OSK 1861/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, potwierdzając, że rozpoczęcie robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest naruszeniem prawa.
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej J. i H. K. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego z częścią handlową. Skarżący rozpoczęli budowę w lipcu 1999 r. bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co stanowi naruszenie Prawa budowlanego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego i nie mógł badać legalności decyzji wydanych w odrębnym postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. i H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który utrzymał w mocy decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Skarżący rozpoczęli roboty budowlane w lipcu 1999 r. bez posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co stanowiło naruszenie art. 28 Prawa budowlanego. Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 48 Prawa budowlanego, nakazując rozbiórkę, niezależnie od późniejszych decyzji dotyczących pozwolenia na budowę, które były przedmiotem odrębnych postępowań. NSA oddalił skargę kasacyjną, odrzucając zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego i postępowania, w tym zarzut nieważności postępowania związany ze składem orzekającym. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki jest odrębne od postępowania o pozwolenie na budowę i sąd nie mógł badać legalności decyzji wydanych w tym drugim postępowaniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, rozpoczęcie robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi naruszenie art. 28 Prawa budowlanego i obliguje organy nadzoru budowlanego do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest bezsporny i stanowi podstawę do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczności dotyczące postępowań o pozwolenie na budowę są odrębnymi sprawami i nie mogą być przedmiotem kontroli w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
ppsa art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo budowlane art. 28
Prawo budowlane
Prawo budowlane art. 48
Prawo budowlane
Pomocnicze
ppsa art. 174
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 183 § § 2 pkt 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 46 § § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 29
ppsa art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ppsa art. 135
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa - przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi art. 94 § §1
Argumenty
Skuteczne argumenty
Rozpoczęcie robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest naruszeniem art. 28 Prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego ma obowiązek zastosować art. 48 Prawa budowlanego i orzec nakaz rozbiórki w przypadku samowoli budowlanej. Postępowanie w sprawie nakazu rozbiórki jest odrębne od postępowania o pozwolenie na budowę i sąd nie może badać legalności decyzji z tego drugiego postępowania w ramach kontroli decyzji o nakazie rozbiórki.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię. Zarzut nieważności postępowania z powodu sprzeczności składu sądu orzekającego z przepisami. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 134 i 135 ppsa) przez nie zastosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji Wojewody Mazowieckiego i Starosty Mińskiego wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy.
Godne uwagi sformułowania
roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obliguje organy nadzoru budowlanego do zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki decyzje te nie mogą być przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu Fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest bezsporny Sąd będąc związany granicami tej sprawy mógł stosownie do treści art.134 i art.135 ppsa badać wyłącznie legalność orzeczeń wydanych w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki Całkowicie błędny i nie mający jakiegokolwiek umocowania prawnego jest pogląd skargi kasacyjnej, że w postępowaniu skierowanym przeciwko decyzji nakazującej rozbiórkę Sąd I instancji mógł dokonać kontroli legalności decyzji wydanych w postępowaniu o pozwolenie na budowę i w stosunku do nich orzekać w tym stwierdzać ich nieważność.
Skład orzekający
Zbigniew Rausz
przewodniczący
Maria Rzążewska
sprawozdawca
Anna Orłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że samowola budowlana bez pozwolenia na budowę skutkuje nakazem rozbiórki, niezależnie od późniejszych postępowań dotyczących pozwolenia, oraz że postępowania te są odrębne."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji rozpoczęcia robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i nie obejmuje innych form samowoli budowlanej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje fundamentalną zasadę prawa budowlanego dotyczącą samowoli budowlanej i odrębności postępowań, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i inwestorów.
“Samowola budowlana bez pozwolenia? Sąd nie ma litości – nakaz rozbiórki jest nieunikniony.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyOSK 1861/04 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2005-08-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-12-14 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Anna Orłowska Maria Rzążewska /sprawozdawca/ Zbigniew Rausz /przewodniczący/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Budowlane prawo Sygn. powiązane IV SA 611/03 - Wyrok WSA w Warszawie z 2004-08-19 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Rausz, Sędziowie NSA Maria Rzążewska /spr./, Anna Orłowska, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. i H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2004 r. sygn. akt 7/IV SA 611/03 w sprawie ze skargi J. i H. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Zaskarżonym orzeczeniem z dnia 19 sierpnia 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. i H. K. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 stycznia 2003r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. W wyroku Sąd ustalił, że skarżący rozpoczęli roboty budowlane dotyczące realizacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego z częścią handlową, usytuowanego na nieruchomości oznaczonej nr ewidencyjnym [...] położonej w Stanisławowie przy ul. [...] w lipcu 1999r. nie posiadając ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, której zresztą nigdy nie uzyskali. Stanowi to naruszenie art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016), zgodnie z którym roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co obliguje organy nadzoru budowlanego do zastosowania przepisu art. 48 Prawa budowlanego i orzeczenia nakazu rozbiórki. Na wykonanie tego obowiązku nie mają wpływu powoływane przez skarżących okoliczności, że inwestorzy nie otrzymali natychmiast informacji o tym, że od decyzji Starosty Mińskiego z dnia 14 lipca 1999r. zezwalającej im na budowę przedmiotowej inwestycji zostało wniesione odwołanie do Wojewody Mazowieckiego, rozpatrzone przez ten organ decyzją z dnia 14 września 1999r. uchylającą zaskarżoną decyzję w całości i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, a Starosta Miński decyzją z dnia 26 października 1999r. umorzył postępowanie w tej sprawie z powodu bezprzedmiotowości. Sprawy wydania pozwolenia na budowę, następnie uchylenia tej decyzji przez organ odwoławczy i umorzenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę są bowiem odrębnymi sprawami, w których służyły skarżącym środki zaskarżenia (łącznie z możliwością wniesienia skarg na te decyzję do sądu administracyjnego), w związku z czym decyzje te nie mogą być przedmiotem kontroli sądowej w niniejszym postępowaniu. Poza tym decyzje te nie mają bezpośredniego związku z wydaniem decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, bo gdyby nawet przyjąć hipotezę, że organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o pozwoleniu na budowę, to biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy i tak należałoby wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego. Fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest bezsporny, co zostało ustalone w trakcie kontroli na budowie i oględzin i czemu skarżący się nie sprzeciwiają. Z tych przyczyn Sąd uznał, że podnoszony w skardze zarzut naruszenia przez wydanie zaskarżonej decyzji art. 48 Prawa budowlanego jest bezpodstawny i oceny tej nie może zmienić powoływana przez skarżących okoliczność zawarcia w dniu 27 października 1999r. umowy z sąsiadami – B. B. i K. U. w sprawie usytuowania budynku mieszkalnego w granicy działki, która jest bez znaczenia w niniejszej sprawie, czy okoliczność nowelizacji przepisów Prawa budowlanego ustawą z dnia 13 lutego 2003r. W skardze kasacyjnej wniesionej na powyższy wyrok skarżący wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania zarzucając mu: - na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej ppsa naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 Prawa budowlanego przez jego błędną wykładnię, - nieważność postępowania przewidzianą w art. 183 § 2 pkt 4 ppsa, gdyż skład sądu orzekającego był sprzeczny z art. 46 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070) w zw. z art. 29 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), - na podstawie art. 174 pkt 2 ppsa naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 134 i 135 ppsa przez nie zastosowanie środków w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 14 września 1999r. i decyzji Starosty Mińskiego z dnia 26 października 1999r. wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. W związku wprowadzoną z dniem 1 stycznia 2004r. reformą sądownictwa administracyjnego i powołaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jako sądów I instancji przepisy przejściowe przewidziały dopuszczalność przeniesienia sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do orzekania w tych sądach. W myśl art.94 §1 ustawy z dni 30 sierpnia 2002r.przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr153, poz.1271 ze zm./sędzia Naczelnego Sądu Administracyjnego mógł być w okresie wymienionym w tym przepisie przeniesiony na stanowisko sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego z zachowaniem tytułu sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego. W składzie wydającym zaskarżony wyrok brało udział dwóch sędziów, którzy stosownie do treści wymienionego przepisu zachowali uprawnienie do posługiwania się tytułem sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak nie byli to sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego lecz sędziowie sądu wojewódzkiego przeniesieni po dniu 31 grudnia 2003r. z Naczelnego Sądu Administracyjnego do utworzonego z dniem 1 stycznia 2004r Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Bezpodstawny jest wobec tego zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art.46 §1 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych w związku z art.29 Prawo o ustroju sądów administracyjnych i stawiany zarzut nieważności postępowania. W rozpoznanej sprawie niewadliwe jest ustalenie Sądu I instancji, że do realizacji obiektu doszło gdy decyzja o pozwoleniu na budowę nie była decyzją ostateczną, a zatem nie mogła uprawniać do wykonywania robot budowlanych. Oznacza to, że inwestorzy realizując obiekt działali z naruszeniem art.28 prawa budowlanego a więc warunkach samowoli budowlanej. Wskazywane przez skarżących okoliczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli działki sąsiedniej nie mogą podważyć prawidlowsci tego ustalenia i oceny dokonanej przez Sąd o prawidłowym zastosowaniu przez organ administracji art.48 prawa budowlanego. Skarga, która wszczęła podstepowania przed Sądem skierowana była przeciwko decyzji rozstrzygającej o nakazie rozbiórki wydanej przez organ nadzoru budowlanego co oznaczało, że Sąd będąc związany granicami tej sprawy mógł stosownie do treści art.134 i art.135 ppsa badać wyłącznie legalność orzeczeń wydanych w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki i stosować środki mające na celu usunięcie prawa w granicach tej sprawy czyli w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki. Całkowicie błędny i nie mający jakiegokolwiek umocowania prawnego jest pogląd skargi kasacyjnej, że w postępowaniu skierowanym przeciwko decyzji nakazującej rozbiórkę Sąd I instancji mógł dokonać kontroli legalności decyzji wydanych w postępowaniu o pozwolenie na budowę i w stosunku do nich orzekać w tym stwierdzać ich nieważność. Postępowanie w sprawie o pozwolenie na budowę było postępowaniem odrębnym i nie mieściło się w granicach sprawy objętej zaskarżoną decyzją, stąd brak było podstaw dla objęcia rozstrzygnięciem przez Sąd decyzji wydanych w sprawie o pozwolenie na budowę, które wskazuje skarga kasacyjna. Z przyczyn wymienionych skarga kasacyjna nie mająca usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art.184ppsa
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI