II SA/RZ 1017/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-01-06
NSAinneWysokawsa
bezrobociezasiłekświadczenie rehabilitacyjnestatus bezrobotnegopostępowanie administracyjnewznowienie postępowaniaKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o zatrudnieniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje dotyczące zasiłku dla bezrobotnych, uznając, że postępowanie wznowiono bezpodstawnie, a organy nie ustaliły prawidłowo daty przyznania świadczenia rehabilitacyjnego.

Sprawa dotyczyła odmowy przyznania statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych J. G. po wznowieniu postępowania administracyjnego. Organy uznały, że pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego wyklucza status bezrobotnego. Sąd uchylił decyzje, stwierdzając, że postępowanie wznowiono z naruszeniem przepisów, ponieważ nie ustalono jednoznacznie daty przyznania świadczenia rehabilitacyjnego i jego związku z datą rejestracji jako bezrobotnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę J. G. na decyzję Wojewody P., która utrzymała w mocy decyzję Starosty o uchyleniu wcześniejszej decyzji przyznającej J. G. status osoby bezrobotnej i zasiłek dla bezrobotnych. Postępowanie zostało wznowione z powodu ujawnienia faktu pobierania przez J. G. świadczenia rehabilitacyjnego, co zdaniem organów wykluczało status bezrobotnego. Sąd uznał jednak, że organy nie wykazały podstaw do wznowienia postępowania, gdyż nie ustaliły jednoznacznie, kiedy i na jakiej podstawie przyznano świadczenie rehabilitacyjne, a także czy miało to wpływ na decyzję o przyznaniu statusu bezrobotnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzające ją decyzje, wskazując na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy materialnej i czynnego udziału strony. Sąd podkreślił, że późniejsze przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego, nawet wstecznie, niekoniecznie uzasadnia wznowienie postępowania, jeśli nie istniało ono w dacie wydania pierwotnej decyzji. Wskazano również na błędy w oznaczeniu organów administracji i podstaw prawnych decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego nie wyklucza automatycznie statusu bezrobotnego, jeśli świadczenie to zostało przyznane na podstawie późniejszego orzeczenia sądu, a nie istniało w dacie rejestracji jako bezrobotny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy błędnie wznowiły postępowanie administracyjne, opierając się na fakcie pobierania świadczenia rehabilitacyjnego, nie ustalając jednoznacznie daty jego przyznania i jego związku z datą rejestracji jako bezrobotnego. Kluczowe jest, czy świadczenie rehabilitacyjne istniało w dacie wydania pierwotnej decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

Wznowienie postępowania następuje, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

k.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Podstawa do wydania decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy.

u.z.p.b. art. 2 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Definicja osoby bezrobotnej, w tym wymóg zdolności do podjęcia zatrudnienia.

u.z.p.b. art. 13 § 3 pkt 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Okoliczności wykluczające status bezrobotnego.

Ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie decyzji w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek dążenia do prawdy materialnej.

k.p.a. art. 149 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Uchylenie decyzji ostatecznej i orzeczenie co do istoty sprawy.

u.z.p.b. art. 76 § 1 i 2 pkt 3

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Uznanie świadczenia za nienależnie pobrane, w tym zasiłku za okres, za który osoba nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego.

u.z.p.b. art. 28 § 1

Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu

Obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.

upz art. 2 § pkt 12

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja organów zatrudnienia (starostowie).

upz art. 2 § pkt 17

Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Definicja organów zatrudnienia (starostowie).

u.ś.p.u.s. art. 18 § 1

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa

Prawo do świadczenia rehabilitacyjnego.

Ppsa art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Możliwość uchylenia decyzji i postanowień oraz stwierdzenia ich nieważności, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

Ppsa art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie wykazały podstaw do wznowienia postępowania administracyjnego. Nie ustalono jednoznacznie daty przyznania świadczenia rehabilitacyjnego i jego związku z datą rejestracji jako bezrobotnego. Naruszenie zasady prawdy materialnej i czynnego udziału strony w postępowaniu. Nieprawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Pobieranie świadczenia rehabilitacyjnego wyklucza status bezrobotnego. Ujawnienie faktu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego stanowi nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji nie podjęły żadnych ustaleń, w odniesieniu do źródła powstania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego dla J. G., czym niewątpliwie naruszyły zasadę ogólną obowiązku dążenia do prawdy materialnej (art.7 k.p.a.) Uniemożliwiono także J. G. wypowiedzenie się co do przyczyn wznowienia przed wydaniem decyzji, a podnoszone przez niego w odwołaniach argumenty koncentrujące się na wydanym wyroku w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego zignorowano, czym niewątpliwie uchybiono zasadzie ogólnej czynnego udziału strony (art.10 § 1 k.p.a.) w przypadku gdyby świadczenie rehabilitacyjne przyznał sąd J.G. w dacie późniejszej niż wydana decyzja o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż w sprawie wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, która istniała w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji.

Skład orzekający

Jerzy Solarski

przewodniczący

Maria Zarębska-Kobak

członek

Robert Sawuła

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wznowienia postępowania administracyjnego w przypadku ujawnienia nowych okoliczności, zwłaszcza w kontekście zbiegu świadczeń (zasiłek dla bezrobotnych i świadczenie rehabilitacyjne). Wskazuje na konieczność precyzyjnego ustalania stanu faktycznego i przestrzegania procedur administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczeń i interpretacji przepisów o zatrudnieniu i postępowaniu administracyjnym. Wymaga analizy dat przyznania poszczególnych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli początkowo wydawały się uzasadnione. Dotyczy powszechnego świadczenia, jakim jest zasiłek dla bezrobotnych.

Błąd urzędników kosztował bezrobotnego utratę świadczeń: Sąd wyjaśnia, kiedy można wznowić postępowanie.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1017/04 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Jerzy Solarski /przewodniczący/
Maria Zarębska-Kobak
Robert Sawuła /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne
Bezrobocie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art. 145par. 1pkt5, art 7, art 149 par. 2, art 10 par.1, art 107 par. 3, art 138 par. 2, art 77 par. 1, art 151 par 1 pkt 2, 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2003 nr 58 poz 514
art 151 par. 1 ust. 2, art 76 ust. 1 i 2, pkt3, art 28 ust. 1
Ustawa z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu R.-S. z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] oraz uchyla decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] i uchyla decyzję Starosty Powiatu R.-S. z dnia [...] lipca 2004 Nr [...], a także uchyla postanowienie Starosty Powiatu R.-S. z dnia [...] czerwca 2004 r. sygn. [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Uzasadnienie
Decyzją z [...].02.2003r. Starosta Powiatu R.-S.o orzekł o przyznaniu J. G. statusu osoby bezrobotnej z dniem 14.02.2003r. oraz zasiłku dla bezrobotnych od dnia 22.02.2003r. w wysokości 498,20 zł. Kolejną decyzją Nr [...]z dn.[...].05.2003r. ten sam organ orzekł o przyznaniu J. G. zasiłku z tytułu pozostawania bez pracy w wysokości 120% zasiłku podstawowego od dnia 27.05.2003r. Podwyższenie kwoty pobieranego zasiłku uzasadniono dołączeniem przez stronę dodatkowego świadectwa pracy, pozwalającego zaliczyć J.G. ponad 20-letni staż pracy. Decyzją z dn.[...].02.2004r. orzeczono o utracie zasiłku dla bezrobotnych przez J. G. z uwagi na upływ ustawowego okresu jego pobierania. W dn.7.06.2004r. do Powiatowego Urzędu Pracy w R. wpłynęło pismo Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R., z którego treści wynika, że J. G. w okresie od 31.10.2002r. do 28.04.2003r. było wypłacane świadczenie rehabilitacyjne, a od 1.03.2002r. do 30.10.2002r. zasiłek chorobowy po ustaniu zatrudnienia.
Postanowieniem z [...].06.2004r. działający z upoważnienia starosty Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. wznowił postępowanie zakończone decyzją własną z dn.[...].02.2003r. [...] o przyznaniu J. G. statusu bezrobotnego oraz zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że podstawą wznowienia jest ujawnienie nowych okoliczności faktycznych, które mają wpływ na przyznanie statusu bezrobotnego stronie oraz zasiłku dla bezrobotnych. Decyzją z [...].07.2004r. wydaną z upoważnienia starosty orzeczono o uchyleniu decyzji ostatecznej z dn.[...].02.2003r. powołując w podstawie prawnej art.145 § 1 pkt 5 oraz art.151 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz jednocześnie orzeczono o odmowie przyznania J. G. statusu bezrobotnego od dnia 14.02.2003r., w podstawie prawnej tego orzeczenia powołując się na art.2 ust.1 pkt 2 i art.13 ust.3 pkt 1 ustawy z 14.12.1994r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednol. Dz.U. Nr 58 z 2003r., poz.514 ze zm. zwana dalej Uzpb). W uzasadnieniu decyzji przywołano fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych przez J. G. w okresie od 22.02.2003r. do 21.02.2004r. oraz fakt poinformowania przez ZUS o/R. o wypłacaniu w okresie od 31.10.2002r. do 28.04.2004r. świadczenia rehabilitacyjnego. Wskazano na art.2 ust.1 pkt 2 Uzpb i wywiedziono, że z faktu pobierania świadczenia rehabilitacyjnego nie można uznać za bezrobotnego osobę, pobierającą takie świadczenie. Z tej przyczyny organ uznał, że zasadnym jest w trybie wznowienia postępowania uchylenie wydanej uprzednio decyzji ostatecznej w przedmiocie przyznania statusu osoby bezrobotnej.
W aktach sprawy zalega decyzja Wojewody P. z dn.[...].08.2004r. Nr [...]uchylająca decyzję Starosty R.-S. z dn.[...].07.2004r. i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Decyzja ta miała zapaść w wyniku rozpatrzenia odwołania J. G., odwołania tego w przekazanych aktach sądowi brak. W jej podstawie prawnej powołano art.10 ust.4 pkt 2 ustawy z dn.20.04.2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. Nr 99, poz.1001, zwana dalej Upz) oraz art.138 § 2 ustawy z dn.14.06.1960r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednol. Dz.U. Nr 98 z 2000r., poz.1071 ze zm., zwany dalej k.p.a.). W uzasadnieniu tej decyzji podzielono pogląd organu I instancji o ziszczeniu się przesłanki do wznowienia postępowania w postaci ujawnienia okoliczności pobierania przez J. G. świadczenia rehabilitacyjnego. Zdaniem wojewody słusznie wznowiono postępowanie, niemniej wydana decyzja nie odpowiadać ma wymogom z "art.151 § 1 ust.2 k.p.a.", albowiem po uchyleniu decyzji o przyznaniu statusu bezrobotnego J. G. nie orzeczono o odmowie przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych. W ocenie organu odwoławczego uzasadniało to wydanie decyzji kasacyjnej, dodatkowo wyrażono pogląd o tym, że wznowione postępowanie dotyczyło dwóch różnych przedmiotowo spraw: sprawy statusu osoby bezrobotnej oraz uprawnienia do zasiłku dla bezrobotnych.
Działający z upoważnienia starosty Zastępca Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. decyzją z [...]09.2004r. Nr [...] orzekł o uchyleniu decyzji własnej z [...].02.2003r. znak [...] Nr [...] i jednocześnie odmówił przyznania J. G. statusu osoby bezrobotnej od dnia 14.02.2003r. oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych od 22.02.2003r. z powodu nabycia prawa do świadczenia rehabilitacyjnego. W podstawie prawnej tej decyzji wskazano na art.145 § 1 pkt 5, art.151 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art.2 ust.1 pkt 2 lit. c, art.13 ust.3 pkt 1, art.6 pkt 6 lit. a i b Uzpb. W lakonicznym uzasadnieniu wskazano, że J. G. był bezrobotnym od 14.02.2003r. oraz pobierał zasiłek dla bezrobotnych od 22.02.2003r., zaś pismem ZUS o/R. "tut. urząd" został poinformowany, że miał on wypłacany w okresie od 31.10.2002r. do 28.04.2003r. świadczenie rehabilitacyjne. W ocenie organu osoba, która nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego nie jest osobą bezrobotną w rozumieniu Uzpb.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. G. wywodząc, że w dniu rejestracji nie pobierał żadnego świadczenia z ZUS, a "sprawa toczyła się w sądzie", o czym strona miała informować organy zatrudnienia. Świadczenie zostało mu wypłacone jednorazowo, zaś odrębnym wyrokiem Sądu Rejonowego w R. przyznano mu rentę, za okres od 28.04.2003r. do 5.04.2004r. odwołującemu się nie wypłacano żadnego świadczenia i w jego ocenie ten właśnie okres należy mu uznać za czas uprawniający go do zasiłku dla bezrobotnych. J. G. wskazał ponadto, że nie mógł przewidzieć sposobu rozstrzygnięcia spraw sądowych, nadto wskazał na swoje zaburzenia psychiczne.
Rozpoznając powyższe odwołanie Wojewoda P. decyzją z [...].10.2004r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu przytaczając stan faktyczny sprawy organ odwoławczy skupił swą uwagę na pojęciu osoby bezrobotnej i fakcie, iż zgodnie z art.2 ust.1 pkt 2 Uzpb bezrobotny to m.in. osoba zdolna do podjęcia zatrudnienia. Wyeksponowano również, iż na podstawie art.18 ust.1 ustawy z 25.06.1999r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. Nr 60, poz.635 ze zm.) świadczenie rehabilitacyjne przysługuje ubezpieczonemu, który po wyczerpaniu zasiłku chorobowego jest nadal niezdolny do pracy. W ocenie organu odwoławczego przyznanie świadczenia rehabilitacyjnego przez ZUS, nawet jeśli nastąpiło po roku od czasu rejestracji w urzędzie pracy, daje podstawę do jednoznacznego stwierdzenia, że strona po wyczerpaniu zasiłku chorobowego nadal była niezdolna do pracy, a to z kolei wykluczało przyznanie odwołującemu się statusu osoby bezrobotnej. Niezdolność do pracy J. G. potraktowano jako nową okoliczność faktyczną istniejącą w dacie rejestracji, a nie znaną organowi do spraw zatrudnienia. Wniosek o uznaniu okresu od 28.04.2003r. do 5.04.2004r. jako uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych uznano za bezzasadny, argumentując to brzmieniem obowiązujących przepisów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł J. G., nie precyzując kierunku jej weryfikacji. W uzasadnieniu skarżący podnosi, że nie mógł przewidzieć wyniku sądowej sprawy o przyznanie świadczenia z ZUS-u, a jest w stanie zwrócić nienależne świadczenie za okres kilkunastu dni, gdy świadczenia te były "zdublowane". J. G. naprowadza, że jest osobą cierpiącą na dolegliwości psychiczne, a wydawane w jego sprawie rozstrzygnięcia pogłębiają zły stan zdrowia. Skarżący eksponuje, że jego sprawa nie jest skomplikowana, a o wszystkich jej aspektach informował urzędników podejmujących decyzje odnośnie jego osoby. W konkluzji skarżący wniósł o pozytywne dla siebie rozpatrzenie sprawy.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w istocie prezentowane stanowisko w zaskarżonej decyzji.
Podczas rozprawy skarżący wyjaśnił, że w związku z decyzją lekarza – orzecznika ZUS zgłosił się do rejestracji w organie zatrudnienia i zarejestrował się jako osoba bezrobotna, informując przy tym, że od decyzji organu ubezpieczeniowego złożył odwołanie do sądu, który rozpoznawał jego sprawę dość długo i przyznał mu świadczenie rehabilitacyjne już po okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Pełnomocnik organu nie zaprzeczając tym wywodom skarżącego podtrzymał motywy zaskarżonej decyzji, uzupełniając akta sprawy o odwołanie J. G. od decyzji starosty z [...].07.2004r.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Sąd dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności, a więc zgodności z obowiązującym prawem, stosując środki i reguły tej kontroli określone ustawą z dn.30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Sąd nie jest związany granicami skargi, uwzględnia także naruszenia prawa w niej nie wskazywane. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 Ppsa). Sąd ponadto stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza jej wydanie z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny przewidziane w k.p.a. lub w innych przepisach (art.145 § 1 pkt 2 i 3 Ppsa). Sąd uprawniony jest do zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art.135 Ppsa).
W przedmiotowej sprawie sąd doszedł do przekonania, że objęte sentencją wyroku decyzje i postanowienie zapadły z naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które nie tylko mogły mieć, ale i miały istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Zważyć należy, że przedmiotem skargi jest objęta decyzja Wojewody P. z dn.[...].10.2004r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu R.-S. z dn.[...].09.2004r. orzekającą o uchyleniu we wznowionym postępowaniu decyzji własnej oraz orzekająca o odmowie przyznania statusu bezrobotnego J. G. oraz odmawiająca mu zasiłku dla bezrobotnych. Postępowanie w tej sprawie zostało wznowione postanowieniem wydanym z upoważnienia starosty z 21.06.2004r. i opierało się na przesłance wznowieniowej, określonej dyspozycją art.145 § 1 pkt 5 k.p.a.. W myśl cyt. przepisu wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności takiej nie wskazano w samym postanowieniu organu I instancji wznawiającym postępowanie. Jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania organy obu instancji podawały fakt pobierania przez stronę świadczenia rehabilitacyjnego, a w związku z tym uznano, iż w dacie rejestracji jako osoby bezrobotnej J. G. nie był zdolny do podjęcia zatrudnienia, zatem nie mógł być uznany za osobę bezrobotną. Rzecz jednak w tym, że z treści samej skargi, z odwołania od decyzji I instancji z dn.[...].09.2004r. jak również z odwołania, którego treść zrelacjonował organ odwoławczy w swej decyzji kasacyjnej z dn.[...].08.2004r., wynikać ma iż J. G. świadczenie rehabilitacyjne przyznano na podstawie wyroku sądowego. W aktach sądowych brak jest kopii tego wyroku, nie wiadomo z jakiej jest on daty, a w szczególności nie wynika, czy został on wydany po doręczeniu stronie decyzji z dn.[...].02.2003r. przyznającej status osoby bezrobotnej oraz zasiłek dla bezrobotnych. Skarżący wywodzi, że nastąpiło to już po zakończeniu okresu pobierania samego zasiłku. Pismo z ZUS o/R. kwestii tej nie wyjaśnia, przeciwnie z jego treści można by wywnioskować, że J. G. wypłacano świadczenie w okresie poprzedzającym rejestrację, a także w czasie samej rejestracji w organie zatrudnienia i pierwszych dwóch miesięcy pobierania zasiłku dla bezrobotnych. Organy obu instancji nie podjęły żadnych ustaleń, w odniesieniu do źródła powstania prawa do świadczenia rehabilitacyjnego dla J. G., czym niewątpliwie naruszyły zasadę ogólną obowiązku dążenia do prawdy materialnej (art.7 k.p.a.). Naruszono także normę art.149 § 2 k.p.a., który to przepis wskazuje, iż postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi "podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy". Uniemożliwiono także J. G. wypowiedzenie się co do przyczyn wznowienia przed wydaniem decyzji, a podnoszone przez niego w odwołaniach argumenty koncentrujące się na wydanym wyroku w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego zignorowano, czym niewątpliwie uchybiono zasadzie ogólnej czynnego udziału strony (art.10 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienia decyzji (art.107 § 3 k.p.a.). Zdaniem Sądu w tym składzie, w przypadku gdyby świadczenie rehabilitacyjne przyznał sąd J.G. w dacie późniejszej niż wydana decyzja o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż w sprawie wystąpiła nowa okoliczność faktyczna, która istniała w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji. Organy obu instancji nie zauważyły, iż w takim przypadku okoliczność faktyczna, o jakiej mowa w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. musi istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej w przedmiocie nadania statusu osoby bezrobotnej oraz przyznającej zasiłek dla bezrobotnych, w stosunku do której następuje wznowienie postępowania. Późniejszy wyrok sądu przyznający świadczenie rehabilitacyjne nawet w sposób wsteczny, tj. także za okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych i obejmujący datę rejestracji jako osoby bezrobotnej, nie może uzasadniać koncepcji jaką przyjęły organy zatrudnienia w przedmiotowej sprawie, polegającej na uznaniu, że daję to podstawę do wznowienia postępowania albowiem wyszła na jaw nowa okoliczność faktyczna w postaci niezdolności do pracy, osoby zarejestrowanej jako bezrobotna. Stanowisko takie ignoruje fakt, iż o "nowej okoliczności" można mówić wyłącznie od daty wyroku sądu w przedmiocie świadczenia rehabilitacyjnego. Z tej przyczyny uznać należy, że organy nie wskazały dostatecznej przesłanki z art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., która uzasadniać miałaby wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty Powiatu R.-S. z [...].02.2003r. Oznacza to, że zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem cyt. przepisu k.p.a.. Skutków takiego naruszenia nie można jednak, w ocenie sądu w tym składzie, uznać za uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa, a to z uwagi na brak dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Sąd uchylił także decyzję Wojewody P. z dn.[...].08.2004r., albowiem doszedł do przekonania, że wydano ją z naruszeniem art.138 § 2 k.p.a.. Przepis ten stanowi podstawę dla organu odwoławczego do wydania tzw. decyzji kasacyjnej połączonej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Organ ten może uchylić zaskarżoną odwołaniem decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji wyłącznie wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Podstawą do jej wydania jest przekonanie organu odwoławczego, że w sprawie nastąpiły tego rodzaju naruszenia zasady prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.), które sprawiają, że można zasadnie postawić I instancji zarzut braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art.77 § 1 k.p.a.), a przez to wydaną decyzję należy ocenić jako przedwczesną. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego próżno doszukać się stwierdzenia o braku dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przez organ I instancji. Uzasadnienie to nie nawiązuje w żaden sposób do normy art.138 § 2 k.p.a., Organ odwoławczy podzielając w zasadzie pogląd organu I instancji o zasadności uchylenia decyzji ostatecznej starosty z [...].02.2003r. orzekł kasacyjnie, albowiem uznał, iż decyzja wznowieniowa nie orzeka w sposób odpowiadający wymogom z art.151 § 1 pkt 2 k.p.a., w uzasadnieniu błędnie zresztą przywołano, że chodzi o "art.151 §1 ust.2". Zdaniem sądu w tym składzie jest to całkowicie motyw chybiony, jeśli chodzi o oparcie decyzji II instancji na podstawie art.138 § 2 k.p.a.. W takiej sytuacji, jaka miała miejsce w sprawie, gdy organ odwoławczy kwestionował prawidłowość orzeczenia, to mógł i powinien orzekać w tym zakresie reformatoryjnie. Przede wszystkim zauważyć należy, że jak to już wcześniej podkreślono, wydanie decyzji na podstawie art.138 § 2 k.p.a. ma swoją wyraźną przesłankę, którą nie można interpretować w oderwaniu od wyraźnego brzmienia przywołanego cyt. przepisu kodeksu. Organ odwoławczy nie wskazując wadliwości postępowania wyjaśniającego, nie podając zakresu w jakim wymaga ono uzupełnienia, naruszył zasadę dwuinstancyjności, rozumianą również jako prawo do merytorycznego rozstrzygnięcia także w drugiej instancji oraz nakaz podejmowania niezbędnych kroków zmierzających do załatwienia sprawy (art.7 k.p.a.). Przekonuje o tym to, że po wydaniu decyzji kasacyjnej organ I instancji nie prowadził żadnego postępowania wyjaśniającego, a decyzję wydaną ponownie organ odwoławczy zaaprobował.
Uchylenie postanowienia o wznowieniu jest w sprawie konieczne po myśli art.135 Ppsa, albowiem wymaga tego potrzeba końcowego załatwienia sprawy sądowoadministracyjnej. Prowadząc postępowanie organ I instancji winien jednoznacznie ustalić na jakiej podstawie i w jakiej dacie J. G. przyznano świadczenie rehabilitacyjne. W razie ustalenia, iż nastąpiło to po wydaniu decyzji z [...].02.2003r. należy rozważyć zasadność podjęcia postępowania o zwrot nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który równocześnie skarżący uzyskał świadczenie rehabilitacyjne. Podstawę prawną do takiego działania daje art.76 ust.1 i 2 pkt 3 Upz, uznający za "nienależnie pobrane świadczenie" m.in. zasiłek wypłacony za okres, za jaki osoba nabyła prawo do świadczenia rehabilitacyjnego. Warto także zauważyć, że przepis art.28 ust.1 Uzpb stanowiący uprzednio o obowiązku zwrotu świadczenia nienależnie pobranego był oceniany w judykaturze jako samodzielna podstawa prawna do wydania decyzji stwierdzającej obowiązek zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych, bez potrzeby uchylenia uprzedniej decyzji w przedmiocie zasiłku np. w trybie wznowienia postępowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 5.10.2000r., III RN 20/2000).
Organy winny także zwrócić uwagę, że w obrocie pozostaje decyzja starosty z [...].05.2003r. przyznająca od 17.05.2003r. zasiłek w wysokości 120% zasiłku podstawowego. Uchybieniem organu I instancji jest przywoływanie w treści wydawanych rozstrzygnięć jako określenie organu "Powiatowego Urzędu Pracy". Zarówno w rozumieniu art.2 pkt 12 Uzpb, jak i art.2 pkt 17 Upz przez pojęcie "organów zatrudnienia" należy rozumieć starostów. Powiatowy urząd pracy wykonuje zadania starosty, niemniej nie jest przez organ wydającym decyzje administracyjne, a decyzja ma zawierać prawidłowe oznaczenie organu (art.107 § 1 k.p.a.). Organ odwoławczy w podstawie prawnej przywołał "art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.". Takie skrótowe oznaczenie aktu normatywnego nie jest prawidłowe, należy podawać całą nazwę ustawy, jej datę oraz miejsce publikacji urzędowego tekstu jednolitego, zobowiązuje organ do takiego działania zasada pogłębiania kultury prawnej obywateli (art.8 k.p.a.), co nie przeszkadza późniejszemu skrótowemu oznaczeniu takiego aktu.
Z powyższych przyczyn sąd postanowił, działając na zasadzie art.145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa jak na wstępie. Określenie, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, znajduje uzasadnienie w dyspozycji art.152 Ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI