego i omówiły ich treść. W toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się również naruszeń procedury, które miałyby istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Z przedstawionych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI