II SA/Rz 1/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w RzeszowieRzeszów2006-11-08
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnanieruchomościlinie energetyczneudostępnienie nieruchomościkonserwacjaprawo rzeczowepostępowanie egzekucyjneWSARzeszów

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego udostępnienia nieruchomości pod konserwację linii energetycznej, uznając, że zgoda właściciela nieruchomości czyni postępowanie bezprzedmiotowym.

Sprawa dotyczyła skargi A S.A. na postanowienie Wojewody o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w przedmiocie obowiązku udostępnienia nieruchomości W. P. pod konserwację linii energetycznej. A S.A. domagała się wszczęcia egzekucji, twierdząc, że właściciel nie udostępnia nieruchomości. Organy egzekucyjne dwukrotnie umarzały postępowanie, wskazując na brak odpowiednich dokumentów ze strony A S.A. oraz na zgodę właściciela na udostępnienie nieruchomości. Sąd uznał, że choć postępowanie było prowadzone z naruszeniem przepisów, to naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, a zgoda właściciela czyni postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznał skargę A S.A. w Rzeszowie na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2005 r. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku udostępnienia nieruchomości (działki nr 548, 531/4 w miejscowości U.) celem wykonania konserwacji linii energetycznej. A S.A. wnioskowała o wszczęcie egzekucji, argumentując, że właściciel nieruchomości, W. P., nie wykonuje obowiązku udostępnienia gruntu pod wycinkę drzew zagrażających linii energetycznej. Starosta dwukrotnie umarzał postępowanie, początkowo z powodu braku upomnienia i tytułu wykonawczego, a następnie po ustaleniu, że właściciel wyraził zgodę na czynności konserwacyjne. Wojewoda początkowo uchylił pierwsze postanowienie Starosty, wskazując na potrzebę wyjaśnienia, czy wierzyciel podejmował bezskuteczne czynności w celu uzyskania zgody. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Starosta ponownie umorzył postępowanie, opierając się na piśmie W. P. z dnia [...] lipca 2005 r. potwierdzającym zgodę na czynności konserwacyjne. Wojewoda utrzymał to postanowienie w mocy. Sąd administracyjny, kontrolując zaskarżone postanowienie, uznał, że choć doszło do naruszeń przepisów postępowania (m.in. brak wezwania do uzupełnienia braków wniosku przez A S.A. i niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej umorzenia), to naruszenia te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy. Sąd podkreślił, że obowiązek udostępnienia nieruchomości wynika z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami i podlega egzekucji administracyjnej, jednakże wymaga wniosku wierzyciela (A S.A.), wystawienia tytułu wykonawczego i doręczenia upomnienia. W sytuacji, gdy właściciel nieruchomości wyraził zgodę na czynności konserwacyjne, postępowanie egzekucyjne stało się bezprzedmiotowe (art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Sąd oddalił skargę, uznając, że rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania było zasadne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zgoda właściciela na udostępnienie nieruchomości czyni postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym na podstawie art. 59 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro właściciel nieruchomości wyraził zgodę na przeprowadzenie czynności konserwacyjnych, brak jest podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego mającego na celu przymusowe udostępnienie nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 59 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.g.n. art. 124 § ust. 1-6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 124 § ust. 6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 145 § §1 pkt 1-3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.u.s.a. art. 1 § §1-2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.p.e.a. art. 59 § §1 pkt 7

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 20 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 26 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 27 § ust. 1-3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 15 § § 1

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 1a § pkt 13

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 5 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 117

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.g.n. art. 128 § ust.4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 129

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 132 § ust.6

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.g.w.n. art. 70

Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości

u.z.t.w.n. art. 35

Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości

k.p.a. art. 138 § § l pkt l

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § §1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 64 § §2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zgoda właściciela nieruchomości na udostępnienie jej do celów konserwacyjnych czyni postępowanie egzekucyjne bezprzedmiotowym. Brak spełnienia wymogów formalnych wniosku egzekucyjnego (brak tytułu wykonawczego, brak upomnienia) uzasadnia umorzenie postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja A S.A. o konieczności wszczęcia egzekucji z powodu braku udostępnienia nieruchomości, mimo zgody właściciela. Zarzut dowolnego ustalenia przez organ, że obowiązek został wykonany.

Godne uwagi sformułowania

zgoda taka skutkuje bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej Postępowanie egzekucyjne normowane tą ustawą jest postępowaniem sformalizowanym naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy

Skład orzekający

Anna Lechowska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Zdrzałka

członek

Krystyna Józefczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących egzekucji administracyjnej obowiązku udostępnienia nieruchomości na cele konserwacyjne linii energetycznych oraz wymogów formalnych wniosku egzekucyjnego."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obowiązku wynikającego z ustawy o gospodarce nieruchomościami i może mieć ograniczone zastosowanie do innych rodzajów egzekucji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowania egzekucyjnego w administracji i znaczenie spełnienia wymogów formalnych, a także pokazuje, jak zgoda strony może wpłynąć na bezprzedmiotowość postępowania.

Egzekucja administracyjna: czy zgoda właściciela nieruchomości kończy sprawę?

Sektor

energetyka

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Rz 1/06 - Wyrok WSA w Rzeszowie
Data orzeczenia
2006-11-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-01-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Sędziowie
Anna Lechowska /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Zdrzałka
Krystyna Józefczyk.
Symbol z opisem
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
art. 70
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.
Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
art. 124 ust. 1-6
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
art. 1a pkt 13, art. 5 § 1 pkt 2, art. 15 § 1, art. 18, art. 20 § 2, art. 26 § 1, art. 27 ust. 1-3, art. 29 § 2, art. 59 § 1 pkt 7, art. 117
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Anna Lechowska /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi A S.A. w R. na postanowienie Wojewody z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego -skargę oddala-
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] października 2005r. nr [...] Wojewoda - po rozpoznaniu zażalenia A S.A. w Rzeszowie na postanowienie Starosty z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr: [...] umarzające z urzędu postępowanie egzekucyjne dotyczące obowiązku udostępnienia nieruchomości celem wykonania konserwacji linii energetycznej, poprzez wycinkę drzew na działkach nr 548, 531/4 położnych w miejscowości U. - utrzymał w mocy zaskarżone nim postanowienie.
Jako jego podstawę prawną wskazał art. 138 § l pkt l w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26, z późn. zm.), oraz art. 5 § l pkt 2, art. 20 § l pkt 2, art. 59 § l ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 110, poz. 968, z późn. zm.) i art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603),
Z uzasadnienia postanowienia wynika, że A S.A. w R. Rejon w S. pismem z dnia [...] lutego 2005 r. wystąpił na podstawie art. 124 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami z wnioskiem o wszczęcie egzekucji obowiązku udostępnienia nieruchomości celem przeprowadzenia niezbędnej wycinki drzewostanu pod linią 110 kV S.- B., przebiegającą nad działkami o nr 548 i 531/4 położonymi w U. Działki te stanowią własność W. P. Wnioskodawca wskazał, iż właściciel tych działek nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku utrzymywania drzewostanu, ani też nie wyraża zgody na dokonanie czynności konserwacyjnych przez pracowników A S.A. Dowodem tego mają być: wezwanie z dnia [...] stycznia 2001r. oraz notatka z niedopuszczenia do czynności z dnia [...] lutego 2005r., dołączone do akt sprawy. Zaznaczył też, że linia została wybudowana w oparciu o zezwolenie - decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1965 r. znak: [...].
Starosta postanowieniem z dnia [...] marca 2005r. nr [...] umorzył postępowanie w tej sprawie - wobec nie doręczenia upomnienia zobowiązanemu. Stwierdził, iż pismo A S.A. dołączone do wniosku nie odpowiada wymogom art. 15 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nadto nie dołączono doń tytułu wykonawczego.
W następstwie zażalenia A S.A., w którym zarzucono, że wierzycielem jest Starosta i to on obowiązany jest wystawić tytuł wykonawczy i wystosować upomnienie a nadto podniesiono nie doręczenie postanowienia żalącemu, postanowienie wskazane wyżej zostało uchylone w całości przez Wojewodę - postanowieniem z dnia [...] maja 2005r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu tego postanowienia stwierdzono, że wierzycielem obowiązków wynikających z przepisów prawa jest instytucja lub organ bezpośrednio zainteresowany wykonaniem obowiązku w tym przypadku inwestor , jakim jest A SA R. Organ I instancji nie wezwał jednak przed załatwieniem sprawy wierzyciela do przedstawienia dokumentów, które wykazałyby , że podejmował on bezskuteczne czynności dla uzyskania zgody na wejście na działki wymienione we wniosku. Okoliczność ta, w świetle zebranych dowodów jest wątpliwa. Z dokumentów znajdujących się w sprawie a w szczególności z pism zobowiązanego wynika, że wyraża on zgodę na wejście w teren i przeprowadzenie czynności konserwacyjnych. Potwierdzenie istnienia takiej zgody skutkowałoby bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego w świetle art. 59 § 1 pkt 1 kpa. Organ II instancji potwierdził też zarzut niewłaściwego doręczenia postanowienia, wskazując jednak, że nastąpiło to z winy żalącego, który we wniosku źle oznaczył wnioskodawcę.
Starosta, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] umorzył po raz kolejny postępowanie egzekucyjne w sprawie.
W uzasadnieniu postanowienia podniósł, że właściciel działek nad którymi przebiega linia energetyczna – W. P. wyraża zgodę na dokonanie czynności konserwacyjnych. Stanowisko to potwierdził w pismach znajdujących się w aktach sprawy, tym także w piśmie z [...] marca 2005r. i [...] lipca 2005r. Wobec ustalenia, iż istnieje zgoda na dokonanie czynności konserwacyjnych na działkach o nr 548 i 531/4 w U. brak jest podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Na postanowienie Starosty zażalenie złożył A S.A. w Rzeszowie, wnosząc o jego uchylenie.
W zażaleniu wskazano, że organ administracji dowolnie przyjął, iż obowiązek udostępnienia nieruchomości celem wykonania czynności konserwacyjnych został wykonany, bowiem z zebranego materiału dowodowego wynika , iż właściciel działek tego nie uczynił (notatka z [...] lutego 2005r.). Strona żaląca zaprezentowała pogląd, że zgoda zobowiązanego ma wynikać nie z jego pism, a z faktów, bowiem zgoda ta wobec obowiązku ustawowego jest bez znaczenia.
Wojewoda nie uwzględnił zażalenia i postanowieniem opisanym na wstępie utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W jego motywach stwierdził, że organ pierwszej instancji wykonując jego zalecenia wystąpił do W. P. o potwierdzenie zgody na dokonanie czynności konserwacyjnych na działkach o nr 548 i 531/4. Zgodę taką zobowiązany potwierdził w swym kolejnym piśmie z dnia [...] lipca 2005 r. A SA w Rzeszowie, mimo wezwania, żadnych nowych dokumentów potwierdzających fakt bezskutecznego prowadzenia o postępowania o udostępnienie tych nieruchomości nie przedstawił, przedkładając tylko ponownie kopie dokumentacji znanej już organowi administracji.
Zgodnie z art. 20 § l pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organem egzekucyjnym w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest właściwy organ jednostki samorządy terytorialnego z zakresu zadań własnych, zleconych i zadań z zakresu administracji rządowej - starosta. Art. 5 § l pkt 2 stanowi, iż dla obowiązków wynikających z orzeczeń sądów lub innych organów albo bezpośrednio z przepisów prawa - wierzycielem jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku, w tym przypadku - inwestor A S.A. Obowiązek wynika z art. 124 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedłożony przez A S.A. w R. materiał (mimo wezwania do jego uzupełnienia) nie może stanowić dowodu, iż zobowiązany zgody na wejście w teren nie wyraził, przeciwnie wskazuje on, iż wierzyciel nie usiłował nawet podjąć czynności w celu jej uzyskania . Bezpodstawne są zatem twierdzenia, iż zobowiązany nadal nie wykonuje ciążącego na nim obowiązku udostępnienia nieruchomości. Zalegająca w aktach notatka służbowa z dnia [...] lutego 2005 r. nie dotyczy działek objętych wnioskiem znajdujących się w miejscowości U., podobnie jak pismo z dnia [...] stycznia 2005r. znak: [...], w którym nie wymieniono działek będących przedmiotem postępowania egzekucyjnego (nr 548 i 531/4), a jedynie działkę o nr 547/6.
W sprawie istotne jest stanowisko W. P., który w swych pismach z dnia [...] stycznia i [...] marca 2005 r. oraz [...] lipca 2005 r. wyraża zgodę na przeprowadzenie czynności konserwacyjnych linii energetycznej 110 kV na działkach o nr 548 i 531/4 w U Zgoda taka skutkuje bezprzedmiotowością postępowania egzekucyjnego w myśl art. 59 § l pkt l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Wojewoda zawarł w decyzji informację, iż wszelkie roszczenia o uregulowanie stanu prawnego w związku z przebiegiem linii energetycznej nie mogą być przedmiotem postępowania administracyjnego, zaś kwestia odszkodowania za ewentualne szkody powstałe przy wykonywaniu czynności konserwacyjnych może stanowić przedmiot odrębnego postępowania w trybie art. 128 ust.4, 129 i 132 ust.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożył A Spółka Akcyjna w R., zarzucając dowolne ustalenie , że obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania i wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że w pismach, na które powołuje się organ, właściciel nieruchomości wyrażając zgodę na udostępnienie nieruchomości w celu dokonania przycinki drzew wrastających w linie WN 110 KV, zgodę tę obwarowuje żądaniami po części sprzecznymi z prawem, po części nieuzasadnionymi, zaś "pracowników odprawia z najróżniejszym uzasadnieniem (brak odpowiedzi na pismo, czy tp.) Stan taki obiektywnie i rozsądnie oceniony jest stanem przeciwnym do udostępnienia nieruchomości".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie z przyczyn , które legły u podstaw zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Po myśli art. 1§1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( §1).
Oznacza to, że Sąd każdocześnie zobligowany jest dokonać oceny zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem materialnym i procesowym i uwzględnić skargę wówczas, gdy akt ten dotknięty jest naruszeniem prawa wskazanym w przepisach P.p.s.a., jak również, że przy wykonywaniu tej kontroli pomija - co do zasady - inne , niż legalność względy, w tym także słuszności , celowości, czy gospodarności .
Jeśli przedmiotem skargi jest - jak w sprawie - postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, to zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 -3 tej ustawy, Sąd uwzględnia skargę, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, chyba że nie miało ono wpływu na wynik sprawy , naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy bądź naruszenie przepisów prawa, które stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności postanowienia z przyczyn określonych w art. 156 kpa .
Poddawszy zaskarżone postanowienie takiej właśnie kontroli, Sąd doszedł do konkluzji, że choć wydano je z naruszeniem przepisów postępowania, to naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.
Postanowieniem tym organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego dotyczącego obowiązku udostępnienia nieruchomości dla wykonania konserwacji linii energetycznej, poprzez wycinkę drzew na działkach nr 548 i 531/4 położonych w U. a stanowiących własność W. P. Wszczęcia takiego postępowania domagała się strona skarżąca, twierdząc iż właściciel tych działek nie udostępnił ich ekipie wykonującej wycinkę drzew pod wspomnianą linią . Do wniosku dołączono decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] października 1965 r. znak: [...] zezwalającą A R. ul. [...] na wykonanie linii energetycznej 110 kV S. – P. biegnącej przez wymienione w niej wsie, w tym H. W jej podstawie prawnej wskazano art. 35 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości ( Dz.U. 1961r. nr 18, poz.64 ze zm.)
Przywołany decyzji przepis w ust. 1 przewidywał uprawnienie wymienionych w nim organów i instytucji do zakładania na nieruchomościach należących do innych podmiotów różnego rodzaju ciągów i przewodów, służących między innymi do przesyłania elektryczności oraz urządzeń technicznych niezbędnych do korzystania z nich. W ust. 2 natomiast stanowił o uprawnieniu osób upoważnionych przez te instytucje lub organy do dostępu do tych przewodów i urządzeń w celu wykonania czynności związanych z ich konserwacją.
Zbliżone uregulowanie ustawodawca zawarł w art. 70 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1991r. nr 30, poz.127, ze zm.) obwiązującej do dnia 1 stycznia 1998r.
Jego natomiast odpowiednikiem obowiązującym w dacie złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego i orzekania był art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz.U.2004 nr 261, poz. 2603, ze zm.), zwanej dalej w skrócie ustawą o g.n., regulujący w ust. 1 -5 kwestię wydawania zezwoleń na ograniczenie korzystania z nieruchomości poprzez zakładanie wymienionych nim ciągów i urządzeń , w sytuacji braku zgody po stronie właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości, procedurę wydawania decyzji w tym przedmiocie i obowiązki podmiotów występujących o takie zezwolenie, jak również prawo właścicieli i użytkowników wieczystych, wobec których zastosowano ten szczególny przypadek "wywłaszczenia" do żądania nabycia pozostałej części nieruchomości .
Ust. 6 tego przepisu stanowi natomiast, że właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości obowiązany jest ją udostępnić celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów i przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. 1. Obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 ( przywrócenie do stanu poprzedniego lub odszkodowanie) stosuje się odpowiednio.
Konstrukcja tego przepisu a w szczególności brak nim - w odróżnieniu od ust. 1 - zapisu o decyzyjnej formie stwierdzenia nałożonego nim obowiązku prowadzi do konstatacji, że jest to obowiązek wynikający wprost z ustawy, mimo iż stanowi pochodną decyzji przewidzianej w ust. 1 ( lub umowy w przypadku zgody właściciela nieruchomości, lub użytkownika wieczystego na przewidziane w nim ograniczenie korzystania z nieruchomości).
Stanowisko Sądu w tej kwestii znajduje wsparcie w poglądach doktryny i judykatury (patrz; Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami – G. Pieniek, A Hopfer, Z. Margaj, E. Mzyk , R. Źrobek - W-wa Zielona Góra 1998r. str. 117, wyrok SN z dnia 18.10 .2000r. VCKN 122/00, System Komputerowy Orzecznictwa "LEX" nr 52678).
Z mocy art. 124 ust. 6 zd. drugie ustawy o g.n. realizacja przewidzianego w zd. pierwszym obowiązku udostępnienia nieruchomości w przypadku niewykonania go przez zobowiązanego następuje w trybie przewidzianym ustawą z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t.j. z 2002r. nr 110, poz.968, ze zm.), nazywanej dalej ustawą o p.e.
Postępowanie egzekucyjne normowane tą ustawą jest postępowaniem sformalizowanym, przy czym jeśli jej przepisy nie stanowią inaczej, odpowiednie zastosowanie mają w nim - poprzez jej art. 18 - przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Z art. 26 §1 ustawy o p.e. wynika , że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przezeń tytułu wykonawczego , sporządzonego według ustalonego wzoru, do którego z mocy art. 27 ust.3 wierzyciel dołącza dowód upomnienia a jeżeli jego doręczenie nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawy braku tego obowiązku.
Sąd podziela pogląd organu, który wydał zaskarżone postanowienie, że do egzekucji obowiązku przewidzianego w art. 124 ust.6 ustawy o g.n. wymagany był wniosek wierzyciela, którym w sprawie była strona skarżąca. Wynika to wprost z art. 1a pkt 13 ustawy o p.e., (który definiuje pojęcie wierzyciela, jako podmiotu uprawnionego do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym), odczytywanego w korelacji z przepisem art. 5 §1 pkt 2, ( podług którego dla obowiązków wynikających z przepisów prawa uprawnionym do żądania egzekucji jest organ lub instytucja bezpośrednio zainteresowana w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku albo powołana do czuwania nad wykonaniem obowiązku a w przypadku jej braku lub jej bezczynności – podmiot, którego interesy prawne zostały naruszone w wyniku niewykonania obowiązku). Skoro to strona skarżąca posiada uprawnienie wynikające z art. 124 ust. 6 ustawy o g.n. (dostęp do nieruchomości , na której znajdują się urządzenia energetyczne wymagające konserwacji), to jej interes prawny podlega naruszeniu poprzez niewykonanie obowiązku znoszenia uciążliwości związanych z realizacją tych uprawnień ( co obciąża właściciela i użytkownika wieczystego nieruchomości, na której urządzenia te są usytuowane).
Nie jest natomiast wierzycielem tego obowiązku starosta, bowiem zgodnie z art. 5 §1 ust 1 pkt 1 ustawy o p.e. organ administracji publicznej I instancji jest uprawniony do żądania wykonania w drodze egzekucji obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego.
Podług art. 15§1 ustawy o p.e. egzekucja administracyjna może być wszczęta , jeżeli wierzyciel po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku - przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni do doręczenia upomnienia.
Brak w ustawie przepisów odmiennie regulujących obowiązki wierzyciela w przypadku realizacji na drodze postępowania egzekucyjnego obowiązków wynikających z mocy samego prawa, czyni uzasadnionym stanowisko, że jeżeli przepisy szczególne nie przewidują uregulowań odmiennych, wierzyciel domagający się ich realizacji na tej drodze winien swój wniosek poprzedzić upomnieniem, odpowiadającym wymogom art. 15 §1 a do wniosku dołączyć tytuł wykonawczy odpowiadający art. 26 i 27 oraz dowód doręczenia upomnienia lub podać podstawę prawną jego braku.
Nie dotyczy to jedynie sytuacji przewidzianych w art. 117 ustawy o p.e., na podstawie którego organy wymienione w art. 20 §2 (m.in. Straż Graniczna, Policja, Straż Pożarna, Państwowa Inspekcja Pracy lub inne organy powołane do ochrony spokoju , bezpieczeństwa i porządku, zdrowia publicznego i mienia społecznego) uprawnione do nakładania obowiązków o charakterze niepieniężnym mogą stosować środki egzekucyjne dla realizacji swych ustnych poleceń bez potrzeby wystawiania tytułu wykonawczego w sytuacjach niebezpieczeństwa dla życia i zdrowia, i innych w tym ostatnim przepisie wymienionych - patrz: R. Hauser, Z. Leoński - Egzekucja administracyjna, Komentarz do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Wydawnictwo Prawnicze W-wa 1995r. str. 65.
Przekładając to na realia sprawy, w której zapadło zaskarżone postanowienie, strona skarżąca obowiązana była poprzedzić swój wniosek o wyegzekwowanie obowiązku z art. 124 ust.6 ustawy o g.n. określeniem terminu jego wykonania a następnie pisemnym upomnieniem odpowiadającym wymogom art. 15 ustawy o p.e. a do wniosku dołączyć tytuł wykonawczy oraz dowód doręczenia upomnienia.
Wymogom tym nie odpowiada wniosek strony skarżącej a zwłaszcza dołączone doń dokumenty, bowiem do decyzji zezwalającej na budowę linii energetycznej nie dołączono załącznika, z którego wynikałoby , że przebiega ona przez działki wskazane we wniosku. Wymogom art. 15 nie odpowiada pismo strony skarżącej z dnia [...] stycznia 2005r. dołączone do wniosku pouczające uczestnika o jego obowiązkach właściciela działek wynikających z prawa cywilnego i informujące, że jeśli nie wytnie gałęzi wrastających w linię energetyczną - ekipa pracowników strony skarżącej wkroczy na jego teren celem dokonania wycinki. Jako upomnienie nie może być potraktowana również notatka z dnia [...] lutego 2005r. Pismo to, co zasadnie podkreślają organy egzekucyjne nie dotyczy działek objętych wnioskiem a notatka służbowa mająca dowodzić, że uczestnik nie wyraził zgody na wejście na teren tych działek, także ich nie wymienia.
Nie ulega również wątpliwości , iż strona skarżąca nie wystawiła tytułu wykonawczego, ani nie wskazała podstawy prawnej zwolnienia jej z tego obowiązku. Nie dołączyła także dowodu doręczenia upomnienia uczestnikowi. Nie wskazała też , choć obowiązek taki ciążył na niej z mocy art. 28 zd. drugie ustawy o p.e., środka egzekucyjnego.
Wobec braku tytułu wykonawczego organ nie mógł zastosować przewidzianego art. 29 §2 ustawy o p.e. zwrotu tego tytułu, co winno mieć miejsce w przypadku, gdy obowiązek nie podlega egzekucji administracyjnej , bądź tytuł nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy.
W tej sytuacji, przy ustaleniu , że egzekucja administracyjna obowiązku wskazanego we wniosku jest dopuszczalna, Starosta winien zastosować odpowiednio art. 64 §2 kpa (poprzez art. 18 ustawy o p.e) stanowiący, że jeśli podanie nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w innych przepisach prawa należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że ich nieusunięcie spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Stanowisko Sądu w tej kwestii znajduje wsparcie w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2005r. III SA/Wa 613/05 ZNSA 20906/1/122.
Starosta nie zastosował tego trybu a orzekając po raz pierwszy w sprawie umorzył postępowanie egzekucyjne, powołując w jego podstawie prawnej art. 59 ustawy o p.e.
Jego postanowienie w ocenie Sądu było przedwczesne i ta okoliczność oraz fakt, że w postępowaniu nie zapewniono udziału stronie skarżącej uzasadniały kasację pierwszego postanowienia Starosty. Kasacji tej dokonał Wojewoda, który położył nacisk na nie wykazanie, że w sprawie istotnie doszło do niewykonania obowiązku udostępnienia działki.
W postępowaniu ponownym organ I instancji zwrócił się do strony skarżącej ( fax doręczony dnia [...] lipca 2005r.) o nadesłanie materiałów dowodzących, iż istotnie obowiązek nie został wykonany a wierzyciel podejmował bezskuteczne czynności zmierzające do realizacji swego prawa.
Wezwanie nie zostało wykonane, bowiem strona skarżąca przysłała tę samą co dotychczas dokumentację .
W tym stanie rzeczy kolejne rozstrzygnięcie organu I instancji umarzające postępowanie egzekucyjne jest zasadne. W sytuacji bowiem, gdy postępowanie zostało już wszczęte i toczyło się a nawet zapadały w nim wcześniejsze rozstrzygnięcia nie jest możliwe zastosowanie instytucji pozostawienia podania (wniosku) bez rozpoznania. Czynność ta bowiem, nie przybierając formy decyzji, ni postanowienia nie może być ze swej istoty stosowana w postępowaniu, które - mimo że przedwcześnie i wadliwie - jednak już się toczyło . W takiej sprawie organ winien wydać postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 105 §1 kpa w zw. z art. 18 ustawy o p.e (patrz; wyrok NSA z dnia 7 listopada 2000r. I SA/Ka 1187/99 "LEX" nr 45538).
Niezależnie od powyższego w sprawie istniała także inna podstawa do umorzenia postępowania egzekucyjnego, przewidziana w art. 59 §1 pkt7 ustawy o p.e. (nie doręczenie zobowiązanemu upomnienia). Dokumenty przedłożone przez stronę skarżącą dowodzą, że upomnienie spełniające wymogi art. 15tej ustawy nie zostało doręczone zobowiązanemu.
W ocenie Sądu, w materiałach postępowania brak jest natomiast dowodów, by obowiązek (udostępnienia nieruchomości) został wykonany przed rozstrzygnięciem sprawy. Okoliczność, że zobowiązany twierdzi, iż udostępni nieruchomość ale zgodę na udostępnienie obwarowuje zrealizowaniem żądań, które - choć mogą być zasadne - winny być dochodzone w innym postępowaniu , nie może być potraktowana jako wykonanie obowiązku z art. 124 ust. 6 ustawy o g.n.
Zauważyć przy tym wypadnie, że organ I instancji podał jako podstawę prawną postanowienia art. 59 §1 pkt 1 ustawy o p.e., który dotyczy sytuacji wykonania obowiązku przed wszczęciem postępowania, natomiast organ II instancji ograniczył się do podania art. 59 nie wskazując, który z 10 punktów tego przepisu stanowi podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia podnosił natomiast nie wykazanie przez wierzyciela, iż zobowiązany nie wykonuje obowiązku jak również brak właściwego wezwania do jego dobrowolnego wykonania.
Niewłaściwe wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy wykluczał prowadzenie postępowania egzekucyjnego i wdrożenie egzekucji i uzasadniał umorzenie postępowania egzekucyjnego zostało przez Sąd uznane za nie mogące mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, w tym znaczeniu , że nawet gdyby organy nie naruszyły art. 59 §1 pkt 1 ustawy o p.e i art. 107 §1 kpa, to i tak w sprawie nie mogłoby zapaść inne - niż umorzenie postępowania egzekucyjnego - rozstrzygnięcie.
Z przytoczonych wyżej względów, Sąd w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI