II SA/RZ 1100/22

II SA/Rz 1100/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-07-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Piotr Godlewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia
Sygn. powiązane
III OZ 90/24 - Postanowienie NSA z 2024-04-09
III OZ 213/23 - Postanowienie NSA z 2023-05-18
III OZ 164/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-07
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2018 poz 2081
art. 82, art. 85
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2024 r. sprawy ze skargi E. W., B. N., D. S. i M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2022 r. nr SKO.4170/95/2021 w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia - skargę oddala –
Uzasadnienie
II SA/Rz 1100/22
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi E.W., M.S., E.S. i B.N. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 27 kwietnia 2022 r. nr SK0.4170/95/2021 dotycząca określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia.
Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, wnioskiem z 30 listopada 2018 r. U. Sp. z o.o. zwróciła się do Wójta Gminy [...] o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia w postaci instalacji do powierzchniowej obróbki metali na działkach nr [...], obręb [...] [...] gm. [...].
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarnego w D. w opinii z 4 stycznia 2018 r. wyraził stanowisko o konieczności przeprowadzenia ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Rzeszowie 29 maja 2019 r. oraz Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Rzeszowie 7 stycznia oraz 9 kwietnia 2019 r. wyrazili opinie o braku takiej potrzeby.
Wójt Gminy [...] uwzględniając stanowisko organów współdziałających, postanowieniami z 10 czerwca 2019 r. nr NGK.6220.15.2018 nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (w tym obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko) oraz równocześnie zawiesił prowadzone postępowanie do czasu opracowania i przedłożenia przez wnioskodawcę przedmiotowego dokumentu.
W toku postępowania do Wójta wpływały pisma stron oraz mieszkańców miejscowości B. wyrażające protest i zastrzeżenia do realizacji inwestycji.
Wójt, mając na uwadze podnoszone zarzuty, wezwał inwestora do uzupełnienia Karty Informacyjnej Przedsięwzięcia oraz przedłożenie wyjaśnień. Jednocześnie ustalił, że linia będąca przedmiotem wniosku została już zainstalowana, natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Dębicy prowadzi postępowanie administracyjne, w ramach którego zobowiązał inwestora do przedłożenia wymaganej dokumentacji.
8 sierpnia 2019 r. inwestor przedłożył wymagany raport, w związku z czym Wójt postanowieniem z 20 sierpnia 2019 r. podjął zawieszone postępowanie i zgodnie z art. 77 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2018 r., poz. 2081 ze zm., dalej: u.u.i.ś.), tego samego dnia, zwrócił się do RDOŚ, Dyrektora RZGW i PPIS o uzgodnienie i opinię co do warunków przedsięwzięcia.
RDOŚ postanowieniem z 12 marca 2020 r. - po uprzednim uzupełnieniu przez inwestora Raportu opracowaniami z listopada 2019 r., lutego 2020 r. i marca 2020 r. - uzgodnił warunki dla realizacji przedsięwzięcia.
Dyrektor RZGW w odpowiedzi z 29 sierpnia 2019 r. poinformował, że zgodnie z art. 77 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., w przypadku przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego organ ten wyraził opinię że nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, uzgodnienia warunków przedsięwzięcia nie wydaje się.
PPIS po uzupełnieniu Raportu, 17 października 2019 r. pozytywnie zaopiniował przedsięwzięcie.
Decyzją z 18 sierpnia 2020 r. nr NGK.6220.15.2018 Wójt odmówił wydania warunków realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia. W wyniku rozpatrzenia odwołania wnioskującej Spółki, Kolegium decyzją z 1 października 2020 r. nr SKO.4170/78/2020 uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia; WSA w Rzeszowie wyrokiem z 22 stycznia 2021 r. II SA/Rz 1291/20 oddalił sprzeciw od decyzji Kolegium, podzielając stanowisko co do braku charakteru uznaniowego decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz wyrażając pogląd o dopuszczalności ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięć zrealizowanych.
SKO postanowieniem z 19 listopada 2020 r. nr SKO.4170/99/2020 - na wniosek Wójta - wyznaczyło Burmistrza Miasta [...] do dalszego prowadzenia i załatwienia sprawy.
Burmistrz decyzją z 20 października 2021 r. nr GP.6220.10.2020.GJ określił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "Instalacja do powierzchniowej obróbki metali na działkach nr [...], obręb [...] [...] gm. [...]".
W uzasadnieniu wskazał, że zgromadzone w aktach sprawy dokumenty potwierdzają, iż zamierzenie inwestycyjne zakwalifikowano do przedsięwzięć wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r., poz. 71) w zw. z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839).
Dla terenu zamierzenia brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a zgodnie z obowiązującym Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Gminy [...], teren działek lokalizacji przedsięwzięcia położony jest na obszarze oznaczonym jako tereny przemysłu, baz i składów.
W Raporcie, poza wariantem proponowanym przez inwestora, przedstawiono wariant alternatywny (technologiczny) oraz opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia. Realizowany jest wariant inwestycyjny, który zgodnie z treścią Raportu ma polegać na prowadzeniu przez Spółkę działalności związanej z produkcją i dystrybucją części zamiennych do samochodów osobowych oraz świadczenie usług w zakresie obróbki skrawaniem.
Inwestor zamontował w istniejącym obiekcie budowlanym automatyczną linię technologiczną do nanoszenia powłok na tarcze hamulcowe wykonane z żeliwa. Instalacja do powierzchniowej obróbki metali oparta jest na technologii fosforanowania (obróbka chemiczna), bez wykorzystania procesów elektrolitycznych. W hali w której zamontowano linię znajduje się również wydzielone miejsce przeznaczone na magazyn chemii, stację demineralizacji wody oraz laboratorium. W skład linii technologicznej wchodzi 11 wanien (w tym 3 dwukomorowe) o łącznej pojemności użytkowej ok. 22,8 m3, w tym płuczących - ok. 7,9 m3 i suszących - ok. 4 m3. Pojemność użytkowa każdej wanny nie przekracza 2 m3. Linia wyposażona jest m.in. w instalacje doprowadzenia wody bieżącej i demineralizowanej, zawracającą wodę z płuczek do stacji wody demineralizowanej, mieszania roztworów i odprowadzającą ciekłe odpady przemysłowe. Proces technologiczny ma obejmować następujące główne etapy: załadunek tzw. surowych tarcz, odtłuszczanie chemiczne, płukanie, odtłuszczanie, płukanie, aktywację, fosforanowanie, płukanie, suszenie, impregnację, suszenie, rozładunek i ma być realizowany przy wykorzystaniu automatycznego przenośnika tarcz pomiędzy kolejnymi wannami.
Ustalono, że w trakcie eksploatacji przedsięwzięcia będzie występowała emisja zanieczyszczeń do powietrza z procesów technologicznych, energetycznych i ruchu pojazdów po terenie zainwestowania. Łączna ilość planowanych do wykorzystywania w instalacji preparatów i związków chemicznych będzie wynosiła ok. 29 Mg/rok. Wobec powyższego przedsięwzięcie nie będzie znacząco wpływało na klimat.
Najbliższe tereny chronione pod względem akustycznym w rejonie zamierzenia, określone zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, to tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dla których dopuszczalne poziomy hałasu wynoszą 50 dB(A) w porze dnia i 40 dB(A) w porze nocy oraz tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, dla których dopuszczalne poziomu hałasu wynoszą 55 dB(A) w porze dnia i 45 dB(A) w porze nocy. W dokumentacji podano, że najbliższa zabudowa mieszkaniowa to budynek mieszkalny jednorodzinny (położony w odległości ok. 13 m od granicy terenu Zakładu) oraz dwa budynki mieszkalne wielorodzinne (położone w odległości ok. 14 i ok. 33 m od granic Zakładu). Podczas eksploatacji źródłami hałasu na terenie Zakładu będą m.in. źródła powierzchniowe typu "budynek" - procesy technologiczne, źródła punktowe - wentylatory, kompresor, źródła liniowe - ruch pojazdów. Źródła hałasu pracować będą wyłącznie w porze dziennej, a procesy technologiczne prowadzone będą wewnątrz budynków, których ściany będą zapewniać izolacyjność akustyczną, przy zamkniętych drzwiach i oknach.
Obliczone wartości równoważnego poziomu dźwięku w wyznaczonych punktach obserwacji na granicach najbliższych terenów chronionych pod względem akustycznym (na wysokości 4 m równych: 40,3 dB(A), 40,1 dB(A) oraz 40,3 dB(A)), wykazały, iż przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń wartości dopuszczalnych hałasu na terenach prawnie chronionych pod względem akustycznym, spełniając tym samym wymagania ww. rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Substancje zużyte z procesu obróbki na linii technologicznej, tj. zużyte kąpiele, wody popłuczne z wanien i ich mycia oraz ze stacji demineralizacji wody będą traktowane jako odpad i odprowadzane do istniejącego, szczelnego, cylindrycznego zbiornika o pojemności 30 m3, a następnie odpompowywane do cysterny i wywożone przez uprawnione podmioty. Zbiornik będzie wyposażony w czujniki poziomu cieczy (tj. dwa oddzielne systemy) realizujące: kontrolę 3 poziomów cieczy (pomiar rezystancyjny) oraz kontrolę przepełnienia (pomiar pływakiem). Ponadto szczelność zbiornika będzie codziennie sprawdzana przez uprawnionego pracownika, który dokona pomiaru poziomu cieczy w zbiorniku po zakończeniu pracy i następnego przed jej rozpoczęciem. Zbiornik będzie również poddawany okresowej kontroli szczelności przez uprawnioną do tego jednostkę.
Wanny procesowe wchodzące w skład linii technologicznej będą wyposażone w okna rewizyjne i zawory w dnie komory myjącej, pozwalające na usunięcie zużytych kąpieli. W wannach służących do płukania będą zainstalowane koryta wychwytujące nadmiar płuczki, z odprowadzeniem do zbiornika wody z recyrkulacji. W przypadku awarii wanny, kąpiel będzie przepompowywana do chemoodpornych pojemników.
Działania związane z eksploatacją linii do powierzchniowej obróbki metali skutkować będą powstawaniem odpadów niebezpiecznych i innych niż niebezpieczne. Przestrzegane będą ogólne zasady gospodarowania odpadami wynikające z ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2021 r., poz. 779 ze zm.). Wszystkie wytwarzane odpady będą magazynowane selektywnie (m.in.: bezodpływowy zbiornik podziemny, szczelne pojemniki dostosowane do rodzaju odpadu) w sposób zapobiegający ich rozprzestrzenianiu się w środowisku, a następnie przekazywane do odzysku lub unieszkodliwienia.
Zamierzenie zlokalizowane jest poza granicami wielkopowierzchniowych form ochrony przyrody i poza korytarzami ekologicznymi. Przedsięwzięcie nie będzie znacząco oddziaływać na elementy przyrodnicze środowiska, w tym na przedmioty ochrony najbliższego obszaru Natura 2000, jego integralność oraz spójność sieci Natura 2000.
W ramach oceny oddziaływania na środowisko nie była wymagana, więc nie została przeprowadzona odpowiednia ocena oddziaływania o której mowa w art. 6.3 Dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory.
Burmistrz uznał, że zachodzi potrzeba powtórzenia czynności w zakresie zapewnienia społeczeństwu udziału w prowadzonym postępowaniu. Zgodnie z art. 33 i art. 79 u.u.i.ś. obwieszczeniem z 30 czerwca 2021 r. powiadomił społeczeństwo o przedłożonym wniosku i Raporcie wraz z informacją o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji która ma być wydana, organie właściwym do wydania decyzji oraz o organach właściwych do wydania opinii i uzgodnień, możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy i miejscu wyłożenia jej do wglądu, możliwości i terminie składania uwag przypadającym na okres od 5 lipca do 3 sierpnia 2021 r. i organie właściwym do ich rozpatrzenia.
Odnosząc się do wniosków i uwag E.W. organ wyjaśnił, że badania Spółki uwzględniały analizy zawartości cynku w rejonie Zakładu. Przedłożone wyniki nie potwierdzają przekroczeń standardów jakości środowiska (w tym dla gleby i ziemi) o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 1 września 2016 r. w sprawie sposobu prowadzenia oceny zanieczyszczenia powierzchni ziemi (Dz.U. z 2016 r., poz. 1395).
Przedstawione w Raporcie i jego uzupełnieniach obliczenia rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu wykazały spełnienie dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w powietrzu, stąd filtry nie są wymagane na wentylatorach. Za słuszne uznano uwagi dotyczące postępowania z odpadami, prowadzenia pomiarów napełnienia podziemnego zbiornika na odpady oraz jego szczelności, dlatego warunkiem w pkt 11.8. nałożono wymóg wyposażenia zbiornika w automatyczne czujniki napełnienia i przepełnienia. Jak wynika z przedłożonej dokumentacji, zbiornik ten jest szczelny, niemniej jednak w pkt 11.9 przedmiotowej decyzji nakazano, aby zbiornik ten był poddawany kontroli szczelności z częstotliwością co najmniej raz w roku. Natomiast w stosunku do kwestii związanej z usuwaniem zawartości zbiornika, w sentencji decyzji w pkt 11.10. nałożono na inwestora warunek, aby zawartość zbiornika na odpady płynne wypompowywać i wywozić za pomocą cysterny.
Odnosząc się do podnoszonych przez strony zastrzeżeń, organ wyjaśnił, iż przedłożony Raport wraz z uzupełnieniami w sposób dostateczny odnosi się do wpływu zamierzenia na poszczególne elementy środowiska, wykazując że eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie przyczyną ponadnormatywnych oddziaływań na terenach sąsiednich, przy zachowaniu i uwzględnieniu warunków określonych w decyzji. W kwestii niestosowania się do nakazu PINB wyrażonego decyzją z 15 marca 2021 r. odnośnie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku produkcyjno - magazynowego poprzez zdemontowanie linii fosforanowania cynkowego, organ wyjaśnił, że nie jest właściwym organem odnośnie weryfikacji i egzekucji obowiązków nałożonych przez organ nadzoru budowlanego.
Zakład nie kwalifikuje się do kategorii zakładów o zwiększonym lub dużym ryzyku wystąpienia poważnej awarii przemysłowej, a przedsięwzięcie nie wymaga ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania oraz nie wymaga przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko ze względu na zawartość istotnych danych charakteryzujących omawiane przedsięwzięcie w stopniu wystarczającym do zidentyfikowania istotnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko.
Od decyzji Burmistrza odwołanie złożyli: E.W. (reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego), B.S., B.N., K.N., D.C., Z.C., P.W. i E.S.
Zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i określenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia przy przyjęciu, że inwestycja nie będzie generowała oddziaływań o charakterze transgranicznym, a jedynie do najbliższego terenu sąsiadującego, w sytuacji gdy w toku postępowania odwołujący wielokrotnie podkreślali szkodliwy - poparty dowodami
charakter oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne, zwłaszcza w zakresie terenu sąsiadującego, na który składa się w szczególności prowadzenie działalności przez inwestora w trybie 24 godzinnym. Zarzucono przekroczenie dopuszczalnych norm zawartości cynku w glebie, brak jakiegokolwiek zabezpieczenia wentylatorów znajdujących się nad linią technologiczną do fosforowania cynkowego oraz brak specjalistycznych filtrów mających na celu wyeliminowanie szkodliwych zanieczyszczeń z procesu produkcji, a także brak wyeliminowania hałasu, wydobywanie się szkodliwych oparów z galwanizernii, podniesienie przez inwestora terenu i przedostawania się wód opadowych na teren nieruchomości sąsiednich (co powinno skutkować co najmniej nałożeniem na inwestora dodatkowych obowiązków związanych z zabezpieczeniem wentylatorów za pomocą filtrów (pochłaniaczy), zainstalowaniem ekranów dźwiękochłonnych, ewentualnie krawężników wzdłuż granicy z działką i zbadania wydobywających się oparów), brak nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko naturalne w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji pozwoleniu na realizację przedsięwzięcia w sytuacji gdy związane jest ono z ciągłą emisją metali ciężkich potwierdzoną w trakcie postępowania przez wyniki badań instytucji niezależnych wskazujących na wielokrotne przekroczenia norm cynku w glebie, co przy odległości przedsiębiorstwa od granicy z blokiem nr 209B wynoszącej jedynie 35 m ma bezpośredni i negatywny wpływ na środowisko lokalne, a przede wszystkim zagraża zdrowiu i życiu odwołujących, przez co wydanie decyzji było co najmniej przedwczesne.
Odwołujący zarzucili także naruszenie przepisów prawa materialnego:
art. 37 w zw. z art. 79 u.u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie i nieodniesienie się w
pełni do wszystkich wniosków składanych przez stronę odwołującą się w toku postępowania;
- art. 85 ust. 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do uznania, że brak jest obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko w sytuacji, gdy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach - jeśli nie została przeprowadzona ocena oddziaływania - zobligowany jest do podania w uzasadnieniu decyzji informacji o uwarunkowaniach o których mowa w art. 63 ust. 1 ww. ustawy, uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeb przeprowadzenia oddziaływania na środowisko.
W konkluzji odwołania sformułowano wniosek, że w sprawie brak jest podstaw do określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia.
SKO wskazaną na wstępie decyzją z 27 kwietnia 2022 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.
Wyjaśniło, że pomimo zrealizowania inwestycji m.in. poprzez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, w świetle obowiązujących norm zawartych w art. 71 a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowane (Dz.U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm.), inwestor zobligowany jest do wystąpienia o wydanie decyzji środowiskowej i określenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a w dalszej kolejności do przeprowadzenia skutecznych procedur postępowania legalizacyjnego - zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zarzuty co do faktycznego funkcjonowania inwestycji nie mają znaczenia dla postępowania dotyczącego decyzyjnego określenia środowiskowych uwarunkowań, które inwestor powinien spełniać. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest decyzją uznaniową. Oznacza to, że organ właściwy do wydania decyzji powinien przeprowadzić postępowanie przewidziane przepisami u.u.i.ś. i jest zobligowany wydać tę decyzję, jeżeli inwestor spełni wymagania wynikające z przepisów wskazanego aktu. Przesłanki wydania decyzji negatywnej, tzn. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia określone zostały przez ustawodawcę enumeratywnie i są nimi: 1) niezgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jeżeli plan taki został uchwalony, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie (niemających znaczenia dla niniejszej sprawy); 2) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez właściwy organ współdziałający; 3) jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika brak możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę i organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje spośród wariantów o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. wariant dopuszczalny do realizacji w przypadku braku możliwości realizacji przedsięwzięcia w wariantach o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.u.i.ś. oraz w przypadku braku zgody wnioskodawcy na wskazanie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wariantu dopuszczalnego do realizacji; 4) wynikanie z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, że może ono znacząco negatywnie wpływać na obszar Natura 2000, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 34 ustawy o ochronie przyrody; 5) wynikanie z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, że wpływa ono negatywnie na możliwość osiągania celów środowiskowych o których mowa w art. 56, 57, 59 oraz 61 ustawy Prawo wodne, o ile nie zostaną spełnione warunki o których mowa w art. 66 pkt 1,3 i 4 tej ustawy.
Analiza akt przedmiotowej sprawy dowiodła, że żadna z przesłanek nie zaistniała, w konsekwencji czego żądanie odwołania należy uznać za nieuzasadnione. Dodatkowo dla przedmiotowej sprawy istotnym jest fakt, że zgodnie żart. 79 ust. 1 u.u.i.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Na podstawie art. 80 ust 1 pkt 3 u.u.i.ś., jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach biorąc pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. W tym zakresie, w myśl art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a) u.u.i.ś., uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - powinno zawierać - w przypadku, gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem. W tym zakresie decyzja organu I instancji w pełni realizuje ten wymóg ustawowy. Niemniej jednak istotą decyzji - pozostającą w interesie społeczeństwa - jest nałożenie na inwestora obowiązków mających przeciwdziałać i ograniczać negatywne oddziaływanie przedsięwzięcia na środowisko. Regulacja zawarta w powyższej ustawie ma na celu przeanalizowanie oraz ocenę w jak najwcześniejszej
fazie postępowania bezpośredniego i pośredniego wpływu danego przedsięwzięcia na środowisko, a także możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zarówno na etapie jego realizacji, eksploatacji lub użytkowania, jak i likwidacji.
Dodatkowo, w myśl art. 86c u.u.i.ś., wykonanie warunków decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach które nie zostały uwzględnione w decyzjach o których mowa w art. 86, podlega egzekucji administracyjnej w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o ile przedsięwzięcie jest realizowane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie E.W., M.S., E.S., B.N. zaskarżyli w całości decyzję Kolegium z 27 kwietnia 2022 r., wnosząc o uchylenie jej i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy - poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i określenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia zgodnie z wnioskiem inwestora, przy przyjęciu, iż inwestycja nie będzie generowała oddziaływań o charakterze transgranicznym a jedynie do najbliższego terenu sąsiadującego, w sytuacji gdy w toku postępowania strona skarżąca wielokrotnie podkreślała szkodliwy - poparty dowodami - charakter oddziaływania inwestycji na środowisko naturalne, zwłaszcza w zakresie terenu sąsiadującego, na który składa się w szczególności:
- prowadzenie działalności przez inwestora w trybie 24 godzinnym, przekroczenie dopuszczalnych norm zawartości cynku w glebie, brak jakiegokolwiek zabezpieczenia wentylatorów znajdujących się nad linią technologiczną do fosforanowania cynkowego oraz brak specjalistycznych filtrów mających na celu wyeliminowanie szkodliwych zanieczyszczeń z procesu produkcji,
wyeliminowania hałasu,
wydobywanie się szkodliwych oparów z galwanizernii,
- podniesienie przez inwestora terenu i przedostawania się wód opadowych na teren nieruchomości sąsiednich,
co powinno skutkować co najmniej nałożeniem na inwestora dodatkowych obowiązków związanych z zabezpieczeniem wentylatorów za pomocą filtrów (pochłaniaczy), zainstalowaniem ekranów dźwiękochłonnych, krawężników wzdłuż granicy z działką skarżących oraz wykonania badań wydobywających się oparów;
b) art. 80 k.p.a. polegające na nieprawidłowej ocenie stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i braku nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko naturalne w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na realizację przedsięwzięcia, w sytuacji gdy przedsięwzięcie związane jest z ciągłą emisją metali ciężkich potwierdzonych w trakcie postępowania przez wyniki badań instytucji niezależnych wskazujących na wielokrotne przekroczenia norm cynku w glebie, przy odległości przedsięwzięcia od granicy z blokiem nr 209B wynoszącej jedynie 35 m, co ma bezpośredni, negatywny wpływ na środowisko lokalne, a przede wszystkim zagraża zdrowiu i życiu skarżących, przez co wydanie zaskarżonej decyzji było co najmniej przedwczesne;
2. W wyniku naruszenia przepisów postępowania naruszenia przepisów prawa materialnego:
art. 37 w zw. z art. 79 u.u.i.ś. poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla przedmiotowej inwestycji w sposób nieuzasadniony, bez odniesienia się w pełni do wszystkich wniosków składanych przez stronę skarżącą w toku postępowania;
art. 62 ust 1 pkt. 1 lit. a) i b) u.u.i.ś. poprzez całkowite pominięcie oddziaływania inwestycji na dobra materialne w sytuacji w której bezspornym jest iż inwestycja ma taki wpływ, albowiem znacznie obniży wartość nieruchomości znajdujących się obok niej oraz poprzez przyjęcie, iż oddziaływanie na zdrowie i warunki życia ludzi sprowadza się do kontroli, czy inwestycja nie narusza obowiązujących norm, w sytuacji, w której powinno się oceniać rzeczywisty wpływ na zdrowie i życie ludzi;
art. 66 ust 1 pkt 7 lit. a) u.u.i.ś. w zw. z art. 174 P.p.s.a. poprzez przyjęcie ustaleń zawartych w Raporcie, które nie uwzględniają rzeczywistego wpływu planowanej inwestycji na zdrowie i życie ludzkie;
art. 85 ust. 2 w zw. z art. 63 ust. 1 u.u.i.ś. poprzez ich błędną wykładnię i zastosowanie prowadzące do uznania, że nie ma obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, w sytuacji gdy planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko;
art. 38 i art. 74 ust. 1 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia ochrony życia ludzkiego, albowiem zarówno Raport jak i sama decyzja nie uwzględniają negatywnego wpływu w zakresie oddziaływania inwestycji na życie ludzkie.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).
Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w Rzeszowie z 27 kwietnia 2022 r., utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z 20 października 2021 r. określającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia "Instalacja do powierzchniowej obróbki metali na działkach nr [...], obręb [...] [...], gm. [...]".
Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie nie budzi zastrzeżeń, że planowana inwestycja należy do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, w związku z czym wymagała uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.
Sąd identyfikuje się z przedstawionymi w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji ogólnymi rozważaniami nt. charakteru decyzji środowiskowej, jako decyzji która określa wpływ inwestycji na środowisko oraz wskazuje wymagania jakie powinny być spełnione w celu zminimalizowania skutków negatywnego jej wpływu na środowisko.
Przedmiotem postępowania w sprawie o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest ocena i analiza dopuszczalności konkretnego planowanego dopiero przedsięwzięcia, jego oddziaływania na środowisko, ludzi, krajobraz oraz przy spełnieniu ustawowych warunków (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 czerwca 2021 r. III OSK 440/21).
Celem postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań jest określenie optymalnych warunków zapewniających ochronę środowiska przy realizacji danego przedsięwzięcia, a nie podważenie normatywnego statusu przedsięwzięcia, jako mogącego znacząco oddziaływać na środowisko (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 18 marca 2021 r. II SA/Wr 60/21 - LEX nr 3182123).
Przede wszystkim orzekające organy prawidłowo w sensie formalnym i materialnym przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji planowanego przedsięwzięcia. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 3 października 2008 r. postępowanie to objęło obligatoryjne elementy oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to jest weryfikację Raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. Organy zachowały także wymogi ustanowione w art. 62 ust, 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r., szczegółowo określając, analizując oraz oceniając: 1) bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na: a) środowisko oraz ludność, w tym zdrowie i warunki życia ludzi, b) dobra materialne, c) zabytki, ca) krajobraz, w tym krajobraz kulturowy, d) wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa w lit. a-ca, 1a) ryzyko wystąpienia poważnych awarii oraz katastrof naturalnych i budowlanych; 2) możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; 3) wymagany zakres monitoringu. Również formalna i treściowa prawidłowość raportu w świetle wymogów wynikających z art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. nie budzi wątpliwości Sądu. Tym samym w żadnej mierze nie można zgodzić się z twierdzeniami i ocenami strony skarżącej, że w sprawie doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a.
Ustalona przez organy pierwszej i drugiej instancji treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydawanej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, spełnia warunki określone w art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r, a uzasadnienie powyższych decyzji w pełni realizuje postanowienia art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. Własne oceny merytoryczne oraz kontrolne organu odwoławczego są także prawidłowe.
Także szczegółowa ocena zarzutów skarżących nie była w stanie w sposób skuteczny podważyć pozytywnej oceny legałnościowej kontrolowanych decyzji.
Nie można zgodzić się też z zarzutem braku analiz wpływu planowanego przedsięwzięcia na zdrowie, warunki życia, lub że są zbyt ogólnikowe. Kwestia hałasu została także uwzględniona w Raporcie, w zakresie hałasu został przewidziany - wobec uwag skarżącego w tym zakresie - ekran akustyczny. Obliczenia stężeń zanieczyszczeń powietrza nie wykazują przekroczeń dopuszczalnych stężeń w powietrzu, zamykając się w granicach działki inwestora.
W Raporcie został także uwzględniony wpływ inwestycji na obszar Natura 2000 poprzez ustalenie zasięgu odziaływania inwestycji na wody podziemnie i powierzchniowe.
Nie są zasadne zarzut bezkrytyczności organu wobec ogólnikowych twierdzeń Raportu. Raport został sporządzony przez osobę mającą wiadomości specjalne. 2 kolei wgląd w stan sprawy miały organy niezależne od inwestora: RDOŚ oraz PPIS, którzy pozytywnie zaopiniowali planowane przedsięwzięcie.
W zakresie zarzutów skarżących dotyczących niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebrania wyczerpującego materiału dowodowego, prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, Kolegium stwierdziło, że organ zgromadził materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji, umożliwił udział społeczeństwa nie tylko poprzez informowanie w formie obwieszczeń, zawiadamiania o możliwości zaznajamiania się z aktami, ale również poprzez odnoszenie się do zgłaszanych uwag i wniosków uczestników postępowania, wyznaczanie rozpraw administracyjnych. Nie można też zgodzić się z zarzutem braku wskazania przez organ jakie dowody uznał za udowodnione, a jakim odmówił wiary. Z uzasadniania organu wynika, iż uznał za wiarygodną treść Raportu i na tym oparł się wydając zaskarżoną decyzję.
Uwagi i zastrzeżenia mieszkańców do planowanego przedsięwzięcia zostały rozstrzygnięte, zaś stanowisko organu znalazło wyraz w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia.
Reasumując, wbrew zarzutom skarg, Sąd nie stwierdził uchybień które miały wpływ na wynik sprawy, a także takich, które powinien uwzględnić z urzędu.
Skoro zatem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.