II SA/Rz 1061/21

II SA/Rz 1061/21 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa
Ewa Partyka
Joanna Zdrzałka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Koszty postępowania
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 262 § 1 pkt 2, art. 264 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. B. kwotę 701 zł /słownie: siedemset jeden złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1061/21
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta [...], działając na podstawie art. 31 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2020 r. poz. 2052 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – zwana dalej "k.p.a.") orzekł o rozgraniczeniu działki nr ewid 524/1 w K. (własności Z.B.) z działkami sąsiednimi tj.: działką nr 486 (własności M.H.), działką nr 487/1 (własności H.K.), działką nr 523 (własności D.K., J.K., S.K., W.K.) oraz działką nr 526/1 (własności L.S.).
Natomiast postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta [...] ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego na kwotę 5 100 zł i zobowiązał Z.B. do zwrotu poniesionych przez Gminę i Miasto [...] kosztów w wyżej wskazanej kwocie.
W uzasadnieniu organ podał, że postępowanie rozgraniczeniowe wszczęte zostało na wniosek Z.B. Uprzednio nie było prowadzone postępowanie o wznowienie znaków granicznych. W wyniku postepowania ustalono, że granica pomiędzy działkami wnioskodawcy a pozostałymi działkami na całej długości przebiegała w sposób wskazany przez strony, a wbrew twierdzeniom wnioskodawcy. Organ stwierdził, że z uwagi na fakt, że granice pomiędzy działkami były sporne tylko według Z.B., to ustalenie ich przebiegu leżało wyłącznie w jego interesie. Z tej przyczyny zasadnym było obciążenie go w całości kosztami postępowania, na które złożyło się wynagrodzenie geodety.
Zażalenie na to postanowienie wniósł Z.B. domagając się jego uchylenia i orzeczenia, że koszty postępowania rozgraniczeniowego ponoszą wszyscy uczestnicy postępowania oraz Burmistrz Gminy i Miasta w [...], ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzucił pominięcie przez organ przepisu art. 152 Kodeksu cywilnego zgodnie z którym właściciele gruntów sąsiednich obowiązani są do ponoszenia kosztów rozgraniczenia, a także art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. przez błędne przyjęcie, że koszty te powinny obciążyć wyłącznie skarżącego, bowiem poniesione zostały w jego interesie. Tymczasem postępowanie rozgraniczeniowe przeprowadzone zostało również w interesie pozostałych właścicieli w tym Gminy i Miasta [....]. Interes ten wynika z faktu porządkowania granic nieruchomości, bowiem w zasobie geodezyjnym i kartograficznym w [...] nie odnaleziono dokumentów, które mogły stanowić podstawę wydania decyzji rozgraniczeniowej.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że nie ulega wątpliwości, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek Z.B. Właściciele pozostałych rozgraniczanych nieruchomości nie kwestionowali granic, nie byli też w sporze z wnioskodawcą. Wyrazili zgodę na granice nieruchomości ustalone przez biegłego geodetę. Kolegium podało, że ustalając sposób rozliczenia kosztów postępowania organ I instancji miał na względzie, że nie zostało ono poprzedzone postępowaniem w zakresie wznowienia granic. Z czynności rozgraniczeniowych został sporządzony protokół graniczny, zostały ustalone i utrwalone na gruncie opisane w protokole granice i znaki graniczne, a pozostałe strony zgodnie oświadczyły, że ustalone granice uznają za obowiązujące i nie zgłaszają zastrzeżeń do ich przebiegu. Pomiary dokonane przez geodetę zostały zakwestionowane jedynie przez Z.B.
Jako zasadne SKO uznało obciążenie wyłącznie wnioskodawcy kosztami postępowania rozgraniczeniowego w całości. Pozostali właściciele nie kwestionowali przebiegu granic, nie zostało przeprowadzone postępowanie w sprawie wznowienia granic. Organ I instancji dokonał oceny interesu wszystkich stron. Wziął pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym w szczególności zachowanie stron oraz ich stanowisko w toku postępowania oraz wynik postępowania rozgraniczeniowego, który wskazał na niezasadne kwestionowanie przebiegu granicy przez wnioskodawcę, przy uwzględnieniu obowiązku współdziałania wszystkich właścicieli w utrzymaniu granicy i odnoszenia przez nich korzyści. Z materiałów postępowania nie wynika by w sprawie istniał spór graniczny pomiędzy wnioskodawcą, a właścicielami działki przyległej. Wynik rozgraniczenia nie wskazuje również na wadliwość poprzednio ustalonej granicy, co uzasadniałoby skierowanie wniosku o rozgraniczenie. Organ I instancji przyjął jako punkt wyjścia zasadę wynikającą z art. 152 k.c., z której wynika, że koszty rozgraniczenia oraz koszty urządzenia i utrzymywania stałych znaków granicznych właściciele gruntów sąsiadujących ponoszą po połowie. Jednak jak stwierdziło SKO nie należy z niej wyprowadzać wniosku, który nakazywałby zawsze i w każdych okolicznościach stosować zasadę równego rozkładu kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości.
Kolegium stwierdziło, że zasadniczą przesłanką wszczęcia postępowania rozgraniczeniowego na wniosek jednego z właścicieli nieruchomości sąsiadujących jest stan sporności lub niepewności co do przebiegu granic tych nieruchomości (art. 153 w zw. z art. 29 ust. 1 P.g.k.). Powyższy stan sporności lub niepewności nie może być rozumiany subiektywnie jako wyraz jednostkowej oceny jednego z właścicieli, lecz musi znaleźć następcze potwierdzenie w wynikach postępowania rozgraniczeniowego. Jeżeli wniosek o rozgraniczenie okaże się całkowicie lub częściowo nieuzasadniony (położenie punktów i linii granicznych w terenie będzie odpowiadało w całości lub w części stanowi wynikającemu z wiążącej dokumentacji, w tym operatu geodezyjno- kartograficznego), to brak będzie podstaw, aby strona postępowania nie będąca wnioskodawcą (właściciel sąsiadującej nieruchomości) została obciążona w równej mierze kosztami postępowania rozgraniczeniowego wszczętego na wniosek strony, w której subiektywnym i nieuzasadnionym mniemaniu przebieg granicy w całości lub w części był sporny lub niepewny. Stan sporności lub niepewności przebiegu granic ma charakter obiektywny i niezależny od subiektywnych ocen jednostki.
Kolegium przyjęło, że w okolicznościach sprawy koszty postępowania rozgraniczeniowego zostały poniesione jedynie w interesie skarżącego, gdyż - co uwzględnił organ I instancji - pozostałe strony zaakceptowały i jednomyślnie ustaliły w terenie granice między oznaczonymi na szkicu działkami, co potwierdziły podpisami na protokole granicznym.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Z.B. – reprezentowany przez r. pr. R.R. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i kosztów zastępstwa według norm przepisanych.
Kwestionowanemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie:
- art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez niezebranie i rozpoznanie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego zarówno przez organ I instancji, jak i Burmistrza Gminy i Miasta [...], a w tej materii pominięcie żądania skarżącego przekazania sprawy postępowania rozgraniczeniowego Sądowi Rejonowemu w [....], które to postępowanie zostało zarejestrowane pod sygn. akt [...], co miało wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia;
- art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organ administracyjny, że koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają jedynie skarżącego, bowiem koszty te powstały wyłącznie w jego interesie i na jego żądanie (złożenie wniosku o rozgraniczenie) - podczas gdy postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było nie tylko w interesie skarżącego, lecz bezspornie w interesie pozostałych siedmiu uczestników postępowania rozgraniczeniowego, jak również w interesie Gminy i Miasta [...]. Interes ten polega bezspornie na porządkowaniu granic nieruchomości w sytuacji, w której organ administracji wskazuje, że w zasobie geodezyjnym i kartograficznym w [...] nie odnaleziono dokumentów, które mogłyby stanowić podstawę wydania decyzji rozgraniczeniowej, a w trakcie czynności na gruncie nie ujawniono punktów granicznych trwale stabilizowanych, a podstawą ustalenia przebiegu granic między działkami była nieaktualna dokumentacja z założenia ewidencji gruntów z 1967 r. - co miało wpływ na rozstrzygnięcie zaskarżonego postanowienia.
Skarżący zarzucił nadto naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 152 K.c. poprzez błędną interpretację tego przepisu, zgodnie, z którym właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do ponoszenia kosztów rozgraniczenia, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że jedynie w interesie wnioskodawcy prowadzono postępowanie rozgraniczeniowe i na nim wyłącznie spoczywa obowiązek ponoszenia kosztów tego postępowania - podczas gdy koszty postępowania rozgraniczeniowego winny obciążać wszystkich właścicieli nieruchomości, według zasady wynikającej z art. 152 k.c., a nie według aktywności procesowej lub jej braku określonej strony. Nie można uzależniać obowiązku poniesienia kosztów tego postępowania od jego wyników.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwana dalej w skrócie: "P.p.s.a."), stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia postanowienia – jego uchyleniem, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, - albo skutkujące stwierdzeniem nieważności takiej decyzji (postanowienia), jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a, który przewiduje taki tryb, jeżeli przedmiotem sprawy jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest postanowienie wydane w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wysokość tych kosztów nie jest kwestionowana, spór dotyczy natomiast określenia kręgu osób zobowiązanych do ich poniesienia, a w zasadzie obciążenie tymi kosztami wyłącznie jedną stronę – skarżącego.
Ustalenie wysokości kosztów postępowania następuje w drodze postanowienia, wydanego przez organ administracji publicznej jednocześnie z wydaniem decyzji. W postanowieniu tym organ określa osoby zobowiązane do poniesienia kosztów oraz termin i sposób ich uiszczenia (art. 264 § 1 k.p.a.). Wyjaśnić także należy, że rozgraniczanie nieruchomości uregulowane zostało w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) i obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu. W postępowaniu czynności rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo, gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać w terminie 14 dni od dni doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi.
Okoliczność, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, stanowi jedną całość.
Przy ustalaniu wysokości kosztów postępowania rozgraniczeniowego zastosowanie mają przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 262 § 1 pkt 2 i 264 § 1 k.p.a. Przepisy te ustalają zasady rozdziału kosztów postępowania administracyjnego pomiędzy stronę a organ. Zgodnie z art. 262 § 1 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z jej winy (pkt 1), a także zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2).
W przypadku rozliczenia kosztów rozgraniczenia należy uwzględniać także zasady zawarte w art. 152-153 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tymi regulacjami koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie (art. 153 K.c.), co jest konsekwencją sformułowanego w art. 152 K.c. obowiązku współdziałania właścicieli gruntów sąsiadujących przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się rozbieżności w stosowaniu art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., w sprawach o rozgraniczenie. Próbę ich usunięcia podjął Naczelny Sąd Administracyjny w, powoływanej przez rozstrzygające w sprawie organy, uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 11 grudnia 2006 r., sygn. akt I OPS 5/06. W uchwale tej wyrażono pogląd, że organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 k.c.), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w przedmiotowej uchwale. Pogląd ten znajduje bowiem wsparcie w unormowaniach zawartych w art. 152 k.c. i jest związany z faktem istnienia interesu każdego z właścicieli nieruchomości w ustaleniu przebiegu granic, które stały się sporne. Zgodnie bowiem z art. 152 k.c., koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.
Podkreślić jednak należy, że w uchwale tej NSA jedynie dopuścił możliwość obciążenia wszystkich właścicieli sąsiadujących nieruchomości takimi kosztami w określonych okolicznościach, nie stwierdził jednak kategorycznie, że tego rodzaju rozstrzygnięcie musi zawsze zapaść w takim postępowaniu. Przeciwne stanowisko ograniczałoby bowiem organowi swobodę stosowania w postępowaniu rozgraniczeniowym przepisu art. 262 § 1 k.p.a., a więc swobodę w ocenie, które z wygenerowanych w toku postępowania kosztów strona powinna ponieść w związku z tym, że albo wynikły one z jej winy albo zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie (wyrok NSA z 7 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 369/17, wyrok WSA w Bydgoszczy z 8 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 575/16, wyrok WSA w Lublinie z 18 grudnia 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 485/18).
W tym kontekście wskazać trzeba, że organ jest w pełni uprawniony, by obciążyć strony kosztami postępowania rozgraniczeniowego, jednakże nie można obciążenia tego dokonywać automatycznie, bez rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W rezultacie, wydając orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania organ musi zawsze brać pod uwagę, czy zachowanie strony (stron) uzasadnia obciążenie kosztami postępowania tylko jedną z nich, czy też niektóre z nich, bądź wszystkie, a w tych ostatnich przypadkach - w jakim stosunku.
Organ winien mieć na uwadze okoliczności faktyczne, jakimi kierowała się strona żądająca rozgraniczenia. W szczególności powinien zbadać, czy istniał rzeczywisty spór co do przebiegu linii granicznej, czy też chodziło w istocie tylko o wznowienie znaków granicznych. Jakie czynności podejmowały strona i pozostali uczestnicy w toku postępowania rozgraniczającego, czym było podyktowane podejmowanie tych czynności. Rozkład kosztów postępowania musi odzwierciedlać rzeczywisty zakres sporności lub niepewności. Koszty postępowania rozgraniczeniowego powinny zostać rozdzielone równomiernie jedynie w odniesieniu do tej części granicy, której przebieg okazał się obiektywnie sporny lub niepewny, a więc co do której w wyniku postępowania rozgraniczeniowego nastąpiła korekta punktów i linii granicznych.
W pozostałym zakresie (co do tej części granicy, która odpowiada stanowi geodezyjno-kartograficznemu i nie była kwestionowana przez stronę niebędącą wnioskodawcą) podział kosztów powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym stanowiska stron postępowania, wolę uniknięcia lub zakończenia sporu, zasadność wystąpienia z wnioskiem o rozgraniczenie co do całej granicy (nie tylko jej części). Tylko takie podejście można ocenić jako zgodne z rozważanymi regulacjami prawnymi oraz zasadami sprawiedliwego rozdziału obowiązków między strony postępowania administracyjnego. Nie podważa to w niczym trafności poglądu, że pewne i bezsporne ustalenie granic nieruchomości co do zasady leży w interesie wszystkich właścicieli tych nieruchomości, którzy zasadniczo ponoszą równomiernie koszty tego postępowania (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 26 listopada 2019 r., sygn. II SA/Rz 910/19, wyrok z 5 lutego 2020 r., sygn. II SA/Rz 1264/19).
W powołanej powyżej uchwale NSA wyraźnie wskazał, że "w postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości, właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które - w jego ocenie - zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej".
Raz jeszcze należy podkreślić, że z treści wskazanej wyżej uchwały nie można wywodzić obowiązku obciążania kosztami postępowania rozgraniczeniowego właścicieli sąsiadujących nieruchomości, a jedynie taką możliwość.
W niniejszej sprawie niesporne jest, że postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek Z.B. Wobec zakończenia postępowania rozgraniczeniowego na etapie administracyjnym poprzez wydanie decyzji Burmistrza Gminy i Miasta w [...] z dnia [...] marca 2021 r., organ ten ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego, obejmujące wyłącznie koszty czynności geodety na kwotę 5 100 zł. Kosztami tymi organ obciążył wyłącznie wnioskodawcę.
W ocenie Sądu przyjęcie takiego rozwiązania w niniejszej sprawie nie jest zgodne z regułami wynikającymi z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 152 K.c. oraz narusza zasadę sprawiedliwości.
W uzasadnieniu decyzji o rozgraniczeniu wskazano, że przed geodetą wyznaczonym do przeprowadzenia rozgraniczenia nie doszło do zawarcia ugody. Do rozgraniczenia doszło na podstawie protokołu granicznego sporządzonego dnia [...] stycznia 2021 r. (w dniu rozgraniczenia). Z argumentacji zawartej w skardze wynika także, że skarżący zażądał przekazania sprawy Sądowi Rejonowemu w [...] (sprawa zarejestrowana pod sygn. [...]).
W ocenie Sądu fakt przekazania sprawy o rozgraniczenie Sądowi Rejonowemu w [...] może świadczyć o wystąpieniu sporu o przebieg granicy oraz, że w dalszym ciągu istnieje obiektywna potrzeba ustalenia przebiegu granicy. Może zatem okazać się, że postępowanie rozgraniczeniowe prowadzone było również w interesie pozostałych uczestników postępowania rozgraniczeniowego, a w konsekwencji, że także i oni winni partycypować w kosztach postępowania rozgraniczeniowego (oczywiście proporcjonalnie do ilości punktów stycznych granic oraz długości stykających się granic działek).
Przyjęcie przez organ odwoławczy, że koszty winny zostać poniesione wyłącznie przez Z.B. jako stronę inicjującą postępowanie rozgraniczeniowe, bez dokonania oceny czy ustalenie przebiegu granicy nie nastąpiło także w interesie właścicieli nieruchomości sąsiednich, było co najmniej przedwczesne.
Rację ma Kolegium twierdząc, że powołana wyżej uchwała NSA, jak i omówiony wyżej przepis art. 262 § 1 k.p.a., pozwalają na obciążenie kosztami postępowania rozgraniczeniowego także wyłącznie jednego właściciela rozgraniczanych nieruchomości. Jednakże powyższe musi odbywać się po wyważeniu interesów każdej ze stron, rozważeniu czy w sprawie zaistniał spór graniczny, jak i dokonaniu ustaleń czy rozgraniczenie leżało również w interesie tej strony postępowania, która nie kwestionowała przebiegu granicy. Okoliczności te nie zostały przez organ odwoławczy wzięte pod uwagę. Na obecnym etapie postępowania nie można przyjąć, że to wyłącznie skarżący odniósł korzyść z dokonanego rozgraniczenia.
Ze znajdującego się w aktach sprawy operatu technicznego wynika, że "strony zgodnie ustaliły granice wzdłuż istniejącego ogrodzenia punkty 201-202-203-204, następnie granicę ustalono skrajem drogi wewnętrznej (polnej) – punkty 204, 205, 206. Przy obliczaniu współrzędnych punktów granicznych wykorzystano wyniki wywiadu kontrolnego granic według stanu spokojnego posiadania (użytkowania – ogrodzenia trwałe) W obecności zainteresowanych stron dokonano trwałej stabilizacji punktów. Strony podpisały sporządzony protokół graniczny bez zastrzeżeń. Dopiero na późniejszym etapie Z.B. podniósł zastrzeżenia odnośnie przebiegu granicy i – co wynika z treści skargi – zażądał przekazania sprawy sądowi powszechnemu.
Z tej przyczyny to organ odwoławczy na podstawie szczegółowej analizy materiału dowodowego winien ustalić na jakich odcinkach i w jakiej części przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid. 524/1, nr 486, nr 487/1, nr 523, nr 526/1 (działki podlegające rozgraniczeniu) uległ zmianie w stosunku do stanu sprzed rozgraniczenia. Dopiero wtedy organ będzie mógł podjąć prawidłowe rozstrzygnięcie co do sprawiedliwego i słusznego rozłożenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego.
Przedstawiona przez organ odwoławczy argumentacja jest niepełna i przedwczesna, świadczy o wybiórczej ocenie materiału dowodowego, a brak rozważenia obiektywnej korzyści z rozgraniczenia jaką odniosły poszczególne strony jako podstawy obciążenia kosztami postępowania rozgraniczeniowego, stanowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
W konsekwencji organ odwoławczy naruszył również stanowiący podstawę rozstrzygnięcia art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a.
Rozpoznając sprawę ponownie, Kolegium raz jeszcze rozważy przedstawione wyżej okoliczności, z uwzględnieniem wyrażonej przez Sąd oceny prawnej, a następnie wyda stosowne rozstrzygnięcie, należycie wyjaśniając przy tym podstawy przyjętego sposobu rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Uwzględni przy tym obiektywną korzyść prawną w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy.
Z powyższych przyczyn Sąd uznał skargę za uzasadnioną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a., orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.
O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.