II SA/RZ 1028/23

II SA/Rz 1028/23 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2024-01-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna Zdrzałka /przewodniczący/
Maria Mikolik /sprawozdawca/
Stanisław Śliwa
Symbol z opisem
6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2023 poz 775
art. 156 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1029
art. 44 ust. 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Stanisław Śliwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 5 kwietnia 2023 r. nr SKO.4170.11.2023 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody dla przedsięwzięcia I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz strony skarżącej T. z siedzibą w W. kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
II SA/Rz 1028/23
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z 5 kwietnia 2023 r. nr SKO 4170.11.2023 w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzenia inwestycyjnego " Budowa Parku Solarnego [....] o mocy do 150 MW wraz z niezbędną infrastrukturą towarzyszącą zlokalizowaną na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...] Obr. [...], gmina [....], powiat [...], województwo [...], w wariancie nr 3, w północno-wschodnim narożniku działki o nr ewid. [...], na powierzchni do 36,2 ha".
Jak wynika z akt sprawy, Wójt Gminy [...] decyzją z 10 lutego 2023 r. nr WI.6220.5.2019 ustali środowiskowe uwarunkowania dla wyżej wskazanego zamierzenia inwestycyjnego.
Odwołania od ww. decyzji wniosły: O. oraz T.
SKO w Przemyślu opisaną na wstępie decyzją z 5 kwietnia 2023r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r., Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 2000 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2022r., poz. 1029 ze zm., dalej: ustawa środowiskowa), po rozpatrzeniu odwołania O., utrzymało w mocy decyzję.
T. (T.) wniosło skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 5 kwietnia 2023r., wnosząc o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, przeprowadzenie przez WSA w Rzeszowie na wniosek strony skarżącej dowodu uzupełniającego z załączonego do skargi zawiadomienia SKO w Przemyślu z dnia 16 marca 2023r. (o znaku SKO.4170.6.2023) o przekazaniu odwołania T. od decyzji Wójta Gminy [...] o nr Wl.6220.5.2023 do tegoż organu I instancji — na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji SKO w Przemyślu z dnia 5 kwietnia 2023r. o nr SKO.4170.11.2023, wraz z uchyleniem w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji Wójta Gminy [...] z dnia 10 lutego 2023r. o znaku Wl.6220.5.2023, a także o zasądzenie od SKO w Przemyślu na rzecz T. zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji T. zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 6 k.p.a. i art. 8 § 1 k.p.a., ponieważ SKO nie działało na podstawie przepisów prawa, odstępując od rozpatrzenia wniesionego do tego organu odwołania T. z 7 marca 2023r. od wydanej przez Wójta Gminy [...] w dniu 10 lutego 2023r. decyzji środowiskowej dla omawianego przedsięwzięcia, przez co naruszyło zaufanie T. uczestnika postępowania administracyjnego (na prawach strony) do władzy publicznej,
- art. 7 k.p.a., gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 5 kwietnia 2023r. błędnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy, podając w jej sentencji, iż odwołanie od decyzji Wójta [...] złożyło wyłącznie (jako jedyne) O. (O.), a także błędnie ustalono w uzasadnieniu tej decyzji iż zarzuty O. zawarte w tym odwołaniu nie zasługują na ich uwzględnienie,
- art. 10 § 1 k.p.a. z uwagi na naruszenie praw strony do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym, ponieważ SKO nie dopełniło ustawowego obowiązku poinformowania stron postępowania, w tym T., o możliwości zapoznania się z kompletnymi aktami administracyjnymi oraz możliwości wniesienia końcowych uwag i wniosków przed wydaniem w dniu 5 kwietnia 2023r. zaskarżonej decyzji tego organu,
- art. 15 k.p.a., gdyż wobec T. została naruszona zasada dwu-instancyjności postępowania administracyjnego, zapewniająca zaskarżenie do organu odwoławczego rozstrzygnięcia I-instancyjnego,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż decyzja Wójta Gminy [...] z 10 lutego 2023r., po rozpatrzeniu odwołania O. powinna zostać uchylona, ponieważ naruszono przy jej wydaniu w istotnym zakresie przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
T. postawiło również zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 85 ust. 3 ustawy środowiskowej, gdyż organ odwoławczy nie dopełnił ustawowego obowiązku opublikowania w BIP treści wydanej w dniu 5 kwietnia 2023r., zaskarżonej w niniejszej skardze decyzji, co utrudniło T. zapoznanie się z nią.
W odpowiedzi na skargę SKO w Przemyślu wniosło o jej oddalenie przedstawiając argumenty dotyczące prawidłowości ustalonych środowiskowych uwarunkowań dla realizacji ww. przedsięwzięcia.
W piśmie procesowym z 3 stycznia 2024r. T. zmieniło zakres żądania skargi i wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji zamiast jej uchylenia oraz podtrzymało dalsze wnioski, zawarte w skardze.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;
Sąd po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach stwierdził, że zaskarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Jak wynika z akt postępowania Organu odwoławczego, od decyzji Wójta Gminy [...] z 10 lutego 2023r. zostały wniesione dwa odwołanie. Pierwsze z nich wniosło O., dopuszczone do udziału w postępowaniu przed Organem I instancji. Zostało ono rozpoznane przez SKO w Przemyślu zaskarżoną decyzją, o czym świadczy treść sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Od decyzji Wójta Gminy [...] z 10 lutego 2023r. zostało również wniesione odwołanie przez T. w ramach uprawnienia, przewidzianego w art. 44 ust. 2 ustawy środowiskowej zgodnie z którym, organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.
Odwołanie to z naruszeniem art. 129 § 1 k.p.a. zostało wniesione bezpośrednio do organu odwoławczego a SKO prawidłowo stosując art. 65 § 1 k.p.a. odwołanie przekazało do Wójta Gminy [...]. Jednak SKO nie rozpoznało odwołania T. a jedynie odwołanie O.
Pominięcie nawet jednego z odwołań stanowi rażące naruszenie zasad ogólnych k.p.a., a w szczególności zasady dwuinstancyjności. Nadto, wydanie decyzji z pogwałceniem zasady dwuinstancyjności, obowiązującej w postępowaniu administracyjnym (art. 15 k.p.a.), godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe obywatela i musi być ocenione jako rażące naruszenie prawa (Jaśkowska M., Zakamycze 2005, Komentarz do art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.). Stwierdzenie zatem nieważności decyzji wydanej wskutek rozpoznania tylko jednego odwołania jest konieczne dla umożliwienia łącznego rozpoznania wszystkich złożonych w niniejszej sprawie odwołań.
Podstawową zasadą postępowania administracyjnego (określoną w art. 138 § 1 k.p.a.) jest to, że wniesienie odwołania od decyzji organu I instancji przez dwie lub więcej stron postępowania administracyjnego, nakłada na organ odwoławczy obowiązek ich łącznego rozpatrzenia w jednym terminie. Jeżeli organ odwoławczy ograniczy się do rozpoznania odwołania tylko jednej strony, to podjęte w takiej sytuacji orzeczenie definitywnie kończy postępowanie odwoławcze, a w konsekwencji wyłączona jest w ogóle możliwość rozpoznania "drugiego" względnie innych dotychczas nie rozpoznanych pism procesowych (odwołań), pochodzących od innych stron tego postępowania. Niedopełnienie obowiązku łącznego rozpoznania wszystkich odwołań stron wywołuje daleko idące skutki prawne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane jest stanowisko, że decyzja taka dotknięta jest wadą nieważności w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. (zob. wyroki NSA: z 1 kwietnia 2015 r., OSK 1230/04, z 17 stycznia 2012r., II OSK 2146/11, dost. https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Należy przy tym wskazać, że stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji czyni przedwczesną, merytoryczną ocenę zarzutów podniesionych w skardze (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 12 do art. 145).
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., stwierdził nieważność decyzji organu odwoławczego. Na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a., Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego T. zwrot poniesionych kosztów postępowania, stanowiących równowartość uiszczonego wpisu sądowego.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.