II SA/Rz 1026/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego) wnioskodawcy z uwagi na wątpliwości co do jego sytuacji materialnej i niewiarygodność złożonych oświadczeń.
Wnioskodawca J. R. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację materialną. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia, w tym wyjaśnienia kwestii wspólnego gospodarstwa domowego z konkubiną i dodatkowych wydatków. Po analizie uzupełnionych informacji, sąd uznał twierdzenia wnioskodawcy za niewiarygodne, zwłaszcza w kontekście odbioru korespondencji przez konkubinę i rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami. W konsekwencji, wniosek został oddalony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał wniosek J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca przedstawił swoją sytuację materialną, wskazując na dochód z działalności gospodarczej w wysokości 1500 zł miesięcznie oraz ponoszone wydatki. Sąd wezwał go do uzupełnienia oświadczenia, kwestionując m.in. twierdzenie o braku wspólnego gospodarstwa domowego z konkubiną, która odbierała korespondencję sądową. Wnioskodawca uzupełnił informacje, podając nowe dane dotyczące wydatków i dochodów, a także załączył wyciąg z rachunku bankowego. Sąd, rozpoznając wniosek, uznał przedstawioną sytuację materialną za budzącą uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości. W szczególności, sąd uznał za niewiarygodne twierdzenie o braku wspólnego gospodarstwa domowego z konkubiną, która odbierała przesyłki sądowe. Ponadto, zadeklarowane przez wnioskodawcę miesięczne wydatki (ok. 2300 zł) znacznie przekraczały zadeklarowany dochód (1500 zł), a źródło pokrycia tej różnicy nie zostało ujawnione. Sąd podkreślił, że prawo pomocy przyznawane jest osobom, które nie są w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, a jedynie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych mają pierwszeństwo przed kosztami sądowymi. Wydatki na telefon, Internet, telewizję czy utrzymanie samochodu w podanej skali nie zostały uznane za priorytetowe. Sąd wskazał również, że udział pełnomocnika nie jest obligatoryjny. Wobec powyższych wątpliwości, sąd postanowił odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, opierając się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Nie, wnioskodawca nie spełnia przesłanek do przyznania prawa pomocy.
Uzasadnienie
Sąd uznał oświadczenie wnioskodawcy o jego sytuacji materialnej za niewiarygodne z uwagi na wątpliwości dotyczące wspólnego gospodarstwa domowego z konkubiną oraz rozbieżności między deklarowanymi dochodami a wydatkami. Ponadto, część wskazanych wydatków nie została uznana za związane z koniecznym utrzymaniem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
inne
Przepisy (6)
Główne
P.p.s.a. art. 258 § § 2 pkt 7
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do odmowy przyznania prawa pomocy w przypadku wątpliwości co do prawdziwości oświadczenia strony.
P.p.s.a. art. 245 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika.
P.p.s.a. art. 245 § § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres prawa pomocy obejmujący zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków.
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie osobie, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
P.p.s.a. art. 246 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie osobie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 199
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zasada ponoszenia przez strony kosztów postępowania.
Argumenty
Godne uwagi sformułowania
Przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna budzi uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości tylko środki wydawane przez stronę na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych mają pierwszeństwo przed należnością publicznoprawną jaką są koszty postępowania sądowego nie wszystkim zwykle ponoszonym przez stronę wydatkom można przyznać priorytetowe znaczenie i uznać, że jako takie wyprzedzają obowiązek pokrycia kosztów postępowania sądowego
Skład orzekający
Agata Kosowska-Dudzik
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa pomocy i oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i oceny wiarygodności oświadczeń strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy rutynowej procedury przyznawania prawa pomocy, ale pokazuje, jak sąd analizuje wnioski i ocenia wiarygodność oświadczeń materialnych stron.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Rz 1026/16 - Postanowienie WSA w Rzeszowie Data orzeczenia 2016-12-30 Data wpływu 2016-07-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Sędziowie Agata Kosowska-Dudzik /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6071 Trwały zarząd nieruchomościami Hasła tematyczne Prawo pomocy Gospodarka mieniem Sygn. powiązane I OZ 1045/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1046/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1047/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1048/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1049/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1050/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1051/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1052/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1053/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 1054/16 - Postanowienie NSA z 2016-10-18 I OZ 943/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-02 I OZ 942/17 - Postanowienie NSA z 2017-06-02 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Oddalono wniosek o ustanowienie pełnomocnika Powołane przepisy Dz.U. 2016 poz 718 art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skarg Z. N., W. P., M. W., J. K., J. B., J. R., J. K., B. B., A. Z., A. Z. i G. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wygaszenia trwałego zarządu - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. Uzasadnienie Skarżący J. R. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że nie posiada wystarczających środków do pokrycia powyższych kosztów. Zaznaczył, że sprawa jest dla niego bardzo skomplikowana, a on nie posiada dostatecznej wiedzy, aby samodzielnie bronić swoich praw. Jako okoliczności uzasadniające przychylenie się do jego prośby podał sytuację materialną, wiek oraz zasady współżycia społecznego. Wskazał, że wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z synem (25 lat), który jest bezrobotny. Jedyny jego dochód to ten z prowadzonej działalności gospodarczej wynoszący 1500 zł. Jako stałe wydatki skarżący wskazał: czynsz za mieszkanie – 173,77 zł, gaz – 47 zł, woda i ścieki – 40 zł, Internet i telewizja – 89 zł, telefon komórkowy – 125 zł, prąd – 250 zł. Wnioskodawca podał też, że zaciągnął pożyczkę z tygodniową ratą wynoszącą 56 zł. J. R. wezwany został do uzupełnienia swojego oświadczenia o sytuacji materialnej. Wezwano go mianowicie o wyjaśnienie, czy podpisująca się pod kierowaną do niego korespondencją sądową B. K. prowadzi wspólne z nim gospodarstwo domowe w sytuacji, gdy doręczyciel tych przesyłek zaznaczył, że jest ona konkubiną adresata. Nadto, skarżący miał wskazać dodatkowe jeszcze ponoszone przez niego wydatki. W odpowiedzi J. R. oświadczył, że B. K. nie gospodaruje z nim wspólnie. Syn nie podejmuje żadnych prac dorywczych i nie pobiera jako osoba bezrobotna zasiłku. Comiesięczne wydatki na wyżywienie skarżącego i jego syna to 1000 zł, zaś koszty utrzymania samochodu i pozostałych pojazdów mechanicznych to 500 zł. Pożyczka w wysokości 3500 zł zaciągnięta została na wydatki bieżące i opłaty. Skarżący załączył wyciąg z rachunku bankowego z saldem na dzień 30 listopada 2016 r. wynoszącym 0 zł oraz deklaracje dla podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. oraz luty i marzec 2016 r. wskazujące na podstawę opodatkowania w kwotach odpowiednio: 33 473 zł, 5 849 zł i 62 158 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Przedstawiona przez skarżącego sytuacja materialna budzi uzasadnione wątpliwości co do jej prawdziwości, co musiało skutkować odmową uwzględnienia wniosku strony w jakimkolwiek zakresie. Mianowicie jako zupełnie niewiarygodne uznano twierdzenie wnioskodawcy, że B. K. nie prowadzi wspólnego z nim gospodarstwa domowego w sytuacji, gdy adresowane do niego przesyłki sądowe są przez nią odbierane z zaznaczeniem, że jest to konkubina adresata. Wobec powyższego, do rzetelnej analizy wniosku strony konieczne są dane dotyczące dochodów i majątku wymienionej. Tylko bowiem pełne informacje odnośnie do warunków finansowych wszystkich gospodarujących wspólnie osób mogą być podstawą właściwie dokonanego badania złożonego wniosku o prawo pomocy. Ponadto, należy jeszcze zwrócić uwagę, że podane przez skarżącego jego comiesięczne wydatki (ok. 2300 zł) przekraczają i to znacznie zadeklarowany przez niego dochód w wysokości 1500 zł. Powstaje więc pytanie o źródło pokrycia powyższych, które jednak przez wnioskodawcę nie zostało ujawnione. Uwzględnienia wymaga również, że nie wszystkim zwykle ponoszonym przez stronę wydatkom można przyznać priorytetowe znaczenie i uznać, że jako takie wyprzedzają obowiązek pokrycia kosztów postępowania sądowego. W świetle bowiem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), prawo pomocy w częściowym zakresie (a zatem obejmującym z mocy art. 245 § 3 P.p.s.a. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie radcy prawnego) przyznawane jest stronie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. A zatem tylko środki wydawane przez stronę na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych mają pierwszeństwo przed należnością publicznoprawną jaką są koszty postępowania sądowego. W przypadku wnioskodawcy trudno za wydatki związane z koniecznym utrzymaniem uznać te na telefon, Internet, telewizję oraz samochód w wymiarze wskazanym we wniosku. Z kolei prawo pomocy w całkowitym zakresie tj. na które składa się zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 P.p.s.a.) adresowane jest do strony, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Powyższe przepisy wskazują, że wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.) dotyczyć może tylko i wyłącznie osób ubogich o bardzo skromnym dochodzie, przy czym taka ich sytuacja nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości. Związane jest to z ograniczoną ilością środków podlegających rozdysponowaniu w ramach instytucji prawa pomocy, które z uwagi na powyższe muszą zostać skierowane do osób naprawdę potrzebujących żądanego przez nie wsparcia. Podkreślenia wymaga jeszcze, że udział zawodowego zastępcy prawnego w osobie np. radcy prawnego nie jest obligatoryjny na obecnym etapie postepowania, a Sąd z urzędu uwzględnia zaistniałe w postępowaniu administracyjnym uchybienia. Ze względu na wyżej przedstawione okoliczności, a więc wątpliwości co do wiarygodności złożonego we wniosku oświadczenia skarżącego, orzeczono o odmowie zwolnienia go od kosztów sądowych i ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego. Podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3 i art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 P.p.s.a. .
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI