II SA/Rz 1071/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2025-11-13
NSAAdministracyjneWysokawsa
zaświadczenieplan zagospodarowania przestrzennegodroga wewnętrznadroga publicznapostępowanie administracyjnekompetencje organówkontrola sądowaprawo budowlanelegalizacja

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obu instancji odmawiające wydania zaświadczenia o zgodności budowy drogi wewnętrznej z planem miejscowym, uznając, że organy wykroczyły poza swoje kompetencje.

Spółka D. sp. z o.o. zwróciła się o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgodność budowy drogi wewnętrznej z planem miejscowym. Organy administracji odmawiały wydania zaświadczenia, uznając, że droga jest niezgodna z planem lub wykracza poza jego granice. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów. Sąd uchylił postanowienia organów, stwierdzając, że organy wykroczyły poza swoje kompetencje, oceniając faktyczny stan budowy zamiast potwierdzać istniejący stan prawny.

Sprawa dotyczyła wniosku spółki D. sp. z o.o. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego zgodność budowy drogi wewnętrznej wraz z systemem odwodnienia z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (mpzp). Wójt Gminy oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie odmawiały wydania takiego zaświadczenia, argumentując, że droga wewnętrzna nie jest drogą publiczną klasy D przewidzianą w mpzp, a jej część wykracza poza granice planu. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zarzucając organom naruszenie przepisów postępowania, w szczególności błędne ustalenie stanu faktycznego i przekroczenie kompetencji. Sąd administracyjny, rozpoznając sprawę, uznał, że organy obu instancji dopuściły się istotnych uchybień. Sąd podkreślił, że wydawanie zaświadczeń na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego polega na potwierdzaniu faktów lub stanu prawnego wynikającego z posiadanych przez organ danych, a nie na dokonywaniu nowych ustaleń faktycznych czy ocen prawnych. Organy wykroczyły poza swoje kompetencje, oceniając faktyczny stan wykonania budowy i jej zgodność z planem, zamiast potwierdzić istniejący stan prawny. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżone postanowienia organów obu instancji, uznając, że naruszenie przepisów postępowania miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ administracji publicznej, wydając zaświadczenie, nie może dokonywać nowych ustaleń faktycznych i prawnych, a jedynie potwierdzić fakty lub stan prawny wynikający z posiadanych danych. Ocena zgodności budowy z planem miejscowym w sposób wykraczający poza posiadane dane stanowi przekroczenie kompetencji.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że zaświadczenie jest czynnością faktyczną potwierdzającą wiedzę organu, a nie rozstrzygnięciem sprawy. Organy wykroczyły poza swoje kompetencje, oceniając faktyczny stan budowy i jej zgodność z planem, zamiast potwierdzić istniejący stan prawny na podstawie posiadanych danych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 218 § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 217 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.b. art. 48b § 1 i 3 pkt 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 210

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 219

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji wykroczyły poza swoje kompetencje, dokonując nowych ustaleń faktycznych i prawnych zamiast potwierdzić istniejący stan prawny. Ocena zgodności budowy z planem miejscowym w sposób wykraczający poza posiadane dane jest niedopuszczalna w postępowaniu o wydanie zaświadczenia.

Odrzucone argumenty

Argumenty organów o niezgodności drogi wewnętrznej z planem miejscowym, które opierały się na ocenie faktycznego stanu budowy i jej parametrów.

Godne uwagi sformułowania

Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Organ wydający zaświadczenie wykroczył poza swoje kompetencje, oceniając czy i jaki zakres prac został wykonany przez wnioskodawcę. Jedynym mającym kompetencje w tym zakresie jest organ nadzoru budowlanego.

Skład orzekający

Joanna Zdrzałka

sprawozdawca

Jolanta Kłoda-Szeliga

członek

Magdalena Józefczyk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie granic kompetencji organów administracji w postępowaniu o wydanie zaświadczenia, zwłaszcza w kontekście zgodności z planem zagospodarowania przestrzennego i postępowań legalizacyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wydawania zaświadczeń w kontekście postępowań legalizacyjnych w prawie budowlanym i interpretacji planów miejscowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest rozróżnienie między potwierdzaniem stanu prawnego a dokonywaniem nowych ustaleń przez organy administracji, co ma kluczowe znaczenie dla obywateli i przedsiębiorców.

Czy organ może oceniać Twoją budowę przy wydawaniu zaświadczenia? Sąd Administracyjny wyjaśnia granice kompetencji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1071/25 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2025-11-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-08-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /sprawozdawca/
Jolanta Kłoda-Szeliga
Magdalena Józefczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2025 poz 1691
art. 218 § 1 i § 2, art. 219
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks  postępowania administracyjnego
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi D. sp. z o.o. w R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 6 czerwca 2025 r. nr SKO.415/251/2025 w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr RGP.6727.9.2025.MJ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz strony skarżącej D. sp. z o.o. w R. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1071/25
UZASADNIENIE
Przedmiotem kontroli jest wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 1 i art. 218 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium") z dnia 6 czerwca 2025 r. nr SKO.415/251/2025 o odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Jak wynika z uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy D. Sp. z o.o. z/s w R. (dalej: "Spółka", "strona skarżąca") pismem z 3 stycznia 2025 r. (uzupełnionym 21 stycznia 2025 r.) zwróciła się do Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt", "organ I instancji") o wydanie zaświadczenia, że inwestycja polegająca na budowie drogi zlokalizowanej na działkach nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb K. jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Postanowieniem z 29 stycznia 2025 r. nr RGP.6727.9.2025.MJ Wójt Gminy [...] odmówił wydania żądanego zaświadczenia o zgodności zamierzenia budowlanego polegającego na budowie drogi wewnętrznej wraz z elementami systemu odwodnienia drogi na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla mieszkaniowego "[...]" w K. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarpackiego z dnia [...].03.2023 r., poz. [...]).
W wyniku złożonego zażalenia powyższe postanowienie zostało uchylone postanowieniem SKO z dnia 12 marca 2025 r. nr SKO.4100/1/2025 a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Organ wskazał na konieczność dokonania dodatkowych czynności wyjaśniających i odniesienie się do każdej działki objętej inwestycją.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Wójt postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr RGP.6727.9.2025.MJ odmówił wydania żądanego zaświadczenia o zgodności zamierzenia budowlanego polegającego na budowie drogi wewnętrznej wraz z elementami systemu odwodnienia drogi na działkach nr [...], [...], [...], [....], [...], [...], [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla mieszkaniowego "[...]" w K. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. (Dz. Urz. Woj. Podkarp. z dnia [...].03.2023 r. poz. [...]).
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że istniejąca i zrealizowana przez wnioskodawcę w terenie droga określona we wniosku jako wewnętrzna nie może być uznana za drogę publiczną, o której mowa w planie. Zamierzenie budowlane polegające na budowie drogi wewnętrznej wraz z systemem odwodnienia drogi jest sprzeczne z zapisami mpzp. W planie przewiduje się tereny dróg publicznych, nie zaś prywatną drogę wewnętrzną. Nadto istniejąca droga wewnętrzna wykracza poza granice obowiązującego mpzp. W tych okolicznościach organ odmówił wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści.
Spółka złożyła zażalenie i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wydanie zaświadczenia zgodnie z wnioskiem, ewentualnie uchylenie postanowienie i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania poprzez nienależyte ustalenia stanu faktycznego a w szczególności błędne ustalenie, że planowane zamierzenie budowlane nie jest zgodne z ustaleniami mpzp, że na działkach nr [...], [...] i [...] obręb K. nie wykazano inwestycji w postaci drogi oraz że przedłożony załącznik graficzny jest niespójny z opisem znajdującym się we wniosku. Strona zarzuciła ponadto, że Wójt nie wziął pod uwagę faktu, że postępowanie legalizacyjne przed PINB w [....] prowadzone wobec wnioskodawcy toczy się z powodu budowy drogi wewnętrznej bez wymaganego pozwolenia. Na inwestora nałożono obowiązek przedłożenia dokumentacji technicznej wskazującej również roboty budowlane konieczne do wykonania celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jednym z takich elementów jest system kanalizacji deszczowej, który zapewni zagospodarowanie wody z jezdni i przyległych elementów na działce inwestora. Są to roboty budowlane umożliwiające doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Stanowią element zamierzenia budowlanego objętego postępowaniem legalizacyjnym. Procedura legalizacyjna odnosi się nie tylko do obiektu budowlanego wybudowanego, ale także będącego w budowie, na co wyraźnie wskazuje art. 48 § 1 prawa budowalnego. Spółka wskazała, że w § 4.3 pkt 1a Uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. - [zasady rozbudowy i budowy systemów infrastruktury technicznej] przewidziano w zakresie gospodarki ściekowej odprowadzenie wód opadowo-roztopowych z powierzchni narażonych na zanieczyszczenia (m.in. drogi) poprzez rozsączanie, studnie chłonne lub poprzez urządzenia oczyszczające do kanalizacji deszczowej. Wnioskodawca wskazał, że zamierzony system kanalizacji deszczowej wraz z przyłączem elektroenergetycznym pozostaje w zgodzie z ustaleniami obowiązującego mpzp i to niezależnie od tego czy stanowi element drogi, czy nie.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 6 czerwca 2025 r. SKO w Rzeszowie utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.
Kolegium jako słuszne oceniło stanowisko Wójta. Wyjaśniło, że Spółka ma interes prawny w ubieganiu się o wydanie zaświadczenia. Konieczność uzyskania takiego zaświadczenia wynika z postępowania legalizacyjnego, prowadzonego na podstawie art. 48b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725), przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i obowiązku wynikającego z pisma tego organu z 8 sierpnia 2024 r. (PINB.5160.12.7.2018).
W przypadku zaświadczeń wydawanych na potrzeby postępowania legalizacyjnego, przed wydaniem zaświadczenia o żądanej treści albo postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 k.p.a., w celu ustalenia istotnych z uwagi na regulacje obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego parametrów i funkcji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, a w konsekwencji stwierdzenia, czy wybudowany samowolnie obiekt jest zgodny z ustaleniami planu.
Kolegium wskazało, że takie postępowanie zostało przez organ I instancji przeprowadzone. Wójt dokonał analizy przedstawionej na załączniku graficznym lokalizacji drogi wewnętrznej w stosunku do granic obowiązującego mpzp. W jej wyniku stwierdzono, że na działkach nr [...], [...], [...], w ramach załącznika graficznego do wniosku, nie została przedstawiona żadna inwestycja drogowa. Brak było zatem podstaw do badania zgodności inwestycji z ustaleniami mpzp. Wnioskodawca przedłożył załącznik graficzny przedstawiający przedmiotowe zamierzenie budowlane, które jest niespójne z opisem znajdującym się we wniosku.
Pozostałe działki nr [...], [...], [...], [...] na których wykazany jest przebieg drogi wewnętrznej objęte są ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla mieszkaniowego "[...]" w K. uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 1 marca 2023 r. w całości lub w następujących częściach: działka nr [...] – w części obejmującej 84% swojej powierzchni, działka nr [...] - w części obejmującej 99% swojej powierzchni, działka nr [...] - w części obejmującej 8,5% swojej powierzchni, działka nr [...] - w całości.
Dla wykazanych części ww. działek nr [...], [...], [...] oraz dla działki nr [...] (w całości) plan ustala następujące przeznaczenie: "tereny dróg publicznych klasy D (dojazdowa)" z urządzeniami towarzyszącymi oraz siecią infrastruktury odwodnienia i oświetlenia w ramach kompleksów terenowych oznaczonych symbolem KDD1 i KDD3. Szerokość pasa terenu pod drogę publiczną na odcinku drogi KDD1 i KDD3 wyznacza granica opracowania planu oraz linie rozgraniczające tereny o różnym przeznaczeniu lub zasadach zagospodarowania.
Sporna droga wewnętrzna, która została zrealizowana na działkach nr [...], [...], [...], [...] (w całości lub w części) w granicach obowiązywania planu miejscowego, znajduje się w terenach przeznaczonych w miejscowym planie pod drogi publiczne klasy D w ramach kompleksów terenowych oznaczonych symbolami: KDD1, KDD3. Tym samym zrealizowana droga wewnętrzna w zakresie jej przebiegu w oparciu o granicę planu wpisuje się w ustalenia ww. mpzp.
SKO wskazało, że pozostała część drogi położona na działce nr [...] (na pow. ok. 6%), działce nr [...] (na pow. ok. 1%) oraz na działce nr [...] (na pow. ok. 91,5%) znajduje się poza granicą opracowania oraz obowiązywania planu i wykracza poza ustalenia planu. W/w wskazane części drogi (poza granicą mpzp) nie były przedmiotem badania zgodności inwestycji z ustaleniami mpzp. Za zasadne Kolegium uznało stwierdzenie organu I instancji, że zrealizowana droga wykraczająca poza plan miejscowy może być przedmiotem badania w zakresie zgodności z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o warunkach zabudowy. Dla przedmiotowego terenu Wójt nie wydał żadnej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która byłaby ostateczna na dzień wydania zaskarżonego postanowienie organu I instancji.
SKO zauważyło, że MPZP terenu osiedla mieszkaniowego "[...]" w K. nie wskazuje parametrów i szczegółowych rozwiązań technicznych dotyczących planowanej drogi. Plan określa przeznaczenie terenu i docelową klasę drogi. Zgodnie z § 7 ust. 1 uchwały o mpzp pas terenu oznaczony symbolami KDD1- KDD6 wyznacza teren dróg publicznych klasy D (dojazdowa). Z podanego przepisu wynika że na obszarze planu miejscowego może być zrealizowana wyłącznie droga publiczna. Tymczasem zrealizowana droga wraz z infrastrukturą towarzyszącą jest drogą wewnętrzną - inwestora "D. Sp. z o.o.
Z tych przyczyn za zasadną SKO uznało odmowę wydania żądanego zaświadczenia o zgodności istniejącej drogi wewnętrznej z ustaleniami mpzp Zrealizowana droga wewnętrzna, stanowiąca własność prywatną, nie jest drogą publiczną klasy D, określoną w planie miejscowym, o cechach ogólnej dostępności i powszechności.
SKO zauważyło także, że przedmiotem wniosku o zbadanie zgodności inwestycji z ustaleniami planu miejscowego była również infrastruktura techniczna związana z odprowadzaniem wód deszczowych z drogi wewnętrznej zrealizowanej przez inwestora. Stwierdziło jednak, że pomimo zgodności realizacji tego rodzaju infrastruktury technicznej z zasadami określonymi w w/w planie miejscowym - stanowi ona element drogi wewnętrznej, która nie jest zgodna z planem miejscowym.
Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie:
1. art. 7 art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 218 § 2 k.p.a. poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w szczególności błędne ustalenie, że:
- planowane zamierzenie budowalne nie jest zgodne z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla mieszkaniowego "[...]" w K. uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r.,
- na działkach nr [...], [...] i [...] obręb K. nie wykazano inwestycji w postaci drogi,
- przedłożony przez wnioskodawcę załącznik graficzny jest niespójny z opisem znajdującym się we wniosku,
- część drogi położona na działce nr [...] (na około 6%) oraz na działce [...] (na pow. ok 1%) oraz na działce [...] (91,5%) znajduje się poza granicą opracowania oraz obowiązywania planu i wykracza poza ustalenia planu;
2. naruszenie art. 218 § 1 k.p.a. w zw. § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 24 czerwca 2022 r. w sprawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących dróg publicznych w związku z § 1.1 i § 1.2 oraz § 6 i § 4.3 pkt 1a uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2023 r. w związku z naruszeniem art 138 §1 pkt 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia Wójta i odmowę wydania żądanego zaświadczenia o zgodności zamierzenia budowlanego z ustaleniami obowiązującego mpzp.
W odpowiedzi na skargę SKO w Rzeszowie wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie clo tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wyeliminowanie zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach tej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził określone wyżej wady i uchybienia, co przesądziło o uwzględnieniu skargi.
Wskazać najeży, że wniosek skarżącej spółki o wydanie żądanego zaświadczenia podlegał rozpatrzeniu zgodnie z regulacjami zawartymi dziale VII k.p.a., choć niewątpliwie jest on ściśle powiązany z przepisem art. 48b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ) - "P.b." Zgodnie z tym przepisem, w przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Jak przy tym wynika z art. 48b ust. 3 pkt 1 P.b., w przypadku budowy innej niż budowa wymagająca decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy innej niż budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należy zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej.
Zaświadczenie w rozumieniu k.p.a. jest urzędowym potwierdzeniem w formie pisemnej obiektywnie istniejącego stanu rzeczy (faktycznego lub prawnego), dokonanym przez organ administracji publicznej na żądanie zainteresowanej osoby, której interes jest oparty na prawie. W orzecznictwie wskazuje się, że zaświadczenia nie są aktami administracyjnymi, lecz czynnościami faktycznymi, ponieważ nie są oświadczeniami woli, a oświadczeniami wiedzy, istota zaświadczenia sprowadza się więc do tego, że me rozstrzyga ono o żadnych prawach lub obowiązkach, nie może również tworzyć nowej sytuacji prawnej.
W myśl art. 218 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Danymi znajdującymi się w posiadaniu organu administracji są informacje zgromadzone przez ten organ przed wystąpieniem danej osoby o wystawienie zaświadczenia. Żądanie wydania zaświadczenia nie może prowadzić do konieczności zebrania przez organ administracji nowych informacji lub formułowania przez organ ocen w oparciu o orzeczenia sądowe i dokumenty innych organów. Jak trafnie wskazuje Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ może wprawdzie przed wydaniem zaświadczenia przeprowadzić postępowanie wyjaśniające (art. 218 § 2 k.p.a.), jednakże spełnia ono rolę pomocniczą przy ustalaniu treści zaświadczenia i ogranicza się do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego. Takie postępowanie wyjaśniające może zatem odnosić się do zbadania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji i rejestrów oraz innych danych czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca, a także stwierdzenie, jakiego rodzaju ewidencja i rejestry mogą zawierać żądane dane, i ustalenia ewentualnych ich dysponentów.
W orzecznictwie wskazuje się, zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani też nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Tym samym nie jest dopuszczalne dokonywanie, w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń, jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Zaświadczenie nie może rozstrzygać o istnieniu lub nieistnieniu obowiązku, ponieważ jest tylko przejawem wiedzy, nie zaś woli organu administracji publicznej natomiast będące w posiadaniu organu informacje nie mogą być uzupełnianie przez stwierdzenie okoliczności, których ustalenie lub ocena następuje w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2023 r., I OSK1778/11; wyrok NSA z dnia 1 lipca 2010 r., II OSK 721/10).
Jak wynika z treści art. 219 k.p.a., jeżeli organ nie ma w ogóle możliwości wydania zaświadczenia lub nie ma możliwości wydania zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie, to wówczas jedynym sposobem zakończenia takiego postępowania jest wydanie postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 5.11.2016 r. III SA/Kr 660/16).
Przekładając te uwagi na stan faktyczny niniejszej sprawy i treść wydanych rozstrzygnięć stwierdzić wypadnie, że postanowienia organów obu instancji zawierają istotne wady i uchybienia, które nie są możliwie do zaakceptowania z punktu widzenia legalności.
Intencją wnioskodawcy po uzupełnieniu wniosku było otrzymanie zaświadczenia o zgodności zamierzenia budowlanego polegającego na budowie drogi wewnętrznej z systemem kanalizacji deszczowej oraz wymaganą infrastrukturą techniczną na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] w K. z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu osiedla mieszkaniowego "[...]" w K. albo decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Inwestor dołączył też sporządzony przez siebie załącznik graficzny "przedstawiający przedmiotowe zamierzenie w odniesieniu do granic obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego".
Z uzasadnienia postanowienia organu I instancji wynika, że część działek nr [...], nr [...], nr [...] oraz dz. nr [...] w całości, położone są w obszarze przeznaczonym pod drogi publiczne klasy D (dojazdowe) z urządzeniami towarzyszącymi oraz siecią infrastruktury odwodnienia i oświetlenia w ramach kompleksów terenowych oznaczonych symbolami KDD1 i KDD3.
W tym zakresie, wskazuje Wójt Gminy [...], zrealizowana droga wewnętrzna wpisuje się w ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Pozostała część drogi położona na częściach dz. nr [...], nr [...] i nr [...] wykracza poza ustalenia planu, nie została też dla tych terenów wydana decyzja o warunkach zabudowy. Już te 2 stwierdzone budzą wątpliwości i są niejasne. Najpierw organ I instancji stwierdza, że działka nr [...] w całości jest położona w obszarze przeznaczonym pod drogę, po czym w kolejnych akapitach wskazuje, że "część drogi – m.in. na dz. nr [...] wykracza poza ustalenia planu. Jeszcze więcej niejasności wynika z "przeliczeń procentowych" organu dotyczących realizacji inwestycji na poszczególnych działkach.
Po pierwsze te przeliczenia są nieweryfikowalne – w aktach sprawy brak informacji co do powierzchni działek, nie dołączono również wyrysu z planu, by można było porównać położenie poszczególnych terenów, w tym linie rozgraniczające, z załącznikiem graficznym, który zresztą nie ma charakteru urzędowego – jest dokumentem prywatnym, został sporządzony przez wnioskodawcę.
Po drugie zaś organ wydający zaświadczenie wykroczył poza swoje kompetencje, oceniając czy i jaki zakres prac został wykonany przez wnioskodawcę. Jedynym mającym kompetencje w tym zakresie jest organ nadzoru budowlanego, który zresztą w ramach prowadzonego postępowania legalizacyjnego może nałożyć obowiązek wykonania określonych robót celem doprowadzenia do stanu zgodności z prawem.
W realiach rozpoznawanej sprawy zadaniem organu wydającego zaświadczenie jest jasna i jednoznaczna odpowiedź na pytanie czy konkretne zamierzenie na konkretnych działkach ewidencyjnych – w tym wypadku droga wewnętrzna z wymaganą infrastrukturą techniczną (już zrealizowana, czy zrealizowana częściowo) jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu.
Słusznie też wskazuje skarga, że w przypadku gdy legalizacja opisanego we wniosku zamierzenia częściowo wykracza poza teren objęty planem miejscowym zaświadczenie powinno ograniczyć się do tej części, wskazując ewentualnie, że co do pozostałej części wydano lub nie decyzję o warunkach zabudowy.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że organy rozpoznając wniosek skarżącej Spółki o wydanie zaświadczenia dopuściły się naruszenia przepisów postępowania – art. 218 § 1 i § 2 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie postanowień organów obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.
Powoływane natomiast w skardze przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. odnoszą się do postępowania prowadzonego na zasadach ogólnoadministracyjnych i nie mają bezpośredniego zastosowania do postępowania określonego w Dziale VII k.p.a., stąd nie mogło dojść do ich naruszenia.
Sąd orzekał w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
O kosztach obejmujących wpis od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI