II SA/Po 940/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w PoznaniuPoznań2005-04-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na użytkowaniesamowolna budowaprawo budowlanewznowienie postępowaniakpadecyzja ostatecznaorgan nadzoru budowlanegoskarżącyorgan odwoławczy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy odmowę pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.

Skarżący domagali się pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, jednak Starosta odmówił, wskazując na niespełnienie wymogów prawa budowlanego i niezgodność dokumentacji ze stanem faktycznym. Po ostateczności decyzji, inwestorzy próbowali wznowić postępowanie, powołując się na nowe okoliczności i rzekomo błędne pouczenie organu pierwszej instancji. Organy obu instancji uznały, że przedstawione okoliczności nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania, a zarzut błędnego pouczenia nie uzasadnia wznowienia w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd administracyjny zgodził się z tym stanowiskiem, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi W. i L.B. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty P. odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Budynek został wybudowany w latach 1994-1995 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Starosta odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie, ponieważ inwestorzy nie spełnili wymogów prawa budowlanego, a złożona inwentaryzacja powykonawcza była niezgodna ze stanem faktycznym. Brak było również wymaganych obliczeń statycznych, ekspertyzy technicznej oraz atestów na materiały. Po tym, jak decyzja Starosty stała się ostateczna, inwestorzy wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania, powołując się na nowe okoliczności, takie jak zawieszenie postępowania przed nadzorem budowlanym, sprawy spadkowe dotyczące drogi dojazdowej oraz zobowiązanie do uzupełnienia dokumentacji. Starosta odmówił uchylenia swojej decyzji, uznając, że wskazane okoliczności nie są nowymi dowodami w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Inwestorzy odwołali się od tej decyzji, zarzucając m.in. nieważność decyzji z powodu wydania jej przez niewłaściwy organ oraz błędne pouczenie przez organ pierwszej instancji, które miało uniemożliwić im wniesienie odwołania. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty, uznając, że nie było podstaw do wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że okoliczności podnoszone przez skarżących nie stanowiły nowych dowodów istniejących w dacie wydania decyzji, a zarzut błędnego pouczenia nie uzasadniał wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Brak możliwości proceduralnych do oceny wniosków kierowanych do organów w toku postępowania zwykłego w postępowaniu wznowieniowym.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga istnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w chwili wydania decyzji i nieznanych organowi.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że okoliczności podnoszone przez skarżących, takie jak sprawy spadkowe czy zobowiązanie do uzupełnienia dokumentacji, powstały po wydaniu ostatecznej decyzji i nie spełniają wymogów nowej okoliczności faktycznej lub nowego dowodu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (8)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pr. bud. art. 58

Prawo budowlane

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 148 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 150 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że podnoszone okoliczności powstały po wydaniu ostatecznej decyzji. Zarzut błędnego pouczenia organu I instancji nie uzasadnia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania nie zawierał twierdzenia o działaniu organu I instancji jako przyczynie wznowienia, co wykluczało zastosowanie art. 150 § 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Okoliczności podnoszone przez skarżących (sprawy spadkowe, zobowiązanie do uzupełnienia dokumentacji) stanowią nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Błędne pouczenie organu I instancji uniemożliwiło skarżącym wniesienie odwołania, co stanowi niezawiniony brak udziału strony w postępowaniu zwykłym (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Decyzja Starosty P. była nieważna, ponieważ wydał ją niewłaściwy organ (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), a o wznowieniu postępowania powinien rozstrzygnąć organ wyższego stopnia (art. 150 § 2 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Przesłanka wznowienia wymaga istnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w chwili wydania decyzji i musiały one nie być znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania względnie nieskorzystanie przez stronę ze środka odwoławczego w postępowaniu zwykłym, bez względu na przyczynę, nie oznacza niezawinionego braku udziału strony na pewnym etapie postępowania zwykłego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skład orzekający

Barbara Kamieńska

sprawozdawca

Edyta Podrazik

członek

Grażyna Radzicka

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności rozróżnienie między nowymi okolicznościami a zdarzeniami powstałymi po wydaniu decyzji, a także kwestia wpływu rzekomo błędnego pouczenia organu na możliwość wznowienia postępowania."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji samowolnej budowy i próby wznowienia postępowania po upływie terminów, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych kontekstach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje typowe problemy związane z samowolną budową i próbami obejścia przepisów prawa poprzez wnioski o wznowienie postępowania, co jest częstym zagadnieniem w praktyce administracyjnej.

Samowolna budowa i pułapki wznowienia postępowania: kiedy sąd mówi 'nie'.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Po 940/03 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2005-04-13
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2003-04-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Barbara Kamieńska /sprawozdawca/
Edyta Podrazik
Grażyna Radzicka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędzia NSA Barbara Kamieńska /spr./ Asesor sąd. Edyta Podrazik Protokolant Sekr. sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2005r. przy udziale sprawy ze skargi W. i L.B. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu o d d a l a s k a r g ę /-/E. Podrazik /-/G. Radzicka /-/B. Kamieńska
Uzasadnienie
Starosta P. decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. odmówił udzielenia L. i W. B. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego położonego w T. przy ul. [...] nr [...] w gminie G. na działkach nr [...] i nr [...], wybudowanego w latach 1994-1995 bez uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyjaśnił, iż inwestorzy wystąpili z takim wnioskiem, ponieważ równolegle toczące się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego zostało zawieszone z urzędu ze zobowiązaniem inwestorów do wystąpienia do organu administracji architektoniczno – budowlanej o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 49 § 1 i 2 prawa budowlanego z 1994r., w związku z upływem 5 lat od zakończenia budowy.
Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego jest uzależnione nie tylko od zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ale od spełnienia wymogów art. 58 prawa budowlanego z 1994r. Tymczasem inwestorzy w zakreślonym do [...] września 2002r. terminie nie wykazali spełnienia tych wszystkich wymogów nałożonych postanowieniem organu orzekającego z dnia [...] lipca 2002r. W szczególności złożona przez nich inwentaryzacja powykonawcza okazała się niezgodna ze stanem obiektu stwierdzonym podczas oględzin nieruchomości w dniu [...] lipca 2002r. Rozwiązanie wzmocnienia konstrukcji dachu zastosowane przez inwestora nie jest ujęte w dokumentacji – brak obliczeń statycznych oraz ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność do użytkowania samowolnie wybudowanego obiektu. Nadto inwestor nie dostarczył atestów, certyfikatów, aprobat technicznych na wbudowane materiały.
Ponieważ decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] listopada 2002r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] listopada 2002r. podjął zawieszone postępowanie. Po powzięciu o tym wiadomości inwestorzy równolegle wystąpili: 1) z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i dołączyli do tego wniosku odwołanie; 2) z wnioskiem o wznowienie postępowania.
We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2002r. (k. 86 akt administracyjnych) powołali się na następujące "powstałe okoliczności sprawy" – złożenie wniosku o zawieszenie postępowania prowadzonego przez organ nadzoru budowlanego, złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, pozostawanie w toku sprawy praw spadkowych odnośnie działki nr [...] stanowiącej drogę dojazdową do posesji inwestorów oraz wyrażenie zgody przez spadkobierców na korzystanie z tej działki, złożenie wniosku o ustanowienie drogi koniecznej. Nadto inwestorzy zobowiązali się "dopełnić dokumentację techniczną niezbędną do rozpoznania wniosku w najbliższych dniach".
Starosta P. decyzją na [...] z dnia [...] lutego 2003r. wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] października odmawiającej udzielenia L. i W. B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, stwierdzając, iż cytowane wyżej okoliczności nie mają charakteru nowych, istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ustalił nadto, że Wojewoda postanowieniem z dnia [...] stycznia 2003r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez inwestorów odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] lutego 2003r.
L. i W. B. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty P. o odmowie udzielenia im pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego. Wyjaśnili, że wniosek o wznowienie postępowania był "kontynuacją" ich wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wskazywał jako podstawę wznowienia brak możliwości działania strony bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Brak możliwości ich działania miał miejsce "na etapie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] października 2002r. i miał związek z pouczeniem udzielonym (...) przez pracownika organu I instancji, iż dla zrealizowania zamiaru (...) uzyskania pozwolenia na użytkowanie i zapobieżenia podjęciu postępowania w sprawie rozbiórki obiektu, nie jest konieczne wnoszenie odwołania".
Odwołujący zarzucili, że zaskarżona decyzja jest nieważna, bowiem wydał ją niewłaściwy organ (art. 156 § pkt 1 kpa). Zgodnie z art. 150 § 2 kpa, jeżeli przyczyną wznowienia postępowania jest działanie Starosty P., to o wznowieniu postępowania powinien rozstrzygnąć organ wyższego stopnia – Wojewoda i wyznaczyć organ właściwy do załatwienia sprawy.
Wojewoda nie uwzględnił tych zarzutów i decyzją z dnia [...] marca 2003r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podkreślił, że we wniosku o wznowienie postępowania inwestorzy nie wykazywali, aby przyczyną wznowienia miała być działalność organu pierwszej instancji. Decyzja, której wzruszenia w trybie wznowieniowym domagali się inwestorzy, zawierała prawidłowe pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Twierdzenie, że organ poradził im nie wnosić odwołania, lecz uzupełnić dokumentację i wystąpić ponownie o zezwolenie na użytkowanie nie zostało wykazane.
Organ odwoławczy podzielił też pogląd organu I instancji, że wskazane we wniosku o wznowienie postępowania okoliczności faktyczne nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Poza tym, przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 kpa) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Sądu Administracyjnego przez L. i W. B. Skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu, podkreślając w szczególności, że organ I instancji udzielając im błędnego pouczenia naruszył zasady ogólne uregulowane w art. 8, 9, 10 § 1 i 73 kpa. Działając w zaufaniu do pouczeń udzielonych przez organ, zostali pozbawieni możliwości dochodzenia swych praw w postępowaniu odwoławczym.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2002r. o odmowie udzielenia L. i W. B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie zrealizowanego budynku gospodarczego adresatom decyzji przysługiwało odwołanie i w decyzji znalazło się o tym pouczenie. Decyzja stała się ostateczna wskutek upływu terminu do wniesienia odwołania. Dopiero ten fakt otworzył inwestorom drogę do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego kwestionowaną decyzją, bowiem przesłanką trybu wznowienia jest ostateczność decyzji (art. 145 § 1 kpa).
Organy wznowieniowe obu instancji prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione we wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] grudnia 2002r. (k. 86 akt administracyjnych) nie stanowią nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ta przesłanka wznowienia wymaga istnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów w chwili wydania decyzji i musiały one nie być znane organowi, który wydał decyzję ostateczną. Tymczasem we wniosku powołano się na okoliczności faktyczne powstałe po wydaniu ostatecznej decyzji.
Podanie o wznowienie postępowania złożone – jak wymaga art. 148 § 1 kpa – do organu administracyjnego, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji nie zawierało twierdzenia, że przyczyną wznowienia jest działalność organu pierwszej instancji, a zatem nie było podstaw do rozstrzygania o wznowieniu przez organ wyższego stopnia i wyznaczenia organu właściwego w trybie art. 150 § 2 kpa.
Twierdzenie o udzieleniu przez Starostę P. błędnego pouczenia skarżący uczynili natomiast przesłanką ubiegania się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty P. z dnia [...] października 2002r.
Brak możliwości proceduralnych, aby w postępowaniu wznowieniowym, obejmującym – jak wyżej wyjaśniono – postępowanie zakończone decyzją ostateczną, organ oceniał i uwzględnił wnioski kierowane do organów orzekających w toku postępowania zwykłego. Uchybienie przez stronę terminu do wniesienia odwołania względnie nieskorzystanie przez stronę ze środka odwoławczego w postępowaniu zwykłym, bez względu na przyczynę, nie oznacza niezawinionego braku udziału strony na pewnym etapie postępowania zwykłego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Stwierdzenie braku podstaw do uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 kpa uprawniało organy orzekające do odmowy uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Żadna bowiem wada postępowania zwykłego nie wpłynęła na treść ostatecznego rozstrzygnięcia wydanego w tym postępowaniu.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
E. Podrazik G. Radzicka B. Kamieńska
kk

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI