II SA/RZ 1083/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o odmowie umorzenia należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca, osoba całkowicie niezdolna do pracy ze znacznym stopniem niepełnosprawności, utrzymująca się z renty, wnioskowała o umorzenie zadłużenia w wysokości ponad 46 tys. zł wraz z odsetkami, argumentując swoją trudną sytuacją finansową i zdrowotną. Organy administracji uznały, że choć sytuacja skarżącej jest trudna, nie spełnia ona kryteriów wyjątkowości wymaganych do umorzenia należności. Podkreślono, że obowiązek alimentacyjny jest obligatoryjny, a świadczenia z funduszu alimentacyjnego są wypłacane zastępczo i podlegają zwrotowi. Organy wskazały, że skarżąca miała w przeszłości możliwość uzyskania dodatkowego dochodu, a jej obecna sytuacja, choć trudna, nie jest na tyle nadzwyczajna, aby uzasadniać umorzenie. Dodatkowo, ogłoszenie upadłości konsumenckiej skarżącej nie obejmuje zobowiązań alimentacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że zwrot należności jest zasadą, a umorzenie wyjątkiem, który może mieć miejsce jedynie w sytuacjach szczególnych i nadzwyczajnych, wynikających z obiektywnych czynników, na które dłużnik nie ma wpływu. Sąd zaznaczył, że sytuacja skarżącej, choć trudna, nie jest wyjątkowa na tle innych dłużników alimentacyjnych i istnieją perspektywy poprawy jej sytuacji dochodowej. Sąd wskazał również, że skarżąca powinna w pierwszej kolejności rozważyć wnioskowanie o mniej drastyczne formy ulgi, takie jak odroczenie terminu płatności czy rozłożenie na raty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej dłużnika, a także relacji między upadłością konsumencką a zobowiązaniami alimentacyjnymi.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i jego indywidualnych okoliczności. Kluczowe jest wykazanie wyjątkowości i nadzwyczajności sytuacji, a nie tylko trudności finansowych czy zdrowotnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy trudna sytuacja zdrowotna i finansowa dłużnika alimentacyjnego, w tym posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności i niskie dochody, uzasadnia umorzenie należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, trudna sytuacja zdrowotna i finansowa dłużnika alimentacyjnego sama w sobie nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, jeśli nie jest ona wynikiem wyjątkowych i nadzwyczajnych okoliczności obiektywnych, na które dłużnik nie ma wpływu, a także jeśli istnieją perspektywy poprawy sytuacji dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zwrot należności jest zasadą, a umorzenie wyjątkiem. Sytuacja skarżącej, choć trudna, nie jest na tyle wyjątkowa i nadzwyczajna, aby uzasadniać umorzenie. Organy prawidłowo oceniły, że istnieją perspektywy poprawy sytuacji dochodowej skarżącej, a jej obecna sytuacja nie jest nadzwyczajna na tle innych dłużników alimentacyjnych.
Jak należy interpretować przepis art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, określający przesłanki umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Przepis ten powinien być interpretowany ściśle. Umorzenie jest możliwe tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy obiektywne okoliczności (niezależne od dłużnika) uniemożliwiają wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Decyzja o umorzeniu pozostaje w gestii uznania administracyjnego organu.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że umorzenie jest wyjątkiem od zasady zwrotu należności. Sytuacja dłużnika musi go wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych i być wynikiem obiektywnych czynników. Organy mają prawo odmówić umorzenia, nawet jeśli istnieją trudności, zwłaszcza gdy istnieją widoki na poprawę sytuacji.
Czy ogłoszenie upadłości konsumenckiej dłużnika alimentacyjnego wpływa na możliwość umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie obejmuje zobowiązań alimentacyjnych, które zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego nie podlegają umorzeniu.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że przepisy Prawa upadłościowego wyłączają możliwość umorzenia zobowiązań o charakterze alimentacyjnym, co jest zgodne z ogólnym założeniem ustawodawcy o priorytetowym traktowaniu tych zobowiązań.
Przepisy (21)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
Pomocnicze
u.p.o.u.a. art. 27 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
u.p.o.u.a. art. 27 § ust. 1a
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
u.p.o.u.a. art. 27 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 3
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.r.o. art. 133
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.r.o. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy
u.ś.r. art. 63 § ust. 3
Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
u.p.w.d.a.z.a.
Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej
Ustawa z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym
Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja zdrowotna i finansowa skarżącej nie jest na tyle wyjątkowa i nadzwyczajna, aby uzasadniać umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego. • Istnieją perspektywy poprawy sytuacji dochodowej skarżącej. • Zwrot należności jest zasadą, a umorzenie wyjątkiem wymagającym ścisłej interpretacji. • Ogłoszenie upadłości konsumenckiej nie obejmuje zobowiązań alimentacyjnych.
Odrzucone argumenty
Sytuacja zdrowotna skarżącej jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem umożliwiającym umorzenie należności alimentacyjnych. • Decyzja organu I instancji naruszyła przepisy k.p.a. dotyczące wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania dowodów i wadliwych ustaleń faktycznych. • Umorzenie należności jest jedynym logicznym rozwiązaniem w sytuacji skarżącej, gdyż odroczenie lub rozłożenie na raty nie ma racji bytu.
Godne uwagi sformułowania
Zwrot należności jest zasadą, a instytucja umorzenia, rozłożenia na raty albo odroczenia terminu płatności odstępstwem, wyjątkiem od ogólnej zasady obowiązku zwrotu należności i może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych, nadzwyczajnych. • Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. • Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. • Taki stan powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu.
Skład orzekający
Jerzy Solarski
przewodniczący
Marcin Kamiński
sprawozdawca
Karina Gniewek-Berezowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza w kontekście trudnej sytuacji zdrowotnej i finansowej dłużnika, a także relacji między upadłością konsumencką a zobowiązaniami alimentacyjnymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i jego indywidualnych okoliczności. Kluczowe jest wykazanie wyjątkowości i nadzwyczajności sytuacji, a nie tylko trudności finansowych czy zdrowotnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa porusza ważny społecznie temat alimentów i pomocy państwa, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące ulg w spłacie zadłużeń w sytuacjach kryzysowych.
“Czy choroba i brak środków zwalniają z długu alimentacyjnego? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.