II SA/Rz 105/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2012-05-09
NSAAdministracyjneWysokawsa
rejestracja pojazdówprawo o ruchu drogowymkodeks postępowania administracyjnegospółka cywilnawłasnośćstatus stronypostępowanie odwoławczeuchylenie decyzjiWSA Rzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że skarżący K.B. został bezprawnie pozbawiony statusu strony w postępowaniu odwoławczym.

Skarżący K.B. zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzje Starosty odmawiające rejestracji autobusów. SKO przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, uznając m.in. brak pełnomocnictwa i nieprawidłowości w przesłuchaniu świadka. WSA w Rzeszowie uchylił decyzję SKO, stwierdzając, że skarżący K.B. został bezprawnie pominięty jako strona w postępowaniu odwoławczym, co stanowiło naruszenie przepisów proceduralnych.

Sprawa dotyczyła skargi K.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła pięć decyzji Starosty odmawiających rejestracji autobusów. Starosta odmówił rejestracji, ponieważ wnioskodawcy nie przedłożyli dowodu przeniesienia własności pojazdów z K.B., który wypowiedział umowę spółki cywilnej. SKO uchyliło decyzje Starosty, wskazując na braki formalne (brak oryginału pełnomocnictwa) i błędy proceduralne (nieprawidłowe przesłuchanie świadka). WSA w Rzeszowie uchylił decyzję SKO, uznając, że skarżący K.B. został bezprawnie pozbawiony statusu strony w postępowaniu odwoławczym, mimo że był stroną w postępowaniu przed Starostą. Sąd podkreślił, że wszystkie strony postępowania przed organem I instancji powinny być stronami postępowania odwoławczego. Ponadto, WSA zakwestionował zastosowanie przez SKO art. 62 K.p.a. do połączenia spraw oraz sposób zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., wskazując, że SKO powinno dążyć do merytorycznego załatwienia sprawy, a nie jedynie do jej zwrotu do organu I instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot, który uznaje się za legitymowany do zaskarżenia decyzji administracyjnej, nawet gdy został przez organ ten pominięty, może wnieść skargę sądowoadministracyjną.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pominięcie skarżącego przez SKO i brak doręczenia mu decyzji organu odwoławczego, podczas gdy był stroną w postępowaniu przed organem I instancji, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (23)

Główne

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

K.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 10 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 136

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Uprd art. 72 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Uprd art. 73 § ust. 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

Uprd art. 71 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym

rozporządzenie MI z 2002 art. 4 § ust. 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów

k.c. art. 863

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 196 § § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

k.c. art. 871

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 21

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ppsa art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący K.B. został pozbawiony statusu strony w postępowaniu odwoławczym. SKO nie doręczyło skarżącemu decyzji organu odwoławczego. SKO nieprawidłowo połączyło pięć spraw do wspólnego rozpoznania. SKO nieprawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a., zwracając sprawę do organu I instancji zamiast merytorycznie ją rozpoznać.

Godne uwagi sformułowania

Podmiot, który uznaje się za legitymowany do zaskarżenia decyzji administracyjnej, nawet gdy został przez organ ten pominięty, może wnieść skargę sądowoadministracyjną. Jeżeli organ I instancji swoje decyzje doręczał K.B., doręczał mu także postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki, to brak jest przyczyn i powodów, dla których SKO w [...] nie doręczyło skarżącemu wydanej przez siebie w toku instancji decyzji administracyjnej. W ocenie Sądu działanie takie nie znajduje uzasadnienia w treści art. 62 K.p.a., którego zresztą organ odwoławczy nawet nie przytoczył. Organ odwoławczy ma obowiązek dążyć do merytorycznego załatwienia sprawy.

Skład orzekający

Maria Piórkowska

przewodniczący

Robert Sawuła

sprawozdawca

Zbigniew Czarnik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Naruszenie praw strony w postępowaniu administracyjnym, prawidłowość procedury odwoławczej, zasady łączenia spraw i stosowania decyzji kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pominięcia strony w postępowaniu odwoławczym i błędów proceduralnych organu odwoławczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje kluczowe błędy proceduralne organu odwoławczego, które mogą prowadzić do uchylenia jego decyzji, podkreślając znaczenie prawa strony do udziału w postępowaniu.

Błąd proceduralny organu odwoławczego uchyla decyzję – jak nie stracić prawa do udziału w postępowaniu?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 105/12 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2012-05-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2012-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Maria Piórkowska /przewodniczący/
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Zbigniew Czarnik
Symbol z opisem
6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
I OSK 1996/12 - Wyrok NSA z 2014-02-27
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 10 § 1, art. 62, art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ WSA Zbigniew Czarnik Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdów I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz105/12
U Z A S A D N I E N I E
Przedmiotem skargi K.B. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej "SKO" lub "Kolegium") w [..] z 18.11.2011 r. nr [..], którą uchylono pięć decyzji Starosty [..] z 29.09.2011 r. odmawiających rejestracji autobusów o kolejnych numerach: (1) [..], (2) [..], (3) [..], (4) [..], (5) [..] oraz orzeczono o przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja ta zapadły w następującym stanie sprawy:
Kolejnymi podaniami z dnia 17.08.2011 r. W.K. działając imieniem własnym oraz męża R.K. zwróciła się do Starosty [..] o dokonanie na ich nazwisko rejestracji autobusów: (1) Mercedes-Benz Sprinter 313 CDI nr VIN [..], (2) Kaessbohrer S125 HR Setra nr VIN [..], (3) Mercedes-Benz Vario 615 DKA nr VIN [..], (4) Bova FLD 12300A nr VIN [..], (5) Mercedes-Benz 615D KA Vario nr VIN [..].
W dniu 29.09.2011 r. Starosta [..] odmówił wnioskodawcom rejestracji na ich nazwiska w/w autobusów wydając kolejno decyzje nr: (1) [..] - dotyczącą pojazdu marki Mercedes-Benz Sprinter 313 CDI nr VIN [..], (2) [..] - dotyczącą pojazdu marki Kaessbohrer S125 HR Setra nr VIN [..], (3) [..] - dotyczącą pojazdu marki Mercedes-Benz Vario 615 DKA nr VIN [..], (4) [..] - dotyczącą pojazdu marki Bova FLD 12300A nr VIN [..], (5) [..] - dotyczącą pojazdu marki Mercedes-Benz 615D KA Vario nr VIN [..].
Podstawę prawną wszystkich powyższych rozstrzygnięć stanowiły przepisy art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. Nr 98 z 2000 r., poz. 1071 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) oraz art. 72 ust. 1 w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. Nr 108 z 2005 r., poz. 908 z późn. zm., dalej jako Uprd). Decyzje te zostały następnie sprostowane postanowieniami z 6.10.2011 r. w zakresie nazwisk stron. Z uzasadnień decyzji wynika, że do złożonych podań o rejestrację pojazdów wnioskodawcy załączyli dotychczasowe dowody rejestracyjne pojazdów, odpowiednio o nr: (1) [..], (2) [..], (3) [..], (4) [..], (5) [..], kopie potwierdzenia zameldowania na pobyt czasowy R.K. wydanego przez Wójta Gminy [..] oraz kopię pełnomocnictwa sporządzonego przed notariuszem dnia 6 maja 2011 r. dla W.K. do występowania w imieniu męża. Do akt dołączono też kopię umowy spółki cywilnej wraz z jej dwoma aneksami istniejącą między W.K., R.K. oraz K.B., w której strony zobowiązały się do wspólnego prowadzenia działalności gospodarczej pod firmą "[..]" w zakresie świadczenia usług przewozu osób i towarów. Za dowód w sprawie uznano ponadto kopię pisemnego oświadczenia K.B. o wypowiedzeniu umowy spółki z dniem 31.-5.2001 r. ze skutkiem natychmiastowym z powodu jego poważnej choroby. Uznając, że wymienione pojazdy były dotychczas zarejestrowane na trójkę wspólników spółki cywilnej - w oparciu o przepis art. 72 ust. 1 Uprd Starosta wezwał wnioskodawców do przedłożenia dokumentu potwierdzającego przeniesienie własności części każdego z pojazdów z K.B. wyłącznie na nich. Celem wyjaśnienia tych wątpliwości organ przesłuchał również K.B. w charakterze świadka, który w dniu 26.05.2011 r. wypowiedział umowę spółki cywilnej łączącą go z W.K. i R.K. W ocenie świadka wypowiadając umowę zakończył on wspólne prowadzenia działalności gospodarczej z W.K. i R.K. nie zbył natomiast na ich rzecz praw własności pojazdów. Nie dokonano z nim bowiem rozliczeń majątkowych i nie zwrócono wkładów wniesionych do spółki. Po tym przesłuchaniu Starosta [..] uznał K.B. za stronę w rozumieniu art. 28 K.p.a. prowadzonych postępowań w przedmiocie rejestracji pojazdów. W ocenie organu I instancji wnioskodawcy nie przedłożyli dowodów własności w/w pojazdów, a zagadnienie to w świetle stanowiska K.B. budzi wątpliwości. O ile skuteczność wypowiedzenia umowy spółki cywilnej była dla Starosty wykazana, to pozostały wątpliwości co do rozliczeń między wspólnikami, których nie dokonano i przez to K.B. nadal uważa się za współwłaściciela pojazdów. Tymczasem dla dokonania rejestracji pojazdu niezbędne jest przedłożenie niewątpliwego dowodu własności, czego wymagają przepisy art. 72 ust. 1 Uprd oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t.j. Dz. U. z 2007 r. Nr 186, poz.1322, ze zm., dalej jako "rozporządzenie MI z 2002"). Starosta nie mając pewności, co do skuteczności wypowiedzenia spółki i związanych z tym konsekwencji majątkowych odmówił zatem zarejestrowania wymienionych pojazdów. W decyzji odmownej obszernie organ wywodził o stosunkach majątkowych w spółce cywilnej w aspekcie wystąpienia ze spółki jednego ze wspólników, przywołując przepisy kodeksu cywilnego oraz tezy orzeczeń Sądu Najwyższego. Swoje decyzje Starosta [..] doręczył W.K., R.K. oraz K.B.
Postanowieniami z 6.10.2011 r. organ I instancji sprostował wydane przez siebie decyzje w ten sposób, że w miejsce omyłkowo podanego nazwiska "K.K." winno być "K.B.".
W odrębnych, lecz jednobrzmiących odwołaniach od powyższych decyzji W.K. oraz R.K. zażądali ich uchylenia w całości, zarzucając naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 1 Uprd oraz § 4 rozporządzenia MI z 2002 oraz art. 863 w zw. z art. 196 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), jak również przepisów postępowania, a to art. 6, 7, 8, 10 § 1, 35 § 3, 36, 67 § 1, 67 § 2 pkt 2, 68 i 79 K.p.a. Strony odwołujące się podniosły również zarzut uczestniczenia w postępowaniu osoby nie będącej w ich ocenie stroną, tj. K.B. W uzasadnieniach wyjaśniono, że po wystąpieniu ze spółki cywilnej K.B. w dniu 31.05.2011 r. pozostali wspólnicy w osobach W.K. i R.K. nadal prowadzą dotychczasową działalność gospodarczą. Wobec tego własność przedmiotowych pojazdów pozostała nadal przy wspólnikach spółki cywilnej zgodnie z art. 863 kodeksu cywilnego na zasadzie współwłasności łącznej (bezudziałowej). Strony zarzuciły organowi, że nie uwzględnił przedłożonych dokumentów w postaci umowy spółki cywilnej oraz jej wypowiedzenia przez K.B., a odmowę rejestracji uzasadnił wątpliwościami w zakresie rozliczenia się wspólników. Zwrócono ponadto uwagę, że Starosta przesłuchał w charakterze świadka byłego wspólnika bez powiadomienia stron o tej czynności dowodowej, pozbawiając odwołujących się prawa do czynnego udziału w tym elemencie postępowania. Z czynności tej nie sporządzono ponadto protokołu, lecz notatkę służbową.
Powołaną na wstępie decyzją z 18.11.2011 r. SKO w [..], działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 62 K.p.a. oraz § 4 rozporządzenia MI z 2002 uchyliło zaskarżone decyzje w całości i przekazało sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że sprawy z odwołań W. i R.K. od wszystkich pięciu decyzji Starosty rozpoznano łącznie w oparciu o przepis art. 62 K.p.a.
Kolegium uznało, że w aktach brak jest dokumentu pełnomocnictwa spełniającego wymogi art. 33 § 3 K.p.a. Starosta [..] poprzestać miał bowiem na okazaniu mu pełnomocnictwa przez W.K. i dołączeniu do akt jego kserokopii, podczas gdy powołany przepis wymaga złożenia pełnomocnictwa w oryginale lub urzędowo poświadczonym odpisie. Brak ten polecono uzupełnić w ponownym postępowaniu. Z naruszeniem przepisów K.p.a. przeprowadzono również dowód z przesłuchania świadka nie informując o tym stron w osobach wnioskodawców, nie pouczając świadka o jego uprawnieniach i obowiązkach.
Zdaniem organu odwoławczego należy twierdząco przyjąć, że oświadczenie woli wspólnika o wystąpieniu ze spółki cywilnej przy udziale w niej jeszcze dwóch innych wspólników, skutkuje przeniesieniem własności ruchomości na rzecz pozostałych wspólników, z zastrzeżeniem że umowa spółki nie stanowi inaczej. W ocenie tego organu konstrukcja cywilistyczna z art. 871 kodeksu cywilnego "nie pozostaje w rozbieżności z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia MI z 2002, gdyż pomimo jego taksatywnej konstrukcji – domena uprawnień organu administracji do oceny skutków zdarzeń prawnych w tym czynności prawnych cywilnych zostaje szeroko umiejscowiona normatywnie przez użycie zwrotu (w szczególności(". W ocenie Kolegium organ administracji publicznej władny był ocenić skutki prawne złożonego przez K.B. oświadczenia o wypowiedzeniu umowy spółki, także w zakresie stosunków majątkowych, w tym prawa własności pojazdów. Aby tego dokonać powinien jednak dysponować kompletną umową spółki. W ponownie prowadzonym postępowaniu nakazano przeprowadzić wolne od uchybień postępowanie dowodowe w aspekcie umocowania W.K. do działania w imieniu R.K. oraz kompletną treść umowy spółki cywilnej z uwzględnieniem reguł postępowania dowodowego, w tym przesłuchania świadka. Kolegium odstąpiło od odniesienia się do treści zarzutów odwołujących się, uznając, że były one uzasadnione. Połączenie spraw do rozpoznania ich jedną decyzją uzasadniono poprzez werbalne powołanie się na dyspozycję art. 62 K.p.a.
Z decyzją SKO w [..] nie zgodził się K.B., reprezentowany przez radcę prawnego, wnosząc skargę sądowoadministracyjną. Domaga się w niej uchylenia skarżonej decyzji w całości i utrzymania w mocy decyzji Starosty [..]. Decyzji organu odwoławczego zarzuca rażące naruszenie art. 28 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. przez pozbawienie go przymiotu strony w postępowaniu odwoławczym, art. 73 ust. 1 zd. 1 Uprd przez uznanie, że możliwe jest dokonanie rejestracji pojazdu bez wniosku wszystkich współwłaścicieli pojazdu, art. 71 ust. 1 pkt 1 Uprd przez przyjęcie za dopuszczalną możliwość rejestracji pojazdu w sytuacji nieprzedłożenia bezspornego dowodu własności pojazdu, art. 21 Konstytucji RP przez uznanie, że organ administracji publicznej jest uprawniony do orzekania o własności pojazdu, § 4 rozporządzenia MI 2002 w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów przez jego błędną wykładnię, art. 6, 7, 8 i 9 K.p.a. przez ich niezastosowanie, art. 7 Konstytucji przez domniemanie kompetencji organu administracji publicznej.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w toku postępowania przed organem I instancji skarżący posiadał status strony, natomiast został pominięty przez SKO w [..] w toku postępowania odwoławczego, w tym nie doręczono mu skarżonej decyzji. Strona wskazuje również, że posiada interes prawny w uczestniczeniu w postępowaniu, w tym przed sądem administracyjnym, ponieważ Kolegium poleciło Staroście w ponownie prowadzonym postępowaniu dokonanie oceny złożonego przez niego oświadczenia woli o wystąpieniu ze spółki cywilnej w zakresie własnościowych skutków prawnych mienia spółki cywilnej, do której należały przedmiotowe autobusy. Interes ten ma swoje źródło w art. 71 ust. 1 zd. 1 Uprd, skoro problematyka rejestracji pojazdu związana jest z własnością pojazdu. Pomimo wystąpienia ze spółki cywilnej pozostali wspólnicy jak dotychczas nie rozliczyli się z nim, zatem kwestii własności nie można rozstrzygnąć w postępowaniu rejestracyjnym. Strona skarżąca podkreśliła, że organ administracji publicznej nie może rozstrzygnąć sporu o własność, ponieważ jest to kompetencja sądu powszechnego. Jak dotychczas to skarżący widnieje jako właściciel pojazdów w dowodach rejestracyjnych, natomiast jako współwłaściciele pozostali wspólnicy. Wystąpienie skarżącego ze spółki, w jego przekonaniu nie spowodowało przejścia własności pojazdów ex lege na pozostałych w spółce wspólników.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko. W treści odpowiedzi na skargę błędnie określono jej przedmiot jako postanowienie. Odpowiedź na skargę nie zawiera ustosunkowania się do zarzutów skargi, w szczególności do podniesionej w niej kwestii pominięcia skarżącego jako strony postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.
W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Bezsporne jest, że SKO w [..] zaskarżonej decyzji nie doręczało skarżącemu, skarga zaś prawdopodobnie została wniesiona w dniu 15.12.2011 r. (dowód stempel pocztowy), podczas gdy odwołującym się w sprawie decyzję doręczono w dniu 2.12.2011 r. Uznać przeto należy, że została ona wniesiona w terminie ustawowym 30 dni od dnia doręczenia decyzji stronie postępowania administracyjnego. Podmiot, który uznaje się za legitymowany do zaskarżenia decyzji administracyjnej, nawet gdy został przez organ ten pominięty, może wnieść skargę sądowoadministracyjną. Zdaniem Sądu pominięcie przez SKO w [..] K. B., brak doręczania mu decyzji organu odwoławczego, podczas gdy decyzje wydane przez organ I instancji były mu doręczane jako stronie postępowania, prowadzi do wniosku, że zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, ujęta w normie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Oznacza to z kolei, że zaistniała podstawa do uwzględnienia skargi, wskazana w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b Ppsa, zobowiązująca Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. SKO w [..] nie wskazało w motywach swego rozstrzygnięcia, z jakich przyczyn odmawia K.B. statusu strony postępowania w sprawach dotyczących rejestracji pojazdów – autobusów, dotychczas zarejestrowanych także na jego nazwisko jako wspólnika spółki cywilnej. Uprd nie określa w sprawach dotyczących rejestrowania pojazdów szczególnych reguł dotyczących statusu strony takiego postępowania, zastosowanie przeto będzie miała ogólna reguła z art. 28 k.p.a. Wedle tego ostatniego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu, ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Niesporne jest, że organ I instancji swoje decyzje doręczał K.B., doręczał mu także postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki. Z mocy art. 109 § 1 K.p.a. decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Skoro zatem Starosta [..] w swych decyzjach traktował skarżącego jako stronę postępowania, skoro doręczał mu wydawane przez siebie orzeczenia, to brak jest przyczyn i powodów, dla których SKO w [..] nie doręczyło skarżącemu wydanej przez siebie w toku instancji decyzji administracyjnej. Oznacza to, że SKO w [..] pozbawiło K.B. prawa do czynnego udziału w postępowaniu, to zaś prowadzi do wniosku, że spełniona jest przesłanka wznowieniowa zawarta w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., co z kolei pociąga za sobą zasadność uchylenia zaskarżonej decyzji. Jeżeli nawet odwołanie od decyzji wniosły niektóre strony postępowania przed organem I instancji, to stronami postępowania odwoławczego winny być wszystkie strony tego postępowania (por. wyrok NSA z 4.01. 2008 r. I OSK 1862/06, LEX nr 453488). W wyroku z 27.09.2011 r. I OSK 1598/10 (LEX nr 1068445) Naczelny Sąd Aadministracyjny wskazał, że "jeżeli z dowodu własności pojazdu wynika, że pojazd, którego dotyczy wniosek o rejestrację jest współwłasnością kilku osób, a wniosek złożył tylko jeden współwłaściciel, to organ ma obowiązek, wynikający z art. 61 § 4 K.p.a., powiadomić o postępowaniu wszystkie osoby będące stronami w sprawie, zatem pozostałych współwłaścicieli. Jeżeli dokumentacja przedłożona wraz z wnioskiem odpowiada wymogom przewidzianym przepisami, to organ jest obligowany zarejestrować pojazd i powiadomić o tym wszystkie strony. Rejestracji pojazdu dokonuje się, gdy dokumentacja odpowiada przepisom, taki jest tylko bowiem wymóg Uprd, natomiast nie ocenia się w tym postępowaniu, czy pojazd jest własnością kilku osób, umocowania do zarządzania rzeczą wspólną. Powiadamia się tylko o postępowaniu wszystkie strony sprawy".
SKO w [..] powołało w podstawie prawnej art. 62 K.p.a., zaś w uzasadnieniu stwierdziło, że sprawy odwołań od decyzji Starosty [..] zostały połączone do wspólnego rozpoznania w trybie i na zasadach przewidzianych w cyt. przepisie. W ocenie Sądu działanie takie nie znajduje uzasadnienia w treści art. 62 K.p.a., którego zresztą organ odwoławczy nawet nie przytoczył. Cyt. przepis stanowi, że "W sprawach, w których prawa lub obowiązki stron wynikają z tego samego stanu faktycznego oraz z tej samej podstawy prawnej i w których właściwy jest ten sam organ administracji publicznej, można wszcząć i prowadzić jedno postępowanie dotyczące więcej niż jednej strony". Zamieszczono go w kodeksie w Dziale II "Postępowanie", zastosowanie art. 62 K.p.a. w postępowaniu odwoławczym musiałoby wynikać z przekonania, że jest to dopuszczalne ponadto wobec treści art. 140 K.p.a., stanowiącego iż "W sprawach nieuregulowanych w art. 136-139 w postępowaniu przez organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji". Treść decyzji organu odwoławczego wyznacza K.p.a. w art. 138, żaden z dopuszczalnych kodeksem wariantów decyzji organu odwoławczego nie przewiduje wyrzekania "zbiorowego" wobec kilku zaskarżonych odwołaniem (odwołaniami) decyzji organu pierwszej instancji. Art. 138 § 2 K.p.a. stanowi o uchyleniu "zaskarżonej decyzji" i przekazaniu "sprawy" do ponownego rozpatrzenia, nie zaś o uchyleniu "zaskarżonych decyzji" i przekazaniu "spraw". Ponadto w ocenie Sądu nie zachodzi między sprawami rozpatrzonymi przez Starostę [..] zjawisko współuczestnictwa formalnego w rozumieniu art. 62 K.p.a. Podkreślić należy, że chodziło w tych sprawach o zarejestrowaniu różnych pojazdów, przeto nie ma "tego samego stanu faktycznego’" w rozumieniu art. 62 K.p.a., decyzja o zarejestrowaniu lub odmowie zarejestrowania pojazdu odnosi się do statusu konkretnej rzeczy, a prowadzone postępowanie przez organ pierwszej instancji dotyczyło wielu rzeczy i zostało zakończone kilkoma, odrębnymi decyzjami. SKO w [..] winno przeto rozpoznać odwołania od pięciu decyzji starosty wydając także pięć odrębnych decyzji odwoławczych.
W podstawie prawnej SKO w [..] powołało się na dyspozycję art. 138 § 2 K.p.a., którego treści zresztą organ odwoławczy nie przytoczył, czym niewątpliwie uchybił nakazowi z art. 107 § 3 K.p.a. wedle którego uzasadnienie prawne decyzji stanowi m.in. "wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa". Art. 138 § 2 K.p.a. stanowi, że "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy". Cyt. przepis stanowi podstawę do wydania tzw. decyzji kasacyjnej połączonej ze zwrotem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W literaturze prawniczej zwraca się uwagę, że decyzja tego typu nie może zostać wydana w innych przypadkach niż wskazane w normie art. 138 § 2 k.p.a., żadne inne wady postępowania ani wady decyzji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji kasacyjnej tego typu (tak B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 1996, s. 592). Trzeba tu zaznaczyć, że organ odwoławczy ma możliwość uzupełnienia postępowania wyjaśniającego we własnym zakresie, albo może zlecić uzupełnienie takiego postępowania organowi I instancji w trybie art. 136 k.p.a. Zdaniem Sądu, tylko uzasadnione przekonanie organu odwoławczego, że zakres dodatkowego postępowania dowodowego przekraczałby ów charakter "uzupełniający" w rozumieniu art. 136 K.p.a., uprawnia organ odwoławczy do wydania decyzji kasacyjnej i zwrotu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podkreślić należy, że z mocy zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 kodeksu organy administracji publicznej, nie wyłączając z tej regulacji organów odwoławczych, zobowiązane są podejmować wszelkie czynności niezbędne do załatwienia sprawy, co Sąd rozumie jako działanie na rzecz przede wszystkim merytorycznego jej załatwienia w postępowaniu odwoławczym. Dowodem za takim kierunkiem wykładni orzeczniczych kompetencji organu odwoławczego jest uzupełnienie art. 138 K.p.a. o § 4, wedle którego "Jeżeli przepisy przewidują wydanie decyzji na blankiecie urzędowym, w tym za pomocą środków komunikacji elektronicznej, a istnieją podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy uchyla decyzję i zobowiązuje organ pierwszej instancji do wydania decyzji o określonej treści". Możliwości wydania decyzji tego typu SKO nie rozważyło.
SKO w [..] w rzeczywistości wypowiedziało się o istocie sprawy, to jest oceny wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej w aspekcie przeniesienia własności ruchomości na rzecz pozostałych wspólników (s. 2-3 uzasadnienia decyzji organu odwoławczego) w aspekcie wydania decyzji o rejestracji pojazdu wniesionego do spółki cywilnej, choć momentami uzasadnienie organu odwoławczego nie jest komunikatywne (w szczególności wers od słów "Powyższa szczególna konstrukcja cywilistyczna..."). Uzasadnieniem dla podjęcia decyzji kasacyjnej miało być zaś brak wyjaśnienia kwestii umocowania do działania W.K. imieniem swego męża R.K. oraz ustalenie kompletnej treści umowy spółki cywilnej. W ocenie Sądu obie te kwestie z powodzeniem mógłby wyjaśnić i uzupełnić we własnym zakresie organ odwoławczy. Stan faktyczny spraw rozpoznanych przez Starostę [..] w istocie nie budzi wątpliwości, zatem nawet drobne uchybienia postępowania wyjaśniającego nie mogą stanowić uzasadnienia dla "uniku" organu odwoławczego od wydania orzeczenia, które zmierzałoby do merytorycznego załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu oznacza to, że SKO w [..] dopuściło się naruszenia art. 138 § 2 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa).
Reasumując: SKO w [..] ponownie rozpozna wniesione odwołania, wydając odrębne decyzje w postępowaniu odwoławczym, w razie potrzeby i możliwości uzupełni postępowanie wyjaśniające.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 Ppsa, klauzulę ochrony tymczasowej zastosowano na podstawie art. 152 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI