II SA/Rz 1056/23

II SA/Rz 1056/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-04-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Grzegorz Panek
Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Smoleń
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2201
art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 76 § 1 kpa
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1473
art. 21
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Tomasz Smoleń, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi T.Z. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 27 kwietnia 2023 r., nr BP.500.235.2021.0165.RZ9.401026 w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 27 kwietnia 2023r. nr BP.500.235.2021.0165.RZ9.401026 Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: GITD, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania T. Z., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą: Z. T. T.T. w W. (dalej skarżący/przedsiębiorca) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: PWITD, organ I instancji) z dnia 7 lipca 2021r. nr WITD.DI.0152.IX1074/61/21/P o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł, uchylił decyzję organu I instancji w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 15.000zł.
Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na podstawie upoważnienia nr 61/2020 z 24 maja 2021r. przeprowadzono kontrolę w siedzibie przedsiębiorcy, prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Z. T.T. T. w W.. Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez przedsiębiorcę regulacji dotyczących okresów prowadzenia pojazdów i obowiązkowych przerw oraz czasu odpoczynku kierowców, a także regulacji dotyczących uprawnień do wykonywania przewozów drogowych oraz uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrolą objęto okres od dnia 1.06.2020r. do dnia 30.04.2021r.
Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 8 kierowców.
Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z 9 czerwca 2021r. Do kontroli strona okazała licencję nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wydaną dnia 11.06.2019r., ważną do dnia 25.06.2024r. , oraz zezwolenie nr [...] na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego udzielone dnia 25.06.2014r.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 7 lipca 2021r. nr WITD.DI.0152.1X1074/61/21/P nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł, za nieprzestrzeganie warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm. - dalej: u.t.d.). Kontrolujący stwierdzili naruszenia opisane w załączniku nr 3 do u.t.d., tj:
1. lp. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - sankcjonowane jest karą w wysokości 800 zł, za każdą zmianę;
2. lp. 5.1- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 9 godzin w sytuacji, gdy kierowca dwukrotnie w danym tygodniu wydłużył jazdę dzienną do 10 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 50 zł, za czas powyżej 15 minut do mniej niż 1 godziny;
3. lp. 5.2 - przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane jest karą w wysokości 100 zł;
4. lp. 5.4 - przekroczenie maksymalnego dwutygodniowego czasu prowadzenia pojazdu, o czas do mniej niż 10 godzin, sankcjonowane jest karą w wysokości 250 zł;
5. lp. 5.5 - skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny sankcjonowane jest karą w wysokości 100 zł, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut sankcjonowane jest karą w wysokości 200 zł;
6. lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny sankcjonowane jest karą w wysokości 100 zł, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 200 zł,
7. lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny sankcjonowane jest karą w wysokości 150 zł, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 350 zł, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 550 zł;
8. lp. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas do mniej niż 30 minut sankcjonowane jest karą w wysokości 100 zł, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godzina i 30 minut karą w wysokości 250 zł, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut karą w wysokości 350 zł, międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 2200 do 600, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut - karą w wysokości 50 zł, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin - karą w wysokości 100 zł;
9. lp. 5.12 - przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy, jeżeli praca jest wykonywana w porze nocnej: o czas od 1 godziny do mniej niż 3 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 50 zł, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin sankcjonowane jest karą w wysokości 100 zł;
10. lp. 9.1 - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd sankcjonowane jest karą w wysokości 2.000 zł;
11. lp. 6.3.5 - niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację danych sankcjonowane jest karą w wysokości 3.000 zł;
12. lp. 6.3.18 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu - za każdy pojazd, sankcjonowane jest karą w wysokości 500 zł;
13. lp. 6.3.16 - nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, sankcjonowane jest karą w wysokości 500 zł.
Mając na uwadze powyższe naruszenia PWITD, na podstawie art 92a ust. 1 u.t.d., decyzją z dnia 7 lipca 2021 r., opisaną na wstępie, nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji wskazując, że jego szczegółowe uzasadnienie zostanie przesłane odrębnym pismem, lecz pisma tego nie złożył.
GITD, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia 27 kwietnia 2023 r. opisaną na wstępie, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.
Organ odwoławczy analizując naruszenia opisane w protokole kontroli stwierdził, że PWITD zasadnie nałożył na Skarżącego karę pieniężną, natomiast uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty spowodowane było koniecznością zmiany sposobu naliczenia kary, zgodnego z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, który zanegował dotychczasowy sposób liczenia kar pieniężnych stosowany przez organy Inspekcji Transportu Drogowego. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym m.in. w wyroku NSA z dnia 24.11.2021r., sygn. akt II GSK 1753/21, kary pieniężne za naruszenia z zakresu czasu pracy kierowcy należy naliczać za rzeczywisty okres przekroczenia i zakwalifikować wyłącznie do jednej pozycji (określonego punktu) załącznika nr 3 do u.t.d.
Łączna kara pieniężna za wszystkie stwierdzone w sprawie naruszenia załącznika nr 3 do u.t.d. wyniosła 47.400 zł, ale z uwagi na treść art. 92a ust 5 pkt 1 u.t.d. została ona zredukowana do kwoty 15.000 zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do każdego z zarzucanych Skarżącemu naruszeń, powołując podstawę prawną jej nałożenia oraz wyjaśniając przyczyny jej nałożenia. GITD stwierdził, że skarżący nie wskazał żadnych okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie art. 92 b i 92 c u.t.d. i podkreślił, że naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce, zatem kara nałożona na skarżącego jest w pełni uzasadniona.
Przedsiębiorca zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie:
- art. 21 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2022 , r., poz. 1473) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Z uzasadnienia skarżonej decyzji wynika, iż do analizy czasu pracy kierowców w porze nocnej organ II instancji przyjął art. 21 ustawy w brzmieniu, który obowiązywał na dzień kontroli tj. Obwieszczenie Marszałka Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 5 lipca 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019 poz. 1412), natomiast powinien zastosować art. 21 ustawy w stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania skarżonej decyzji.;
- art. 92a ust.1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym do cytowanej ustawy, poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w zakresie ww, naruszeń;
- art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego - poprzez niepodjęcie przez organ I instancji działań niezbędnych do dokładnego i wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz pominięcie w zaskarżonym akcie wagi przedkładanych wyjaśnień;
- art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego - poprzez ustalanie i dokonanie oceny stanu faktycznego na podstawie wybiórczo potraktowanego materiału dowodowego;
- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji, podczas gdy stan faktyczny niniejszej sprawy budził wątpliwości i nie został ustalony przez organ należycie oraz nie wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione;
- uchybienie art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez ich bezzasadne niezastosowanie;
- brak uwzględnienia w wydanej decyzji zapisów załącznika nr I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego w zakresie dopuszczalnych marginesów błędów, dopuszczające marginesy błędu przewidziane przy użytkowaniu przyrządów wskazujących i rejestrujących.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w jego przedsiębiorstwie zachowana jest właściwa organizacja i dyscyplina pracy, umożliwiająca przestrzeganie przez kierowców przepisów określających normy czasu pracy skodyfikowane w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006. Naruszenia norm czasu pracy były nieliczne i powstały w wyniku nadzwyczajnych, niedających się przewidzieć okoliczności. Wszystkie przypadki dotyczące ww. naruszeń wynikały z zaistnienia nadzwyczajnych sytuacji na drodze np. z korków, wymuszonych zmian tras przejazdu, wypadków, etc. Jedynym błędem kierowców był brak odnotowania na wydrukach z tachografu przyczyn, które spowodowały zaistnienie naruszeń związanych z czasem pracy kierowców.
Ponadto, zdaniem Skarżącego, przy stwierdzaniu naruszeń powinna być zastosowana chociaż pięciominutowa tolerancja, bo kierowca nie jest w stanie zaplanować przerwy co do minuty. Sytuacje dotyczące naruszeń o jedną czy kilka minut stanowią większą część przypadków opisanych w decyzji. Jest to uzasadnione tym bardziej, że w samym załączniku nr I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym w dziale III zatytułowanym: wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego, w pkt f lit. c wprowadzono dopuszczalne marginesy błędu przewidziane przy użytkowaniu przyrządów wskazujących i rejestrujących - dwie minuty na dzień i 10 minut na siedem dni.
Z tych względów Skarżący nie zgadza się z twierdzeniami zawartymi w decyzji, iż nie spełniono przesłanek określonych w art. 92 b i 92 c u.t.d.
Dodał, że kontrolą objęto okres pandemii z powodu wirusa COVID-19. Był to czas, w którym kierowcy odmawiali wyjazdu w trasę, a ci którzy byli w trasie chcieli jak najszybciej dostarczyć towar i wracać do domu. Nie dochodziło do bezpośrednich kontaktów z kierowcami, w celu sczytywania kart kierowcom udostępniono czytnik, trudno mówić jednak o ich bieżącej kontroli.
Samo Ministerstwo Infrastruktury na podstawie art. 14 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, po powiadomieniu i uzyskaniu zgody Komisji Europejskiej, postanowiło wprowadzić tymczasowe odstępstwa od stosowania przepisów art. 6 ust. 1-3, art. 7 oraz art. 8 ust. 8 ww. rozporządzenia w stosunku do kierowców wykonujących krajowe i międzynarodowe przewozy drogowe rzeczy i osób.
Zgodnie z tymi odstępstwami:
• dzienny czas prowadzenia pojazdu nie mógł przekroczyć 11 godzin (odstępstwo od art. 6 ust.
• tygodniowy czas prowadzenia pojazdu nie mógł przekroczyć 60 godzin (odstępstwo od art. 6 ust. 2),
• łączny czas prowadzenia pojazdu w ciągu dwóch kolejnych tygodni nie mógł przekroczyć 96 godzin (odstępstwo od art. 6 ust. 3),
• po okresie prowadzenia pojazdu trwającym pięć i pół godziny kierowcy przysługuje ciągła przerwa trwająca co najmniej czterdzieści pięć minut (odstępstwo od art. 7),
• kierowca, jeżeli dokona takiego wyboru, może wykorzystać również regularny tygodniowy okres odpoczynku w pojeździe, o ile posiada on odpowiednie miejsca do spania dla każdego kierowcy i pojazd znajduje się na postoju (odstępstwo od art. 8 ust. 8).
Powyższe uregulowania potwierdzają, z jakim to nadzwyczajnym czasem mieliśmy do czynienia, a skarżący tych zdarzeń i okoliczności, nie mógł przewidzieć.
Odnośnie naruszenia opisanego w decyzji jako: "Przekroczenie dopuszczalnego dobowego 10-godzinnego czasu pracy" skarżący podniósł, że kara nie powinna zostać nałożona, bo w dniu 9.06.2021 r., kiedy to sporządzono protokół z kontroli, obowiązywał art. 21 ustawy o czasie pracy kierowców zawarty w Obwieszczeniu Marszałka Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 5 lipca 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o czasie pracy kierowców (Dz.U. z 2019 poz. 1412). Organ II instancji przyjął do analizy czasu pracy kierowców w porze nocnej art. 21 w brzmieniu, który obowiązywał na dzień kontroli, co jest dla niego mniej korzystne, bo wg nowego brzmienia przepisu nie zostałby ukarany, ponieważ kierowcy nie przekraczali godzin pracy pomiędzy odpoczynkami dobowymi.
W odniesieniu do naruszenia opisanego w decyzji jako "Niedopuszczalne wyjęcie wykresówek lub karty kierowcy mające wpływ na rejestrację danych", skarżący stwierdził, że nie ma wystarczających podstaw do ukarania, a jedynym dowodem na tę nieprawidłowość mogłoby być przesłuchanie kierowcy – P. M. na okoliczności przejazdu z dnia 11.09.2020 r.
Odnośnie naruszeń opisanych w decyzji jako: "Nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego oraz naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z tachografu", skarżący uważa nałożenie kary za bezzasadne, bo w przedsiębiorstwie zapewnia, aby karty kierowców i tachografy pojazdów były sczytywane w terminie. Jedyna możliwość, iż karta kierowcy czy tachograf pojazdu nie zostaną sczytane w wymaganym terminie, to sytuacje zupełnie nadzwyczajne, gdy pojazd czy kierowca nie może dotrzeć na bazę z przyczyn losowych jak awaria pojazdu, a w kontrolowanym okresie nałożyły się na to dodatkowe problemy związane z pandemią COVID-19.
W jego przypadku mógł zostać zastosowany art. 92 c ust 1 u.t.d.
Dodał, że organ I instancji dokonał nieprawidłowej subsumpcji stanu faktycznego i zastosował przepis pomimo niespełnienia wszystkich przesłanek jego zastosowania. W przedsiębiorstwie udostępniono wszelkie pobrane i przechowywane dane z karty kierowcy i tachografu cyfrowego. Na ich podstawie organ I instancji przeprowadził kontrolę czasu pracy kierowców. Zaistniała sytuacja w żaden sposób nie uniemożliwiła przeprowadzenia kontroli i nie spowodowała uniknięcia sankcji za przekroczenie norm czasu pracy kierowcy.
Odnośnie naruszeń opisanych w decyzji jako: "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego", skarżący uważa, że nie powinien być za nie ukarany w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie ( a nie na drodze), w
sytuacji, gdy badanie techniczne zostało dawno wykonane.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Przedmiotem skargi jest decyzja GITD, uchylająca decyzję PWITD o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego za stwierdzone w toku kontroli naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d. i nakładająca karę pieniężną w wysokości 15 000 zł.
Stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. W ocenie Sądu, stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości, opisane szczegółowo w zaskarżonej decyzji, uzasadniały nałożenie na przedsiębiorcę kary pieniężnej. Jej wysokość obliczona zgodnie z przepisami zał. nr 3 do u.t.d., została ograniczona do kwoty 15.000zł, z uwagi na brzmienie przepisu art. 92a ust.5 pkt 1 u.t.d.
Trzeba podkreślić, że stwierdzone naruszenia zostały opisane w protokole z kontroli, którego skarżący nie kwestionował. Nie wniósł on też o przeprowadzenie dowodów, ani nie zarzucał braku wyjaśnienia jakiejś okoliczności faktycznej. Zarzuty odnośnie do prowadzonego postępowania wyjaśniającego skarżący sformułował dopiero w skardze, zarzucając m.in. brak przesłuchania kierowcy na okoliczność przejazdu w dniu 11 września 2020r.
Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że ustalenia w niniejszej sprawie zostały poczynione w postępowaniu, które nie narusza prawa. Stwierdzone podczas kontroli naruszenia miały charakter obiektywny i znajdują potwierdzenie w zgromadzonych dowodach, m.in. w protokole kontroli i załącznikach. Protokół z kontroli jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania i stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Skarżący był w trakcie kontroli i postępowania administracyjnego informowany o jego wynikach (za pośrednictwem pełnomocnika), nie wnosił żadnych zastrzeżeń, ani nie składał żadnych wniosków dowodowych. Nie można podzielić zarzutu, że wyłącznie przesłuchanie kierowcy mogłoby potwierdzić fakt naruszenia polegającego na wyjęciu karty kierowcy z tachografu. Zgodnie z art.75 k.p.a. jako dowód w sprawie należy dopuścić wszystkie środki dowodowe, które są zgodne z prawem, a mogą przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionował ustaleń kontrolnych aż do momentu wniesienia skargi, zatem uznać należało, że zgadzał się z nimi, nie składał też żadnych wniosków dowodowych. Organ nie miał więc obowiązku prowadzenia dalszego postępowania wyjaśniającego, skoro uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną. Sąd administracyjny natomiast nie prowadzi postępowania dowodowego (w tym nie przesłuchuje świadków), a jedynie ocenia zgodność z prawem postępowania prowadzonego przez organy administracji i wydanych przez nie decyzji.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia art.21 ustawy o czasie pracy kierowców, Sąd stwierdza, że organy w sposób prawidłowy zastosowały w rozpoznawanej sprawie brzmienie tego przepisu obowiązujące w dacie kontroli. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin w danej dobie.
Od dnia 2 lutego 2022r. przepis ten otrzymał nowe brzmienie, na które powołuje się skarżący, nadane mu przepisem art.2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2022 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym, ustawy o czasie pracy kierowców oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022r., poz.209 – dalej: ustawa zmieniająca), tj. "W przypadku gdy praca jest wykonywana w porze nocnej, czas pracy kierowcy nie może przekraczać 10 godzin między dwoma kolejnymi okresami dziennego odpoczynku albo dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku".
Jednakże, z mocy przepisów przejściowych, tj. art. 5 ust.3 ustawy zmieniającej, do spraw dotyczących naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, określonych w załącznikach nr 3 i 4 do ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Nie ma zatem wątpliwości, że dokonana zmiana dotyczyła naruszeń stwierdzonych od dnia wejścia w życie nowych przepisów, czyli 2 lutego 2022r.
W odniesieniu do zarzutu nieuwzględnienia odstępstw od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców, należy stwierdzić, że istotnie takie tymczasowe odstępstwa zostały kilkukrotnie wprowadzone w drodze obwieszczenia Ministra Infrastruktury w sprawie tymczasowych odstępstw od stosowania przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynku kierowców. Dotyczyły one jednak konkretnie wskazanych okresów, tj. od 18 marca 2020 r. do 16 kwietnia 2020 r., od 17 kwietnia 2020 r. do 31 maja 2020 r., od 4 marca 2022 r. do 2 kwietnia 2022 r. i od 12 sierpnia 2022 r. do 30 września 2022 r., zatem nie obowiązywały w okresie, którego dotyczyła kontrola i nie mają wpływu na prawidłowość decyzji w tym zakresie.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
W odniesieniu do zarzutu niezachowania tolerancji błędu tachografu i nałożenia kary w przypadkach, kiedy przekroczenie czasu jazdy lub odpoczynku było nieznaczne, Sąd stwierdza, że przepisy rozporządzenia WE 561/2006, podobnie jak i załącznika nr 3 do u.t.d. nie wyłączają odpowiedzialności z uwagi na to, że naruszenie norm dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, odpoczynku, czy przerw było nieznaczne. Wprowadzają natomiast przedziały czasowe, różnicując skalę naruszenia i wysokość wymierzanej kary pieniężnej. W tym kontekście, nieznaczny stopień naruszeń, jakich dopuścili się kierowcy skarżącego przełożył się na to, że wymierzano kary w najniższym przewidzianym wymiarze. Nie było natomiast podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.
W odniesieniu do zarzutu braku uwzględnienia w wydanej decyzji zapisów Załącznika nr 1 do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1) należy stwierdzić, że w przepisach tych określono wymagania dotyczące konstrukcji urządzenia rejestrującego. Pod literą f) części III Załącznika określono błędy graniczne dopuszczalne przyrządów wskazujących i rejestrujących. W punkcie 3 lit. c) przewidziano, że takie błędy graniczne w użytkowaniu w zakresie czasu wynoszą: ± dwie minuty na dobę, lub ± 10 minut na siedem dni. Oznacza to, że wymogiem w stosunku do przyrządów wskazujących i rejestrujących jest błąd graniczny na poziomie dwóch minut na całą dobę, a nie w przypadku poszczególnego pojedynczego pomiaru, przy którym dopuszczalna granica błędu wynosi 5 sekund na 1 godzinę (120 sekund : 24 godziny).
Z tych względów zarzuty skarżącego są bezpodstawne.
Nie znajduje też uzasadnienia zarzut braku podstaw do nałożenia kary pieniężnej za niedopuszczalne wyjęcie karty kierowcy z tachografu. Zgodnie z załącznikiem nr 3 do u.t.d. (lp.6.3.5.) penalizacji podlega niedopuszczalne wyjęcie wykresówki lub karty kierowcy, mające wpływ na rejestrację danych.
Z zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu 11 września 2020 r. kierowca P. M. przed zakończeniem dziennego okresu pracy wyjął swoją kartę kierowcy z tachografu i dalej kontynuował jazdę w okresie od godziny 17:48 do godziny 21:35, nie rejestrując aktywności w postaci jazdy, prędkości i przebytej przez ww. pojazd drogi o długości 227 km. Przedsiębiorca w toku kontroli nie wskazał innej osoby, która użytkowałaby w tym dniu pojazd, dlatego prawidłowo uznano, iż to P.M. był kierowcą pojazdu o nr rej. [...] w godzinach 17:48 do 21:35 dnia 11.09.2020r., prowadząc go bez karty zalogowanej w tachografie. Kierowca ten w okresie od 31 sierpnia 2020r. do 11 września 2020r. kierował tym pojazdem realizując przewóz z Polski do Rumuni i z powrotem. Na potwierdzenie tych okoliczności organ powołał się na dane zarejestrowane przez tachograf cyfrowy zainstalowany w ww. pojeździe i zapis z przejazdu płatnymi odcinkami dróg, a także brak wskazania przez przedsiębiorcę innej osoby prowadzącej ten pojazd. Dopiero dnia 12.09.2020 r. została zalogowana karta innego kierowcy.
Zasadnie nałożono też karę na przedsiębiorcę za nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego.
W zaskarżonej decyzji wskazano na wynikające m.in. z art. 10 ust. 5 lit. a) tiret pierwsze i drugie rozporządzenia (WE) nr 561/2006, obowiązki przedsiębiorstwa transportowego w zakresie zapewnienia wczytywania danych z pojazdu oraz karty kierowcy z określoną częstotliwością oraz przechowywania wszystkich wczytanych danych przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu i udostępnienia na żądanie służb kontrolnych. Natomiast maksymalne okresy na wczytanie odpowiednich danych z pojazdu i karty kierowcy ustanawia rozporządzenie Komisji (UE) Nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych. Maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza:
a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej;
b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy.
Na podstawie dokumentów zgromadzonych podczas kontroli stwierdzono, że przedsiębiorca nie okazał danych cyfrowych kierowcy J. M. – łącznie za 6 dni w październiku 2020r. Fakt użytkowania karty tego kierowcy potwierdzają dane z tachografu cyfrowego zainstalowanego w pojeździe o nr rej. [...]. Ponadto stwierdzono w czterech przypadkach przekroczenie maksymalnego czasu na wczytanie danych z jednostki pojazdowej. Uzasadniało to nałożenie kary pieniężnej na podstawie l.p.3.6.16 i l.p.3.6.18 zał. nr 3 do u.t.d.
W odniesieniu do zarzutów skargi w tym zakresie stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby jakakolwiek sytuacja nadzwyczajna uniemożliwiła wykonanie powyższych obowiązków.
Odnośnie do naruszeń opisanych w decyzji jako: "Wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego", skarżący uważa, że nie powinien być za nie ukarany w trakcie kontroli w przedsiębiorstwie ( a nie na drodze), w sytuacji, gdy badanie techniczne zostało dawno wykonane.
Sąd tego zarzutu nie podziela. Przepisy zał. nr 3 nie uzależniają nałożenia sankcji za naruszenie polegające na braku aktualnego okresowego badania technicznego pojazdu, w zależności od tego, czy uchybienie zostało stwierdzone podczas kontroli w przedsiębiorstwie czy na drodze. Podczas kontroli w przedsiębiorstwie stwierdzono brak aktualnych badań technicznych pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (w dniach: 16, 18 i 19 stycznia 2021r.), pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (w okresie od 1.06.2020r. do dnia 27.10.2020r.), pojazdu marki [...] o nr rej. [...] (w dniach: 25 i 26 czerwca 2020r.).
Jak wynika z danych cyfrowych ww. pojazdy we wskazanych okresach były użytkowane do przewozów drogowych przez przedsiębiorcę, a przedsiębiorca, pomimo wezwania w toku kontroli, nie przedstawił dowodów, aby pojazdy te wykorzystywane były do przewozów wyłączonych spod przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006. Zatem przesłanki nałożenia kary z pkt l.p.9.1. zał. Nr 3 do u.t.d. zostały spełnione.
W okolicznościach sprawy Sąd nie podziela też stanowiska skarżącego o naruszeniu przepisów art.92b i art.92c ust.1 u.t.d.
W myśl art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006,
b) rozporządzenia (UE) nr 165/2014,
c) Umowy AETR,
d) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców;
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Zgodnie zaś z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub
2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ.
Z powołanych przepisów wynika możliwość zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie prawa; może to mieć miejsce wyłącznie wówczas, gdy wykaże on, że dołożył należytej staranności wykonując przewozy, a do naruszenia prawa doszło na skutek niezależnych od niego okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń. Nie budzi wątpliwości, że to przedsiębiorca wykonujący transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa i to na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011r., sygn. akt IIGSK 716/10 ). Zasadnie zatem przyjął organ odwoławczy, że to na przedsiębiorcy spoczywa ciężar dowodu wystąpienia przewidzianych prawem przesłanek do zwolnienia z tej odpowiedzialności.
W zaskarżonej decyzji organ wywiódł, że skarżący na żadnym etapie postępowania, oprócz ogólnikowych twierdzeń nie wskazał na jakiekolwiek okoliczności uzasadniające odstąpienie od ukarania, o których mowa w art.92b i art.92c u.t.d., w szczególności nie wykazał, że zapewnił taką organizację i wykonywanie przewozów, które wykluczało naruszenie norm o czasie pracy kierowców, co jest warunkiem zastosowania art. 92b ust. 1 u.t.d.
Wbrew zarzutom skargi, za niewłaściwe zachowanie kierowców odpowiada przedsiębiorca, na rzecz którego świadczą oni usługi przewozu, bez względu na łączący ich stosunek prawny. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny, niezależny od zawinienia i obejmuje również wszelkie błędne zachowania i pomyłki kierowców. Obowiązkiem przedsiębiorcy jest prawidłowa organizacja pracy kierowców i sprawowanie nadzoru nad wykonywaniem przez nich obowiązków, w tym dopilnowanie, aby odnotowali na wydrukach z tachografu przyczyny, które spowodowały przekroczenie czasu pracy.
Z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby skarżący, w przypadku wskazanych w zaskarżonej decyzji naruszeń, przedstawił dokumenty uzasadniające odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu oraz wymaganych przerw i odpoczynków. Skarżący nie okazał wydruków z urządzeń rejestrujących z opisem przyczyn powstania naruszeń. W tym przypadku nie mógł zatem mieć zastosowania art. 12 rozporządzenia nr 561/2006, który stanowi, że pod warunkiem, że nie zagraża to bezpieczeństwu drogowemu oraz umożliwia osiągnięcie przez pojazd odpowiedniego miejsca postoju, kierowca może odstąpić od przepisów art. 6-9 w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca pozwalającego na postój. Pod warunkiem że nie zagraża to bezpieczeństwu ruchu drogowego, w wyjątkowych okolicznościach kierowca może także odstąpić od art. 6 ust. 1 i 2 oraz art. 8 ust. 2, przekraczając dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie jedną godzinę, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania tygodniowego okresu odpoczynku. Na tych samych warunkach kierowca może przekroczyć dzienny i tygodniowy czas prowadzenia pojazdu o maksymalnie dwie godziny, pod warunkiem że wykorzystał on przerwę trwającą nieprzerwanie 30 minut bezpośrednio przed tym dodatkowym czasem prowadzenia pojazdu niezbędnym, aby dotrzeć do centrum operacyjnego pracodawcy lub swojego miejsca zamieszkania w celu wykorzystania regularnego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca wskazuje powody takiego odstępstwa odręcznie na wykresówce urządzenia rejestrującego, na wydruku z urządzenia rejestrującego lub na planie pracy najpóźniej po przybyciu do miejsca docelowego lub odpowiedniego miejsca postoju.
Sąd wskazuje przy tym, że z art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 wynika, że jedynym dowodem stanowiącym podstawę dla odstąpienia od norm określających wymiar czasu pracy kierowców jest tylko i wyłącznie odręczna adnotacja kierowcy na wykresówce urządzenia rejestrującego lub na wydruku z urządzenia rejestrującego, albo na planie pracy (w przypadkach ściśle określonych w art. 16 rozporządzenia 561/2006). Określenie w art. 12 rozporządzenia 561/2006 w jednoznaczny sposób dokumentowania odstępstw od czasu pracy kierowców powoduje, że posłużenie się przez organy w prowadzonym postępowaniu administracyjnym innymi środkami dowodowymi na te okoliczności, byłoby sprzeczne z obowiązującym prawem i naruszałoby dyspozycję art. 75 k.p.a. (por. wyroki NSA z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1590/15 i II GSK 4972/16; z dnia 27 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1398/12).
Ponadto wbrew stanowisku skarżącego, odstępstwa od ograniczeń w zakresie czasu prowadzenia pojazdu nie miały charakteru wyjątkowego. Z akt sprawy wynika, że tego rodzaju naruszenia miały miejsce wielokrotnie w kontrolowanym okresie, a skarżący nie wykazał, aby odstępstwa od przepisów art.6-9 nastąpiły w zakresie niezbędnym dla zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub ładunku. Okoliczności podniesione przez skarżącego, takie jak korki na drodze, wymuszone zmiany tras przejazdu, wypadki na drodze, to zwykłe, dające się przewidzieć okoliczności, które powinny być uwzględnione w planowaniu trasy i wykonywaniu przewozu.
Na ograniczone zastosowanie przepisu art. 12 rozporządzenia nr 561/2006 do przypadków nagłych i wyjątkowych zwraca uwagę orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości. W wyroku z dnia 9 listopada 1995 r. w sprawie C-235/94 Postępowanie karne v. Alan Geoffrey Bird, który zapadł co prawda na gruncie uchylonego art. 12 rozporządzenia nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, lecz który miał analogiczne brzmienie do komentowanego przepisu, Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że przepis ten "nie zezwala kierowcy na odstępstwo od przepisów odnoszących się do prowadzenia pojazdu i okresów odpoczynku zawartych w art. 6, 7 lub 8 przywołanego rozporządzenia z powodów znanych przed rozpoczęciem podróży. Jak wynika z art. 12, decyzja podjęta w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób, pojazdu lub jego ładunku, dotycząca przedłużenia okresu prowadzenia pojazdu ponad okres normalnie dozwolony na mocy rozporządzenia, musi odnosić się wyłącznie do kierowcy, musi być podjęta, gdy nieoczekiwanie nie może on wywiązać się z obowiązków dotyczących przewidzianych okresów prowadzenia pojazdu i odpoczynku oraz musi uwzględniać pilne wymagania związane z bezpieczeństwem na drodze. Art. 15 ust. 1, co więcej, wymagając od przedsiębiorstw transportowych zorganizowania pracy w taki sposób, aby kierowcy mogli spełniać wymagania przepisów rozporządzenia, wyklucza możliwość zaplanowania przez przedsiębiorstwo skorzystania z odstępstwa przed wyjazdem kierowcy".
Wbrew zatem zarzutom skarżący nie wykazał istnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od sankcji.
Sąd podziela zatem stanowisko organów o zasadności przypisania skarżącemu odpowiedzialności – przy jednoczesnym braku podstaw do jej wyłączenia na podstawie art. 92b i art. 92c u.t.d. – w odniesieniu do opisanych w protokole i decyzjach naruszeń. Jak wyżej wskazano, uchybienia powyższe miały charakter obiektywny, a obowiązujące przepisy nie dopuszczają odstępstw od ukarania ze względu na stan pandemii Covid-19.
Nietrafne są też zarzuty naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, orzekające w sprawie organy dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy w oparciu o kompletny materiał dowodowy, który prawidłowo oceniły.
Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.