II SA/Rz 1095/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości studentce, uznając, że organy błędnie oceniły jej sytuację materialną i nie zastosowały właściwych przepisów.
Studentka Z.S. odwołała się od decyzji odmawiającej przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości, argumentując, że spełnia kryteria określone w przepisach dla osób nieprowadzących wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i posiadających własne źródło dochodu. Organy obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na ogólnym kryterium dochodu na osobę w rodzinie, nie uwzględniając specyfiki sytuacji studentki. WSA w Rzeszowie uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez organy.
Sprawa dotyczyła skargi studentki Z.S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej (OKS) odmawiającą przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Studentka argumentowała, że zgodnie z art. 88 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (u.P.s.w.n.) oraz § 19 ust. 6 pkt 5 Regulaminu świadczeń, może ubiegać się o stypendium bez wykazywania dochodów rodziców, ponieważ posiada stałe źródło dochodu, a jej przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym i bieżącym roku jest wyższy niż wymagane 1,15 sumy kwot określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych (tj. 930,35 zł). Organy administracji obu instancji odmówiły przyznania świadczenia, opierając się na ogólnym kryterium dochodu na osobę w rodzinie (1294,40 zł), nie uwzględniając specyficznych przesłanek dotyczących studentów nieprowadzących wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i posiadających własne dochody. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organy naruszyły przepisy prawa materialnego (art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n. w zw. z § 24 ust. 1 pkt 2 Regulaminu świadczeń) oraz procesowego (art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.), ponieważ nie rozpoznały istoty sprawy i nie wyjaśniły, czy studentka spełnia kryteria do przyznania stypendium w zwiększonej wysokości. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję OKS oraz poprzedzającą ją decyzję Komisji Stypendialnej, wskazując na konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem oceny prawnej sądu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli spełnia warunki określone w art. 88 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tj. jej przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy błędnie oceniły sytuację studentki, stosując ogólne kryterium dochodu na osobę w rodzinie zamiast specyficznych przepisów dotyczących studentów nieprowadzących wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i posiadających własne dochody. Organy nie zbadały prawidłowo przesłanek określonych w art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n. i § 24 ust. 1 pkt 2 Regulaminu świadczeń.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (28)
Główne
u.P.s.w.n. art. 86 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 87 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 87 § 2
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 87 § 3
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 88 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 88 § 2
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Student nieprowadzący wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami może ubiegać się o stypendium bez wykazywania ich dochodów, jeśli spełnia jeden z warunków, w tym posiada stałe źródło dochodów, którego przeciętny miesięczny dochód jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
u.P.s.w.n. art. 88 § 3
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 92 § 1
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 92 § 3
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 93
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
u.P.s.w.n. art. 94
Ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce
Regulamin świadczeń art. 19 § 1
Regulamin świadczeń dla studentów
Regulamin świadczeń art. 19 § 3
Regulamin świadczeń dla studentów
Regulamin świadczeń art. 19 § 6
Regulamin świadczeń dla studentów
Student nieprowadzący wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów rodziców, jeśli spełnia jeden z warunków, w tym posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Regulamin świadczeń art. 19 § 7
Regulamin świadczeń dla studentów
Regulamin świadczeń art. 20
Regulamin świadczeń dla studentów
Jeżeli student spełnia warunki z § 19 ust. 2 pkt 6, do obliczenia jego dochodu nie bierze się pod uwagę dochodów rodziców.
Regulamin świadczeń art. 24 § 1
Regulamin świadczeń dla studentów
Określa przypadki uznawane za szczególnie uzasadnione do przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości, w tym zamieszkiwanie w obiekcie innym niż dom studencki i utrudniony dojazd do uczelni.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 104 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.ś.r. art. 5 § 1
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.ś.r. art. 6 § 2
Ustawa o świadczeniach rodzinnych
u.p.s. art. 8 § 1
Ustawa o pomocy społecznej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Studentka spełnia kryteria określone w art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n. i § 19 ust. 6 pkt 5 Regulaminu świadczeń, co pozwala na przyznanie stypendium bez wykazywania dochodów rodziców. Organy błędnie zastosowały ogólne kryterium dochodu na osobę w rodzinie zamiast specyficznych przepisów dotyczących studentów nieprowadzących wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami. Decyzje organów były wadliwe proceduralnie z powodu braku należytego uzasadnienia i nierozpatrzenia istoty sprawy.
Godne uwagi sformułowania
nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego skutkujące odmową przyznania jej stypendium socjalnego w związku ze spełnieniem kryterium posiadania stałego źródła dochodów naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia istoty sprawy i wyjaśnienia decyzje te wymykają się spod kontroli Sądu, gdyż zasadniczo nie wiadomo jakimi motywami kierowały się organy przy rozpatrywaniu sprawy
Skład orzekający
Paweł Zaborniak
przewodniczący
Maria Mikolik
członek
Piotr Godlewski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości dla studentów nieprowadzących wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami i posiadających własne dochody, a także wymogów formalnych decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji studenta i regulaminu świadczeń konkretnej uczelni, choć zasady interpretacji przepisów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów prawa i jak błędy proceduralne organów mogą prowadzić do uchylenia ich decyzji. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa administracyjnego w życiu studentów.
“Studentka wygrała z uczelnią o stypendium: sąd wskazał na błędy urzędników.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1095/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2025-01-23 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-08-21 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Maria Mikolik Paweł Zaborniak /przewodniczący/ Piotr Godlewski /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Maria Mikolik WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w [...]. z dnia 14 czerwca 2024 r. (bez numeru) w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komisji Stypendialnej [...] w [...]. z dnia 14 maja 2024 r. nr 41223.1.2024. Uzasadnienie II SA/Rz 1095/24 U z a s a d n i e n i e Przedmiotem skargi Z.S. jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej [....] w [...] (dalej: OKS [....]) z 14 czerwca 2024 r. dotycząca odmowy przyznania stypendium socjalnego. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, Komisja Stypendialna [....] w [....] (dalej: KS [....]) decyzją z 14 maja 2024 r. - po rozpatrzeniu wniosku z 17 kwietnia 2024 r. - odmówiła Z.S. przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości w roku akademickim 2023/2024. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2023 r., poz. 742 ze zm., dalej: u.P.s.w.n.) oraz § 19 ust. 1 i 3 Regulaminu świadczeń dla studentów [....] w [...] z dnia 29 lutego 2024 r. (dalej: Regulamin świadczeń), wysokość dochodu uprawniająca do otrzymania stypendium socjalnego nie może być wyższa niż 1 294,40 zł netto na osobę w rodzinie. Przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty w sprawie wykazały, że jej dochód wyniósł [...] zł, przekraczając wskazaną wyżej kwotę, co wyklucza przyznanie wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od decyzji KS [....] wnioskodawczyni zarzuciła błędnie zastosowanie § 19 ust. 6 pkt 5 Regulaminu świadczeń, zgodnie z którym student który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, jeżeli spełnia jeden z następujących warunków: 1) ukończył 26 rok życia; 2) pozostaje w związku małżeńskim; 3) ma na utrzymaniu dzieci o których mowa w ust. 4 pkt 2; 4) osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej; 5) posiada stale źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 7, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Wnioskodawczyni posiada stałe źródło dochodu w rozumieniu przywołanej regulacji, zaś przeciętny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa rolnego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, jest wyższy od 1,15 sumy kwot o których mowa w przywołanej wyżej regulacji, tj. kwoty 930,35 zł. Spełniła zatem warunek przyznania jej wnioskowanego świadczenia bez wykazywania dochodów. OKS [...] decyzją z 16 czerwca 2024 r. - działając na podstawie art. 86 ust. 2, 3 i 4 w zw. z art. 86 ust. 1 pkt 1), art. 87, art. 88, art. 92 ust. 1 i 3, art. 93 oraz art. 94 u.P.s.w.n., art. 104 § 1, art. 107 i art. 138 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: k.p.a.) w zw. z § 19-24 i § 33 Regulaminu świadczeń i Zarządzeniem nr 130/2023 Rektora [...] w [...] z dnia 1 grudnia 2023 r. w sprawie wysokości świadczeń dla studentów [...] w [....] w roku akademickim 2023/2024 oraz Zarządzeniem nr 22/2024 Rektora [...] w [...] z dnia 29 lutego 2024 r. w sprawie zmiany Zarządzenia nr 130/2023 Rektora [...] w [...] z dnia 1 grudnia 2023 r. w sprawie wysokości świadczeń dla studentów [...] w [...] w roku akademickim 2023/2024 – w pkt 1) utrzymała w mocy decyzję Komisji Stypendialnej z 14 maja 2024 r., w pkt 2) odmówiła przyznania stypendium socjalnego. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 87 ust. 1 i 2 u.P.s.w.n. oraz § 19 ust. 1 i 3 Regulaminu świadczeń, stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniająca do ubiegania się o stypendium socjalne nie przekracza 1,6 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, tj. kwoty 1294,40 zł. W szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości (art. 87 ust. 3 u.P.s.w.n. i § 24 ust. 1 Regulaminu świadczeń). W myśl § 24 ust. 1 Regulaminu świadczeń, za szczególnie uzasadnione przypadki mogą zostać uznane następujące okoliczności: 1) wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tj. kwoty 600 zł); 2) student zamieszkuje w domu studenckim [....] w [...] lub w obiekcie innym niż dom studencki i dojazd studenta z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie; 3) półsieroctwo; 4) sieroctwo zupełne. Organ odwoławczy wskazał, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza kwotę uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego ustalaną na rok akademicki 2023/2024, tj. kwotę 1294,40 zł. Wnoiskodawczyni nie spełniła także warunków określonych w § 19 ust. 6 pkt 5 Regulaminu świadczeń – ubiegania się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, gdyż w poprzednim roku podatkowym, tj. w 2022 r. nie posiadała żadnych źródeł dochodów, a obecne dochody skarżącej są wyższe niż kwota określona w § 19 ust. 6 pkt 5 Regulaminu świadczeń, tj. 930,35 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję OKS [....] z 14 czerwca 2024 r. skarżąca zarzuciła: - naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 86 ust. 1 pkt 1, art. 88 ust. 2 pkt 5, art. 87 oraz art. 95 u.P.s.w.n. w zw. z § 19 ust. 6 i 7 oraz § 20 Regulaminu świadczeń - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące odmową przyznania jej stypendium socjalnego w związku ze spełnieniem kryterium posiadania stałego źródła dochodów, który w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest wyższy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, tj. kwoty 930,35 zł, - naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez rozpatrzenia istoty sprawy i wyjaśnienia, czy spełnia kryteria wskazane w treści art. 88 ust. 2 pkt 5 oraz art. 95 u.P.s.w.n. w zw. z § 19 ust. 6 i 7 oraz § 20 Regulaminu świadczeń. Mając powyższe na względzie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji wydanych w I i II instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniosła, że stosownie do art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n. oraz § 19 ust. 2 pkt 6 Regulaminu świadczeń, student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, jeżeli spełnia jeden z następujących warunków: ukończył 26. rok życia; pozostaje w związku małżeńskim; ma na utrzymaniu dzieci, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d; osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej; 5) posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia o którym mowa w ust. 3, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Stosownie zaś do art. 88 ust. 3 u.P.s.w.n., student, o którym mowa w ust. 2, składa oświadczenie, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych. Zgodnie z § 20 Regulaminu świadczeń, jeżeli student spełnia warunki o których mowa w § 19 ust. 2 pkt 6 Regulaminu świadczeń, przy ustaleniu wysokości dochodu uprawniającego się do ubiegania się o stypendium socjalne nie bierze się pod uwagę dochodów o których mowa w § 19 ust. 4 pkt 3 Regulaminu świadczeń (dochodów osiąganych przez rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26 roku życia, a jeżeli 26 rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek). Zdaniem skarżącej zaskarżone rozstrzygniecie jest błędne, gdyż nieprawidłowo zastosowano przy ocenie spełniania przez nią kryterium przyznania świadczenia przepisy prawa materialnego. W jej przypadku organ powinien kierować się kryteriami o których mowa w art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n., a tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że analizował inne przesłanki przyznania stypendium socjalnego (obliczanie wysokości dochodu na osobę w rodzinie studenta). Skarżąca złożyła wniosek o stypendium 17 kwietnia 2024 r. Warunkiem przyznania prawa do stypendium w jej przypadku jest zatem osiągnięcie przez nią w poprzednim roku podatkowym (2023, a nie 2022) oraz w bieżącym roku w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia wniosku o stypendium, dochodu przekraczającego kwotę 930,35 zł lub równego tej kwocie. Wykazanie okoliczności nieprowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego następuje przez złożenie oświadczenia o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych wg wzoru stanowiącego załącznik nr 7a Regulaminu świadczeń. W 2023 r. (podobnie jak w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia) skarżąca osiągnęła dochód (stosownie do przedłożonych dokumentów) wyższy od 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Skoro na podstawie postanowień § 20 Regulaminu świadczeń dla studentów [...] do obliczenia dochodu studenta nie bierze się pod uwagę dochodu rodziców, opiekunów itd., to nie mają zastosowania regulacje dotyczące kwoty uprawniającej do przyznania stypendium socjalnego ustalanej na rok akademicki 2023/2024, tj. kwoty 1294,40 zł, jako miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta uprawniającej do ubiegania się o stypendium socjalne, co jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ nie przedstawił wyliczenia przeciętnego dochodu skarżącej w 2023 r. i w miesiącach poprzedzających złożenie wniosku, tj. od stycznia do marca 2024 r. Reasumując, organ ma obowiązek jednoznacznie ustalić i przedstawić stan faktyczny, a następnie wskazać, przytoczyć i wyjaśnić przepisy, które zastosował. W zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do zarzutów, wyliczeń i argumentacji skarżącej. Nie wiadomo jakimi motywami się kierował, bo nie zostały one jasno przedstawione. Argumentacja organu jest niespójna i wzajemnie sprzeczna, a przy tym tak skrótowa i lakoniczna, że trudno się domyślić jakie kryteria organ miał na uwadze przy rozpatrywaniu wniosku skarżącej. W odpowiedzi na skargę OKS [...] wniosła o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach). Poddawszy względem powyższych kryteriów kontroli zaskarżoną decyzję OKS [...] z 14 czerwca 2024 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją KS [...] z 14 maja 2024 r. Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy u.P.s.w.n. Stypendium socjalne stanowi jedną z wymienionych w art. 86 ust. 1 u.P.s.w.n. form pomocy materialnej o którą może ubiegać się student, przy czym zgodnie z art. 87 ust. 1 tej ustawy, może je otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. W dacie wydawania decyzji przez organ I i II instancji uzależnione to było – stosownie do ust. 2 tego artykułu – od wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta, którego wysokość nie mogła przekraczać 1,6 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.). Wg art. 87 ust. 3 u.P.s.w.n., w szczególnie uzasadnionych przypadkach student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. Zasady ustalania wysokości miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne zostały określone w art. 88 ust. 1 u.P.s.w.n., niemniej stosownie do ust. 2 tego artykułu, także "student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby oraz będące na ich utrzymaniu dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek, jeżeli spełnia jeden z następujących warunków: 1) ukończył 26. rok życia; 2) pozostaje w związku małżeńskim; 3) ma na utrzymaniu dzieci, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. d; 4) osiągnął pełnoletność, przebywając w pieczy zastępczej; 5) posiada stałe źródło dochodów i jego przeciętny miesięczny dochód w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest wyższy lub równy 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych". Powyższe regulacje u.P.s.w.n. znajdują stosowne odzwierciedlenie w Regulaminie świadczeń, który w § 24 określa też przypadki w których student może otrzymać stypendium socjalne w zwiększonej wysokości. Obejmują one sytuacje: 1) gdy wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta nie przekracza kwoty określonej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej; 2) gdy student zamieszkuje w domu studenckim [...] lub w obiekcie innym niż dom studencki i dojazd studenta z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie; 3) półsieroctwo; 4) sieroctwo zupełne. W przedmiotowej sprawie skarżąca wnioskiem z 17 kwietnia 2024 r. zwróciła się o przyznanie w roku akademickim 2023/2024 stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości, wskazując że mieszka "w obiekcie innym niż dom studencki i dojazd z miejsca stałego zamieszkania do uczelni uniemożliwiałby jej lub w znacznym stopniu utrudniał studiowanie". Wyjaśniła, że w związku z dużą odległością od miejsca zamieszkania do uczelni (80 km) oraz złym połączeniem komunikacyjnym zmuszona była wynająć mieszkanie, a od 2 stycznia 2024 r. podjęła pracę zarobkową z której samodzielnie się utrzymuje (wśród załączników do wniosku znajduje się jej oświadczenie o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami oraz umowa najmu lokalu mieszkalnego). Z powyższego wynika, że skarżąca znajduje się w sytuacji którą § 24 ust. 1 pkt 2 Regulaminu świadczeń kwalifikuje jako uprawniającą do ubiegania się o przyznanie stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości, przy czym wobec jej oświadczenia o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, wymagało to spełnienia kryterium dochodowego przewidzianego w art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n., tj. aby przy posiadaniu stałego źródła dochodów, jego przeciętna miesięczna wysokość w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia o którym mowa w ust. 3 /tj. oświadczenia, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych/, była wyższa lub równa 1,15 sumy kwot określonych w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 2 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych (1,15 wskazanej sumy przekłada się na kwotę 930,35 zł). Rację należy przyznać skarżącej, że do wydania decyzji przez KS i OKS doszło bez rozpatrzenia istoty sprawy i wyjaśnienia, czy spełnia ona kryteria do przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości. Jakkolwiek w uzasadnieniach tych decyzji przywołano regulacje u.P.s.w.n. i Regulaminu świadczeń określające szczególnie uzasadnione przypadki w których stypendium socjalne w zwiększonej wysokości może być przyznane, to jednocześnie wskazano w nich, że miesięczny dochód przypadający na jedną osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza kwotę 1294,40 zł uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego w roku akademickim 2023 /2024. Oznacza to nie tylko rozbieżność między uzasadnieniem a sentencją tych decyzji (w przypadku decyzji KS orzekającej o odmowie przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości na rok akademicki 2023/2024, w przypadku decyzji OKS o utrzymaniu w mocy decyzji KS), ale przede wszystkim o ocenie wniosku skarżącej w kontekście spełniania całkowicie innych przesłanek niż decydujących o przyznaniu stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości oraz bez uwzględnienia mających istotne znaczenie w tym zakresie i wskazywanych przez nią okoliczności dotyczących jej sytuacji osobistej i materialnej, które różnią się od warunkujących przyznanie stypendium socjalnego (tj. kryterium dochodowego 1294,40 zł - zamiast dotyczącego jej 930,35 zł, domniemywanego przez organy pozostawania skarżącej we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami - wobec jej oświadczenia o nieprowadzeniu wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców bądź opiekunów prawnych lub faktycznych, zamieszkiwania skarżącej w wynajętym mieszkaniu z powodu dużej odległości od stałego miejsca zamieszkania z której dojazd uniemożliwiałby bądź znacznie utrudniał jej studiowanie, posiadania własnego dochodu z podjętej pracy zarobkowej). Nie bez znaczenia pozostaje, że tak KS jak i OKS odmawiając przyznania stypendium wskazały na przekroczenie przez skarżącą kryterium dochodowego wynikające z wysokości osiąganych przez nią dochodów w kwocie 2 100 zł (co stanowi kwotę netto jej wynagrodzenia za luty 2024 r.), całkowicie pomijając kwestię, że w odnoszącym się do jej sytuacji i mającym zastosowanie w sprawie art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n. mowa jest o posiadaniu stałego źródła dochodów /przy ubieganiu się o stypendium, a więc w dacie składania wniosku o jego przyznanie/ oraz o przeciętnym miesięcznym dochodzie w poprzednim roku podatkowym oraz w roku bieżącym w miesiącach poprzedzających miesiąc złożenia oświadczenia o którym mowa w ust. 3, co w przypadku skarżącej oznaczało wymóg przeprowadzenia stosownych obliczeń w odniesieniu do roku 2023 i pierwszych trzech miesięcy roku 2024. W decyzji OKS praktycznie bezrefleksyjnie powielona została ogólnikowa argumentacja zawarta w uzasadnieniu decyzji KS, bez analizy okoliczności sprawy i pominięciu argumentacji odwołania. Prowadzi to do stwierdzenia, że zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie spełnia wymogów o jakich mowa w art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W tej sytuacji decyzje te wymykają się spod kontroli Sądu, gdyż zasadniczo nie wiadomo jakimi motywami kierowały się organy przy rozpatrywaniu sprawy, lakonicznie stwierdzając bez wskazania sposobu wyliczenia, że obliczony dochód wnioskodawczyni przekracza kwotę uprawniającą do przyznania stypendium socjalnego. W przypadku zaskarżonej decyzji OKS zachodzi jeszcze jedna istotna okoliczność przesądzająca o jej wadliwości proceduralnej. Zgodnie z art. 138 § 1 k.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której: 1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, albo 2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo 3) umarza postępowanie odwoławcze. Stosownie do § 2 tego artykułu, organ odwoławczy może też uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak wynika z sentencji zaskarżonej decyzji, działająca w II instancji OKS orzekła o: 1) utrzymaniu w mocy decyzji KS z 14 maja 2024 r., oraz 2) odmowie przyznania wnioskodawczyni stypendium socjalnego. Taka konstrukcja decyzji wydawanej na skutek odwołania nie znajduje odzwierciedlenia w art. 138 § 1 i 2 k.p.a., a wynikająca z niej odmowa przyznania stypendium socjalnego (abstrahując od wniosku skarżącej dotyczącego przyznania stypendium socjalnego w zwiększonej wysokości) wskazuje na wydawanie rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie objętym właściwością KS działającej w I instancji. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, iż tak KS jak i OKS wydanymi decyzjami dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 88 ust. 2 pkt 5 u.P.s.w.n. w zw. z § 24 ust. 1 pkt 2 Regulaminu świadczeń) i procesowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a OKS także art. 138 § 1 k.p.a.), co uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią ocenę prawną i wskazania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. Ponieważ stypendium socjalne w zwiększonej wysokości nie jest odrębną formą pomocy materialnej o jaką mogą ubiegać się studenci lecz rodzajem stypendium socjalnego o jakim mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1 u.P.s.w.n. – jeżeli okaże się to konieczne – dotyczy to również odnoszących się do niego pozostałych zawartych w Regulaminie świadczeń zasad przyznawania tego stypendium. Dodatkowo – co wynika zapewne z przeoczenia organów Uczelni związanego ze zmianą jej nazwy i najprawdopodobniej nie miało merytorycznego znaczenia w sprawie, ale wymaga również stosownego uporządkowania i dostosowania, to okoliczność, że przedłożony na wezwanie Sądu Regulamin świadczeń dla studentów (stanowiący wraz z przepisami u.P.s.w.n. materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji) dotyczy B. w [...], a nie [...] w [....].
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI