II SA/Rz 1105/05

II SA/Rz 1105/05 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /sprawozdawca/
Małgorzata Wolska
Zbigniew Czarnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Oświata
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
art. 90d ust. 7
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Anna Lechowska /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego -skargę oddala-
Uzasadnienie
IISA/Rz 1105/05
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania M.Z. od decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania mu stypendium szkolnego utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.
Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst Dz.U. Nr 98, poz1071, z 2000 r. z późn. zm.) oraz art. 90d ust. 7 ustawy o systemie oświaty dnia 7 września 1991 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.)
Z jej uzasadnienia wynika , że w dniu [...]r. M.Z. zwrócił się do Wójta Gminy D. o przyznanie pomocy materialnej o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego z przeznaczeniem na zakup odzieży, butów i dojazd PKP.
Decyzja Wójta Gminy D. z dnia [...]r. odmawiająca przyznania mu stypendium szkolnego została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [....]r., a postępowanie organu I-ej instancji w sprawie zostało umorzone.
Podstawą uchylenia decyzji organu I instancji był fakt, iż powołano się w niej na uchwałę Rady Gminy w D. z dnia [...]r. w sprawie regulaminu udzielenia pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy D., która została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa P. z dnia 11 maja 2005 r., a więc po wydaniu decyzji przez Wójta Gminy D..
Pismem z dnia [...]r. Wójt Gminy D. zwrócił się do M.Z. o udzielenie odpowiedzi, czy jego wniosek o przyznanie stypendium szkolnego jest podtrzymywany w oparciu o dokumenty dołączone do wniosku z dnia [...]r. Pismem z dnia [...]r. M.Z. udzielił twierdzącej odpowiedzi na to pytanie.
Decyzją z dnia [...]r. Wójt Gminy D. odmówił M..przyznania stypendium szkolnego, gdyż dochód miesięczny na członka jego rodziny przekracza ustawowe kryterium 316 zł uzasadniające przyznanie takiego stypendium.
Od decyzji tej odwołał się - w ustawowym terminie - M.. który nie zgadza się z jej rozstrzygnięciem. Zarzucił, że pomoc w gminie otrzymują osoby o lepszym statusie materialnym, którym pomagają dziadkowie. Zaznaczył, że organ nie wziął pod uwagę kosztów dojazdu do R. gdzie znajduje się szkoła i internat oraz opłat za internat , jak również faktu, iż nie posiadając maszyn rolniczych jego matka musi je wynajmować do prac polowych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i decyzją opisaną na wstępie utrzymało w mocy zaskarżoną nim decyzję.
W jej motywach podniosło, że podstawę prawą do udzielenia pomocy materialnej dla uczniów stanowi ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty powołana w podstawie prawnej wcześniejszej decyzji. Zgodnie z art. 90d ust. 7 tej ustawy, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne, nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Kwota ta, czyli kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, wynosi 316 zł.
Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, iż dochód na osobę w rodzinie wnioskodawcy wynosi 361,50 zł, a więc przekracza kryterium dochodowe, o którym mowa wyżej.
Zaznaczyć należy, że w odwołaniu M..nie kwestionuje wysokości dochodu w jego rodzinie ustalonego przez organ I instancji.
Skoro w rodzinie ucznia M.z. kwota miesięcznego dochodu na osobę jest wyższa, niż ustalone ustawowo kryterium dochodowe wynoszące 316 zł, to przyznanie dla tego ucznia stypendium szkolnego nie jest prawnie możliwe.
Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył M.Z. nie precyzując kierunku jej weryfikacji i zarzucając jej błąd polegający na zatajeniu dowodów.
W jej uzasadnieniu podniósł, że decyzją z dnia [...]r. Kolegium przydzieliło mu stypendium. Wójt Gminy nie zaskarżył decyzji Kolegium do Sądu , co oznacza , że winien ją wykonać. Ponowił twierdzenia odwołania dotyczące ciężkich warunków materialnych , znacznych wydatków na utrzymanie, w tym na leczenie i niesprawiedliwego rozdziału świadczeń pomocowych, które trafiają do ludzi posiadających dobre warunki materialne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji. Wyjaśniło także , iż jego decyzja z [...]r. uchylająca decyzję organu I instancji nie oznaczała zakończenia sprawy a obligowała Wójta do ponownego rozpatrzenia wniosku, co ten uczynił wydając decyzje odpowiadającą prawu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( §2 ). Oznacza, to, że przy jej wykonywaniu Sąd pomija inne, niż legalność względy, w tym także zgodności z zasadami współżycia społecznego, chyba że odmienne kryteria oceny zapisane są w przepisach prawa stanowiącego podstawę materialno-prawną kontrolowanego aktu lub czynności.
Zaskarżona decyzja znajduje podstawę mataerialno-prawną w ustawie z dnia 7 września 1991r o systemie oświaty (t.j. Dz.U. nr 256poz. 2572 z 2004r., ze zm.), zwanej dalej ustawą o s.o., która nie przewiduje odstępstwa od zasady wyrażonej we wspomnianym przepisie ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, co oznacza że kontrola Sądu dotyczyć może wyłącznie jej legalności.
Zgodnie z art. 145 ust 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153,poz 1270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a, uwzględnienie skargi byłoby możliwe, gdyby decyzja nią kwestionowana dotknięta była naruszeniem prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania , jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też naruszeniem prawa dającym podstawę do stwierdzenia jej nieważności lub niezgodności z prawem.
Poddawszy zaskarżoną decyzję takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do wniosku , ze brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Przedmiotem decyzji jest stypendium szkolne stanowiące jedną z form pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów przewidzianą art. 90c ust. 2 pkt 2 ustawy o s.o.
Przesłanki warunkujące jego przyznanie ustanawiają przepisy art. 90 d, który określa również formy tego stypendium.
Zastosowanie tych przepisów uzasadnia data, w której złożono wniosek wraz z niezbędnymi dokumentami ( 25 lutego 2005r.) jako że wspomniany przepis został wprowadzony wraz z innymi przepisami rozdziału 8a ustawy o s.o. "Pomoc materialna dla uczniów" ustawą z dnia 16 grudnia 2004r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U nr 281 poz. 2781), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2005r.
Zgodnie z art. 90 d. ust. 1 określającym ogólne przesłanki warunkujące przyznanie stypendium szkolnego, pomoc taką może uzyskać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność , brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo- wychowawczych, alkoholizm lub narkomania a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe.
Przepis art. 90 d. ust. 7 ustanawia zasadę, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa, niż kwota o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej ( Dz.U. nr 64, poz. 593, ze zm.)
Kwota ta w odniesieniu do osoby w rodzinie wynosi 316 zł na osobę.
Miesięczna wysokość dochodu, o której mowa w art. 90d. ust. 7 jest ustalana na zasadach okreslonychw art. 8 ust. 3 - 13 ustawy o pomocy społecznej, z tą tylko różnicą, że do dochodu obliczanego na potrzeby stypendium szkolnego nie wlicza się tego stypendium i zasiłku szkolnego.
Zgodnie z art. 90 f. ustawy o s.o. rada gminy uchwala regulamin udzielania pomocy charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy , kierując się celami pomocy materialnej o charakterze socjalnym, w którym określa w szczególności:
1. sposób ustalania wysokości stypendium szkolnego, w zależności od sytuacji materialnej uczniów i ich rodzin oraz innych okoliczności , o których mowa w art. 90d ust.1
2. formy, w jakich udziela się stypendium szkolnego w zależności od potrzeb uczniów zmieszkalych na terenie gminy;
3. tryb i sposób udzielania stypendium szkolnego:
4 .tryb i sposób udzielania zasiłku szkolnego w zależności od zdarzenia losowego.
Upoważnienie do wydania przepisów miejscowych zwarte w cytowanym przepisie art.90f. nie obejmuje zatem możliwości zmiany kwoty kryterium dochodowego ustalonego w ust.7 art. 90 d., co oznacza , że kryterium to ma charakter bezwzględny i jego przekroczenie zgodnie z wolą ustawodawcy wyklucza przyznanie stypendium szkolnego, niezależnie od spełniania innych, ustawowych przesłanek.
Organy obu instancji prawidłowo ustaliły , że taka właśnie sytuacja zaistniała w rodzinie skarżącego, w której dochód na osobę ustalony na podstawie wniosku skarżącego i stosowych dokumentów ( odcinek renty , zaświadczenie z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w D. oraz poświadczenie wielkości gospodarstwa) wyniósł 361,50 zł.
Zaznaczyć wypadnie , co podkreśla także organ odwoławczy, że skarżący, który złożył wniosek wraz z wymaganymi dokumentami nie kwestionuje wysokości ustalonego dochodu.
Przedstawione wyżej okoliczności czynią zaskarżoną decyzję odmawiająca przyznania skarżącemu stypendium szkolnego prawidłową.
Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd stwierdza , że z dopuszczonych jako dowód w postępowaniu sądowym akt Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie o nr [...] wynika, że decyzją z dnia [...]r. została uchylona decyzja organu I instancji z dnia [...]r. odmawiająca po raz pierwszy przyznania stypendium szkolnego skarżącemu a postępowanie przed tym organem zostało umorzone . Ani z sentencji decyzji, ani z jej uzasadnienia nie wynika jednak , by Kolegium wypowiedziało się w kwestii uprawnień skarżącego do stypendium a w szczególności , by jak twierdzi skarżący przydzieliło mu to stypendium lub zobowiązało do tego Wójta.
Decyzja kasacyjna kolegium , jak wynika z jej uzasadnienia została wydana z przyczyn formalnych a mianowicie z tego powodu , że organ I instancji wydał decyzję w sprawie przed wejściem w życie uchwały Rady Gminy D. nr [...] z dnia [...]r. w sprawie regulaminu udzielania pomocy materialnej dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy D.. Uchwała ta była już podjęta ale nie minął ustawowy termin jej wejścia w życie (14 dni od nia ogłoszenia w dzienniku urzędowym Wojewody).
Okoliczność ta istotnie uzasadniała kasację decyzji z dnia [...]r. Sad nie podziela natomiast poglądu Kolegium, że postępowanie I instancji powinno być umorzone. W dacie orzekania przez organ I instancji istniała podstawa do prowadzenia sprawy wynikająca z ustawy o s.o. a w dacie podejmowania decyzji przez Kolegium uchwała Rady Gminy D. już obowiązywała. . Fakty te uzasadniały zastosowanie art. 138 §2 kpa i uchylenie decyzji I instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Umorzenie bowiem postępowania przed organem I instancji oznaczało w świetle art. 105 §1 kpa jego bezprzedmiotowość. To jednak uchybienie w rozstrzygnięciu zwartym w decyzji Kolegium z dnia [...]r. nie miało wypływu na wynik sprawy zakończonej zaskarżoną decyzją, jako że Wójt Gminy kontynuował postępowanie na podstawie wniosku skarżącego z dnia [...]r., podtrzymanego w dniu [...]r. i wydał decyzję co do meritum, która została utrzymana w mocy decyzja zaskarżoną. Nadto Kolegium w uzasadnieniu decyzji z dnia [...]r. (wbrew zawartemu w niej rozstrzygniecie o umorzeniu postępowania pierwszoinstancyjnego) zawarło informację, iż nie oznacza to zakończenia postępowania i organ I instancji będzie je kontynuował.
Pozostałe zarzuty skargi zawierające ogólnikowo sformułowane twierdzenia o niesprawiedliwym rozdziale środków przeznaczonych na pomoc nie mogą być przedmiotem oceny Sądu , którego kontrola dotyczy decyzji wydanej w sprawie nią zakończonej.
Zarzuty te, o ile polegają na prawdzie mogą być przedmiotem skargi powszechnej wnoszonej w trybie działu VIII kodeksu postępowania administracyjnego "Skargi i wnioski" do organów nadzoru nad tymi , które rozdzielają niesprawiedliwie środki pomocowe. Sąd administracyjny nie sprawuje nadzoru nad organami administracji publicznej.
Z przytoczonych względów, Sąd w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę, jako nieuzasadnioną.