II SA/Rz 1057/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Rzeszowie oddalił skargi wspólników byłej spółki cywilnej na kary pieniężne za urządzanie gier hazardowych na automatach poza kasynem, potwierdzając ich odpowiedzialność mimo przekształcenia spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargi wspólników byłej spółki cywilnej na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymały w mocy kary pieniężne za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Skarżący argumentowali, że po przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną, stroną postępowania powinna być spółka, a nie oni jako osoby fizyczne. Sąd uznał jednak, że spółka cywilna nie posiadała zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym, a kary zostały prawidłowo nałożone na wspólników jako osoby fizyczne. Sąd potwierdził również, że skarżący, poprzez umowę zlecenia, aktywnie uczestniczyli w procesie urządzania gier, co uzasadniało nałożenie na nich kar pieniężnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargi wniesione przez wspólników byłej spółki cywilnej, P.P. i M.W., na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS). Decyzje te utrzymywały w mocy kary pieniężne nałożone przez Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Automaty te, o nazwach MAX CASH LEXUS i APOLLO GAMES, zostały zatrzymane w trakcie kontroli. Organy administracji ustaliły, że urządzenia te spełniają definicję automatów do gier hazardowych, a skarżący, jako wspólnicy spółki cywilnej działającej na podstawie umowy zlecenia z podmiotem odpowiedzialnym za logistykę przedsięwzięcia, aktywnie uczestniczyli w procesie urządzania gier. Kluczowym zarzutem skarżących było przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną, co ich zdaniem czyniło spółkę jawną jedyną stroną postępowania. Sąd administracyjny odrzucił ten argument, wskazując, że spółka cywilna nie posiadała zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym, a kary zostały prawidłowo nałożone na wspólników jako osoby fizyczne. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i nie zależy od winy czy świadomości prawnej, a przekształcenie spółki cywilnej w jawną nie wpływało na stronę procesową postępowań dotyczących kar pieniężnych nałożonych na wspólników. Sąd podzielił również stanowisko organów, że skarżący, poprzez umowę z dnia 2 stycznia 2015 r., aktywnie współorganizowali gry na automatach, świadcząc usługi dystrybucji urządzeń i zapewniając ich sprawne działanie. Nawet działanie na zlecenie innego podmiotu nie wyłączało ich odpowiedzialności, zwłaszcza że mieli świadomość uczestnictwa w nielegalnym przedsięwzięciu. Sąd zaznaczył, że zasady odpowiedzialności administracyjnej różnią się od karnej, a wyroki uniewinniające w postępowaniu karnym nie są wiążące dla sądu administracyjnego w kwestii odpowiedzialności administracyjnej. Ostatecznie, sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i oddalił skargi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie wpływa na stronę procesową postępowań dotyczących kar pieniężnych nałożonych na wspólników jako osoby fizyczne, ponieważ spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka cywilna nie miała zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym, a kary zostały prawidłowo nałożone na wspólników jako osoby fizyczne. Przekształcenie spółki nie zmieniało strony procesowej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (16)
Główne
u.g.h. art. 89 § ust. 1 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r. (kara 12.000 zł od automatu) zastosowany jako względniejszy dla skarżących.
u.g.h. art. 89 § ust. 2 pkt 2
Ustawa o grach hazardowych
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 31 marca 2017 r. (kara 12.000 zł od automatu) zastosowany jako względniejszy dla skarżących.
Pomocnicze
u.g.h. art. 2 § ust. 3
Ustawa o grach hazardowych
u.g.h. art. 2 § ust. 4
Ustawa o grach hazardowych
Ordynacja podatkowa art. 91
Ordynacja podatkowa
Podstawa zastosowania zasady odpowiedzialności solidarnej wspólników spółki cywilnej.
k.c. art. 369
Kodeks cywilny
Podstawa zastosowania zasady odpowiedzialności solidarnej wspólników spółki cywilnej.
P.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 145
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ordynacja podatkowa art. 247 § § 1 pkt 5
Ordynacja podatkowa
K.s.h. art. 2
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 553 § § 2
Kodeks spółek handlowych
K.s.h. art. 26 § § 5
Kodeks spółek handlowych
k.k.s. art. 107 § § 1
Kodeks karny skarbowy
P.p.s.a. art. 11
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Spółka cywilna nie posiada zdolności prawnej w postępowaniu administracyjnym, a kary zostały prawidłowo nałożone na wspólników jako osoby fizyczne. Przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie wpływa na stronę procesową postępowań dotyczących kar pieniężnych nałożonych na wspólników. Wspólnicy spółki cywilnej aktywnie uczestniczyli w procesie urządzania gier na automatach, co uzasadnia nałożenie na nich kar pieniężnych. Zasady odpowiedzialności administracyjnej są odrębne od karnych i mają charakter zobiektywizowany.
Odrzucone argumenty
Po przekształceniu spółki cywilnej w spółkę jawną, stroną postępowania powinna być spółka jawna, a nie wspólnicy indywidualnie. Skarżący nie urządzali gier na automatach poza kasynem gry, a spółka była jedynie operatorem zależnym od faktycznego urządzającego. Brak legalnej definicji pojęcia 'urządzający' prowadzi do dowolności w karaniu. W materiale dowodowym brak dowodów działania M.W. i jej podpis nie figuruje na dokumentach. Wyroki sądów karnych uniewinniające P.P. od popełnienia zarzucanych mu czynów powinny być uwzględnione.
Godne uwagi sformułowania
spółka cywilna nie była stroną postępowań w sprawach wymierzenia kary pieniężnej przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostawało bez wpływu na stronę procesową odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany i jest niezależna zarówno od ustalenia winy objętego nią podmiotu, jak i wykazania spełnienia przez niego określonych przesłanek zasady odpowiedzialności administracyjnej nie uwzględniają działania w ramach błędu właściwie zastosowano przepisy dla skarżących korzystniejsze
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Niedobylska
sędzia
Jacek Boratyn
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej za czyny popełnione w ramach spółki, nawet po jej przekształceniu, w kontekście prawa administracyjnego i hazardowego. Interpretacja pojęcia 'urządzający' gry hazardowe."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia spółki cywilnej i odpowiedzialności za czyny sprzed nowelizacji ustawy o grach hazardowych. Odpowiedzialność administracyjna ma charakter zobiektywizowany.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności za hazard i interpretacji przepisów w kontekście przekształceń spółek, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i handlowym.
“Przekształcenie spółki nie chroni przed karami za hazard – wspólnicy nadal odpowiadają.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1057/19 - Wyrok WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2020-08-06 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Jacek Boratyn Małgorzata Niedobylska Piotr Popek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne Hasła tematyczne Gry losowe Sygn. powiązane II GZ 125/20 - Postanowienie NSA z 2020-04-17 II GSK 1264/20 - Postanowienie NSA z 2023-04-04 Skarżony organ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 471 art. 2 ust 3, ust 4, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska, Asesor WSA Jacek Boratyn, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 sierpnia 2020 r. spraw ze skarg P.P. i M.W. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2019 r. – nr [...], – nr [...] w przedmiocie wymierzenia kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry oddala skargi. Uzasadnienie UZASADNl E N I E Decyzjami z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...] i nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), utrzymał w mocy decyzje Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: NPUCS) z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] i nr [...], w przedmiocie wymierzenia solidarnie M. W. i P.P. - wspólnikom byłej spółki cywilnej: "A" s.c. - kar pieniężnych, w wysokości 12.000 zł, z tytułu urządzania gier na automatach o nazwach: MAX CASH LEXUS nr [...] oraz APOLLO GAMES nr [...], poza kasynem gry. Z uzasadnień decyzji oraz akt sprawy wynika, że w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu 21 grudnia 2015 r. w lokalu "[...]" znajdującym się przy ul. [...] w S., należącym do firmy "B" R. G. w S., zatrzymano urządzenie o nazwie MAX CASH LEXUS nr [...]. Natomiast w dniu 1 lutego 2016 r. w lokalu [...] znajdującym się w J. należącym do T. C., funkcjonariusze celni dokonali ujawnienia i zatrzymania do postępowania karnego urządzenia o nazwie APOLLO GAMES nr [...]. W wyniku przeprowadzonych eksperymentów stwierdzono, że w/w urządzenia są automatami do gier, zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm. - dalej: u.g.h.), gdyż są to urządzenia elektroniczne, a urządzane na nich gry mają charakter losowy, zawierając jednocześnie element losowości, przy czym grający mają możliwość uzyskania zarówno wygrany pieniężnej, jak i rzeczowej i były organizowane w celu komercyjnym. Ustalenia te znalazły potwierdzenie w sprawozdaniach z badań ww. automatów przeprowadzonych przez Laboratorium Celne Izby Celnej w P. z dnia 23 września 2016 r. i 23 listopada 2016 r. W postępowaniu ustalono, że właścicielem spornych urządzeń jest "C" sp. z o.o. z siedzibą w R., która w dniu 1 czerwca 2015 r. zawarła z firmą "B" R. G. w S. oraz T. C. umowy dzierżawy powierzchni części lokalu umożliwiającej zainstalowanie urządzeń do gier. Natomiast w dniu 2 stycznia 2015 r, spółka cywilna "A" (dalej: spółka cywilna), działając jako zleceniobiorca, zawarła z "D" sp. z o.o. z siedzibą w W. umowę w zakresie obsługi urządzeń do gier rozrywkowych, w której spółka z o.o. (zleceniodawca) oświadczyła, że przedmiotem jej działalności są usługi świadczone na rzecz przedsiębiorców eksploatujących urządzenia do gier rozrywkowych w miejscach instalacji, tzw. punktach gier. W ramach tej umowy spółka cywilna zobowiązała się na rzecz zleceniodawcy do dostarczenia urządzeń do gier rozrywkowych do punktu gier, zwrotu tych urządzeń do magazynu po zakończeniu eksploatacji, pobierania gotówki z tych urządzeń i przekazywania jej zleceniodawcy oraz sporządzania protokołu wyjęcia gotówki dla każdego punktu gier, prowadzenia stałego serwisu urządzeń zapewniającego utrzymanie urządzeń w dobrym stanie technicznym zapewniającym stałe i nieprzerwane ich działanie bez limitu pojedynczych użyć oraz bez względu na warunki techniczne lokalu, w którym urządzenia są eksploatowane. Ponadto zleceniobiorca zobowiązał się do przyjmowania faktur obejmujących czynsz dzierżawny od kontrahentów zleceniodawcy, sprawdzenia ich poprawności i dostarczenia zleceniodawcy oraz dokonania wpłaty należnego czynszu władającemu lokalem, w którym urządzany jest punkt gier, z gotówki pobranej z urządzeń do gier. Z tytułu świadczonych usług zleceniobiorcy przysługiwało wynagrodzenie ryczałtowe liczone od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu w kwocie 200 zł brutto. W związku z powyższymi ustaleniami, postanowieniami z dnia [...] października 2018r. NPUCS wszczął z urzędu wobec M. W. i P. P. - wspólników byłej spółki cywilnej postępowania w sprawie solidarnego wymierzenia kar pieniężnych w związku z urządzaniem gier na przedmiotowych automatach poza kasynem gry i następnie decyzjami z dnia [...] lutego 2019 r., nr: [...], [...] wymierzył im solidarnie kary pieniężne w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier poza kasynem gry na przedmiotowych automatach. W wyniku rozpatrzenia wniesionych odwołań, DIAS powołanymi na wstępie decyzjami z [...] lipca 2019r., nr: [...], [...], utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowych sprawach wydanie rozstrzygnięć nastąpiło według stanu prawnego obowiązującego w dniu ujawnienia zdarzeń oraz istniejących w tym dniu stanów faktycznych. Wyjaśnił, że art. 89 u.g.h. został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017r. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji jest względniejszy dla stron skarżących, dlatego w tym brzmieniu znalazł zastosowanie w sprawach. DIAS uznał, że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. urządzenia umożliwiały prowadzenie gier na automatach, których istotne prawnie elementy ujęte zostały tak w art. 2 ust. 3, jak i w art. 2 ust. 5 u.g.h. DIAS wskazał, że grami na automatach w rozumieniu tego przepisu są gry spełniające łącznie następujące przesłanki: 1) gry są urządzane na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, 2) są to gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, 3) gry zawierają element losowości. W ocenie DIAS w sprawach spełnione zostały wszystkie przesłanki. DIAS przychylił się do stanowiska organu I instancji, że M. W. i P. P. jako wspólnicy spółki cywilnej swoimi działaniami w pełni wypełniali znamiona pojęcia "urządzania gier" na ww. automatach, gdyż wykorzystując prowadzoną przez nich działalność gospodarczą współdziałali na podstawie umowy zawartej w dniu 2 stycznia 2015 r. z "D" sp. z o.o. z siedzibą w W. w procesie urządzania gier na ww. automatach. Według DIAS, umowa ta była elementem przedsięwzięcia, w ramach którego "C" sp. z o.o. udostępniała graczom należące do niej automaty do gier (w tym automaty będące przedmiotem sporów) w przedmiotowych lokalach i odpowiedzialna była za logistyczną stronę tego przedsięwzięcia, korzystając przy tym z usług spółki cywilnej. Wszyscy uczestnicy tego przedsięwzięcia w celu zapewnienia sobie korzyści wspólnie organizowali i prowadzili działalność polegającą na udostępnianiu urządzeń do gier graczom poza kasynem gry, zapewnieniu nieprzerwanego, prawidłowego funkcjonowania tych urządzeń oraz dystrybucji uzyskanych w ten sposób środków pieniężnych. Były zatem podstawy do uznania ich za urządzających gry na przedmiotowych automatach poza kasynem gry, bez zezwoleń. W ocenie DIAS, organ I instancji słusznie przyjął, że sankcję za naruszenie przepisów u.g.h. powinni ponieść wspólnicy byłej spółki cywilnej, nie zaś sama spółka. Słusznie także zastosowano zasadę odpowiedzialności solidarnej, a to z mocy art. 91 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm. - dalej: Ordynacji podatkowej) i art. 369 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 z późn. zm., dalej: K.c.). Powyższa sankcja dotyczy bowiem czynności podejmowanych przez wspólników spółki cywilnej w ramach wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego. Tym samym, późniejsze przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonych w tym zakresie postępowań. Na powyższe decyzje DIAS M.W. i P. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odrębne skargi, ale tożsame w treści, wnosząc o uchylenie zaskarżonych rozstrzygnięć i stwierdzenie ich nieważności lub umorzenie postępowań jako bezprzedmiotowych. Zaskarżonym decyzjom zarzucili: 1) nieważność zgodnie z art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż zostały skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawach; 2) wymierzenie kary bez wskazania legalnej definicji pojęcia "urządzający", co stanowi zaprzeczenie wartościom konstytucyjnym, jako że może powodować dowolność w zakresie karania i jest sprzeczne z zasadą państwa prawa (z natury prawa nałożenie sankcji winno być precyzyjnie określone tak, aby obywatel wiedział ze źródeł prawa, co i za co mu grozi); 3) niewskazanie jakie konkretnie czynności wykonywały strony, które były związane z urządzaniem gier, co winno lec u podstaw wymierzenia kary administracyjnej (sam fakt bycia wspólnikiem nie pozwala na nałożenie kary, w materiale dowodowym brak dowodów działania M. W.- nie wspomina o niej żaden świadek, a jej podpis nie figuruje na dokumentach). W uzasadnieniu skarg podniesiono, że wszystkie postępowania w przedmiocie kar pieniężnych prowadzone były przeciwko spółce cywilnej, co oznaczało prowadzenie ich przeciwko wspólnikom spółki cywilnej - jednakże na mocy orzeczenia sądu z dnia 8 grudnia 2016 r., w toku postępowania, doszło do przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną. Skutki przekształcenia oznaczają ciągłość podmiotu, a więc od dnia 8 grudnia 2016 r. stroną, a więc zobowiązanym jest spółka jawna, która może być stroną w postępowaniu podatkowym. Wydanie decyzji nastąpiło w roku 2017, a więc niewątpliwie po orzeczeniu o przekształceniu. W tym stanie rzeczy kierowanie decyzji do osób fizycznych, a nie do spółki, jest bezprawne. Skarżący podkreślili, że nigdy nie urządzali gier na automatach poza kasynem gry, a spółka była operatorem, czyli podmiotem całkowicie zależnym od faktycznego urządzającego. Dodali, że nigdzie w przepisach nie ma zdefiniowanej osoby urządzającej. To oznacza, że może to stanowić pole do nadużyć. W przedmiotowych sprawach dowody świadczą o całkowitej zależności od innego podmiotu, co wyklucza skarżących z kręgu urządzających gry. Co więcej, sądy karne również opisują, iż zachowanie zdekodowane w sprawie nie może stanowić urządzania w rozumieniu art. 89 u.g.h. W odpowiedziach na skargi DIAS wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w obu sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019r., poz. 2167), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa. Rozpoznając sprawy w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, gdyż zaskarżone decyzje wraz z poprzedzającymi je decyzjami organu I instancji nie są dotknięte wadami lub uchybieniami, które w myśl przytoczonych wyżej regulacji obligowałyby Sąd do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w niniejszych sprawach jest prawidłowość wymierzenia skarżącym, jako wspólnikom spółki cywilnej, solidarnie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Skarżący przede wszystkim zarzucili, że z uwagi na przekształcenie "A" s.c. w "E" spółka jawna, stroną przedmiotowych postępowań powinna być ta spółka jawna, nie zaś wspólnicy indywidualnie. Nadto podnieśli, że nie można im zasadnie przypisać organizowania gier na automatach poza kasynem gry. Dokonując oceny legalności zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, że Sąd podziela stanowisko DIAS, wyrażone w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, w których organ ten odniósł się do podnoszonej przez skarżących w postępowaniach administracyjnych kwestii przekształcenia spółki cywilnej "A" w podmiot "E" spółka jawna. Podstawą odpowiedzialności skarżących jest to, że brali oni udział w procesie urządzania gier hazardowych, poza kasynem gry. Im też przysługiwały prawa procesowe w postępowaniach dotyczących wymierzenia kar. W tej kwestii należy stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo uznał, że z uwagi na brak zdolności prawnej, zwłaszcza na gruncie przepisów u.g.h., spółka cywilna nie była stroną postępowań w sprawach wymierzenia kary pieniężnej, z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Postępowania te od początku prowadzone były bowiem w stosunku do skarżących - osób fizycznych i zakończyły się wymierzeniem im solidarnie kar pieniężnych, jako osobom fizycznym -wspólnikom spółki cywilnej. W tej sytuacji przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną pozostawało bez wpływu na stronę procesową rozpatrywanych spraw. Skoro więc spółka cywilna nie miała zdolności prawnej na gruncie prawa administracyjnego, nie mogła zostać na nią nałożona kara, na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Kara ta została prawidłowo nałożona na wspólników i to oni byli stronami prowadzonych w tym przedmiocie postępowań. Z przedstawionych względów zarzut naruszenia przepisów postępowania, w opisanym wyżej zakresie, Sąd uznał za niezasadny. Nie można więc stwierdzić, że spełniona została przesłanka nieważności, o której mowa w art. 247 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Sąd nie podziela poglądu, że odpowiedzialność z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry należy kwalifikować w kategoriach obowiązku stanowiącego majątek spółki. Źródłem tej odpowiedzialności jest bowiem nie stosunek zobowiązaniowy, ale okoliczności obiektywne, tj. naruszenie przez określone osoby warunków urządzania gier na automatach. Oceny tej nie zmienia fakt, że umowę o świadczenie usług z "D" zawarli skarżący, jako wspólnicy spółki cywilnej, albowiem umowa ta rodziła jedynie skutki na gruncie prawa cywilnego, które pozostają poza zakresem niniejszych spraw. Wprawdzie na podstawie w/w umowy podjęli się oni czynności, kwalifikowanych na gruncie u.g.h., jako współorganizowanie gier, jednakże nie ma to wpływu na zasady ich administracyjnej odpowiedzialności z tego tytułu oraz zagadnienia procesowe, w prowadzonych w tym przedmiocie postępowaniach. W tym miejscu należy też zaznaczyć, że ustawa z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 505 ze zm,, zwana dalej: K.s.h.) stanowi ze swej istoty regulację cywilnoprawną, normującą stosunki cywilnoprawne pomiędzy jego podmiotami (osobami prawnymi i fizycznymi, a także określonymi jednostkami organizacyjnymi, nieposiadającymi osobowości prawnej). Potwierdza to między innymi jego art. 2, nakazujący w kwestiach nieuregulowanych tym aktem, stosować przepisy Kodeksu cywilnego. K.s.h. nie zawiera więc, co do zasady, regulacji z zakresu prawa administracyjnego, za wyjątkiem art. 553 § 2, zgodnie z którym spółka przekształcona pozostaje podmiotem w szczególności zezwoleń, koncesji oraz ulg, które zostały przyznane spółce przed jej przekształceniem, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji albo ulgi stanowi inaczej. Regulacja ta jednak odnosi się jedynie do kwestii ściśle w niej wskazanej, nie sposób więc na jej podstawie wywodzić przejścia praw, a zwłaszcza obowiązków, o których w przepisie tym nie wspomniano. Przepis ten nie stanowi też podstawy modyfikowania podmiotowej strony spraw, dotyczących kwestii, pozostających poza zakresem jego regulacji. Tak samo z art. 26 § 5 K.s.h. nie sposób wywodzić przejścia odpowiedzialności za delikt administracyjny na nowo powstały podmiot. Stoi temu na przeszkodzie nie tylko cywilnoprawny charakter wskazanego przepisu, ale również to, że odpowiedzialność tego rodzaju, nawet w nieskonkretyzowanej formie, nie spoczywała na spółce cywilnej. Postępowania prowadzone były w stosunku do skarżących - osób fizycznych - i zakończyły się wymierzeniem im kar pieniężnych jako wspólnikom (byłej) spółki cywilnej na zasadzie solidarności, stosownie do art. 91 Ordynacji podatkowej w związku z art. 369 k.c. Zatem przekształcenie spółki cywilnej w spółkę jawną nie spowodowało zmiany strony postępowań. Poza sporem w niniejszych sprawach pozostaje ustalony w postępowaniach zakres zaangażowania skarżących w proces organizowania gier na automatach, wynikający z zawartej przez nich umowy. Sąd podziela stanowisko rozstrzygających niniejsze sprawy organów, że działalność spółki cuwilnej a tym samym jej wspólników, stanowiło istotny element mechanizmu polegającego na organizowaniu gier na automatach. Na podstawie umowy z dnia 2 stycznia 2015 r. świadczyli usługi na rzecz "D" spółki z o.o., która odpowiadała za logistyczną stronę przedsięwzięcia, w ramach którego, właściciel automatów udostępnił graczom automaty do gier. Ich rola polegała na świadczeniu usług w zakresie dystrybucji urządzeń do gry i zapewnienia sprawnego ich działania, za wynagrodzeniem ryczałtowym, liczonym od każdego aktywnego w danym miesiącu automatu, w kwocie 200 zł brutto. Bez udziału skarżących w przedsięwzięciu, proces urządzania gier nie byłby więc możliwy. W tej więc sytuacji, nawet działanie na zlecenie "D" sp. z o.o. nie pozwala na wyłączenie odpowiedzialności wspólników spółki cywilnej, którzy - jak wynika z treści zawartej urnowy, i załącznika do niej (instrukcja postępowania na wypadek zatrzymania urządzeń) - mieli pełną świadomość, co do tego, że aktywnie uczestniczą w nielegalnym przedsięwzięciu. Mimo to podjęli się uczestnictwa w nim, we współpracy z innymi jego uczestnikami, realizując niezwykle istotny fragment tej działalności, odnoszący się do faktycznie realizowanych czynności. Tak więc mając to na względzie, nie sposób jest pominąć ich udziału w przedsięwzięciu, jedynie w oparciu o formalną podstawę nawiązania współpracy z pozostałymi wspólnikami, jaką stanowiła umowa zlecenia. Istotą tej umowy, niezależnie od jej nazwy, było bowiem podjęcie współpracy z pozostałymi podmiotami, których działanie łącznie składało się na efekt w postaci stworzenia warunków umożliwiających zainteresowanym osobom korzystanie z gier na automatach poza kasynem gry. Zakres ich obowiązków nie ograniczał się więc do samego świadczenia usług stricte serwisowych. Podnoszona przez skarżących kwestia tzw. zależności od zleceniodawcy również nie może stanowić okoliczności wyłączających ich odpowiedzialność za delikt administracyjny, gdyż w tym zakresie ocenie podlega ich faktyczny udział w całościowo rozumianym przedsięwzięciu urządzania gier na automatach poza kasynem gry, a nie wzajemne zależności poszczególnych, realizujących je podmiotów, wynikające z uregulowań prawa cywilnego. Odnośnie zastrzeżeń skarżącej co do jej uznania za aktywnego współurządzającego gry, wskazać należy, że organy rozważając udział skarżących w mechanizmie urządzania gier powołały się na fakt wspólnego przystąpienia wspólników spółki cywilnej do współpracy podmiotów realizujących to przedsięwzięcie, na podstawie umowy, którą zawarli jako wspólnicy spółki cywilnej. Ten fragment aktywności gospodarczej skarżący realizowali wspólnie, a ich odpowiedzialność względem kontrahenta była solidarna, choć w ramach wewnętrznej organizacji spółki aktywność każdego wspólnika na zewnątrz była różna. Tak więc taki sposób ujęcia ich działalności i jej prawna kwalifikacja nie może mieć wpływu na ocenę legalności zaskarżonych decyzji. W związku z powyższym w niniejszych sprawach organy słusznie uznały skarżących za podmioty "urządzające" gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., sankcjonując ich działanie karą przewidzianą w art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h., w wysokość 12 000 zł od każdego automatu. Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 89 u.g.h., który został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017r. przez art. 1 pkt 67 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017r., poz. 88). Ustawa nowelizująca nie wprowadziła przepisów o charakterze intertemporalnym. Organy za zasadne uznały rozstrzygnięcie spraw na podstawie przepisów z daty zdarzeń, tj. z dnia 1 lutego 2016 r. oraz 21 kwietnia 2016r. (przyjmując, że stwierdzone naruszenie zakończyło się w dniu kontroli dokonanej przez funkcjonariuszy celnych), czyli według art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Sąd to stanowisko podziela. Nielegalne urządzanie gier na automatach, poza kasynem gry, przed dniem 1 kwietnia 2017 r. objęte było względniejszą sankcją, gdyż urządzający gry na automatach poza kasynem gry podlegał karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł od każdego automatu. Aktualnie kara ta jest w wysokości 100.000 złotych od każdego automatu. Z tego też względu właściwie zastosowano przepisy dla skarżących korzystniejsze. Skarżący powoływali się na wyroki sądów karnych uniewinniające P.P. od popełnienia zarzucanych mu czynów kwalifikowanych jako przestępstwo karnoskarbowe z art. 107 § 1 k.k.s., które pomimo takiej deklaracji wszak do skarg nie zostały dołączone, aczkolwiek zalegają w aktach administracyjnych, godzi się zauważyć wpierw w tej kwestii, że zgodnie z art. 11 P.p.s.a., sąd administracyjny wiążą jedynie ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa. Wyroki, na które powołują się skargi, nie są wyrokami skazującymi, wobec czego poczynione w sprawie, w której zostały wydane ustalenia, nie są wiążące na gruncie przedmiotowej sprawy. Podkreślenia też wymaga, że zasady odpowiedzialności administracyjnej, zgodnie z którymi wymierzono zobowiązanym karę w niniejszej sprawie, różnią się diametralnie od zasad odpowiedzialności karnej. Odpowiedzialność administracyjna, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie, ma bowiem charakter zobiektywizowany i jest niezależna zarówno od ustalenia winy objętego nią podmiotu, jak i wykazania spełnienia przez niego określonych przesłanek, składających się na stronę podmiotową czynu, w ujęciu prawnokarnym. Natomiast w przypadku odpowiedzialności karnej, elementy te są niezwykle istotne, Jeżeli chodzi o stronę podmiotową czynu zabronionego o charakterze umyślnym, niezbędnym jest wykazanie, że oskarżony miał świadomość znamion określonego czynu zabronionego i działał w tym zakresie z zamiarem ich realizacji oraz nie zachodzą inne okoliczności odpowiedzialność tę wyłączające, takie jak działalnie w warunkach błędu. W szczególności zasady odpowiedzialności administracyjnej nie uwzględniają działania w ramach błędu, co do znamion określonego deliktu administracyjnego. Nie pozwalają też na rozróżnianie, w oparciu wzajemne relacje i zależności, ról poszczególnych podmiotów składających się na cały proces urządzania gier, wbrew przepisom ustawy, czy też stopniowanie odpowiedzialności za nie, ze względu na ich doniosłość i znaczenie. W tej więc sytuacji nawet wyłączenie odpowiedzialności karnej zobowiązanych nie pozwala na stwierdzenie, że nie powinni oni odpowiadać na podstawie przepisów u.g.h.. Końcowo nadmienić jeszcze należy, że poza sporem pozostawała dokonana przez organy kwalifikacja ww. urządzeń jako automatów do gier spełniających kryteria z art. 2 ust. 3 u.g.h., co nie było zresztą tak w toku postępowań administracyjnych, jak i sądowego kwestionowane. Wobec stwierdzenia, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI