Orzeczenie · 2025-12-03

II SA/Rz 1072/25

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie

Miejsce

Rzeszów

Data

2025-12-03

NSAAdministracyjneWysokawsa

pomoc społecznadom pomocy społecznejodpłatnośćustalenie opłatyobowiązek alimentacyjnysytuacja majątkowasytuacja rodzinnaprawo administracyjnepostępowanie administracyjne

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta ustalającą odpłatność za pobyt matki skarżącego w domu pomocy społecznej (DPS). Skarżący domagał się całkowitego zwolnienia z opłat, argumentując, że organy nieprawidłowo oceniły jego sytuację majątkową i rodzinną, nie uwzględniając dodatkowych obciążeń finansowych związanych z rozwodem, urządzeniem nowego mieszkania i opieką nad synem. Podniósł również zarzut, że organy pominęły obowiązek ponoszenia opłat przez innych członków rodziny, w tym braci matki, z których jeden odmówił przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Organy administracji uznały, że dochód skarżącego pozwala na ponoszenie opłaty w ustalonej wysokości, częściowo go zwalniając. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił obie decyzje, stwierdzając, że organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa. Sąd wskazał, że organy miały obowiązek ustalić sytuację majątkową wszystkich zobowiązanych do ponoszenia opłat (męża i trzech synów), a nie ograniczyć się jedynie do analizy dochodów skarżącego. Podkreślono, że odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez jednego z braci powinna mieć znaczenie dla ustalenia wysokości opłat. Ponadto, sąd uznał, że organy nie zbadały wystarczająco indywidualnej sytuacji życiowej i majątkowej skarżącego, abstrahując od jego faktycznych wydatków i obciążeń, ograniczając się do matematycznego odliczenia minimum egzystencji. Sąd podkreślił potrzebę równomiernego obciążania zobowiązanych oraz uwzględniania ich indywidualnych możliwości finansowych i życiowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie odpłatności za pobyt w DPS, obowiązki członków rodziny, badanie sytuacji majątkowej i rodzinnej przez organy administracji, znaczenie odmowy wywiadu środowiskowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji ustalania odpłatności za pobyt w DPS, ale zasady dotyczące badania sytuacji zobowiązanych i uwzględniania ich indywidualnych okoliczności mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, uwzględniając sytuację majątkową i rodzinną zobowiązanego oraz obowiązki innych członków rodziny?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, organy dopuściły się naruszenia przepisów prawa, nie badając należycie sytuacji majątkowej i rodzinnej wszystkich zobowiązanych oraz nie uwzględniając indywidualnych okoliczności życiowych skarżącego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy miały obowiązek zbadać sytuację wszystkich osób zobowiązanych do ponoszenia opłat, a nie ograniczyć się do analizy dochodów jednego członka rodziny. Ponadto, organy powinny uwzględnić indywidualne okoliczności życiowe skarżącego, które mogą wpływać na jego zdolność do ponoszenia opłat, a nie tylko matematycznie odliczyć minimum egzystencji.

Czy odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez jednego z zobowiązanych członków rodziny powinna mieć wpływ na ustalenie wysokości opłat dla pozostałych zobowiązanych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez jednego z zstępnych powinna mieć znaczenie dla ustalenia obowiązku nałożonego na skarżącego, zgodnie z art. 61 ust. 2e u.p.s.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 61 ust. 2e u.p.s. przewiduje restrykcyjny tryb ustalania opłaty w przypadku odmowy zawarcia umowy i przeprowadzenia wywiadu, co powinno być uwzględnione przy rozstrzyganiu o obowiązku pozostałych zobowiązanych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta w przedmiocie ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej.

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 61 § 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 2d

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 61 § 2e

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 103 § 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 64

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.p.a. art. 7