II SA/Rz 1077/22

II SA/Rz 1077/22 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2023-06-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Ewa Partyka
Karina Gniewek-Berezowska /sprawozdawca/
Piotr Godlewski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 482/24 - Wyrok NSA z 2025-07-29
III OZ 785/22 - Postanowienie NSA z 2023-01-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2021 poz 2233
art. 188, art. 234
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie z dnia 10 marca 2022 r. nr SKO.4171.8.435.2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom – skargę oddala –
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krośnie (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z 10 marca 2022 r. nr SKO.4171.8.435.2022 w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm.; dalej: "p.w.") oraz art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a.").
Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu.
Po przeprowadzeniu postępowania z wniosku D. i K. K. dotyczącego nawożenia odpadów pochodzących z kamieniołomu na działkę o nr ew. [...] w miejscowości T., stanowiącej własność Firmy S.C. w T. ze szkodą dla działki nr ew. [...] stanowiącej własność K. K. (dalej: "Skarżący"), Burmistrz [...] (dalej: "Organ I instancji", "Burmistrz") decyzją z [...] października 2019 r. nr [...] odmówił nakazania właścicielom działki nr ew. [...] w T., tj. Firmie S.C. w T. przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki nr [...] w T. lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Po rozpatrzeniu odwołania K. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Burmistrz decyzją z [...] grudnia 2020 r. nr [...] odmówił nakazania właścicielom działki o nr ew. [...] położonej w T., tj. L. L., B. i J. L. działających w ramach spółki cywilnej pod firmą: Firma S.C. w T. przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki o nr [...] i zobowiązał ww. właścicieli do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, SKO w Krośnie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Kolejną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] Burmistrz [...] odmówił nakazania właścicielom działki nr [...] położonej w T., tj. J. L., B. L., M. L., W. L. działających w ramach spółki cywilnej pod firmą: Firma S.C. w T. przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki o nr [...] i zobowiązał ww. właścicieli do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.
W wyniku rozpoznania złożonego przez Skarżącego odwołania, SKO w Krośnie decyzją z [...] września 2021 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia Organowi I instancji.
Wypełniając zalecenia Organu II instancji zawarte w ww. decyzji kasacyjnej, Burmistrz [...] decyzją z 13 stycznia 2022 r. nr ARG.6331.1.2019:
I. odmówił nakazania właścicielom działki o nr ew. [...], położonej w T., tj. J. L., B. L., M. L. oraz W. L., działających w ramach spółki cywilnej pod firmą: Firma S.C. w T., przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu działki nr ew. [...], położonej w T.,
II. zobowiązał właścicieli działki o nr ew. [...], położonej w T., tj. J. L., B. L., M. L. oraz W. L., działających w ramach spółki cywilnej pod firmą: Firma S.C. w T., [pic]do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom:
1. udrożnienia rowu otwartego, który rozpoczyna się w górnej części działki nr [...] i kończy na skarpie rowu przydrożnego przed przepustem na działce nr [...] oraz wyprofilowania go i wyrównania, by osiągnął parametry:
a) 76,00 m długości;
b) 0,60 m szerokości w dnie;
c) 2,00 m szerokości górą skarp;
d) o minimalnym nachyleniu 1:1;
e) o minimalnym spadku rzędnych różnicy wysokościowej dna na końcach - 0,95 m;
f) spadku dna 7,5%;
g) umocnieniu dna rowu na całej długości korytkami ściekowymi betonowymi o wymiarach 50x60x15 cm, układanymi na podsypce cementowo-piaskowej grubości 10 cm;
h) ubezpieczenia skarpy za pomocą płyt Jomb na posypce piaskowej, z przybiciem kołkami grubości 4-6 cm i długości min. 1,0 m po obu stronach skarpy, 80x50x8 cm oraz po stronie wyżej skarpy 80x50x8 cm;
i) powyżej płyt Jomb i na koronie nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m wyrównać teren i nawieźć humus o grubości 30 cm w celu dokonania obsiewu mieszanką traw uniwersalnych (życica trwała, kostrzewa czerwona, kostrzewa trzcinowa, np. mieszanka Universu) w ilości I kg/40m² skarp rowu i korony nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m;
2. oczyszczenia przepustu (zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]) z naniesionych osadów oraz udrożnienia przepływu wód ze przepustem w drodze nr [...] oraz wykonywania tych czynności systematycznie w przeszłości, w zależności od potrzeb, w celu umożliwienia swobodnego spływu wód z rowu określonego w pkt 1.
III. Wskazał, że na wykonanie czynności określonych w pkt II należy uzyskać zgody właściwych organów oraz właściciela działki nr [...] w miejscowości T.
IV. Wyznaczył termin wykonania urządzeń zapobiegających szkodom określonym w pkt II 1-2 do 6 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji.
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji, powołując przepisy art. 234 p.w. stwierdził, że przesłuchanie świadków wskazanych przez stronę postępowania K. K. potwierdziło, że szkody na działce o nr ew. [...] i [...] rzeczywiście występują, a miejscowe i okresowe podmoknięcia utrudniają koszenie działek. Organ, na podstawie opinii uzupełniającej biegłego J. C. ustalił, że nie doszło do kolejnej zmiany stosunków wodnych, pomimo prac wykonanych w toku postępowania.
Zdaniem Burmistrza doszło jednak do naruszenia art. 234 ust. 1 pkt 1 p.w., w wyniku wcześniejszych prac związanych z nadsypaniem i podniesieniem terenu na działce nr ew. [...], co spowodowało częściowe i miejscowe natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych, w kierunku południowej części działki nr ew. [...], przyległej do istniejącego od strony północnej na działce nr ew. [...] rowu otwartego. Szkodą są trudności w użytkowaniu działki nr [...] od strony wykonanego rowu otwartego, występujące miejscowe i okresowe podmoknięcia. Z wykonanego otworu i wykopu badawczego na działce nr [...] wynika, że poszczególne warstwy materiału użytego do podniesienia i utwardzenia terenu, tj. nasypu gruntowego to materiały mało chłonne i słabo nasiąkliwe. Wobec czego z terenu podniesionej i utwardzonej działki o nr ew. [...] spływająca woda opadowa gromadzi się w niedrożnym rowie i przelewa na działkę nr [...] i ją podtapia. Z uwagi na to, że przez działkę o nr ew. [...] należącą do Skarżącego przebiega granica zasięgu tarasy akumulacyjnej potoku [...] i koryto starorzecza, w celu ograniczenia skumulowanego napływu wód na działkę o nr ew. [...] Organ zalecił udrożnienie odcinka rowu wzdłuż granicy działki nr ew. [...] i [...] oraz [...] i [...], poprzez odmulenie dna i usunięcie namułów spływających ze skarpy prawej ww. rowu oraz trwałe umocnienie dna i skarp rowu. Wzięto pod uwagę fakt miejscowego i okresowego podmakania działek o nr ew. [...] i [...], co utrudnia ich należyte użytkowanie i wykorzystywanie.
Od powyższej decyzji Skarżący wniósł odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając:
– błędy w ustaleniach faktycznych mające istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w tym dotyczących naruszenia przepisów art. 234 p.w.;
– nie odniesienie się do naruszenia postanowień Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lipca 2018 r.;
– nie odniesienie się do naruszenia przepisów dotyczących ochrony Obszarów Natura 2000, w tym "Specjalnego Obszaru Ochrony Siedlisk PLH [...]" oraz [...] Parku Krajobrazowego;
– naruszenie art. 7 k.p.a., gdyż organy administracji publicznej w toku postępowania z urzędu lub na wniosek stron nie podjęły wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
– naruszenie art. 8 k.p.a., gdyż organy nie prowadziły postępowania w sposób budzący zaufanie jego [pic]uczestników do władzy publicznej.
W uzasadnieniu odwołania Skarżący podniósł, że wydanie kolejny raz decyzji przez Burmistrza, bez zebrania i oceny całościowego materiału legalizuje prace budowlane, które wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, uzgodnień itp. Zdaniem Skarżącego, Burmistrz w związku z postępowaniem zlecił wydanie opinii trzem biegłym, a w decyzji wybrał dowolnie tylko te wnioski z opinii, które w jego ocenie pozwalają mu zakończyć postępowanie. Skarżący podniósł również, że Burmistrz lekceważy podnoszone w postępowaniu aspekty dotyczące ochrony środowiska, faktu naruszania własności działki nr [...] (drogi gminnej), szkody na nieruchomości w postaci zanieczyszczenia elewacji i dachu budynku. [pic]Działania Burmistrza powinny być kompatybilne z działaniami innych organów, tj. Starosty [...] w zakresie pozwolenia na budowę. W ocenie Skarżącego, wydanie kolejny decyzji przez Burmistrza, bez zebrania i oceny całościowego materiału legalizuje prace budowlane, pomija fakty, nie zajmuje stanowiska wobec całego materiału dowodowego oraz nie uzasadnia decyzji, a w szczególności podstaw w oparciu, o które niektóre fakty uznano za udowodnione, a innym dowodom nie dano wiary.
W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie, opisaną na wstępie decyzją z 10 marca 2022 r. nr SKO.4171.8.435.2022, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy:
I. zobowiązał właścicieli działki o nr ew. [...], położonej w T., tj. J. L., B. L., M. L. oraz W. L. działających w ramach spółki cywilnej pod firmą: Firma S.C. w T., do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom:
1. udrożnienia rowu otwartego, przebiegającego od górnej części działki nr [...], przez działkę nr [...] i łączącego się z przepustem drogowym pod drogą gminną na działce [...], w części przebiegającej przez działkę nr [...] oraz wyprofilowania go i wyrównania, by osiągnął parametry:
a) 0,60 m szerokości w dnie;
b) 2,00 m szerokości góry skarp;
c) o minimalnym nachyleniu 1:1;
d) o minimalnym spadku rzędnych różnicy wysokościowej dna na końcach – 0,95 m;
e) spadku dna 7,5%;
f) umocnieniu dna rowu na całej długości korytkami ściekowymi betonowymi o wymiarach 50x60x15 cm, układanymi na podsypce cementowo-piaskowej grubości 10 cm;
g) ubezpieczenia skarpy za pomocą płyt Jomb na posypce piaskowej, z przybiciem kołkami grubości 4-6 cm i długości min. 1,0 m po obu stronach skarpy, 80x50x8 cm oraz po stronie wyżej skarpy 80x50x8 cm;
h) powyżej płyt Jomb i na koronie nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m wyrównać teren i nawieźć humus o grubości 30 cm w celu dokonania obsiewu mieszanką traw uniwersalnych (życica trwała, kostrzewa czerwona, kostrzewa trzcinowa, np. mieszanka Universu) w ilości 1 kg/40m² skarp rowu i korony nasypu pasem szerokości minimum 4,0 m;
2. oczyszczenia przepustu (zlokalizowanego na działce o nr ew. [...]) z naniesionych osadów oraz udrożnienia przepływu wód za przepustem w drodze nr [...].
II. Wskazał termin wykonania urządzeń zapobiegających szkodom do dnia 30 czerwca 2022 r.
Kolegium na wstępie wyjaśniło, że przedmiotowa sprawa była już rozpatrywana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krośnie w postępowaniu odwoławczym, które ostatnio decyzją z [...] września 2021 r. nr [...], uchyliło decyzję Burmistrza [...] z [...] lipca 2021 r. nr [...], odmawiającą nakazania współwłaścicielom działki o nr ew. [...], położonej w T., przywrócenia do stanu poprzedniego ukształtowania terenu tej działki oraz zobowiązującej współwłaścicieli działki nr [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, że konieczne jest jednoznaczne ustalenie, czy kolejne wykonywane na działce nr [...] prace (nawiezienie materiału) wpłynęły na zmianę stosunków wodnych na gruncie. Kolegium [pic]zwróciło ponadto uwagę na zasadność odniesienia się w uzasadnieniu wydanej w sprawie decyzji na pozyskane w sprawie dowody (w tym opinie biegłych) oraz podnoszonych przez stronę w trakcie postępowania kwestii (zgodności z prawem budowlanym, ochroną środowiska) oraz szkód nr działce nr [...].
W ocenie Kolegium przeprowadzone obecnie postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia stosunków wodnych przez Organ I instancji jest wystarczające do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w trybie przepisu art. 234 ust. 3 p.w., choć uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest zbyt ogólne, tj. zawiera tylko stwierdzenia, lecz nie odnosi się do przeprowadzonych w sprawie dowodów. Jak bowiem wskazało Kolegium w decyzji z [...] września 2021 r. Organ wydając decyzję w sprawie winien zająć stanowisko wobec całego materiału dowodowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawidłowe, a innym dowodom nie dał wiary. Zdaniem SKO brak jest podstaw na powoływanie się na poprzednio wydane decyzje, które zostały uchylone decyzjami organu odwoławczego, gdyż decyzje te nie funkcjonują w obrocie prawnym i nie mogą stanowić części podjętego obecnie rozstrzygnięcia. Jednak, pomimo wskazanych braków uzasadnienia wydanej decyzji, zdaniem SKO przeprowadzone przez Burmistrza postępowanie wyjaśniające należy uznać za wystarczające dla dokonanego tą decyzją rozstrzygnięcia. Zatem brak jest podstaw do wydania decyzji kasacyjnej.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiotowej sprawie było prowadzone na podstawie art. 234 p.w., jednak zgodnie z przyjętym w orzecznictwie sądów poglądem, wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu jest możliwe tylko w razie jednoznacznego ustalenia, że dokonana przez właściciela nieruchomości zmiana spowodowała zmianę stanu wód na gruncie, a zatem wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia tych zmian. Zmiana stosunków wodnych na gruncie musi szkodliwie wpływać na grunty sąsiednie. Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia Organu do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Konieczne jest ustalenie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy tą zmianą, a szkodliwym wpływem na grunty sąsiednie.
Organ II instancji wskazał, że wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie poprzedzała konieczność poczynienia ustaleń, czy współwłaściciele działki nr [...] położonej w T., dokonali w wyniku podniesienia poziomu tej działki, tj. usypania nasypu, zmiany stanu wody na gruncie oraz czy zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, w tym przypadku na grunty działek Skarżącego.
W ocenie Kolegium przeprowadzone przez Burmistrza postępowanie wyjaśniające, uwzględniające stan faktyczny na gruncie wskazuje, że Organ uznał, że zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 234 ust. 3 p.w., tj. nakazania współwłaścicielom działki nr [...] wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom, tj. wykonania rowu odprowadzającego wodę spływającą z utworzonej skarpy. Zarówno z ustaleń Organu w trakcie przeprowadzonych oględzin, jak i na podstawie specjalistycznych opinii, tj. ekspertyzy hydrogeologicznej sporządzonej przez biegłego T. B. (w sierpniu 2019 r.), opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego J. C. z 30 września 2020 r. i opinii uzupełniającej z 29 listopada 2021 r. oraz opinii geologicznej biegłego R. P. z czerwca 2021 r. wynika, że wykonany został nasyp na działkach będących współwłasnością, w tym działce nr [...] objętej postępowaniem, nastąpiła zmiana intensywności spływu wód z utworzonej skarpy, co w związku z niedrożnością znajdującego się na działce nr [...] rowu otwartego, spowodowało podtapianie działek Skarżącego.
Zdaniem SKO ustalenia Burmistrza zostały poparte sporządzonymi przez powołanych w sprawie biegłych, w tym biegłego z zakresu budownictwa – T. B., który w sporządzonej w sierpniu 2019 r. opinii technicznej stwierdził, że poziom działki nr [...] został podwyższony, poprzez nawiezienie wysiewki, materiału pochodzącego z produkcji kruszywa w kamieniołomie w [...], poziom został nadsypany do poziomu korony drogi relacji T. - Z. Biegły ten stwierdził, że nadsypany i podniesiony teren na działce nr [...] spowodował zmianę kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych, w kierunku południowej części działki nr [...], a brak jednolitego spadku podłużnego w dnie istniejącego w działce nr [...] rowu otwartego oraz jego odcinkowa erozja powoduje blokadę w swobodnym odpływie wód. W związku z powyższym zalecił udrożnienie rowu wzdłuż granicy działek nr [...] i [...]. Ponadto ze sporządzonej przez biegłego J. C. opinii z 30 września 2020 r. wynika, że na działce nr [...] doszło do nawiezienia pospółki z kamieniołomu do wysokości 3,0 - 5,0 m. Biegły stwierdził, że przed podwyższeniem terenu działka posiadała nachylenie od drogi krajowej do cieku wodnego, ze stromą skarpą w połowie działki o wysokości ok. 2,2-2,5 m. W trakcie oględzin [pic]przeprowadzonych w dniu 14 sierpnia 2020 r. stwierdził, że doszło do wykonania robót ziemnych przez wykonanie nasypów, podwyższono teren średnio na wysokość 3,0-4,0 m, a nawieziony materiał jest mało przepuszczalny. Pozostawiono minimalny spadek terenu i kierunek spływu wód z kierunku [pic]zachodniego na wschód do cieku wodnego, a więc nie zmieniono naturalnego kierunku spływu wód. Biegły ten stwierdził, że niemożliwe jest wskazanie naruszenia stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] w wyniku podwyższenia terenu na działkach sąsiednich, jednak w celu jednoznacznego odcięcia wpływów stosunków wodnych zaleca nakazać wykonanie rowu otwartego z ubezpieczeniami [pic]i innych prac pomocniczych. W opinii uzupełniającej z 29 listopada 2021 r. biegły, wyjaśniając kwestię kolejnego podniesienia poziomu działki w wyniku kolejnego nawiezienia materiału stwierdził, że część ziemi wraz z częścią pospółki została rozplantowana w miejscu wyżłobień i nierówności terenu na placu. Zdaniem biegłego nie doszło do zmiany kierunku spływu wód na działce nr [...], które tak jak poprzednio spływają z kierunku zachodniego na wschód oraz nie doszło do istotnego, powtórnego [pic]podniesienia powierzchni terenu dla zmiany wielkości i kierunku spadku. W ocenie biegłego wykonanie zasypu na działce nr [...] nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych ze szkodą dla działek nr [...] i [...].
Kolegium podało, że Organ I instancji powołał również biegłego R. P., który w sporządzonej w dniu czerwcu 2021 r. opinii geologicznej stwierdził, że nasyp przy budynku łącznie z terenem utwardzonym zmienia stosunki wodne na działce nr [...] poprzez skondensowany spływ wód opadowych na granicę działki nr [...] i podpiętrzanie się wód w niedrożnym rowie wodnym, co w efekcie prowadzi do przelewu wód opadowych i podtopień działki sąsiedniej nr [...]. Biegły ten zauważył ponadto, że grunty nasypowe na działce nr [...] zalicza się do gruntów mało chłonnych i słabo nasiąkliwych, a więc bardzo mało przepuszczalnych. Przez teren działki nr [...] i dolną część działki sąsiednie nr [...] przebiega granica zasięgu tarasy akumulacyjnej potoku [...] oraz koryto starorzecza. Wysięki wody gruntowej, źródliska oraz okresowe podmokłości na granicy zbocze - taras akumulacyjny są zjawiskiem naturalnym geologicznie i środowiskowo.
Ponadto samodzielnie dokonane przez Organ I instancji ustalenia, tj. przeprowadzone w trakcie postępowania wizje lokalne (22 lutego 2019 r., 26 marca 2019 r., 27 kwietnia 2019 r., 25 maja 2019 r., 14 sierpnia 2020 r.) potwierdziły, że wykonany nasyp powoduje, że spływająca z niego woda opadowa czy roztopowa, wobec niedrożności rowu przebiegającego wzdłuż tej działki, powoduje miejscowe i okresowe podtapianie działek będących własnością Skarżącego. Na podstawie przesłuchania powołanych w sprawie świadków Organ ustalił, że na gruntach działek nr [...] i [...], będących własnością K. K., występują szkody w postaci miejscowego podmakania.
W ocenie SKO postępowanie przeprowadzone przez Burmistrza przed wydaniem zaskarżonej decyzji potwierdziło, że działania współwłaścicieli działki nr [...], polegające na wykonaniu nasypu doprowadziły do tego, że nastąpiło zwiększenie intensywności spływu wody z tego nasypu, która wobec niedrożności znajdującego się tam rowu rozlewa się na działki nr [...] i [...] powodując ich zalewanie, w wyniku czego stały się one podmokłe, co utrudnia iż użytkowanie.
W ocenie SKO wyjaśniając kwestię naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] ze szkodą dla nieruchomości sąsiednich, tj. działek nr [...] i [...], Burmistrz przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające, które pozwala na merytoryczne rozpoznanie podania. Ustalił stan faktyczny na gruncie, nie tylko na podstawie przeprowadzonych wizji lokalnych na gruncie, ale też na podstawie opinii powołanych w sprawie biegłych. Wydając decyzję, Burmistrz oparł się na sporządzonych opiniach biegłych, gdyż niewątpliwie opinie te, a w tym zawarte w nich wnioski, miały charakter rozstrzygający dla wydania zaskarżonej decyzji. Opinie sporządziły osoby posiadające wiedzę specjalistyczną z zakresu hydrologii oraz budownictwa, a strony miały możliwość zapoznania się z nimi.
Odnosząc się do podnoszonych w odwołaniu kwestii, że Organ I instancji nie uwzględnił ustaleń Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z [...] lipca 2018 r., dotyczących warunków realizacji przedsięwzięcia, prowadzenia prac niezgodnie z prawem, tj. decyzją Starosty [...] dot. pozwoleń na budowę oraz kwestii położenia gruntów w sąsiedztwie Specjalnego Obszaru Ochrony Siedliska NATURY 2000 i [...] Parku Krajobrazowego, Kolegium wskazało, że rozpatrując sprawę w trybie przepisów Prawa wodnego, dotyczącą naruszenia stosunków wodnych na gruncie, brak jest podstaw do ingerowania w kwestie związane ze zgodnością prowadzonej inwestycji z innymi przepisami, tj. np. Prawem budowlanym, czy Prawem ochrony środowiska. Legalność dokonywanych inwestycji w zakresie ich zgodności z ww. przepisami nie ma wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w trybie art. 234 p.w., gdyż Organ winien w nim ustalić jedynie czy faktycznie stosunki wodne zostały naruszone.
W ocenie SKO należy zgodzić się ze stanowiskiem Burmistrza, że najbardziej uzasadnione będzie wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom - udrożnienia rowu otwartego. W ocenie Kolegium, nie było zatem potrzeby w tej sytuacji odmawiania nakazania właścicielom działki nr [...] położonej w T. przywrócenia stanu poprzedniego, bowiem aby wypełnić nakaz określony alternatywnie w art. 234 ust. 3 p.w., wystarczy samo zobowiązanie ich do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom. Stąd eliminacja pkt I z sentencji Organu I instancji. W ocenie Kolegium, sformułowanie sentencji decyzji w pkt II i III mogłoby również wzbudzić wątpliwości co do jej interpretacji na etapie wykonania nałożonego obowiązku, stąd konieczność jej doprecyzowania. Wskazać bowiem należało wyraźnie, że udrożnienie rowu otwartego, zlokalizowanego w granicach działek: począwszy od działki nr [...], przez działkę nr [...] i kończącego się przepustem drogowym pod drogą gminną na działce [...], należy do zobowiązanych właścicieli działki nr [...] jedynie w części przebiegającej przez należącą do nich działkę nr [...]. Uzasadnione było też zobowiązanie ich do jednokrotnego oczyszczenia przepustu (zlokalizowanego na działce nr [...]) z naniesionych osadów oraz udrożnienia przepływu wód za przepustem w drodze nr [...], skoro brak utrzymania przez nich w należytym stanie rowu doprowadził do zablokowania tego przepustu. W ocenie Kolegium, nie ma jednak podstaw do zobowiązania właścicieli działki nr [...] do udrożnienia rowu w górnej jego części na działce nr [...], co wiąże się z uzyskaniem zgody właścicieli tej działki na wejście na teren i wykonywanie tam robót, a także ich zobowiązanie w przyszłości do systematycznego i w zależności od potrzeb oczyszczania przepustu pod drogą i udrażniania przepływu wód za przepustem, tj. na działce stanowiącej drogę gminną.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł K. K., zaskarżając ww. decyzję w całości.
Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
– art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez wzięcie pod uwagę opinii biegłych, także co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy (zobowiązanie do wykonania urządzeń zamiast zobowiązania do przywrócenia stanu poprzedniego) w sytuacji gdy opinie biegłych są niekonsekwentne, wewnętrznie sprzeczne, niespójne, a działania biegłych powodują wątpliwości co do ich rzetelności chociażby z tych względów, że w odrębnym postępowaniu pod znakiem: [...] (dotyczącym tych samych stron, lecz innej działki) biegli stwierdzili, że nawożono materiał dobrze przepuszczalny, zaś według przekonania Skarżącego dokonywano wszędzie nawiezienia takiego samego materiału, wobec czego różne stanowiska są niczym nieuzasadnione, a twierdzenia biegłych powinny zostać zweryfikowane;
– art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez nierozważenie i niezbadanie wpływu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na dalsze przepuszczanie wody i podmakanie terenów, w sytuacji gdy to właśnie wykonanie nasypu i utworzenie rowu było przyczyną szkód, które wystąpiły na działkach Skarżącego, a zobowiązanie do wykonania urządzeń stanowi de facto legalizację bezprawnych działań właściciela działek sąsiednich, co w konsekwencji sprawia, że jedyną właściwą decyzją jest zobowiązanie do przywrócenia stanu poprzedniego;
– art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przez błędne uznanie, że bezpośrednie sąsiedztwo potoku [...] wpływa na działki Skarżącego, w sytuacji gdy okoliczność ta występowała zawsze, zaś podmakanie i zalewanie działek nastąpiło dopiero po nawiezieniu nasypu i wykonania rowu, co przesądza o bezzasadności dalszego ingerowania w działki i konieczności przywrócenia stanu poprzedniego;
– art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, skutkujące nierozpatrzeniem w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, niewyjaśnieniem wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności przez błędne uznanie, że wykonanie urządzeń zapobiegnie przesiąkaniu wód odpadowo-roztopowych z działki o nr ew. [...] na działkę o nr ew. [...], w sytuacji gdy bezspornie zapobiegłoby temu przywrócenie stanu poprzedniego;
– art. 234 ust. 3 p.w., przez jego błędne zastosowanie i zobowiązanie właścicieli działki nr [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom zamiast wydania decyzji zobowiązującej do przywrócenia stanu poprzedniego, w sytuacji gdy to właśnie wykonanie nasypu i utworzenie rowu było przyczyną szkód, które wystąpiły na działkach skarżącego, a zobowiązanie do wykonania urządzeń stanowi de facto legalizację bezprawnych działań właściciela działek sąsiednich, a wykonanie urządzeń nie wpłynie na fakt zalewania działek, nie wstrzyma ich zalewania.
Wobec tak sformułowanych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza z 13 stycznia 2022 r. oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja zobowiązująca współwłaścicieli działki nr ewid. [...] do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom poprzez udrożnienie rowu otwartego, przebiegającego od górnej części działki nr [...] przez działkę nr ewid. [...] i łączącego się z przepustem drogowym pod drogą gminną na działce nr ewid. [...], w części przebiegającej przez działkę nr ewid. [...] oraz wyprofilowania i wyrównania, by osiągnął wskazane w decyzji i opisane w części historycznej parametry w terminie do dnia 30 czerwca 2022 r.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi art. 234 Prawa wodnego. Zgodnie z tym przepisem:
1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może:
1) zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich;
2) odprowadzać wód oraz wprowadzać ścieków na grunty sąsiednie.
2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.
3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.
4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.
5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.
Powyższy przepis zawiera opis czynu zabronionego zagrożonego sankcją administracyjnoprawną. Znamiona tego czynu to zmiana kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Ziszczenie się przesłanek następuje w sytuacji wykazania, że dokonano zmiany kierunku i natężenia wód opadowych lub roztopowych i zmiana ta spowodowała szkodę na grunty sąsiednie, przy czym pojęcie nieruchomości sąsiedniej należy rozumieć wąsko i przyjąć, że chodzi tu jedynie o nieruchomości bezpośrednio sąsiadujące z tą nieruchomością, której właściciel spowodował zmiany.
Ostatni z elementów do tzw. adekwatny związek przyczynowy, czyli ustalenie, że nie doszłoby do szkody gdyby nie działania polegające na zmianie kierunku i natężenia spływu wód.
W sprawie nie ulega wątpliwości, że doszło do zmiany stosunków wodnych.
Postępowanie zainicjowane przez Skarżącego K. K. właściciela działek nr [...] i [...] występującego w toku postępowania przez pełnomocnika - żonę D. K. dowiodło, że działania dokonane przez właścicieli działki [...] polegające na nawiezieniu działki spowodowało zmianę stosunków wodnych na gruncie poprzez zwiększenia natężenia wód spływających przez te działki ze szkodą dla gruntów Skarżącego, poprzez podmakanie działek, tworzenie się zastoisk wodnych.
Zakres wykonanych prac, poza dołączonymi do akt zdjęciami, najbardziej widoczny jest na załączniku nr 17 do opinii J. C., na którym kolorem żółtym zaznaczono widoczny zakres podwyższenia działek.
Okoliczności te potwierdzone zostały w toku postępowania zarówno zeznaniami świadków w tym M. L., S. K., J. K., S. C., D. K. Wszyscy zgodnie zeznali, że przed nawiezieniem terenów działki Skarżącego były suche, można było je uprawiać i wjeżdżać sprzętem rolniczym, co aktualnie uległo znacznemu pogorszeniu. Potwierdziły to również sporządzone w sprawie trzy opinie biegłych i jedna opinia uzupełniająca. Zarówno T. B. biegły z zakresu budownictwa, J. C. specjalności instalacyjno – inżynieryjnej i wodnomelioracyjnej oraz R. P. między innymi specjalności hydrogeologicznej zgodnie stwierdzili, że na działce nr ewid. [...] jesienią 2017 r. doszło do nawiezienia pospółki z kamieniołomu do wysokości 3-5 m. Przed podwyższeniem terenu działka posiadała nachylenie od drogi krajowej do cieku wodnego ze stromą skarpą w połowie działki o wysokości około 2,2 do 2,5 m. Przez dokonanie robót ziemnych, wykonanie nasypu doszło do podwyższenia terenu średnio na wysokość około 3-4 m, mało przepuszczalnym materiałem. Nie uległ zmianie kierunek spływu wód, które spływały i spływają z kierunku zachodniego na wschód, lecz natężenie poprzez skondensowany spływu wód na działkę nr ewid. [...] i podpiętrzanie się wód w niedrożnym rowie wodnym, co w efekcie prowadzi do przelewania się wód opadowych i podtopień działki nr ewid. [...]. Jednocześnie stwierdzono, że ten nie uległ dodatkowemu pogorszeniu na skutek chwilowego nawiezienia terenu działki nr ewid. [...] dodatkowymi materiałami zwożonymi przez wykonawcę robót drogowych na przełomie czerwca i lipca 2021 r., które zostały usunięte a teren splantowany ( opinia uzupełniająca J. C.).
Potwierdziły to również przeprowadzone w dniach 22 lutego 2019 r., 26 marca 2019 r., 27 kwietnia 2019 r., 25 maja 2019 r. i 14 sierpnia 2019 r., oględziny.
Wyjaśniono również w toku postępowania kwestię skierowania obowiązku do wszystkich wspólników figurującej w ewidencji gruntów jako właściciel działki Firmy s.c. L., B. i J. L. Po śmierci L. L.: J. L., B. L., M. i W. L. – akt poświadczenia dziedziczenia z [...] marca 2021 r. Nr [...], przy czym jako zarządcę sukcesyjnego wyznaczono J. L.
Obszerny materiał dowodowy zawiera zarówno wyjaśnienia stron postępowania, jak również specjalistyczne opinie biegłych, które co należy jeszcze raz podkreślić dowiodły prawdziwości twierdzeń Skarżącego. Trudno zatem zgodzić się z zarzutami Skarżącego, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w tym powoływanych przez Skarżącego art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepełne zabranie materiału dowodowego, brak wyczerpującego wyjaśnienia okoliczności faktycznych.
Spór w zasadzie sprowadza się do sposobu usunięcia stwierdzonych naruszeń.
Skarżący domagał się przywrócenia stanu poprzedniego. Tymczasem Organy jako sposób zapobiegający powstającym szkodom nakazały udrożnienie rowu otwartego.
Wybór sposobu usunięcia stwierdzonego naruszenia należy do organu. Sposób ten powinien dawać z jednej strony gwarancje skuteczności przeciwdziałania powstałym szkodom z drugiej zaś powinien być jak najmniej uciążliwy. Zatem jeżeli istnieje kilka sposobów usunięcia niepożądanego stanu Organ powinien wybrać, ten z nich, który będzie najprostszy do wykonania. Nie jest zatem tak, że zawsze będzie istniała konieczność przywrócenia stanu poprzedniego.
W sprawie Organy nakazując wykonanie określonych prac stwierdziły, że jest to rozwiązanie najbardziej skuteczne i jednocześnie najmniej uciążliwe.
Przyjęty przez Organy sposób rozwiązania wynika z opinii biegłych. Zarówno T. B., J. C., jak również R. P. jako sposób rozwiązania problemu wskazywali wykonanie właściwego rowu wodnego, przy czym dwaj pierwsi biegli wskazali dokładne parametry jakie powinien spełniać rów w celu zapobieżenia szkodom, które zostały przez Organy zaaprobowane.
Biegły z zakresu swojej specjalności daje gwarancje rzetelności i prawidłowości wniosków. Organ, jak również Sąd nie dysponuje wiadomościami specjalistycznymi z zakresu budownictwa, geologii czy hydrogeologii, w związku z czym, w sytuacjach gdy zachodzą wątpliwości w zakresie tych wiadomości, obowiązany jest posiłkować się tego rodzaju dowodami. Opinia biegłego, jak każdy inny dowód, podlega ocenie. Niemniej jednak ocena w tym przypadku ogranicza się do oceny pod względem spójności, logiczności i konkretności.
W sprawie brak jest powodów do podważenia wniosków biegłych w zakresie zaproponowanego sposobu rozwiązania powstałego problemu.
Udrożnienie istniejącego na działce nr ewid. [...] rowu poprzez jego odmulenie, umocnienie dna i skarp poprzez ułożenie na nich płyt typu Jomb 80x50x8 cm z przybiciem kółkami grubości 4-6 cm, długości 1 m, do szerokości w dnie 0,60 m, na górze 2 m, nachyleniu 1:1, głębokości minimum 0,95 m, spadku dna 7,5 % ma za zadanie ustabilizować nasyp i ograniczyć erozyjne działanie spływających wód opadowych i roztopowych, które do tej pory rozmywały nasyp, powodując niedrożność tego rowu. Nadanie nowego kształtu i trwałe zabezpieczenie ma z kolei zapewnić swobodny przepływ i bieżącą konserwację. Jednocześnie wyrównanie na koronie nasypu, pasem szerokości minimum 4 m i nawiezienie humusem grubości 30 cm w celu dokonania obsiewu mieszanką traw uniwersalnych ( życica trwała, kostrzewa czerwona, kostrzewa trzcinowa ) w ilości 1 kg na 40 m² skarp rowu i korony nasypu pasem szerokości minimum 4 m pozwoli zabezpieczyć w okresach suszy i silnych wiatrów o kierunku z południa na północ pyleniu drobnych cząstek materiału, z którego wykonano nasyp na budynek mieszkalny usytuowany w odległości około 30 do 45 m od granicy działki nr ewid. [...] w kierunku północnym tj. w stronę działki nr ewid. [...] należącej wraz z budynkiem mieszkalnym do Skarżącego, na co również w toku postępowania zwracał uwagę Skarżący.
Zdaniem Sądu przyjęty przez Organy sposób usunięcia stwierdzonego stanu naruszenia, wynikający z opinii biegłych odpowiednich specjalizacji daje gwarancje, że skutecznie zapobiegnie on dalszym zakłóceniom stosunków wodnych, bez konieczności przywracania stanu poprzedniego, który ze względu na zakres dokonanych prac, nawiezienia znacznej ilości materiału byłby niewątpliwie trudniejszy do wykonania. Należy przy tym pamiętać, że omawiana odpowiedzialność administracyjnoprawna za naruszenie stosunków wodnych jest ukształtowana odmiennie niż odpowiedzialność karna. Nie jest oparta o zasadę winy i kary uzależnionej od stopnia zawinienia. Chodzi tu o zapobieżenie negatywnym skutkom powstałych zmian, a nie ukarania sprawcy.
Bezzasadne pozostają zarzuty dotyczące braku rzetelności opinii R. P. poprzez różną ocenę nawiezionego materiału z kamieniołomu na dwie sąsiednie działki nr ewid. [...], której dotyczy niniejsze postępowanie oraz działki nr ewid. [...], objętej odrębnym postępowaniem zakończonym decyzją Kolegium z [...] marca 2022 r., Nr [...], którego dotyczy skarga zarejestrowana w tutejszym Sądzie pod sygn. akt II SA/Rz 1076/22.
Jak zauważył Skarżący są to dwa odrębne postępowania, w których wydano różne opinie dotyczące odrębnego zagadnienia. Oceniając w niniejszym postępowaniu charakter dokonanych czynności oraz rodzaj nawiezionego materiału biegły odniósł to do działki nr ewid. [...]. Oceniając jakość kruszywa posiłkowano się orzeczeniem o jakości kruszywa z 2 listopada 2020 r. wydanym przez P. w [...] sp. z o.o., jak również badaniami geotechnicznymi, wykonanymi podczas wizji terenu tj. 2 otworów badawczych do głębokości 2,5 m, na podstawie których dokonano badania wodochłonności gruntu nasypowego i pomiaru wsiąkania wody w grunt. Tak wykonane badania pozwoliły ocenić stan przenikalności nasypu i wywieść na tej podstawie odpowiednie wnioski, a więc, że nasyp został wykonany z materiału o słabej przenikliwości tj. chłonności.
Tymczasem w odniesieniu do nasypu dokonanego na działce nr ewid. [...] ten sam biegły wskazał, że został on wykonany z wysiewki piaskowcowej z domieszką okruchów skalnych. Grubość nasypów mieści się w zakresie 0,5 – 2,5, średnio 1,5 m. Jednocześnie stwierdził, że nasyp wykonany na działce nr ewid. [...] nie zmienia stosunków wodnych przedmiotowej działki oraz działek sąsiednich, ponieważ został wykonany z materiału bardzo chłonnego, a więc przesiąkliwego.
Zatem wyciągniecie przez biegłego różnych wniosków było uzasadnione innymi właściwościami użytego do podwyższenia działek materiału.
Jako prawidłowe ocenić należy wielokrotnie powtarzane przez Organ II instancji stanowisko odnośnie braku wpływu na ocenę zmiany stosunków wodnych kwestii legalności wykonanych prac. Organ II instancji konsekwentnie podnosił w toku całego postępowania, że zakresem postępowania jest ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych i wystąpiła szkoda. Nawet legalnie prowadzone prace budowlane mogą bowiem doprowadzić do zmiany stosunków wodnych, która będzie wymagała ingerencji Organów. Podstawą dochodzenia tych roszczeń jest zatem nie to, czy prace są wykonywane legalnie, ale czy wywołują skutki, których wyeliminowanie może nastąpić w postępowaniu o zmianę stosunków wodnych.
Twierdzenia Skarżącego, że zaprojektowany sposób usunięcia stanu naruszenia nie spełni oczekiwań aktualnie jest nieuzasadniony. Na obecnym etapie brak jest podstaw do negowania zaproponowanego przez wszystkich powołanych w sprawie biegłych sposobu rozwiązania problemu.
Skoro biegli posiadaną wiedzą dają gwarancję, że wskazany sposób przywrócenia stosunków wodnych na gruncie jest wystarczający, to brak jest podstaw do kwestionowania tego stanowiska.
Prawidłowo Organ II instancji zreformował rozstrzygnięcie Organu I instancji nakazując właścicielom działki nr ewid. [...] wykonanie prac w zakresie rowu przebiegającego przez ich działkę. Zasadą jest, jak słusznie podaje Organ II instancji utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych przez zainteresowanych właścicieli gruntów. Nakazanie wykonania rowu na cudzej nieruchomości, w niniejszej sprawie chodzi o działkę nr ewid. [...], jest możliwe tylko wówczas gdy jest ona objęta szkodliwą zmiana stosunków wodnych i na żądanie jej właścicieli, o ile działania miałyby obciążać gminę jako sprawcę szkody. ( wyrok WSA w Gliwicach z 26 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 1628/19). Tymczasem, jak słusznie zauważył Organ II instancji z taką sytuacja nie mamy do czynienia w sprawie, zwłaszcza w kontekście inicjującego postępowanie wniosku K. K., który zwrócił się o podjęcie interwencji w związku z nawiezieniem przez właścicieli działek nr ewid. [...] i [...] dużej ilości materiału z kamieniołomu w wyniku czego nastąpiło znaczne podwyższenie poziomu w stosunku do gruntów sąsiednich. Jednocześnie nie ma wątpliwości co do tego, że zreformowany przez Organ II instancji sposób zapobiegania szkodom będzie skuteczny. Zwrócić należy bowiem uwagę, że T. B. proponując w sporządzonej przez siebie opinii sposób rozwiązania problemu wskazał na przebieg rowu zgodny z przyjętym przez Organ II instancji.
Zobowiązanie w takich okolicznościach właścicieli działki, którzy swoim działaniem nie przyczynili się do powstania szkody, a ponadto co do których nie zgłoszono takiego żądania byłoby prawnie nieuzasadnione. Zwrócić należy również uwagę, że utrzymywanie urządzeń wodnych, a takim niewątpliwie jest rów, w prawidłowym stanie, należy do ich właścicieli i polega na eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania ich funkcji – art. 188 P.w. Zatem obowiązek taki spoczywa również na właścicielach działki nr ewid. [...].
Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.